‘I he faka’osi’osinga ‘o 1 Timote (6:6-19), ‘oku hanga e akonaki ‘a Paula kia Timote ki he fehangahangai ‘o e “lotu mo’oni” mo e “fakatupu koloa pe” (6:5). Fakatatau ki he fakatokanga matu’aki fefeka ‘a Paula kia Timote ‘i he vv.3-5 ‘o kau ki he kakai kuo nau ako ‘aki ‘a e ngaahi me’a ‘oku kehe mei he folofola ‘a Sisu Kalaisi, ne feinga ‘a Paula ke mahino kia Timote ‘a e me’a ko ia ko e lotu mo’oni. ‘A ia, ‘oku ‘ikai ko e lotu mo’oni ‘a e ‘ofa he pa’anga. Ka ko e ō fakataha ‘a e lotu mo’oni mo e loto topono (v.6).
1. Fakakoloa ‘o e lotu mo’oni (vv.6-8)
Ko e ola ‘o e situ’a mei he lea ‘oku haohaoa - folofola ‘a Sisu - ko e ‘ao’aofia ai pe ‘a e loto ‘i he ‘afungi pea ‘oku ‘ikai kete ‘ilo ha me’a (v.4). Ko e me’a ia ne hoko kiate kinautolu ‘oku nau mahalo ko e lotu mo’oni ko e me’a ia ke fakatupu koloa pe (v.5).
‘Oku ‘ikai ko e lotu mo’oni e ‘oku hu’u ki ai e loto ‘afungi mo ta’e ‘ilo, ka ko e lotu mo’oni ‘a ee ‘oku ō fk-taha mo e loto topono. Kia Paula, ko e lotu mo’oni ‘oku fk-koloa ‘iate ia pe pea ‘oku ha ia ‘i he loto ‘oku topono, ka e ‘ikai ko e ‘ofa ki he koloa.
Ko e toko taha ko ee ‘oku loto topono ‘oku ‘ikai fk-falala ‘ene mo’ui ‘i he ngaahi koloa fk-matelie - pa’anga, fu’u 4WD fo’ou, fale mamafa, pe ko ‘ene holi vale ke lahi ‘ene koloa, - ka ‘oku topono pe ‘a hono loto ‘i he me’a ‘oku ne ma’u (v.8). Ko e fk-koloa ia ‘o e lotu mo’oni, he na’e ‘ikai ke tau ha’u mo ha me’a ki mamani, pea ‘e ‘ikai ketau lava ke ‘alu foki mo ha momo’i me’a ‘e taha.
2. Kovi ‘o e ‘ofa ‘i he pa’anga (vv.9-10)
Ka ‘i ai ha me’a ‘oku te ‘ofa ai, pea mahino ko e katokatoa ‘o e tokanga hoto loto, hoto taimi, mo ‘ete fkkaukau, ‘oku fk-patonu kotoa pe ia ki he me’a ‘oku te ‘ofa ai. Ko e kovi ia ‘o e ‘ofa ki he pa’anga he ‘oku hanga ‘e he pa’anga ‘o veuki e me’a lahi ‘i he’etau muimui kia Sihova. Ko e aka ia ‘oku tupu mei ai ‘etau he mei he lotu ‘o hange ko e kaipa’anga he loto Siasi, toloveka ai e kau malanga e Siasi (‘uhinga ‘a ‘Aisea Kava), vete mali ai e tokolahi, filifili manako ai ‘ete ‘ofa, pe koeha fua. Ko e koto fk-tupu mamahi ‘ata’ata pe ‘a e ‘ofa ki he pa’anga, he ‘oku te hokohoka’i ai pe ‘e kita ‘ete mo’ui ‘aki ha ngaahi mamahi lahi. Ko e loto ta’e topono ‘oku ‘ikai ha taimi ia malolo lelei ai hono laumalie.
3. Ko e koloa ‘a e tangata ‘o e ‘Otua (vv.11-16)
Ko e lotu mo’oni ‘oku hu’u ‘ene tokonga ‘a’ana ki ha feitu’u kehe, he ‘oku fekau ‘e Paula ‘a Timote ke hola ‘ene mo’ui mei he ‘ofa ki he pa’anga, ka e tuli ki he faitotonu, lotu mo’oni, tui, ‘ofa, kataki, mo e angavaivai.
Fakatokanga’i ange ‘a e ngaahi me’a ‘oku fekau ‘e Paula ‘a Timote ke tuli ki ai ‘ene mo’ui. Ko ha ngaahi me’a eni ‘oku fk’itani hono anga pea ko e feitu’u ‘oku taau ke tanaki ai ‘etau koloa. Ko ha ngaahi koloa ‘e ‘ikai kai ‘e he ane.
Ko e koloa ‘a e lotu mo’oni - tanga ‘o e ‘Otua - ‘oku ne fk-tupu ‘e ia ‘i langi pea ‘oku ne tauhi ‘a e me’a ko ia ke ta’emele mo ta’e fa’alau’i ki he ‘aho ‘e toe fk-ha mai ai hotau ‘Eiki.
4. Falala ki he ‘Otua ‘oku ne foaki ‘a e koloa fakaemaama (vv.17-19)
Ko e akonaki eni ‘oku taau ke puke ki loto ‘e he tangata ‘o e ‘Otua, koe’uhi ke ‘oua na’a tau anga hiki mei he lotu mo’oni pea mo tau falala ki he koto ta’ema’u na ko e koloa, ka tau falala pe ki he ‘Otua 'oku tokonaki mo fk-ai ‘etau ngaahi fiema’u.
Ko e koloa ‘oku ‘ikai tonu ke ‘ave ki ai ‘etau ‘ofa, ka ko e masiva mo e tukuhausia ‘i he famili ‘o e ‘Otua. Ko e na’ina’i ia ‘a Paula kia Timote pea ‘oku taau ia mo e tangata 'o e 'Otua, he ‘oku ne fa’oaki ai ha tu’unga lelei ki he ‘amui.
"Tau tuku mu'a 'oku mo'oni pe 'a e 'Otua, kae loi 'a e kakai kotoa pe" (Lm. 3:4).
Ko e me'a pe 'oku mau fai heni ko e lotu pe mo e falala ki he 'Otua.
He 'oku te sio ko e me'a lahi 'a e too 'a e kakai lotumo'oni 'i he
pa'anga, ka ko hono mo'oni Veni, kapau na'e lava 'e he Siasi heni 'o
fakaato 'a si'i ngaue 'ene kau ngaue, kae 'oua na'a toe ai ha oo atu
ki muli na 'o kole.
'Oku lahi pe pa'anga ia ka 'oku te'eki ke tonu hono fakataumu'a. Ko
eni 'e toe hiki e misinale 'a Tonga ni he ta'u ni, ke feinga'i 'aki e
ngaahi fiema'u langa fale mo e me'a. Kaneongo ia 'oku te fakafeta'i pe
Veni he ki'i seniti 'o ma'u mai mei he Siasi 'o te feinga ke topono pe
ai 'ete mo'ui.
Fakamalo atu Veni 'i he ki'i tokoni kuo a'utaki mai, 'Oku tokoni ia ki
hono fakatopono e ngaahi fiema'u lahi 'i Tonga ni.
'ofa lahi atu.
On 9/22/10, sfaupula <sk...@optusnet.com.au> wrote:
> 'I he faka'osi'osinga 'o 1 Timote (6:6-19), 'oku hanga e akonaki 'a Paula
> kia Timote ki he fehangahangai 'o e "lotu mo'oni" mo e "fakatupu koloa pe"
> (6:5). Fakatatau ki he fakatokanga matu'aki fefeka 'a Paula kia Timote 'i he
> vv.3-5 'o kau ki he kakai kuo nau ako 'aki 'a e ngaahi me'a 'oku kehe mei he
> folofola 'a Sisu Kalaisi, ne feinga 'a Paula ke mahino kia Timote 'a e me'a
> ko ia ko e lotu mo'oni. 'A ia, 'oku 'ikai ko e lotu mo'oni 'a e 'ofa he
> pa'anga. Ka ko e o fakataha 'a e lotu mo'oni mo e loto topono (v.6).
>
>
>
> 1. Fakakoloa 'o e lotu mo'oni (vv.6-8)
>
>
>
> Ko e ola 'o e situ'a mei he lea 'oku haohaoa - folofola 'a Sisu - ko e
> 'ao'aofia ai pe 'a e loto 'i he 'afungi pea 'oku 'ikai kete 'ilo ha me'a
> (v.4). Ko e me'a ia ne hoko kiate kinautolu 'oku nau mahalo ko e lotu mo'oni
> ko e me'a ia ke fakatupu koloa pe (v.5).
>
>
>
> 'Oku 'ikai ko e lotu mo'oni e 'oku hu'u ki ai e loto 'afungi mo ta'e 'ilo,
> ka ko e lotu mo'oni 'a ee 'oku o fk-taha mo e loto topono. Kia Paula, ko e
> --
> 'Oku ke ma'u 'a e tohi ni koe'uhi ko hono fakakau ho tu'asila ki he Google
> Groups 'Petesaita'.
> Ke fakakau ha'o fakamatala pe isiu ke talanga'i 'i he kulupu ko eni tohi mai
> ki he pete...@googlegroups.com.
> 'Oka ke ka fiema'u ke to'o ho tu'asila mei he kulupu ni tohi mai ki he
> petesaita+...@googlegroups.com
> Ki ha toe ngaahi me'a kehe, vakai ki he
> http://groups.google.com/group/petesaita?hl=en
>
--
Ma'afu Palu
"Love endures all things" Saul of Tarsus d. AD 64.