Pieśń O żołnierzach Z Westerplatte Tekst
Hebe Newnam
K. I. Gałczyński urodził się w Warszawie 23 stycznia 1905 roku przy ulicy Mazowieckiej. Jego ojciec, rwnież Konstanty, był technikiem kolejowym. Matka Wanda, z domu Łopuszyńska, była crką właściciela restauracji. K. I. Gałczyński miał brata Zenona, młodszego o 11 miesięcy, ktry zmarł w 1921 roku.
W roku 1914 rodzina Gałczyńskich została ewakuowana wraz z innymi pracownikami kolejowymi do Moskwy i tam, około roku 1915, Konstanty Ildefons zaczyna pisać swoje pierwsze wiersze - niestety, teksty ich zaginęły. W roku 1916 rozpoczyna naukę w Szkole Komitetu Polskiego. Lata te wspomina Jan Hoppe charakteryzując Gałczyńskiego jako chłopca przedwcześnie dojrzałego i wyraźnie rżniącego się od swoich rwieśnikw.
W 1918 roku rodzina Gałczyńskich powrciła do Warszawy i tam Konstanty kontynuuje naukę w gimnazjum Giżyckiego (na Wierzbnie). Po maturze Gałczyński rozpoczął na Uniwersytecie Warszawskim studia z zakresu filologii angielskiej i jednocześnie filologii klasycznej, żadnego jednak z tych kierunkw nie ukończył. W działalności Koła Literackiego przy Kole Polonistw UW był znany z rżnych kawałw, m.in. z wygłoszenia referatu naukowego o nieistniejącym w rzeczywistości poecie angielskim, ktrego utwory cytował. Pierwsze wiersze zamieszczał w pisemkach szkolnych, a pźniej studenckich. Za swj debiut artystyczny uważał wiersz "Wiatr w zaniku", opublikowany w 1923 roku na łamach czasopisma Twrczość Młodej Polski pod pseudonimem Mieczysława Zenona Trzcińskiego. W tym samym roku Gałczyński rozpoczyna wspłpracę z Cyrulikiem Warszawskim.
Jesienią 1926 roku Gałczyńskiego powołano do jednorazowej służby wojskowej w szkole podchorążych, skąd zostaje on karnie wydalony i przeniesiony do Berezy Kartuskiej jako prosty żołnierz. Służbę odbywa przez dwa lata, do połowy 1928 roku.
Po wyjściu z wojska Gałczyński rozpoczyna bardziej świadomą i zorganizowaną działalność artystyczną. Przyłącza się mianowicie do grupy poetyckiej Kwadryga, ktra powstała w 1926 r. w środowisku studentw Uniwersytetu Warszawskiego, jej założycielem był Stanisław Ryszard Dobrowolski. Pierwszym wierszem Gałczyńskiego w nim drukowanym były "Zaręczyny Johna Keatsa".
W 1929 roku pisze pierwszą książkę, powieść "Porfirion Osiełek, czyli Klub Świętokradcw", rozpoczynając nurt groteski w swojej twrczości. Wspłistniał w niej typ poety-cygana nie stroniącego od wesołej błazenady z podszytym autoironią głosicielem katastrofizmu. W następnym roku poeta wydał poemat "Koniec świata", noszący podtytuł "Wizja świętego Ildefonsa, czyli satyra na wszechświat" z licznymi aluzjami do aktualnej sytuacji politycznej w Polsce.
W 1930 roku poślubił Natalię Awałow. Pracował dorywczo jako urzędnik cenzury w Komisariacie Rządu m.st. Warszawy. W roku 1931 Gałczyński wyjeżdża jako referent kulturalny na placwkę konsularną do Berlina. Z utworw lirycznych powstaje wwczas "Bal u Salomona". Natomiast dwie powieści z okresu berlińskiego: "Trzej krlowie" i "Książka o mojej żonie" oraz sztuka "Muzeum Williamsa" zaginęły. W czasie pobytu w Berlinie Gałczyński studiuje język niemiecki i łacinę. Wtedy też zasb ulubionych na wiele lat lektur poety powiększa się o "Wyzwania" św. Augustyna i "Fausta" Goethego.
Obowiązki urzędnicze nie odpowiadają poecie. Po samowolnym urlopie składa podanie o zwolnienie i 14 kwietnia 1933 roku wraca do Warszawy. Tym razem nie pozostaje długo w stolicy: w roku 1934 wyjeżdża do Wilna. Rozpoczyna się okres intensywnej pracy: Gałczyński nawiązuje wspłpracę z radiem, drukuje swoje wiersze w prasie wileńskiej (Słowo, Kurier wileński), krakowskiej (Wrble na Dachu) i warszawskiej (Kurier Poranny). Własnym nakładem wydaje poemat "Ludowa zabawa". Nawiązuje rwnież wspłpracę z pieśniarką Hanką Ordonwną, dla ktrej napisał m.in. "Buty szewca Szymona". Twrczość Gałczyńskiego z tego okresu dowodzi, iż poeta nie pozostał nieczuły na wileńsko-romantyczną tradycję literacką.
W roku 1936 przychodzi na świat crka poety - Kira. Gałczyńscy przenoszą się do Warszawy (Anin). Rok ten zapoczątkowuje ścisłą wspłpracę poety z tygodnikiem Prosto z Mostu, redagowanym przez Stanisława Piaseckiego i otwiera jednocześnie nowy etap jego artystycznej biografii. Nie zaprzestał jednak wspłpracy z radiem, pismami satyrycznymi, drukował w Płomyczku powieść dla młodzieży "Młynek do kawy". Sukcesem okazało się wydanie jego "Utworw poetyckich" w 1937 roku nakładem Prosto z mostu. Gałczyński stał się jednym z czołowych poetw przedwojennych, jego wiersze cieszyły się dużą popularnością. Przez część krytyki został uznany za poetę katolickiego, mimo iż w jego wierszach zasadnicza postawa wyrażała się w drwinie ze świata. Przed wybuchem wojny, w roku 1939, powstaje jeszcze jeden ważny cykl liryczny "Noctes Aninenses". W tym samym roku umiera w Pradze matka poety.
24 sierpnia 1939 r. Gałczyński zostaje zmobilizowany, uczestniczył w kampanii wrześniowej jako kapral z cenzusem, a 17 września dostaje się do niewoli hitlerowskiej. Powstają wwczas pierwsze wiersze wojenne: "Pieśń o żołnierzach z Westerplatte" i "Sen żołnierza". Wraz z innymi polskimi jeńcami wojennymi Gałczyński odmawia podpisania zobowiązania, w myśl ktrego część żołnierzy przeznaczono na robotnikw cywilnych w Rzeszy. Wobec tego w roku 1941 wywieziony zostaje do międzynarodowego obozu jenieckiego w Altengrabow pod Magdeburgiem, gdzie przebywał jako jeniec nr 5700 w Stalagu XI A. W czasie pobytu w obozie pisze trzy wiersze, jeszcze w odpisach zyskały sobie natychmiast wielką popularność: "List jeńca", "Srebrna akacja" i "Dzika rża".
W obozie nawiązał kontakty z jeńcami innych narodowości. Po zakończeniu wojny Gałczyński zaczyna podrżować: zwiedza Brukselę, Rzym, Paryż. W kraju krążą pogłoski, że poeta nie żyje. Świadectwem jego istniejącej popularności jest wwczas niecodzienny tom "Wierszy" (Rzym 1946) - przedwojenne teksty Gałczyńskiego zrekonstruował tu z pamięci Jan Olechowski. W Paryżu powstaje szkic do "Notatek z nieudanych rekolekcji paryskich". Wiersz ten został ostatecznie opracowany już w Krakowie. Jest on interesującym dowodem zmagań i wahań poety przed podjęciem decyzji powrotu do kraju.
Ostatecznie Gałczyński wraca 22 marca 1946 roku repatrianckim statkiem "Ragne" (z Brukseli). Zamieszkuje w Krakowie w Domu Literatw przy ulicy Krupniczej 22. Rok ten charakteryzuje się wyjątkową aktywnością twrczą. Rozpoczyna się wspłpraca Gałczyńskiego z Przekrojem, na łamach ktrego ogłaszał "Listy z fiołkiem" oraz "Zieloną gęś", miniaturowy teatrzyk satyryczny.. Poeta występuje rwnież recytując swoje wiersze w satyrycznym teatrzyku Siedem kotw (mieścił się przy ulicy Bitwy pod Lenino 1). Był to jeden z najlepszych okresw w życiu poety. Ukazały się dwa tomy wierszy "Zaczarowana dorożka" (1948) i "Ślubne obrączki" (1949), pisze "Kolczyki Izoldy". Drukuje w Tygodniku Powszechnym, "Odrodzeniu" i Szpilkach. Okres krakowski twrczości Gałczyńskiego to jednocześnie pierwsze prby zaadaptowania do nowych warunkw społecznych jego kreacji beztroskiego poety, łączącego w całość artystyczną groteskę, ironię i powagę. Gałczyński stał się jednym z najbardziej popularnych twrcw.
W roku 1947 Gałczyński rozpoczyna cykl wyjazdw autorskich. Wyjeżdża między innymi do Szczecina i zgadza się na propozycję zamieszkania w tym mieście, w maju 1948 roku. W czerwcu 1949 roku poeta zapada na zawał serca i zostaje przewieziony do Warszawy. Tam otrzymuje mieszkanie przy Alei Rż 6. Poeta przeszedł dość istotne przemiany światopoglądowe, w jego liryce pojawił się ton obywatelski, a sam uważał się za czeladnika Kochanowskiego i nawiązywał w wierszach do najwspanialszych tradycji poezji polskiej.
Jesienią tego roku odbywa podrż do Moskwy, zaś w roku następnym do Czechosłowacji. W Pradze nawiązuje przyjaźń z poetą Frantiskiem Halasem, ktremu poświęca dwa piękne wiersze. Wiosną 1948 roku poeta po raz pierwszy jedzie do Nieborowa, gdzie powstaje pomysł napisania "Niobe".
W roku 1950 odbywa się warszawski zjazd Związku Literatw Polskich, na ktrym poezję Gałczyńskiego zaatakował Adam Ważyk w referacie programowym. W związku z tym przestaje się ukazywać w Przekroju "Zielona Gęś". Rwnież wiersze poety coraz rzadziej pojawiają się na łamach czasopism. Zaczęły się dla niego trudne lata.
Na lato wyjeżdża poeta do leśniczwki Pranie nad Jeziorem Nidzkim, planuje nawet osiedlenie się na stałe na Mazurach, tam powstają najwybitniejsze utwory ostatnich lat życia. Pierwszym z nich jest poemat "Kronika olsztyńska". W październiku 1950 roku pisze Gałczyński "Niobe"; poemat ten został ukończony w Warszawie w listopadzie, drukiem ukazał się w 1951 roku nakładem Czytelnik.
W tym samym roku odbywa się zebranie sekcji poezji Związku Literatw Polskich poświęcone twrczości Gałczyńskiego: referat o niej wygłasza Hieronim Michalski. W obronie poezji Gałczyńskiego występuje wwczas Jerzy Putrament, co w efekcie ułatwi druk utworw poety. W czasie kolejnych wakacji w Praniu Gałczyński pisze poemat "Wit Stwosz" (1952), wydany w następnym roku przez PIW, w marcu 1952 roku. Ostatnie utwory, ktre powstają w Praniu w roku 1953, to: "Chryzostoma Bulwiecia podrż do Ciemnogrodu" i "Pieśni", ktre pod koniec listopada ogłosił tygodnik Nowa Kultura. Podstawowy motyw "Pieśni" - ocalić od zapomnienia - stał się niemal przysłowiem. Gałczyński przygotowuje do druku wybr poezji dla PIW-u, ktry ukazał się pośmiertnie w roku 1954.
Gałczyński zmarł nagle, rankiem 6 grudnia 1953 roku. Pogrzeb odbył się na cmentarzu na Powązkach. Po śmierci rozpoczął się dalszy wzrost jego sławy i znaczenia, od 1956 roku zaczęły się ukazywać jego "Dzieła" w pięciu tomach. Wszystkie jego utwory miały zawsze wysokie nakłady.
c80f0f1006