Συνάδελφοι γεια σαςΠολύ ωραία και γόνιμη η κουβέντα, είμαι πολύ χαρούμενος που υπάρχει αυτή η πλατφόρμα συζήτησης.
Βρήκα ένα 4ωρο να το κοιτάξω νομικά το θέμα, το οποίο κατά καιρούς έχει τεθεί (αν κι ακόμα δεν με έχει ακουμπήσει προσωπικά αλλά...έρχεται).
Τι καταλαβαίνω από τη νομοθεσία όπως αυτή ισχύει σήμερα :
1) Το Προσοντολόγιο - Κλαδολόγιο ξεκινάει από το ΠΔ 50/2001. Αυτό παραπέμπει μόνο για εξειδικευμένες περιπτώσεις που το ίδιο δεν ορίζει, στα ΠΔ 37α/1988 και ΠΔ 22/1990.
Άρα ισχύουν: κυρίως το ΠΔ 50/2001 & λιγουλάκι τα ΠΔ 37α/1988 και ΠΔ 22/1990.
Το κοινό σε όλη αυτή τη νομοθέτηση είναι ότι ουσιαστικά α) απαριθμούνται "τίτλοι" κλάδων και β) προσδιορίζονται τα προσόντα διορισμού.
Πουθενά δεν γίνεται ρητή αναφορά στα ακριβή καθήκοντα του κάθε κλάδου. (Μπορεί να θεωρούμε κάποια πράγματα "αυτονόητα" "κατά κρίσιν αγαθού ανδρός" που έλεγαν παλιά, αλλά είναι σαφές ότι ΔΕΝ γίνεται αναφορά στα καθήκοντα. Άλλωστε μιλάμε για Προσοντολόγιο-Κλαδολόγιο και όχι για Καθηκοντολόγιο).
Όμως, βάσει του ΠΔ 50/2001 μπορεί υπό όρους να μπουν ακριβείς όροι προσόντων, π.χ. θεωρητικά "προϋπηρεσία σε κλαδέματα υψηλών δέντρων". Απαιτείται αίτημα του φορέα και συμφωνία του ΑΣΕΠ. Προφανώς, σε μια τέτοια περίπτωση "φωτογραφίζονται" τα σχετικά καθήκοντα που θέλεις ως φορέας να υλοποιήσει ο εργαζόμενός σου.
Επίσης ένα άλλο συμπέρασμα είναι ότι οι ποικίλες κατηγοριοποιήσεις που υπήρχαν στο ΠΔ 37α/1988 (όπως "Γεωπονικοί κλάδοι" κλπ), ακόμα και εάν είχαν κάποτε "νομικό περιεχόμενο που παράγει έννομα αποτελέσματα", ΔΕΝ έχουν πλέον καμία σημασία. Τούτο επειδή η νομική βάση του Προσοντολογίου-Κλαδολογίου είναι το ΠΔ 50/2001 που μένει στην κατηγοριοποίηση ΠΕ, ΤΕ, ΔΕ, ΥΕ, όπως έκανε άλλωστε και το ΠΔ 22/90.
2) Καθηκοντολόγιο δεν υπάρχει. Αυτό είναι μία από τις πάγιες παρατηρήσεις του ΟΟΣΑ για την Ελληνική Δημόσια Διοίκηση, ότι ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, δηλαδή αυτό που στο εξωτερικό λένε "job description".
Απ' ότι καταλαβαίνω, υποτίθεται ότι ο Ο.Ε.Υ. κάθε υπηρεσίας ρυθμίζει, υποτίθεται βάσει των αρμοδιοτήτων (δηλαδή των εξειδικευμένων εργασιών) που υλοποιεί η κάθε υπηρεσία, ποιοι κλάδοι θα απασχολούνται σε αυτήν.
Βεβαίως όλοι γνωρίζουμε ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Η ένταξη ειδικότητας σε υπηρεσία βάσει ΟΕΥ δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι η συγκεκριμένη ειδικότητα είναι υποχρεωμένη να κάνει συγκεκριμένη εργασία.
Όμως (στα ίδια πλαίσια παραλογισμού λόγω του ότι δεν υπάρχει Καθηκοντολόγιο), έρχεται το Αρ. 35 "Καθήκοντα υπαλλήλου" του Ν. 3584/2007 (Κώδικας Κατάστασης Δημοτικών Υπαλλήλων) που γράφει ότι "Ο υπάλληλος εκτελεί τα καθήκοντα του κλάδου για
τον οποίο προσλήφθηκε" και στη συνέχεια προσδιορίζει τις περιοριστικές συνθήκες υπό τις οποίες μπορούν να του ανατεθούν πρόσκαιρα "συναφή" καθήκοντα.
Αυτό που εγώ καταλαβαίνω, είναι ότι εάν κάποιος έχει προσληφθεί ως "ΔΕ 35 δενδροκηπουρών -
δενδροκόμων - κηπουρών - ανθοκόμων", Ο ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΕΙ ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΆ του που αναφέρονται στο Αρ. 35 του Ν. 3584/2007.
Προφανώς, αυτή η λογική έχει ολίγο περίεργες συνέπειες, διότι αυτό σημαίνει ότι π.χ. κάποιος που έχει προσληφθεί ως ΠΕ Γεωπόνος κάνει "ότι κάνουν οι Γεωπόνοι", δηλαδή τι ακριβώς; Ότι έχουν διδαχθεί στο Πανεπιστήμιο ή και κλαδέματα; Κι εγώ που έχω διδαχθεί και Τοπογραφία, κάνω και Τοπογραφικά;;;
Εν πάσει περιπτώσει, καταλήγω ότι κατ' αρχήν κάποιος που είχε προσληφθεί ως ΔΕ 35 ΕΧΕΙ ΚΑΘΗΚΟΝ να κλαδεύει και δέντρα ανεξαρτήτως ύψους.
Για τους ΥΕ16 δεν είμαι βέβαιος και ένας λόγος είναι ο καταπληκτικός τρόπος που έχει γραφτεί η σχετική γραμμή. Λέει το ΠΔ 37α/1988 με την ακριβή του στίξη: "ΥE16 προσωπικού
καθαριότητας (για εργασίες καθαρισμού εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, επιμελείας
κήπων, δενδροστοιχιών υδρονομείς, καταμετρητές υδρομέτρων. και άλλες βοηθητικές
εργασίες)". Εάν ήμουν ΥΕ16 θα επιχειρηματολογούσα με επιτυχία ότι ο κλάδος έχει περιγραφεί τόσο αναλυτικά που προφανώς η επιμέλεια κήπων δεν σημαίνει δενδροκομικές εργασίες και ότι σε σχέση με τα δέντρα είμαι ... "υδρονομέας δενδροστοιχιών" και εάν ο νομοθέτης εννοούσε κάτι παραπάνω όπως κλάδεμα αυτών θα το εξειδίκευε αναλόγως σε "κλαδούχος δενδροστοιχιών"...
Γενικότερα, για ειδικότητες πλην της ΔΕ 35, υπάρχει ένα μικρό ενδεχόμενο οι δενδροκομικές εργασίες να περιγράφονταν κατά την πρόσληψη ως απαιτούμενο προσόν, οπότε σε σπάνιες περιπτώσεις ίσως από μια τέτοια διερεύνηση να βγει "καθήκον".
3) Εφόσον ο ΔΕ35 έχει καθήκον να κλαδεύει, τούτο το καθήκον δε συσχετίζεται με το ύψος. Όπως ο ελαιοχρωματιστής έχει καθήκον να βάφει και επί σκαλωσιάς και ο ηλεκτρολόγος να αλλάζει λάμπες στο καλάθι, άρνηση εκτέλεσης του καθήκοντός του αποτελεί πειθαρχικό παράπτωμα, σύμφωνα με το ν. 4057/2012 περί Πειθαρχικού Δικαίου Δ.Υ. (κεφάλαιο
ΣΤ΄ του Μέρους Δ΄ του Υπαλληλικού Κώδικα ν. 3528/2007 όπως ισχύει) που ισχύει και για τους ΟΤΑ.
Σχετικά είναι κάποια από τα παρακάτω απαριθμούμενα Πειθαρχικά παραπτώματα (Αρ. 107): β) κάθε παράβαση
υπαλληλικού καθήκοντος που προσδιορίζεται από τις υποχρεώσεις που επιβάλλουν
στον υπάλληλο οι κείμενες διατάξεις, εντολές και οδηγίες. Το υπαλληλικό καθήκον
σε καμία περίπτωση δεν επιβάλλει στον υπάλληλο πράξη ή παράλειψη που να
αντίκειται προς τις διατάξεις του Συντάγματος και των νόμων, υπό τις
προϋποθέσεις του άρθρου 25 του παρόντος, / γ) η παράβαση καθήκοντος κατά τον
Ποινικό Κώδικα ή άλλους ειδικούς ποινικούς νόμους, / ι) η αδικαιολόγητη αποχή
από την εκτέλεση των καθηκόντων, / κ) η άρνηση ή παρέλκυση εκτέλεσης υπηρεσίας,
/ κγ) η φθορά λόγω ασυνήθιστης χρήσης, η εγκατάλειψη ή η παράνομη χρήση πράγματος
το οποίο ανήκει στην υπηρεσία, / κη) η αμέλεια ή ατελής εκπλήρωση του
υπηρεσιακού καθήκοντος.
Στην περίπτωσή μας, ενδιαφέρει ιδιαίτερα το β) και το κγ).
Το β) παραπέμπει στο Αρ. 25 του ν. 3528/2007 που γράφει ακριβώς τα ίδια με το Αρ. 32 "Νομιμότητα Υπηρεσιακών Ενεργειών" του Ν. 3584/2007 (Κώδικας Κατάστασης Δημοτικών Υπαλλήλων). Λέει δηλαδή ότι ο εργαζόμενος ΜΠΟΡΕΙ -με μια συγκεκριμένη διαδικασία- ΝΑ ΑΡΝΗΘΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΑΝ ΑΥΤΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΝΟΜΙΜΗ.
Ενώ το κγ) λέει ότι εάν ο εργαζόμενος χρησιμοποιήσει παράνομα πράγμα που ανήκει στην υπηρεσία, διώκεται πειθαρχικά.
Κατά συνέπεια, το αρχικό ερώτημα επαναδιατυπώνεται ως εξής: Η ΥΠΗΡΕΣΙΑ, Η ΟΠΟΙΑ ΕΝΤΕΛΕΙ ΤΟΝ ΥΠΑΛΛΗΛΟ ΝΑ ΑΝΕΒΕΙ ΣΤΟ ΚΑΛΑΘΙ ΝΑ ΚΛΑΔΕΨΕΙ, ΤΗΡΕΙ ΤΑ ΝΟΜΙΜΑ? Εάν δεν τα τηρεί, ο υπάλληλος έχει όχι μόνο δικαίωμα να μην υλοποιήσει εντολή (υπό όρους) αλλά σε κάποιες περιπτώσεις έχει και υποχρέωση να καταγγείλει την υπηρεσία στα παραπάνω ιεραρχικά επίπεδα (π.χ. διότι εντέλεται να χρησιμοποιήσει παράνομα πράγμα της υπηρεσίας).
Ποιά είναι τα νόμιμα? Όλα όσα ορίζει η Νομοθεσία η σχετική με την Υγεία & Ασφάλεια στην Εργασία για Εργασίες σε Ύψη.
ΣΥΝΟΨΙΖΟΝΤΑΣ : ο υπάλληλος ΔΕ35 μπορεί να αρνηθεί να ανέβει στο καλάθι -ακολουθώντας συγκεκριμένη διαδικασία βάσει του Αρ. 32 του ν. 3584/07- εάν δεν τηρούνται όλα όσα προβλέπει η σχετική με τα ΥΑΕ νομοθεσία.
Εάν αυτά δεν τηρούνται, καλό είναι και η υπηρεσία να αποφύγει να του δώσει εντολή, γιατί κινδυνεύει να βρεθεί αυτή πειθαρχικώς διωκόμενη...
Εάν πάλι αυτά τηρούνται, ο υπάλληλος ΔΕ35 δεν μπορεί να αρνηθεί να ανέβει στο καλάθι.
(Τα ίδια ισχύουν και για εργασίες με σκάλες και για εργασίες σε σκεπές κλπ, κλπ)
Τα σχετικά με τα ΥΑΕ για εργασίες σε ύψη τα είχα μαζέψει και στείλει παλιότερα (προ 3 ετίας) ως απαρίθμηση νομοθεσίας.
Προσωπική μου αίσθηση είναι ότι είναι εξαιρετικά σπάνιο να βρεθεί στην Ελλάδα κάποιος (δημόσιος & ιδιωτικός πλην ελαχίστων μεγάλων τεχνικών εταιρειών) που να τηρεί όλα όσα απαιτούνται.
4) Τελικές παρατηρήσεις. Σε σχέση με κάποια απ' όσα αναφέθηκαν από συναδέλφους αλλά και από έρευνα της πιάτσας:
α) Οι εργασίες σε ύψη δεν ρυθμίζονται ειδικά ούτε στον ιδιωτικό τομέα : Ένα μηχάνημα έργου Γερανός για μεταφορά ανθρώπων, απαιτεί χειριστή με νόμιμη άδεια, αλλά δεν υπάρχει διαδικασία "πιστοποίησης" ή "αδειοδότησης" κάποιου που θα ανεβαίνει πάνω να κλαδεύει. Έτσι μου είπανε στην πιάτσα, διορθώστε με αν είναι λάθος η πληροφορία!
β) Το γεγονός ότι τα ΑΤΕΠ αναφέρονταν σε ανειδίκευτο εργάτη δεν παράγει έννομα αποτελέσματα σε σχέση με το ζητούμενο. Για τους Δ. υπαλλήλους επικρατούν τα περί προσόντων κλπ που προαναφέρθηκαν. Για περιπτώσεις αναθέσεων θα έλεγε κανείς ότι, αντίθετα, δείχνει ότι τα άρθρα είναι υποκοστολογημένα εφόσον στην πραγματικότητα και ο εργάτης πρέπει να είναι "ειδικός" και ο εργοδότης να τηρεί μέτρα ΥΑΕ που αυξάνουν το κόστος εργασίας.
γ) Η Υπεύθυνη Δήλωση συναίνεσης δεν απαλλάσσει τον εργοδότη από την ευθύνη τήρησης των νόμιμων μέτρων ΥΑΕ. Με άλλα λόγια, εάν κάτσει η στραβή και υπάρξουν δικαστήρια, δεν θα μας σώσει το γεγονός ότι συναινούσε ο (χτύπα ξύλο) νεκρός. Είναι πάγια αρχή του δικαίου ότι δεν μπορούν ιδιωτικές συμφωνίες να καταργούν το νόμο.
Τελικά, όπως το κατάλαβα εγώ το έργο μέχρι στιγμής, πρέπει οι Δήμοι να οργανωθούν άρτια ώστε να τηρούνται όλα τα νόμιμα για εργασίες σε ύψη, πριν να φτάσει κανείς να επιβάλλει σε εργάτη να ανέβει εκεί ψηλά...
Δεν ξέρω αν υπάρχει κάτι από τη νομοθεσία περί Μηχανημάτων Έργου που να "έχω χάσει". Π.χ. λέει κάπου ρητά ότι ο Χειριστής Καλαθοφόρου εργάζεται επί του καλαθιού?
Γενικώς, είναι ένα θέμα που χρίζει ακόμα κάποιας συζήτησης και διερεύνησης.
ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΕΧΩ 5 ΣΧΕΤΙΚΑ ΣΥΝΗΜΜΕΝΑ.
Μιχάλης Αναστασιάδης
Γεωπόνος MSc
εργαζόμενος στην Τεχνική Υπηρεσία Δ. Σπάρτης