Uzaktan erişim gnmzde olduka nemli bir konu. Eskiden ev kullanıcılarının ilgilendiği bir saha değildi. Ancak Trkiye'de ADSL'in yaygınlaşmasıyla, bazı alışkanlıklarımız değişti. Artık bilgisayarımızı her an her yerden kontrol edebilmek istiyoruz. Gerektiğinde bilgisayarımıza erişip, bir şeyler kopyalayabilmek ya da nemli dosyalara erişmek icap ediyor. İsterseniz daha somut şekilde rnekleyelim; bir Internet bağlantınız olduğu takdirde, ofiste otururken evinizdeki bilgisayara girebilir ve en sevdiğiniz şarkıları, iş yerinde dinleyebilirsiniz. Bunu yapmak gzel olmaz mıydı? ADSL kullanıcıları iin denemeye değer...
Linux daha doğrusu Unix tabanlı btn işletim sistemleri (dilerseniz Unix klonları da diyebilirsiniz), gelişmiş uzaktan erişim imkanlarına sahiptir. Dnyanın neresinde olursanız olun, bilgisayarınızı sanki başında oturuyormuş gibi kullanabilirsiniz. Sorun ıkartabilecek tek şey, kullandığınız bağlantının hızı olabilir. Bunun da zamanla daha iyi hle geleceğini dşnrsek, yakın bir tarihte, bilgisayarımızı her yerden ynetebileceğiz. Peki ev kullanıcısına btn bunların faydası nedir? Yanıt aslında ok basit; teknolojiyle daha i ie bir yaşam!
Evinizden uzaktayken, bilgisayarınıza ihtiya duymuşsunuzdur. rneğin yeni yılın mali tablolarını hazırladığınız hlde yanınızda getirmeyi unuttuğunuzu dşnn, normalde byk bir sıkıntı doğurabilir. Ya da şirketteyken, evde film indirmeye bıraktığınız bilgisayarınızın işini bitirip, bitirmediğini merak edebilirsiniz. Bir başka rnek verelim; gn iinde şirkette yaptığınız alışmalara, erişmeniz gerekebilir. En başta verdiğimiz rneği de dşnebilirsiniz; bilgisayarınızda bulunan dilediğiniz şarkıyı bir başka yerde dinlemek gzel olabilir... Kısacası ev veya ofis bilgisayarınızı, 24 saat erişime aık tutmak, bazılarımıza farklı farklı nedenlerden tr gerekiyor. Ve Linux, bu işi yapmak iin biilmiş kaftandır.
Bazı bilgisayar terimlerinin Trke karşılıklarını bulmak gerekten zor. Secure Shell'in Trke karşılığını "Gvenli Kabuk" diye evirmek istemedim. Okuyucularımızın beni mazur grmesini dileyerek, SSH konusunu aıklayalım. Secure Shell ya da kısaca SSH, iki bilgisayar arasında gvenli bağlantı kurmaya yarayan bir protokoldr. Temelleri 1995 yılına kadar dayanan SSH, gnmzde Unix tabanlı makinelerde uzaktan erişim standartı hline gelmiştir. SSH ile ilgili teknik ayrıntılara girmeden bunun bize ne kazandırdığına bakalım.
Windows kullanıcılarıyla Linux kullanıcılarının ok ama ok nemli bir farkı vardır. Windows'ta hemen her şey, arayzlerle, pencerelerle, fare tıklamalarıyla yapılır. Halbuki Linux'ta programların ok byk bir kısmı komut satırından da ynetilebilir. (Birka program tamamen grsel arayze dayanıyor, ama onları şimdilik bir kenara bırakalım.) Uzaktaki ya da elinizin altındaki bir bilgisayarı komutlarla ynetirsiniz. Ancak birinde komutları direkt girerken, diğerinde bu hizmeti yapabilmeniz iin SSH devreye girmektedir. Verdiğiniz komutlar aynı kalmakla birlikte, SSH aracılığı ile alışır. Yani bilgisayarınızı kullanmak, ona bir iş yaptırmak istiyorsanız, SSH'ı kullanmanız gerekir.
SSH istemcisi (client) Linux işletim sistemlerinde standart olarak geliyor. Herhangi bir bilgisayara bağlanmak istiyorsanız yapmanız gereken şey basit bir komut girmekten ibaret. Bunun iin aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:
SSH saldırılarına karşı yapabileceğiniz ilk şey, gzel bir parola semek. En az8 karakter, iinde byk-kk harf ve rakam barındıran bir parolanın bulunma ihtimali 1/628'dir. Bu, doğru parolanın bulunması iin 220 trilyon ihtimal olduğu anlamına geliyor. Her deneme 1 saniye iinde bile yapılsa, btn olasılıkların denenmesi, 7 milyon yıl srer. Ancak parola olarak setiğiniz şey, İngilizce bir kelime ya da tahmin edilebilir trdense, parolanızın tespit edilmesi ok ok daha basittir. O yzden parola seiminde dikkatli davranmalısınız. Elbette SSH saldırılarına hedef olmamak ok daha iyi bir seenek. Bu yzden standart port numarası 22 yerine, bir başkasını seiyoruz ve bağlanırken -p diye belirtiyoruz. (Port numaranızı nasıl değiştireceğiniz sshd kurulumunda anlatacağız.)
Bahsedeceğimiz ikinci program WinSCP ise, dosya kopyalama işlemleri iindir. Linux dağıtımların hemen hepsinde scp komutu bulunurken, Windows'ta Linux makinelere dosya aktarımı (ya da tam tersi) iin bir ara bulunmaz. WinSCP de bu eksikliği gidermek zere hazırlanmıştır. Olduka basit ve gzel bir arayzle, kullandığınız bilgisayardan, bir başka bilgisayara dosya aktarabilirsiniz. Mevcut dosyaları silebilir, bir klasrden diğerine taşıyabilir ya da sıkıştırma yapabilirsiniz. Eskiler bilirler, Norton Commander isimli zamanında olduka popler bir program vardı. WinSCP'nin arayz de, Norton Commander'a benzetilmiş. Herkesin zorlanmadan kullanabileceğini dşnyorum. WinSCP projesine, adresinden erişebilirsiniz.
Uzakta olan bir bilgisayara SSH ile ne şekilde erişebileceğimizi grdk. Ancak kendi bilgisayarımıza nasıl erişebileceğimizi henz bilmiyoruz. Eğer bilgisayarınız SSH erişimine amak istiyorsanız yapmanız gereken şey, SSH sunucu servisini (daemon) kurmaktır. Bunun iin de, openssh-server'i kurmanız gerekir. Eğer Ubuntu kullanıyorsanız ve ssh servisi ykl değilse, aşağıdaki komutu kullanarak SSH servisini kurup, aktif hle getirebilirsiniz.
Kurulumun başarılı olup olmadığını anlamanızın yolu, "ssh localhost" yazıp, kendi bilgisayarınıza bağlanmaya alışmaktır. Komut satırında parola soruluyorsa, başardınız demektir.
SSH servisi, 22 numaralı port zerinden hizmet verir. Ancak 22 numaralı portu kullanmak her zaman akıllıca olmuyor. Sağdan soldan buldukları programlarla insanlara saldıranların aık hedefi hline gelebiliyorsunuz. Sisteminize giremeyecek olsalar bile, bilgisayarınızı rahatsız etmelerini istemezsiniz. Bunun iin yapmanız gerekenleri şyle zetleyebiliriz:
4. Bilgisayarınızı ya da sshd servisini yeniden başlatırsanız, artık bilgisayarınıza 2212 numaralı porttan girmeniz gerekir. Test etmek iin "ssh localhost -p 2212" komutunu girin. Kullanıcı şifresi sorulduğu takdirde, işlemleri doğru yapmışsınızdır.
Windows işletim sistemleri kullananlar, Başlat-> alıştır yolunu izleyip, "mstsc" komutunu alıştırdıkları takdirde, karşılarına Microsoft Terminal Services Client ıkar. MSTSC, başka masastleriyle bağlantı kurabilmenizi sağlayan bir yazılımdır ve grafik arayzyle alışmanızı mmkn kılar. Hangi bilgisayara bağlanmak istediğinizi belirtip, şifre ve kullanıcı adını girerseniz, ardından o bilgisayarı grsel olarak kullanabilirsiniz. Altında yatan teknoloji farklı da olsa, Linux'ta da grsel olarak bir başka bilgisayarı kullanmanıza yarayacak aralar mevcut.
Virtual Network Computing (kısaca VNC), bilgisayarınızı başında olmadan ynetilmeniz iin geliştirilmiş bir yntemdir. Secure Shell'den farkı, grsel arayzle alışabilmenizi sağlamasıdır. Bildiğiniz gibi Unix/Linux komutları belirli dzeyde bilgisayar bilgisi gerektiriyor ve son kullanıcılar zaman zaman bu konuda zorluk yaşayabiliyor. Komut satırıyla uğraşmak istemeyenler iin VNC temelli yazılımlar iyi birer zm. Hemen hemen her dağıtım iin vncserver ve vncviewer programlarını bulabilirsiniz. Bu terimlere de aıklık getirelim: vncserver, 5900 numaralı port zerinden hizmet veren bir programdır. Başka bilgisayarlar, vncserver sayesinde bilgisayarınıza bağlanıp, onu kullanabilmektedir. vncviewer ise diğer bir bilgisayara bağlantı kurmanız iindir. Yani bir istemci (client), sunucuya bağlanacaksa, vncviewer programını kullanacaktır.
Bilgisayarınıza uzaktan erişime aık olması iin GNOME masast ortamında, System-> Preferences-> Remote Desktop yolunu izleyin. Bu arayz kullanarak kullanıcıların bilgisayarınıza erişip erişmemesini belirleyebilir, dışardan gelen bağlantılar iin şifre sorabilir ya da her seferinde sizden onay istenmesini ayarlayabilirsiniz.
VNC temelinde farklı farklı yazılımlar bulunuyor. TightVNC, UltraVNC, .NET VNC bunlardan bir kaı... Benim kullandığım favori yazılımsa, RealVNC isimli bir başka rn. RealVNC rakiplerine gre, daha hızlı alışıyor ve hemen hemen her platform iin destek verebiliyor. adresinden işletim sisteminize uygun versiyonu ekip kullanabiliyorsunuz. Unix platformlarına destek verdiği gibi, Windows iin sunduğu srm de mkemmel alışıyor. Zaten RealVNC'yi bu kadar ne ıkartan, Windows'u harikulade şekilde desteklemesi...
RealVNC ile sadece Unix tabanlı bilgisayarlar arasında bağlantı kurmanız gerekmiyor. Dilediğiniz takdirde, Windows'tan Windows'a; Linux'tan Windows'a ya da tam tersi şekilde bağlantı kurabilirsiniz. Bir kere daha vurgulamak isterim; kullanımı gerekten basit!
Statik IP kullanmamın paralı olduğu bir lkede yaşıyoruz. Kullanıcıların oğunun dinamik IP sahibi olması kaınılmaz. Siz de dinamik IP kullanıyorsanız, bağlanmak iin kullanacağınız IP adresi sık sık değişecektir. Bundan kurtulmak iin LogMyIP adında ufak bir Java programı işinize yarayacaktır. Sisteminizde JRE (Java Runtime Environment - Java alıştırma Ortamı) kurulu olduğu takdirde, aşağıdaki adımları sırasıyla yapmanız yeterlidir:
3. Karşınıza gelecek sayfa sizden bir kullanıcı adı ve şifresi istemektedir. Dilediğiniz bir kullanıcı adını ve şifresini girerek kayıt olun. Kayıt işleminin başarı ya da başarısızlığına gre, sonu dnecektir.
5. Kullanıcı adı ve şifre ayarlarını yaptıktan sonra, "java -jar LogMyIP.jar -od" komutuyla, IP adresinizi kaydedin. Eğer programın siz yokken bile srekli olarak kayıt etmesini istiyorsanız, "java -jar LogMyIP.jar -b" komutunu kullanın.
6. Bilgisayarınızın IP adresini ğrenmek iin tekrar LogMyIP kullanım sayfasına girin ve nc adımda belirlediğiniz kullanıcı adı ve şifresini yazın. LogMyIP programını kapatmadığınız srece, bilgisayarınızın adresini her zaman buradan ğrenebilirsiniz.
59fb9ae87f