Güneş sisteminde büyüklük sırası
ξ§îÑ©
Güneş sisteminde büyüklük sırasıBiraz da bilim dünyasına göz atalım ve uzayda ne kadar büyük bir yer işgal ettiğimizi hayal etmeye çalışalım. İşte dünya, işte diğer gezegenler, işte güneş ve samanyolu.. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Uzayda sayıları 300 milyarı bulan sayıda galaksi vardır. Güneş sisteminin içinde bulunduğu Samanyolu küçük bir galaksidir. Samanyolu Galaksisinin içinde yer alan Güneş, diğer yıldızlara göre hayli küçük bir ebada ve sisteme sahiptir. Güneş'in çapı dünyanın çapının 103 katıdır. Önce resimlerle gezegenlerin Güneş'e ve birbirlerine kıyasla büyüklüklerine bakalım. Sonra da gezegenlerin ana özelliklerine bir göz atalım.
1 Çizelgedeki değerler Dünya'nın çapı, kütlesi vb.'ne olan oranlardır. 1) Merkür: En küçük ikinci gezegen. MÖ 3000'den (Sümerler) itibaren biliniyor. Merkür Güneş sistemi'nin Güneş'e en yakın
gezegenidir. Büyüklük açısından 9 gezegen arasında sekizinci sırayı alır, yalnız
Plüton Merkür'den daha küçüktür. Adını Roma mitolojisinde ticaret ve yolculuk tanrısı ve tanrıların habercisi olarak bilinen
Merkür'den alır. Çıplak gözle izlenebilen 5 gezegenden biri (diğerleri Venüs,
Mars,Jüpiter ve Satürn, ) olarak eski çağlardan beri insanoğlunun dikkatini çekmiştir.
Yer benzeri ya da 'kaya' yapılı gezegenler sınıfına girmektedir. Güneş'e yakınlığı nedeniyle yeryüzünden izlenmesi güçtür ve hakkında bilinenler sınırlıdır. Uydusu bulunmamaktadır.
Venüs Gezegeni (Arapça kökenli eski adıyla Zühre, Hristiyanlık öncesi Roma Astrolojisinde Lucifer), Güneş Sistemi'nde Güneş'e uzaklık bakımından ikinci gezegendir. Eski Roma tanrıçası Venüs'ün ( Eski Yunan Mitolojisi'nde Afrodit) adını almıştır. Büyüklüğü açısından Dünya ile benzerlik gösterdiğinden Dünya ile kardeş gezegen olarak da bilinmektedir. Gökyüzünde
Güneş'e yakın konumda bulunduğundan ve yörüngesi Dünya'nınkine göre Güneş'e daha yakın olduğundan yeryüzünden sadece Güneş doğmadan önce veya battıktan sonra görülebilir. Bu yüzden Venüs Akşam Yıldızı veya Sabah Yıldızı olarak da isimlendirilir. Bir diğer adı da 'Çoban yıldızı'dır. Görülebildiği zamanlar, gökyüzündeki en parlak cisim olarak dikkat çeker.
Yer (yaygın kullanılan Arapça kökenli diğer adı ile Dünya, eski dilde Arz), Güneş sistemi'nin
Güneş'e uzaklık açısından üçüncü sıradaki gezegenidir. Üzerinde yaşam barındırdığı bilinen tek doğal gök cismidir. Katı ya da 'kaya' ağırlıklı yapısı nedeniyle üyesi bulunduğu
yer benzeri gezegenler grubuna adını vermiştir. Bu gezegen grubunun kütle ve hacim açısından en büyük üyesidir. Büyüklükte, Güneş sistemi'nin 9 gezegeni arasında
gaz devlerinin büyük farkla arkasından gelerek beşinci sıraya yerleşir. Tek doğal uydusu
Ay' dır. Mars, (eski adıyla Merih), Güneş Sistemi'nin dördüncü
gezegenidir. İsmi Eski Roma'daki savaş tanrısı
Mars'tan gelmektedir (Bu Tanrı Eski Yunan Mitolojisinde
Ares'e karşılık gelir). Gece temiz bir havada basit bir teleskopla kırmızılığı görülebilir. Jüpiter (Erendiz, Müşteri) Güneş sisteminin en büyük gezegenidir
. Güneşten uzaklığa göre 5. sırada yer alır. Adını Roma tanrılarının en büyüğü Jüpiter
'den alır. Büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluşmakta ve
gaz devleri sınıfına girmektedir. Satürn Güneş sisteminin güneşten uzaklık sırasına göre 6.
gezegenidir. Büyüklük açısından Jüpiter'den sonra ikinci sırada gelir. Adını Roma tarım tanrısı
Saturnus'tan alır. Arapça kökenli Zühal adı Türkçe'de giderek daha az kullanılmaktadır. Sekendiz olarak da bilinir. Çıplak gözle izlenebilen 5 gezegenden biri (diğerleri,
Merkür, Venüs, Mars, ve
Jüpiter) olarak eski çağlardan beri insanoğlunun dikkatini çekmiştir. Büyük ölçüde hidrojen ve
helyumdan oluşmakta ve gaz devleri sınıfına girmektedir. Uranüs Güneş sisteminin Güneş'ten uzaklık sırasına göre 7. gezegenidir. Çap açısından Jüpiter ve Satürn'den sonra üçüncü, kütle açısından bu iki gezegen ve Neptün'ün ardından dördüncü sırada gelir. Adını Yunan mitolojisi'ndeki gökyüzü tanrısı Uranos'tan ( Yunanca'da Οὐρανός, Latinceleştirilmiş şekli ile Uranus) alır. 1781 yılında William Herschel tarafından bulunmuştur. Gaz devleri sınıfına girmektedir 8) Neptün: Çap itibarıyla dördüncü büyük gezegen. 28 Aralık 1612'de Galileo tarafından keşfedildi. Neptün Güneş sisteminin Güneş'ten uzaklık sırasına göre 8.
gezegenidir. Kütle açısından Jüpiter ve
Satürn'den sonra üçüncü, çap açısından bu iki gezegen ve Uranüs'ün ardından dördüncü sırada gelir. Adını Roma deniz tanrısı
Neptunus'tan alır. 1846 yılında
Urbain Le Verrier ve Johann Gottfried Galle tarafından bulunmuştur.
Gaz devleri sınıfına girmektedir. Plüton, Güneş sistemindeki dokuzuncu gezegendir. Güneş sistemindeki en küçük gezegen olduğu için ve dışmerkezli bir yörüngeye sahip olduğu için, bir gezegen olup olmadığı konusunda tartışmalar çıkmıştır. Ancak bu konudaki tek kabul gören otorite, Uluslararası Gökbilim Birliği (International Astronomical Union; IAU), Plüton'u gezegen olarak sınıflandırmıştır. Gezegen, Arizona Lowell Gözlemevi 'nde astronom Clyde Tombaugh tarafından 18 Şubat 1930 tarihinde keşfedilmiştir. Tombaugh, Plüton'u Neptün 'ün yörüngesindeki anormallikleri açıklayabilecek bir gök cismini ararken bulmuştur. Güneş sisteminin Sedna sayılmazsa en uzak gezegenidir. Büyüklüğü
Ay'ın 1/6 sı kadardır. Yoğunluğu suyun 2 katıdır. Ekliptikle en fazla açıyı yapan gezegendir. Bu yüzden 1978-
2000 yılları arasında Güneş'e Neptün'den daha yakın olmuştur. Uzun süre tek bilinen uydusu
Charon olarak kaldı. 2005 yılında 2 küçük uydusu daha bulundu . Charon, Plüton'a, Ay'ın dünyaya yaptığı gibi hep aynı yüzünü gösterir. Plüton'dan büyük bir kütlesi olduğu sanılmaktadır. 10. gezegen olarak adlandırılması araştırılmaktadır. Gezegen olarak daha tanımlanmadığı için bir isim konmamıştır.
(Gezegen özellikleri wikipedia.org sitesinde yer alan bilgiler esas alınarak verilmiştir. Mavi renkli ve altı çizili kısımlara tıklayarak, söz konusu siteden daha geniş bilgiye ulaşmanız mümkündür.) Bu da samanyolunun tahmini büyüklüğü..
|
--
http://www.bizkackisiyiz.com
Gözlerinden mektup ellerinden su
Bekledim durdum ben ne zor yolmuş bu
Seyyah oldum sözüm bildim gizlendim içime
Çığlık oldu gözlerim kendimi vurdum
Seyyah oldum şu alemde niceler gördüm
Anladım ki insan kalbine yolcu
NOT: Gruplarda 'e-posta yok' olarak kayıtlıyım lütfen bana ulaşmak için mail adresimi kullanın.