Dr. M. Yavuz Dedegil: AB üyesi Güney Kıbrıs’ta stratejik gelişmeler

[Oraj POYRAZ]

Dr. M. Yavuz Dedegil: AB üyesi Güney Kıbrıs’ta stratejik gelişmeler

30.04.2026

Güney Kıbrıs gibi, nüfȗsu bir milyonun altında ve ekonomik-teknik açıdan marjinal bir yapay devlet, neden AB’ye müstakil ortak olarak alındı?

Akeniz’de Malta, Girit ve özellikle Kıbrıs adaları, Batı Avrupa ile Ortadoğu arasında stratejik bir öneme sahiplerdir. Bu yüzden Íngilizlerin Kıbrıs’ta, Íngiltere devleti toprağı olarak tescilli, iki askerî üsleri vardı ve Íngiltere AB’ye girerken yaptığı anlaşmada bu üslerin bulunduğu bölgeyi, AB’ye dahil ettirmemişti. Böylece bu üsler tamamen AB dışında tutulmuştu, diğer AB ortaklarının bu bölge hakkında herhangi bir söz hakkı yoktu. 

Güney Kıbrıs AB’ye alındıktan sonra, orada Fransa ve Almanya stratejik birer yapılanmaya giriştiler. Lübnan ve Suriye’deki iç savaşlar ve Birleşmiş Milletlerin oraya bir „barış gücü“ gönderme kararı bunun için bir fırsattı. Her iki ülke de bu vesile ile, bir ayağı Suriye ve Lübnan’da  olmak üzere, Güney Kıbrıs’da askeri üsler kurarak, Íngiltere’nin Doğu Akdeniz hâkimiyetini kendi lehlerine dengelemeye giriştiler.

Bu gelişmeleri Yapay Zekâya sordum. Sorum ve aldığım cevapların Türkçe tercümeleri aşağıdadır.

Fransa, Güney Kıbrıs’ta ne zaman bir deniz üssü kurdu?

Fransa, Güney Kıbrıs’ta tamamen yeni ve kendine ait bir deniz üssü kurmadı, ancak uzun süredir yakın bir savunma işbirliği kapsamında Kıbrıs Rum tarafının altyapılarını kullanmaktadır.

Bu gelişmenin en önemli dönüm noktaları şunlardır:

Nisan 2017: Fransa ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasında kapsamlı bir savunma anlaşmasının imzalanması.

Mayıs 2019: Mari’de (Limasol yakınlarında) bulunan “Evangelos Florakis” deniz üssünün modernizasyonu ve genişletilmesinin duyurulması. Amaç, üssü büyük Fransız savaş gemilerini (uçak gemileri dahil) kalıcı olarak barındırabilecek şekilde güçlendirmekti.

Ağustos 2020: 2017 tarihli savunma anlaşması resmi olarak yürürlüğe girdi. O zamandan beri Fransa, Mari üssüne ayrıcalıklı erişim hakkına sahip ve burayı Doğu Akdeniz’deki lojistik bir düğüm noktası olarak kullanıyor.

Aralık 2025 / İlkbahar 2026: Bölgesel gerilimler (özellikle Orta Doğu’daki çatışmalar bağlamında) nedeniyle varlık daha da yoğunlaştırıldı. 2026–2030 için yeni bir eylem plânı, daha da sıkı bir askeri entegrasyon ve Fransız birliklerinin kalıcı olarak konuşlandırıl-masını öngörüyor.

Özetle şunu söyleyebiliriz: Mari üssünün neredeyse kalıcı olarak kullanılması için hukuki ve yapısal temeller 2017 ile 2020 yılları arasında atılmıştır. Asker sayısında belirgin bir artış ve fiili konuşlandırma şu anda 2026 yılında gerçekleşmektedir.

Böylece Fransa, Kıbrıs’ın koruyucu gücü ve bölgedeki Türk iddialarına karşı bir denge unsuru olarak konumlanmaktadır.

 

Almanya, Güney Kıbrıs’ta ne zaman bir deniz üssü kurdu?

Almanya, örneğin Akrotiri ve Dekelia gibi egemenlik alanlarına sahip Birleşik Krallık’ın aksine, Kıbrıs’ta kendine ait kalıcı bir deniz üssü kurmamıştır.

Ancak Bundeswehr, uluslararası misyonlar kapsamında uzun yıllardır Kıbrıs Cumhuriyeti’nin altyapısını kullanmaktadır. Alman varlığına ilişkin ayrıntılar şunlardır:

1. Limasol’daki lojistik üssü (2006’dan beri)

UNIFIL (Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü) misyonu kapsamında Almanya, Ekim 2006’da Limasol Limanı’nda bir lojistik üssü kurmuştur.

Amaç: Lübnan açıklarındaki deniz alanını gözetleyen Alman birimlerinin ikmal, onarım ve personel değişimi.

Yapı: Bu, uluslararası hukuk anlamında bir Alman üssü değil, Kıbrıs limanının bir kısmını kullanan bir Alman görev birliğidir. Alman malzemelerini ve kampı korumak için orada sürekli olarak bir Donanma güvenlik birliği (çoğunlukla Eckernförde’deki Deniz Piyade Taburu’ndan) konuşlandırılmıştır.

2. 2026 Yılında Stratejik Önemi

Mevcut bağlamda (2026 ilkbaharı itibarıyla), Bundeswehr’in Kıbrıs’ı kullanımı daha da sağlamlaşmıştır, ancak bu kullanım işbirliği çerçevesinde kalmaktadır:

Tahliye merkezi: Orta Doğu’daki istikrarsız durum nedeniyle Kıbrıs, Almanya için tahliye operasyonlarının (özel koruma görevleri) birincil toplanma noktası olarak hizmet vermektedir.

Yeni inşaat yok: Fransa, kendi uçak gemilerini konuşlandırabilmek için “Evangelos Florakis” deniz üssünü büyük ölçüde genişletirken, Almanya rotasyonel birimler için Limasol’daki mevcut kapasitelerin kullanımına devam etmektedir.

Siyasi duruş: Federal Hükümet, en son Mart 2026‘da, Bundeswehr’in odak noktasının öncelikle NATO’nun doğu kanadında olduğunu ve Doğu Akdeniz’de, sıfırdan kendi kalıcı askeri üssünü kurmak yerine, Fransa gibi ortaklarla iş bölümü yapmaya ağırlık verdiğini vurguladı.

Özetle: Almanya, 2006 yılından beri Limasol’da askeri olarak mevcuttur, ancak burada kendi üssünü egemen bir Alman toprağı olarak işletmek yerine, konuk olarak Kıbrıs altyapısını kullanmaktadır.

Translated with DeepL.com (free version)

 

- - - - - - - - - - - - -
a45UyF587661
- - - - - - - - - - - - -

Gruba mesaj göndermek icin	:	ozgur-...@googlegroups.com
Gruba uye olmak icin	:	ozgur-gunde...@googlegroups.com
Grup kurucusuna yazmak icin	:	0raj....@neomailbox.net  /  oraj....@openmail.cc
Grup Sayfamiz	:	https://groups.google.com/g/ozgur-gundem/
Arzu ederseniz bloğuma da göz atabilirsiniz	:	http://orajpoyraz.blogspot.com/
Eposta adresleri (Derdiniz varsa buradan ulaşın.)	:	Oraj....@erkin.cc 0raj....@neomailbox.net oraj....@openmail.cc