𝗘𝘂𝗿𝗼 𝗡𝗲𝘄𝘀 (Fransa) 𝟯 𝗡𝗶𝘀𝗮𝗻 𝟮𝟬𝟮𝟲: "Putin'den Paşinyan'a ültimatom: Ermenistan, AB veya Rusya arasında seçim yapmalı" + 𝗘𝘂𝗿𝗼 𝗡𝗲𝘄𝘀 (France) 𝟯 𝗔𝗽𝗿𝗶𝗹 𝟮𝟬𝟮𝟲: "Putin issues ultimatum to Armenia over closer ties with EU"
EMI P
Putin'den Paşinyan'a ültimatom: Ermenistan, AB veya Rusya arasında seçim yapmalı
.webp?part=0.2&view=1)
Kremlin’de gerçekleşen görüşmede, Rusya Devlet Başkanı Ermenistan’a kamuoyu önünde uyarıda bulunarak Yerevan’a Avrupa Birliği ile Rusya arasında seçim yapması gerektiğini söyledi. Ermenistan Başbakanı ise ülkesinde siyasi sürecin demokratik olarak Ermeni halkı tarafından yürütüldüğünü belirtti.
Vladimir Putin, Nikol Pashinyan ile Kremlin’de çarşamba günü gerçekleştirilen nadir ve gergin görüşmede, Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile yakınlaşmasının Moskova tarafından tolere edilmeyeceği uyarısının ardından Rus gaz tedariki üzerinden örtülü bir tehditte bulundu.
Putin görüşmede, “Ermenistan’da Avrupa Birliği ile ilişkilerin geliştirilmesine yönelik tartışmalar olduğunu görüyoruz” dedi ve Moskova’nın bunu “tamamen sakin” karşıladığını belirtti.
Ancak Putin, “Avrupa Birliği ile Avrasya Ekonomik Birliği’ne aynı anda üye olmanın mümkün olmadığı açıkça ve dürüstçe ifade edilmelidir,” diye konuştu.
Rusya öncülüğünde 2015’te kurulan Avrasya Ekonomik Birliği (EAEU), Ermenistan, Belarus, Kazakistan ve Kırgızistan’ı kapsıyor ve üye ülkeler arasında mal, sermaye ve iş gücünün serbest dolaşımını hedefliyor.
Kremlin’deki görüşmede Putin, Rusya’nın Ermenistan’a sağladığı gazın Avrupa’ya kıyasla “önemli ölçüde” daha ucuz olduğunu vurguladı.
Putin, “Avrupa’da gaz fiyatları bin metreküp başına 600 doların üzerinde, Rusya ise Ermenistan’a gazı 177,5 dolardan sağlıyor. Aradaki fark çok büyük,” dedi.
Azerbaycan ile barış sürecine girmesinin ardından Ermenistan, Avrupa Birliği ile daha yakın ilişkiler kurma arayışını sıkça dile getirirken, Başbakan Paşinyan da gelecekte 27 üyeli birliğe katılma niyetini açıklamıştı.
Görüşmede Ermenistan’ın Güney Kafkasya’daki yeni konumlanmasını yansıtan açıklamalar yapan Paşinyan, ülkesinin iki blokta birden yer alamayacağının farkında olduğunu söyledi. Ancak şimdilik Avrasya Ekonomik Birliği üyeliği ile Brüksel’le iş birliğini birlikte yürütmeye çalıştıklarını ve bu dengeyi sürdürebildikleri sürece devam edeceklerini ifade etti.
Paşinyan, nihai bir tercih yapılması gerektiğinde bu kararın dış müdahale olmaksızın Ermenistan halkı tarafından verileceğini vurguladı.
“Karar verme aşamasına gelindiğinde, bu kararı Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşlarının vereceğinden eminim,” dedi.
Güney Kafkasya’daki etkisi giderek azalan Moskova’nın, Ermenistan’ın siyasi karar süreçlerinde söz sahibi olma isteğini sürdürdüğü görülürken Putin, haziran ayında yapılacak parlamento seçimlerinde Rusya yanlısı güçlerin serbestçe rekabet edebilmesini umduklarını ifade etti.
İsim vermeden bazı isimlerin gözaltında olduğunu söyleyen Putin, “Bazıları Rus pasaportu taşımasına rağmen tutuklu,” dedi. Bu sözlerin, geçen yıl hükümetin devrilmesi çağrısında bulunmasının ardından tutuklanan Rus-Ermeni milyarder Samvel Karapetyan’a atıf olduğu değerlendiriliyor.
Paşinyan ise isim vermeden yanıt vererek, Ermenistan yasalarına göre siyasi adayların yalnızca Ermenistan vatandaşlığına sahip olması gerektiğini ve bu çerçevede muhalefete yönelik herhangi bir kısıtlama uygulanmadığını belirtti.
“Rus pasaportu olan kişiler anayasa gereği milletvekili ya da başbakan adayı olamaz,” dedi.
Paşinyan ayrıca Ermenistan’ın demokratik bir ülke olduğunu vurgulayarak siyasi süreçlerin sürekli işlediğini ifade etti. Yılda iki kez yapılan yerel seçimlerin de son derece siyasallaşmış olduğunu belirtti.
Rusya’daki internet tartışmalarına ve Telegram’a getirilen kısıtlamalara da değinen Paşinyan, “Bizde sosyal ağlar yüzde 100 özgür, hiçbir kısıtlama yok,” dedi.
Ermenistan’da siyasi tutuklu bulunmadığını da savunan Paşinyan, “Siyasi süreçlere katılan kişilerin cezaevinde olduğu bir durum yok,” ifadelerini kullandı.
“Bazı vatandaşlarımız Ermenistan’da fazla demokrasi olduğunu düşünüyor. Ancak bu bizim için ilkesel bir mesele,” dedi.
.webp?part=0.3&view=1)
Erivan’ın denge politikası
2023’te Azerbaycan’ın Karabağ bölgesinin tamamında kontrolü yeniden sağlamasının ardından Ermenistan ile Rusya arasındaki ilişkiler giderek gerildi.
Yaklaşık 40 yıllık çatışmanın ardından başlatılan barış süreci, Güney Kafkasya’da ekonomik canlanma ve yeni bir istikrar ortamı yarattı.
Ermenistan, 2024 yılında Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (Collective Security Treaty Organisation - CSTO) üyeliğini, Moskova’nın 2022’deki Karabağ geriliminde destek vermemesi nedeniyle askıya aldı.
Paşinyan, “CTSO mekanizmalarının devreye girmesi gerekiyordu ancak girmedi,” diyerek bunun ilişkileri etkilediğini söyledi.
“Vatandaşlarımıza CTSO'nun neden yanıt vermediğini hâlâ açıklayamıyoruz,” dedi.
Putin ise bu durumu “bazı kırgınlıklar” olarak nitelendirerek, Rusya’nın müdahale etmemesinin Ermenistan’ın kendi tutumuyla ilgili olduğunu savundu. 2022’de Prag’da Karabağ’ın Azerbaycan’a ait olduğunun kabul edilmesinin ardından CTSO müdahalesinin “yanlış olacağını” söyledi.
Putin, “Bu bir değerlendirme değil, iyi ya da kötü demiyorum ancak barışın tesisi açısından muhtemelen anlamlıydı,” dedi.
“İlişkileri güçlendirmenin yollarını aramalıyız, ancak burada da artık noktayı koymak gerekiyor,” ifadelerini kullandı.
Karabağ’da çatışmanın sona ermesinin ardından Ermenistan ve Azerbaycan, ilişkilerini normalleştirme ve bölgesel iş birliğini artırma yönünde adımlar atarken Rusya’nın süreçte belirgin şekilde geri planda kaldığı görülüyor.
Hem Erivan hem de Bakü, dış politikada Moskova’dan uzaklaşarak Avrupa Birliği ve ABD’ye yönelme eğilimi gösteriyor.
Putin issues ultimatum to Armenia over closer ties with EU
.webp?part=0.5&view=1)
In a rare blunt exchange at the Kremlin, Russia's president issued a public warning to Armenia, telling Yerevan to choose between the EU and Russia. The Armenian prime minister responded that in his country, the people of Armenia run a democratic political process.
“We see that there is a discussion in Armenia about developing relations with the European Union,” Putin said at the meeting with Pashinyan, adding that Moscow treats it "absolutely calmly”.
“But it should be obvious and honestly stated upfront that membership in a customs union with both the EU and the Eurasian Economic Union is impossible," Putin told Pashinyan on camera.
The Russia-led Eurasian Economic Union (EAEU) created in 2015 includes Armenia, Belarus, Kazakhstan and Kyrgyzstan, and it is meant to enable the free movement of goods, capital and labour among its members.
During the meeting at the Kremlin, Putin followed up on Moscow’s gas supplies to Armenia, saying that Russia now sells gas to its neighbour at a "substantially" lower price than the EU does.
“Gas prices in Europe exceed 600 dollars per 1,000 cubic metres, whereas Russia provides gas to Armenia at 177.5 per 1,000 cubic metres,” he told Pashinyan, adding that “the disparity is vast, the difference is substantial.”
Ever since it made peace with Azerbaijan, Armenia has increasingly said it is seeking closer ties with the EU, with Pashinyan even declaring an intention to join the 27-member bloc in the future.
In a series of countering answers which underline Armenia’s new positioning in the South Caucasus and in Russia’s former sphere of influence, the Armenian premier told Putin that he realised that his country could not simultaneously be a member of both blocs, and that for now it could combine its membership in the Eurasian Economic Union with developing cooperation with Brussels — and that as long as Yerevan can balance the two agendas it intends to do so.
The Armenian leader made it clear that when the time comes to make a choice, it will be solemnly made by the citizens of Armenia, without any interference.
“And when the processes reach the point where it will be necessary to make a decision, I am sure that we, I mean the citizens of the Republic of Armenia, will make that decision,” Pashinyan told Putin, not mincing words.
With its long-standing influence in the South Caucasus fading and what appears to be the Kremlin’s ongoing intent to have a say in Armenia's political decision-making, Putin told Pashiyan that Moscow hopes pro-Russian forces will be allowed to compete freely in Armenia’s parliamentary elections set for June.
Without mentioning names, Russia’s president claimed that some of their representatives have been put in custody, saying, “Some are in detention despite having Russian passports.”
Putin referred to Russian-Armenian billionaire Samvel Karapetyan, who was arrested last year after calling for the ouster of the government.
Pashinyan, also without naming Karapetyan, noted that Armenian law requires political candidates to hold exclusively Armenian citizenship, adding that “no restrictions” are being imposed on political opposition under such circumstances.
“Persons with Russian passports, according to the Constitution of the Republic of Armenia, cannot be either a candidate for deputy or a candidate for prime minister,” Pashinyan explained to Putin.
Pashinyan also firmly stated to Putin that “Armenia is a democratic country”, where the political processes are ongoing at all times.
"In fact, twice a year we hold municipal elections, which are also very politicised, because as a result of our political reforms, people there also vote for or against political parties,” Pashinyan said.
The Armenian prime minister then referred to the internet outrage in Moscow and the Kremlin-introduced restrictions on the popular Telegram messaging app.
.webp?part=0.6&view=1)
Yerevan’s balancing act
Armenia’s relations with Russia have grown increasingly strained after Azerbaijan fully reclaimed the Karabakh region in 2023.
Decades of bloody conflict ended as the two former bitter rivals embarked on a historic peace process, launching an economic revival in the region amid new stability in the South Caucasus.
In 2024, Armenia suspended its membership in the Russia-led Yerevan Collective Security Treaty Organisation (CSTO) after Moscow failed to support Yerevan during the 2022 Karabakh escalation.
“In my opinion, the CSTO mechanisms should have been activated (in 2022),” Pashinyan told Putin, adding that “they were not activated, and this, of course, led to the situation that we have in relations with the CSTO.”
He confirmed that Armenia is currently not participating in the CSTO for what he described as a “simple reason”.
“We are still unable to explain to our people, our citizens, why the CSTO did not respond, and did not respond despite the obligations that exist under the Collective Security Treaty,” the Armenian leader told Putin.
Putin called Armenian concerns “certain grievances” as he argued that Moscow’s decision not to intervene was on Yerevan and Russia did not see a point in stepping in.
“It is obvious that after you accepted in Prague in 2022 that Karabakh is part of Azerbaijan, the CSTO's intervention in this process, which has acquired an intra-Azerbaijani nature, was simply absolutely wrong in this matter,” Putin told Pashinyan.
“This is not an assessment, I am not saying that this is good or bad, from the point of view of organising peaceful life, I think that, probably, it made sense,” the Russian president added.
“Here we simply need to look for ways to further strengthen relations. But it seems to me that here too we need to finish here,” Putin concluded.
Since reaching an agreement to put an end to almost four decades of a bloody conflict in Karabakh, Armenia and Azerbaijan have been working on normalising and strengthening their bilateral relations, as well as the cooperation in the region, with one exception.
Russia has been notably absent from the Karabakh peace process, both during and after the agreement was reached, and both Yerevan and Baku have been distancing themselves from Moscow while jointly redirecting their foreign policy focus toward the EU and the US.