capital.gr
Politico: Γιατί οι τιμές του πετρελαίου δεν θα επιστρέψουν στα προ
πολέμου επίπεδα μετά τη σύγκρουση με το Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να υπόσχεται ένα γρήγορο τέλος στον πόλεμο με το
Ιράν, όμως οι πολιτικές συνέπειες θα συνεχιστούν πολύ μετά το τέλος των
μαχών.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ υποβαθμίζουν την αύξηση στις τιμές του
πετρελαίου και της βενζίνης που προκύπτει από τη διακοπή των μεταφορών
αργού πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ, μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
"Η πρόσφατη αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης είναι
προσωρινή και αυτή η επιχείρηση θα οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές
καυσίμων μακροπρόθεσμα", δήλωσε την Τρίτη στους δημοσιογράφους η
εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ, αναφερόμενη στις
επιθέσεις κατά του Ιράν, όπως μεταδίδει το Politico.
Ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι διαταραχές στις
τιμές θα διαρκέσουν "εβδομάδες, όχι μήνες", καθώς η κίνηση των
δεξαμενόπλοιων συνεχίζει να αντιμετωπίζει προβλήματα στο στενό.
Ωστόσο, αναλυτές λένε ότι η διαταραχή έχει ήδη ενσωματωθεί στις τιμές
του πετρελαίου και της βενζίνης, γεγονός που απειλεί να διατηρήσει
υψηλότερες τιμές καυσίμων μέχρι και τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Παρακάτω, δίνονται πέντε λόγοι για τους οποίους οι υψηλές τιμές
πετρελαίου μπορεί να συνεχιστούν.
Είναι ένα φυσικό πρόβλημα
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει ήδη διαταράξει τόσο σοβαρά τις ενεργειακές
αγορές της περιοχής του Κόλπου ώστε μια γρήγορη ανάκαμψη δεν είναι πλέον
δυνατή, δήλωσε ο Άνας Αλχατζί, ειδικός στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Ένας αυξανόμενος αριθμός δεξαμενόπλοιων έχει συσσωρευτεί και στις δύο
πλευρές του Στενού του Ορμούζ, το οποίο ουσιαστικά παραμένει κλειστό για
πάνω από μία εβδομάδα. Θα χρειαστούν τουλάχιστον δύο εβδομάδες για να
αποσυμφορηθεί η κατάσταση.
Στη συνέχεια, θα χρειαστεί να αποκατασταθεί η παραγωγή πετρελαίου και
φυσικού αερίου σε όλο και περισσότερες χώρες της Μέσης Ανατολής που
έχουν πλέον διακόψει τη λειτουργία τους, όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το
Ιράκ και η Σαουδική Αραβία.
Ορισμένες ζημιές από τις ιρανικές επιθέσεις, όπως αυτές στις
εγκαταστάσεις φυσικού αερίου του Κατάρ, δεν μπορούν να επισκευαστούν
εύκολα, είπε.
"Το τέλος του πολέμου δεν σημαίνει το τέλος της κρίσης", δήλωσε ο Αλχατζί.
"Υπάρχουν χώρες που έχουν κυριολεκτικά σταματήσει την παραγωγή επειδή οι
αποθήκες τους είναι γεμάτες. Για να επιστρέψει αυτή η παραγωγή στα
επίπεδα πριν από την κρίση χρειάζεται χρόνος. Για το υγροποιημένο φυσικό
αέριο (LNG) ειδικά, χρειάζεται πολύς χρόνος".
Χρειάζονται δύο για να χορέψουν
Ο Τραμπ μπορεί να ξεκίνησε τον πόλεμο — αλλά δεν έχει τη δύναμη να τον
τελειώσει μονομερώς.
Οι Ιρανοί δεν έχουν δηλώσει δημόσια ότι θα συμφωνήσουν γρήγορα να
σταματήσουν τις επιθέσεις τους. Την τελευταία εβδομάδα έχουν στοχεύσει
όλο και περισσότερο τις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, κάτι που θα
μπορούσε να προκαλέσει μεγάλη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και
μεγαλύτερη περίοδο αβεβαιότητας εάν συνεχιστεί.
Απαντώντας στα σχόλια του Ντόναλντ Τραμπ, ο εκπρόσωπος των Φρουρών της
Ισλαμικής Επανάστασης, Αλί Μοχάμεντ Ναϊνί, δήλωσε την Τρίτη στα ιρανικά
κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι "το Ιράν θα αποφασίσει πότε θα τελειώσει ο
πόλεμος".
Ιρανοί αξιωματούχοι γνωρίζουν καλά την πολιτική πίεση που αντιμετωπίζει
ο Τραμπ στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο οι τιμές της βενζίνης στα πρατήρια
παραμένουν υψηλές.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Σεγιέντ Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι η
άνοδος των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου δείχνει πως το καθεστώς δεν θα
υποχωρήσει εάν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνεχίσουν να στοχεύουν ενεργειακές
υποδομές.
"Εννέα ημέρες μετά την Επιχείρηση Epic Mistake, οι τιμές του πετρελαίου
έχουν διπλασιαστεί ενώ όλα τα εμπορεύματα εκτοξεύονται", έγραψε στο X.
"Γνωρίζουμε ότι οι ΗΠΑ σχεδιάζουν επιθέσεις εναντίον των πετρελαϊκών και
πυρηνικών εγκαταστάσεών μας με στόχο να περιορίσουν το τεράστιο
πληθωριστικό σοκ. Το Ιράν είναι πλήρως προετοιμασμένο. Και εμείς επίσης
έχουμε πολλές εκπλήξεις".
Θα μπορούσε να γίνει χειρότερο
Την Τρίτη εμφανίστηκαν ενδείξεις ότι το Ιράν άρχισε να τοποθετεί
ναρκοπέδια στο Στενό του Ορμούζ, μια σημαντική κλιμάκωση που θα μπορούσε
να δυσκολέψει σημαντικά τις προσπάθειες επανέναρξης των ενεργειακών
μεταφορών — περίπου 20% των ημερήσιων παγκόσμιων αποστολών ενέργειας
περνούν από την περιοχή, σύμφωνα με το CBS News.
Η πιθανή ναρκοθέτηση του στενού, σε συνδυασμό με τις ζημιές στις
υποδομές και την παύση παραγωγής, σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστεί πολύς
χρόνος μέχρι να επανέλθουν οι ενεργειακές αγορές σε φυσιολογικά επίπεδα,
δήλωσε ο αναλυτής πετρελαίου Ρόρι Τζόνστον, ο οποίος γράφει το
ενημερωτικό δελτίο Commodity Context.
"Αυτή η κρίση θα συνεχίσει να επιδεινώνεται μέχρι να αποκατασταθεί η
κανονική κυκλοφορία στο Στενό του Ορμούζ. Σε αυτό το στάδιο, ακόμη κι αν
η σύγκρουση τελείωνε σήμερα και τα δεξαμενόπλοια επανέρχονταν στο 100%
της ροής μέσω του Ορμούζ, θα χρειάζονταν μήνες για να επιστρέψουμε σε
κάτι που να μοιάζει με κανονικότητα", έγραψε στο X.
Όσο περισσότερο παραμένει ουσιαστικά κλειστό το στενό, τόσο αυξάνεται η
πιθανότητα ο κόσμος να οδηγηθεί σε βαθιά ύφεση, δήλωσε ο Γκρεγκ Πρίντι,
ειδικός στις διαταραχές των ενεργειακών αγορών που εργάστηκε στην
Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης
του Τζορτζ Μπους.
Όπως είπε, θα χρειαστεί περισσότερο από ένας μήνας για να επιστρέψει η
κατάσταση στο φυσιολογικό ακόμη κι αν ο πόλεμος σταματούσε σήμερα, αλλά
δεν θα υπάρξει "κανονική κίνηση δεξαμενόπλοιων όσο το Ιράν έχει όπλα για
να επιτίθεται σε αυτά".
Ο Πρίντι, που σήμερα είναι ανώτερος ερευνητής στο συντηρητικό Center for
the National Interest, δήλωσε ότι αν η σημερινή μείωση της προσφοράς
διαρκέσει άλλες επτά εβδομάδες, θα προκαλέσει τόσο μεγάλη παγκόσμια
οικονομική συρρίκνωση ώστε να δημιουργήσει "πιθανότατα τη χειρότερη
ύφεση που έχει δει κανείς από τη δεκαετία του 1930".
Δεν είναι μόνο οι νάρκες
Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές από το Ιράν και ενδεχομένως από
άλλες ομάδες αυξάνονται καθημερινά και έχουν τη δυνατότητα να
προκαλέσουν μακροχρόνιες ζημιές.
Την Τετάρτη, το Ιράν επιτέθηκε και κατέστρεψε μια μεγάλη εγκατάσταση
αποθήκευσης πετρελαίου στο Ομάν.
Τρία πλοία χτυπήθηκαν κοντά στο Στενό του Ορμούζ την ίδια ημέρα,
συμπεριλαμβανομένου ενός πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με σημαία
Ταϊλάνδης, για το οποίο η ιρανική κυβέρνηση ανέλαβε την ευθύνη, λέγοντας
ότι "επέμενε παράνομα να περάσει από το Στενό του Ορμούζ".
Την Τετάρτη, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι τα
δεξαμενόπλοια πετρελαίου θα πρέπει να αρχίσουν να περνούν από το στενό
πέρασμα, παρά τους κινδύνους.
"Νομίζω ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουν το στενό", είπε ο Τραμπ.
"Κοιτάξτε, καταστρέψαμε σχεδόν όλα τα πλοία ναρκοθέτησης τους μέσα σε
ένα βράδυ".
Δημοκρατικοί γερουσιαστές που παρακολούθησαν μια απόρρητη ενημέρωση για
τον πόλεμο την Τρίτη δήλωσαν ότι η κυβέρνηση δεν έχει σχέδιο για να
ανοίξει ξανά το στενό.
"Αυτή τη στιγμή δεν ξέρουν πώς να το ανοίξουν ξανά με ασφάλεια", έγραψε
στο X ο γερουσιαστής του Κονέκτικατ, Κρις Μέρφι.
"Και αυτό είναι ασυγχώρητο, γιατί αυτό το μέρος της καταστροφής ήταν
100% προβλέψιμο".
Δεν είναι μόνο το Ιράν
Ενώ η κυβέρνηση απειλεί την ιρανική κυβέρνηση με σοβαρές συνέπειες εάν
επιτεθεί σε πλοία που κινούνται στο Στενό του Ορμούζ, δεν είναι ο μόνος
εχθρικός παράγοντας στην περιοχή που μπορεί να μπλοκάρει αυτή τη
σημαντική ναυτιλιακή διαδρομή.
Υπάρχουν πολλές διασπασμένες ένοπλες ομάδες στην περιοχή που δεν
συνδέονται άμεσα με την ιρανική κυβέρνηση, αλλά είναι εξοργισμένες
επειδή σκοτώθηκε ο ηγέτης τους και επιδιώκουν εκδίκηση, σημείωσε ο
ειδικός στις αγορές ενέργειας Άνας Αλχατζί.
Ο εκλιπών Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δεν ήταν μόνο ο ηγέτης του Ιράν, αλλά
και σημαντικός θρησκευτικός ηγέτης για τους Σιίτες μουσουλμάνους
γενικότερα, και είχε υποστηρικτές σε όλη την περιοχή, όπως στην Υεμένη,
τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν και
αλλού.
Αυτό έχει δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο ομάδων που είναι πρόθυμες να
επιτεθούν σε πετρελαϊκά συμφέροντα στην περιοχή, είπε, και υπάρχουν
ενδείξεις ότι ίσως ήδη προετοιμάζουν επιθέσεις.
Φθηνά drones θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να προκαλέσουν ζημιές
σε δεξαμενόπλοια αξίας εκατομμυρίων δολαρίων.
"Είναι θυμωμένοι επειδή σκοτώθηκε ο ηγέτης τους", είπε ο Αλχατζί.
"Η τεχνολογία τα τελευταία 15 χρόνια έχει εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε
να είναι πολύ πιθανό να προκαλέσεις ζημιά εκατομμυρίων δολαρίων με μόλις
500 δολάρια".