ویرایش واژه نامه
sepehr daneshvar
من بر این اندیشه استم که بایستی زبان پارسی را از زبان های بیگانه همچون
لاتین و عربی و ترکی و همچنین بی قاعدگی های زبانی که خود در زبان مادری
مان ساخته استیم بپیراییم.
همه دلایل آن را تا 2 روز دیگر برایتان می نویسم. اما بدانید که این بی
آرایشی و آشفتگی و شوریدگی چه اندازه آموزش زبان پارسی را سختتر و زمان
گیر می سازد.
این الگوی نادرست زبانی و واژگان بیمار از 2 راه میان مردم می گسترند
1: گفتار و رسانه و سخن های ما
2: نوشتار و کتاب و روزنامه و مجله و داستان و ترجمه و مقاله و ....
که نیاز است ما به هر 2 این ها بپردازیم
و اکنون و در اینجا کاری که از ما ساخته است : ویراستن و پالودتن پارسی
از آلودگی ها در نوشتار و در واژه نامه هاست
چراکه هر کدام از ما ناچاریم به زبانهای جهانی آشنایی داشته باشیم و آنها
را بیاموزیم
اما ما در واژه نامه های انگلیسی یا آلمانی یا فرانسوی یا اسپانیایی
یا.......... به فارسی بجای یک واژه پرکاربرد پارسی برابری عربی گزارده
ایم یا واژه پارسی پس از 6 تا واژه عربی آمده است.
در واژه نامه ما واژه های عربی ای را می بینیم و می خوانیم که در گفتار
ما بی کاربردند.
یعنی زبان عامیانه مردم این واژه ها را بکنار نهاده اما ما هنوز آنها را
در واژه نامه می بینیم و به ناچار همان واژه در مغزمان از برابر و
جایگزین پارسی اش رایج تر و گسترده تر می شود و باز آسیب بیشتری که بر
زبان پارسی می رسد.
ببینید هرچه ما بیاییم وبرای یک مفهوم وازه عربی بکار ببریم به همان
اندازه که عربی گسترده می شود، پارسی آن رو به فراموشی می رود
ما گهواژه آغازیدن را داشتیم که هنوز به سادگی می توان صرفش کرد:
می آغازم بیاغاز آغازیدی آغازیده بودید......
اما ما بجای آن یک عبارت طولانی : شروع کردن
که ترکیبی از عربی و مصدر جعلی است بکار می بریم
یا اینکه اسم را که از گهوازه ساخته ایم:
آغاز کردن
که نادرست است ولی ما نمونه اینها را بسیار در واژه نامه های پارسی و
انگلیسی و........ می بینیم
بنابر این من اندیشیدم که بیاییم و واژه نامه های پالوده ای از پارسی
داشته باشیم . و به این روش واژگان پارسی را به مردمان بشناسانیم
اگر مردم بدانند که عربی چه آسیبی به زبان می رساند می کوشند تا دیگر
بکارش نبرند و این نمی شود جز آنکه
پارسی ها بیشتر شناسانده شوند و
ما در گفتار و نوشتار خود به پارسی بنویسیم
می خواهم 2 کار را بیاغازم:
1 ویرایش دهخداو معیین از عربی ها و کاهیدن از حجم آنها و در دسترس
گزاردنش
می دانید کسی نمی رود دهخدای 16 جلدی را بخواند اما اگر ما آنرا به 6 جلد
یکسره به پارسی و آراسته باشد دسترسی و خرید و خواندنش ساده تر است
در هنگام این کار هم واژه نامه ای پارسشی خواهیم داشت
و هم بن مایه ای برای دیگر پژوهندگان پارسی و هم واژه پردازان و نیز دانش
آموزان
که دیگر عربی از نوشتار برود از گفتار رفته!
out of seen soon forgotten از دل برفت هرآنچه از دیده برفت
و خودم و کسانی که با من در این کار همیار منند به واژه های پارسی ناب و
کمتر شناخته شده ای که می تواند جایگزین عربی ها باشد آشنا می شویم
نه آن وازه های مرده و بی کاربرد و دور از ذهن که یک سوم بانک داده ای
پارسیمان را ساخته است
2 آغاز برابر گزاری انگلیسی ها با نگرش به هم خانواده بودن این دو زبان
1
می دانید که زبان های سانسکریت و اوستایی و لاتین از یک بنیاد استند
همان گونه که آریایی ها و هندیان و اروپاییان از یک نژادند*
***********************************************
نمونه:
است est ist is
پدر برادر مادر دختر ستاره ستون
***********************************************
برای واژه rob
بهترین واژه ربودن پارسی است
دزدیدن هم برابر آن است ولی بیایید و نزدیکترین واژه را برایش بگزارید
در این میان سرقت که عربی است یکسره بی کاربرد باید شود
دزدین می تواند به عنوان یک واژه کمکی برای فهم واژه باشد
نه یک جایگزین
*********************************************
برای واژه gravity
بهترین جایگزین گرویدن است
نه گرانیدن
و نه جاذبه
گرانیدن سنگینی و کشش می تواند به عنوان یک واژه کمکی برای فهم واژه باشد
نه یک جایگزین
**********************************************
برای grow
روییدن
و نه رشد کردن که عربی است رشد ارشد
*********************************************
برای stay
ایستادن
نه ماندن
ماندن می تواند به عنوان یک واژه کمکی برای فهم واژه باشد
نه یک جایگزین
***********************************************
ما داریم واژه ای که از 7000 سال پیش میان این نژادها یگانه و مشترک بوده
کنار می گزاریم و جایش را با پارسی یا عربی دیگری می نشانیم
درآمد آن سختتر شدن زبان آموزی و شکاف سازی بیشتر میان این زبانهاست
*** کار برابر گزینی برای لاتین و نیز پیراستن واژه نامه های پارسی از
تازی هم زمان است
چرا که تا زمانی که ما پارسی های بیشتری را نشناسیم کار دیکشنری لنگ می
زند
ما باید گستره بزرگی از واژگان پارسی بشناسیم تا بتوانیم از میان آنها
بهترینشان را برای یک واژه لاتین بگزاریم
این کار سلیقه ای نیست و نخواهد بود بلکه بر بنیاد واژه شناسی و دستور
زبان و شناخت هم زمان انگلیسی و آلمانی و فرانسوی و........... پارسی پیش
می رود
در هر پروژه تنها کسانی که آگاهی های مورد نیاز را داشته باشند می توانند
همکاری کنند
البته کار ما در 3 گام است:
یک بررسی و شناخت، دو نوشتن و دسترسی پزیر ساختن واژه نامه، سه گسترش
دستمایه تلاش مان
در این میان بگویم ما واژه های پارسی را که برابر می گزاریم و اگر نیاز
باشد و بیانگاریم کاربر با پارسی آن آشنا نیست یا به عربی و نادرست آن
عادت کرده ما در پرانتزی نادرست را هم می گزاریم تا کاربر ناچار به
بررسی واژنامه دیگری نشود و اینکه دیگر به ما سر نزند
البته کسی که هیچ آشنایی با لاتین نداشته بی درنگ برابر پارسی را خواهد
دید و آموخت و به جز آن کاری نخواهد داشت و پرانتز را برای کسانی می
گزاریم که اندکی از انگلیسی را با برابرهای نادرست آموخته اند
پس از 10 یا 20 سال که یک نسل بگزرد و خوب پارسی ها جا بیافتد دیگر کسی
عربی ها را بیاد نخواهد داشت و آن هنگام می توان یکسره عربی ها را بدور
انداخت
کار نبایستی احساسسی و شتابزده و نسنجیده باشد. هدفمان اگر گسترش پارسی
ولی در قالب نوشتن واژه نامه است نباید نیاز های خوانندگان و کاربران را
هم بفراموشیم
مشکل بیشتر واژه نامه های انگلیسی به پارسی را که دیده اید این است که
برای یک واژه تا 14 معنی هم گاه آورده اند که 8 تاش عربی است و 4 تای
دیگر هم !!!!!
آنها معنی واژه را ننوشته اند بلکه مفهوم آنرا آورده اند
همین است که می بینید از این گله بزرگ واژه هیچ کدام معنی درست را در
جمله انگلیسی نمی رسانند یا به آن نمی خورند. چراکه برابرهای پیشنهادی
تنها می توانند در یک کاربرد خاص معنی درست بدهند و نه درهمیشه و هرگاه
مفهوم جای معنی را نمی گیرد
چرتیدن با واچرتیدن با غنودن با خوابیدن با لمیدن دگرگون اند
هر کدام کاربرد خودشان را دارند
اما مفهوم همه یکی است.
به این دو باید خوب اندیشید
sepehr daneshvar
mehrdad...@gmail.com
دوست عزیز من برای پروژه ی تشخیص الگو (متن فارسی) نیاز به یک بانک لغات
فارسی دارم . شما همچین چیزی دارید یا میتونید راهنمایی کنید که از کجا
می تونم پیدا کنم .اگه نتیجه داد به دیکشنری شما اضافه میکنیم این
قابلیتو.
Saeed Rasooli
البته همهٔ این نیازها رو برآورده نمیکنه
سپهر
كار خودم هنوز خام است و كار مي برد ولي مي دانم كه
بچه هاي سايت پارسيبان خيلي پر كار اند و مي پندارم براي هم كاري بتوانيد
از آنها ياري بگيريد
http://www.parsiban.com/
پيروز باشيد
--
سپهر دانشور