Arapça kelime türetme

10 views
Skip to first unread message

Iqra

unread,
Oct 31, 2025, 7:09:35 PM10/31/25
to oku...@googlegroups.com
Yüce Kitabımızı kelime bazında anlamak isteyenlerin, en azından kelime köklerini tanıması ve türetme kurallarını tanıması gerekir. Aynı kökten geldiği halde anlamı çok farklı kelimeler olabilir. Türkçe kırgın-kırıntı, uçuk-uçak çiftleri gibi...

Bir üyemiz şu gözlemi yapmış:
Taha 12’de "vadi" olarak verilen anlam Nisa 92'de "diyet" olarak kullanılmış…
Evet, Arapça'da aynı kökten geldikleri doğru, ama iki farklı türevin anlamı çok farklı olabilir!

Kökleri öğrenmek için elimizde pek çok yazılım aracı var:

1. Iqra yazılımı kelimeye tıklayınca kökünü gösterir
image.png

2. Kaynak yazılım corpus.quran.com

image.png

3. Referans sitemiz kuranmeali.com

4. Asırlardır kullanılan klasik: el-Mufredat
image.png
https://kuranmeali.com/Aciklama.php?id=1572&islem=mufredat

Bu dört yöntem şaşılacak kadar aynı bilgiyi veriyor, yani kelime köklerinde fazla bir ihtilaf yok -- farklılıklar anlam verirken çıkıyor

__MAE


Akif Eyler

unread,
Mar 11, 2026, 5:21:00 AMMar 11
to oku...@googlegroups.com
Yüce Kitabımızı kelime bazında anlamak isteyenlerin, en azından kelime köklerini tanıması ve türetme kurallarını tanıması gerekir. Kökleri öğrenmek için elimizde pek çok yazılım aracı var:

On Sat, Nov 1, 2025 
1. Iqra yazılımı kelimeye tıklayınca kökünü gösterir

4. Asırlardır kullanılan klasik:
Râgıb el-İsfahânî, El-Mufredât (yaklaşık 1100 yılı)

Önemli bir kaynak daha web erişimine açıldı:
5. Hans Wehr, Modern Arapça Sözlük (1952, 1976)

Iqra yazılımı içinden şöyle ulaşabilirsiniz:
image.png
Seçilen kelimenin köküne dokunun

Klasik Arapça için el-Mufredat daha iyi olabilir,
lakin onun linkleri otomatik yapılamıyor
(yukarıdaki örnek linkte 1572 sayısı sorunlu)
şimdiki yapı ile ancak dolaylı bir erişim var
https://groups.google.com/g/okuyun5/c/djCpvxJwpiE/m/x_NcJ6S-AQAJ

__MAE

Akif Eyler

unread,
Mar 17, 2026, 12:47:35 AMMar 17
to oku...@googlegroups.com
Arapça Sözlük bir hafta bile canlı kalmadı
6. günde DNS hatası vermeye başladı
image.png

Onun yerine başka bir sözlük deniyorum:
https://arabicstudentsdictionary.com/search?q=خيل

Akif Eyler

unread,
Mar 19, 2026, 8:29:56 AMMar 19
to oku...@googlegroups.com
On Wed, Mar 11, 2026 
Yüce Kitabımızı kelime bazında anlamak isteyenlerin, en azından kelime köklerini tanıması ve türetme kurallarını tanıması gerekir. Önemli bir kaynak daha web erişimine açıldı:
5. Hans Wehr, Modern Arapça Sözlük (1952, 1976)

Sanırım fazla trafiği kaldırmıyor, sabah çalışıyordu, şimdi kapalı.
  
On Tue, Mar 17, 2026 
Onun yerine başka bir sözlük deniyorum:
https://arabicstudentsdictionary.com/search?q=خيل
 
Bu link çok başarılı, Iqra içine ekledim bile. 

İngilizce bilen kullanıcılar için, yazılımın değeri ikiye katlandı. Artık Iqra içinde Arapça bir kelime seçildikten sonra doğrudan köküne tıklamak, kelimenin tüm derinliklerine erişim sağlayan çok hızlı bir sözlük arayüzünü (Hans Wehr tabanlı akademik sözlük) açıyor. Bu entegrasyon, kelime anlamlarını anında görmeyi sağlıyor. Arapça fiil sistemini derinlemesine öğrenmek isteyen kullanıcılar için ekteki gibi bir "fiil babları tablosu" gerekecek. Çünkü dijital sözlük kelimenin tanımını hemen getirse bile, o kelimenin hangi bâbda geldiğini ve dolayısıyla kök anlamının nasıl bir yapıya büründüğünü doğru yorumlamak için bu temel tablonun anlaşılması lazım.

Müellif Fatima Khan, Northwestern'de Arapça hocası, Wehr sözlüğünü kullanarak bu siteyi yapmış. Beş yıllık bir haber:

As a non-native speaker, Arabic Prof. Fatima Khan needed a good Arabic dictionary when she was a student. When she couldn’t find any, Khan decided to create one herself in 2015 for other non-native-speaking students. The project took Khan five years to complete.

Proje beş yıl sürdüğüne göre, 10 yıl önce başlamış, ben önceki gün duydum.

Ayrıca, Celalettin Penbe şu linkleri gönderdi:

Web search: https://ejtaal.net/aa  çok eski, kullanmak zor

Sözlüğü tek başına kullananlar için uygulama iyi fikir; lakin ben yazılım içinden doğrudan açılmasını istiyorum, bu nedenle app değil web linki lazım.

__MAE


fiillerin bablari.png

Akif Eyler

unread,
Mar 24, 2026, 1:14:11 AMMar 24
to oku...@googlegroups.com
Kelime kökleri hakkında bir çok sorunuzun cevabı burada:
https://okuyun.github.io/Kuran/#d=roots

13 dakikalık bir video ile birlikte yarım saat ayırmalısınız.


Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages