Kuran deryasında bir kayık

[Akif Eyler]

Iqra yazılımı gelişimini sürdürüyor. Arada bir durup geriye bakıyorum, ne başardık, ne kazandık? Kur'an deryasında bir kayık, ya da derme çatma bir sal yaptık: En uyduruk bir sal bile insanı kulaçlarla gidilemeyen yerlere götürür. İşte bu sabah yapılan bir gözlem:

Toplam 10 ayette kullanılan "el-emsâl" kelimesinin ilginç bir özelliği var. Uluslararası Medine mushafında, yarısı elifle yarısı uzatma işareti ile yazılıyor:
https://okuyun.github.io/Kuran/#b=AlAmvAl
Hz Osman'ın yazdırdığı mushaflardaki bu "tuhaf ayrıntı" (idiosyncrasy) 1400 yıl korunmuş. En kuvvetli bir hafıza sorsanız, bunları aklından bulamaz, yazılım için bir saniye sürmüyor.

idiosyncrasy konusunda Gemini ilginç şeyler söyledi:

Van Putten gibi modern dilbilimciler ise, inanç ekseninden ziyade veri ekseninden bakarak aynı sonuca ulaşmışlardır: Bu metin, 7. yüzyılın ortasında bir noktada 'dondurulmuş' ve o günden beri en ufak imla karakteristiğine dokunulmadan günümüze taşınmıştır.
https://gemini.google.com/share/b348bf71f4f5

__Akif Eyler__

[Akif Eyler]

Bu konuyu iki yazıya böldüm:

• Kur’an Deryasında...

Bir kelimenin yazımındaki küçük bir fark, sizi 1400 yıl öncesine bağlıyor. Demek ki bu sadece korunmuş bir metin değil, asırlarca titizlikle muhafaza edilmiş izlerin bütünü. Yazılımı kullanan sizler, o kadim izleri takip eden küçük bir salın yolcularısınız.
https://korunmuskitap.blogspot.com/2026/04/derya.html

• Resm-i Osmanî

Van Putten'in "tek kaynak" (archetype) teorisiyle İslam alimlerinin "tevkîfî" sıfatı, farklı terminolojilerle aynı sonuca varıyor: "Bu metin bir noktada sabitlendi ve hiç kimse ona dokunmaya cesaret edemedi."

https://korunmuskitap.blogspot.com/2026/04/kuran-imlas.html

[Akif Eyler]

On Wed, Apr 8, 2026 

• Resm-i Osmanî

https://korunmuskitap.blogspot.com/2026/04/kuran-imlas.html

Bu sayfaya baktıysanız, en sonunda bir duyuru var:

Demek ki ülkemizde de aranan bir imla olmaya başlamış.

Resm-i Osmanî ile Diyanet mushafının en büyük ihtilafı hafzedilen (gizlenen) eliflerin yazılması. Daha az sayıda olan "ye" ihtilafına bir örnek 175. sayfanın ilk satırında:

https://okuyun.github.io/Kuran/#p=175&r=wly

Ortada Resm-i Osmanî, üstünde aynı harflerin harekeli hali, alttaki iki satır ise modern (basitleştirilmiş) imlayı kullanıyor. En soldaki el-kitâb kelimesinde hafzedilen "elif" örneği, sağdan ikinci veliyyiye kelimesinde hafzedilen "ye" örneği mevcut.

Kaynak: Hafız İsmail Karakuş
https://instagram.com/reel/DW8glJ5jR-u/

Videoyu gösteren Selçuk İdrisoğlu'na tekrar teşekkürler

__MAE

[Mustafa Sozen]

Resm i Osmani olarak Diyanet Vakfı yayınları tarafından basilmakta olan mushaf i şerif "Muhammed Abay" hattı olduğunu ve sevhen "Hamid Aytaç" yazıldığını bir diyanet vakfı çalışanı tashih etti. Şu anda tekrar yayıma hazırlanmakta olduğundan satış sitesinde görünmüyormus. Bir ay içinde inşaallah neşredilecekmis.

16 Nis 2026 Per 19:38 tarihinde Akif Eyler <akif....@gmail.com> şunu yazdı:

--
Bu iletiyi Google Grupları'ndaki "Iqra -- Okuyun" grubuna abone olduğunuz için aldınız.
Bu grubun aboneliğinden çıkmak ve bu gruptan artık e-posta almamak için okuyun5+u...@googlegroups.com adresine e-posta gönderin.
Bu tartışmayı görüntülemek için https://groups.google.com/d/msgid/okuyun5/CAC5h89zk%2B-CVkGZbFrny5HH3qBgowxPfo_gMacgk4H4X%2BgHEDg%40mail.gmail.com adresini ziyaret edin.

[Akif Eyler]

Envar Neşriyat'da el yazmasından çoğaltılan Osmani mushaf mevcut:

https://hizmetvakfi.org/resm-i-osmani-kuran-i-kerim-nesredildi.html

https://www.hayrat.com.tr/resm-i-osmani-kuranlar

On Fri, Apr 17, 2026 at 11:21 Mustafa Sozen 

Resm i Osmani olarak Diyanet Vakfı yayınları tarafından basilmakta olan mushaf i şerif "Muhammed Abay" hattı olduğunu ve sevhen "Hamid Aytaç" yazıldığını bir diyanet vakfı çalışanı tashih etti. Şu anda tekrar yayıma hazırlanmakta olduğundan satış sitesinde görünmüyormus. Bir ay içinde inşaallah neşredilecekmis.

 

Diyanet'in çalıştığı mushaf ise bilgisayar yazısı:

Muhammed Abay hattı değil fontu demek uygun

Hakiki bir erken mushaf örneği isterseniz, o da mevcut:

https://diyanetvakfiyayin.com.tr/tr/urun/hz-osmana-nisbet-edilen-mushafi-serif-taskent-nushasi

Okumak için değil, eski mushaflara aşina olmak için :)

__MAE