Esma-i Husna (3)
Akif Eyler
Şu iki ayette iki isim yan yana, birbirini tamamlıyor.
85:14-15 vehuvel-gafûr, el-vedûd, zul’arş, el-mecîd
O'dur gerçek bağışlayıcı, sevgide kapsayıcı, Arşın sahibi, şanı yüce
Birinci kelimenin sevgiyle bağlantısı, onu bâtıl muskalarda en sık yazılan, bâtıl fallarda en çok söylenen isim haline getirmiş:
11:90 inne rabbî rahîmun vedûd
Rabbim çok merhametlidir; sevginin kaynağıdır
Kur'ân-ı Kerîm'de vedûd ismi esmâ-i hüsnâdan olan rahîm ve gafûr isimleriyle birlikte iki âyette geçmektedir (11/90; 85/14). Ayrıca vüd kavramı fiilî sıfatların kuruluşunda Allah'a nisbet edilmektedir. Bu âyetlerin birinde Cenâb-ı Hakk'ın iman edip sâlih amel işleyenler için gönüllerde sevgi yaratacağı ifade edilmektedir (19/96).
Kaynak: İslam Ansiklopedisi
Diğer kelime el-Mecîd ise iki yerde Kuran için, iki yerde Allah için sıfat olmuş:
Her namazda okunan salâvâtın içindeki bu ifade kulağa çok tanıdık geliyor. Hat eseri olarak bulamadım.
11:73 innehû hamîdun mecîd
Her övgüye layık olan O'dur; şanı çok yüce olan O!
Akif Eyler
Hattat: Mehmet Memiş -- Pinterest
30:19 yuḣricul-hayye minel-meyyiti veyuḣricul-meyyite minel-hayy
Ölüden diriyi çıkarıyor; diriden de ölüyü çıkarıyor. Yeryüzünü ölümünün ardından canlandırıyor. İşte siz de böyle çıkarılacaksınız.
Hayat ve ölümün birlikte geçtiği 65 ayet var. Bunların yalnız ikisinde el-Muhyî isim olarak geçiyor:
30:50 keyfe yuhyil-arda ba’de mevtihâ, inne żâlike lemuhyil-mevtâ
Yeryüzünü ölümünün ardından nasıl diriltiyor! Şüphesiz ki O, ölüleri de diriltendir.
Bu iki ayette, ölü toprağın yağmur ile canlanması, insanların tekrar dirileceğine delil olarak gösterilmiş.
Diğer isim el-Mumît bu haliyle yok, ancak fiil olarak kullanılmış:
40:68 huvelleżî yuhyî veyumît
Dirilten ve öldüren O’dur
Akif Eyler
Allah, işlerini melekleri ile yapar:yağmuru indirmek, öldürmek, diriltmek Allah'a mahsus.
el-Kayyûm -- hayatı elinde tutan
Hayat veren bu isimler üç âyette yan yana geçiyor:
20:111 ve'anetil-vucûhu lil-hayyil-qayyûm
Yüzler, Hayy ve Kayyum olan Allah'a baş eğmiştir
Vahdet ile ilişkisini Âyetul-kursî tanımlıyor:
2:255 allâhu lâ ilâhe illâ huvel-hayyul-kayyûm
Allah (ki) O'ndan başka ilah yoktur. Diridir, hayatı elinde tutandır.
Aynı ifadeyi Âl-i İmran Suresinin başında okuyoruz: 3:2
Akif Eyler
Hadid Suresinin ilk üç ayetinde 11 adet güzel isim okuyoruz: el-Azîz, el-Hakîm, el-Mâlik, el-Muhyî, el-Mumît, el-Kadîr, el-Evvel, el-Âhir, ez-Zâhir, el-Bâtın, el-Alîm. Bunların iki çifti iki günün konusu oluyor.
Her şeyin ilki olan el-Evvel ve sonu olan el-Âhir yalnız bu ayette geçiyor:
57:3 O, evvel ve âhirdir, zâhir ve bâtındır
Kaynak: Simurg Sanatevi
Mesela, bir elmanın evveli elbette çekirdeğidir. Elma çürümeye bırakılırsa, bir ay gibi kısa zamanda yalnız çekirdekleri kalır. Demek ki, âhiri de yine çekirdek... Peki ya çekirdeğin evveli? "Elma" iyi bir cevap değil, çünkü ilk çekirdeğin nereden geldiğini açıklamıyor. "Allah'tan geldi" diyerek evvelini, "Allah'a dönecek" diyerek âhirini belirlemiş oluruz.
Akif Eyler
57:3 O, evvel ve âhirdir, zâhir ve bâtındır, her şeyi bilir
Kaynak: Hat Sanatı
Dört ismin işaret ettiği dört tevhid sikkesini bir elma ağacında görelim: 1. Evvel: Ağacın bütün programını, daha ağaç yokken, bu çekirdeğin içine yazdı. 2. Ahir: Programı açtı, uyguladı, sonra meyvelerin içine latif bir şekilde dürüp koydu. 3. Zahir: Çekirdekte programı yazılı olan ağacı maddi aleme çıkartıp gösterdi. 4. Batın: Ağacın iç yapısında görülmeyen, ölçülmeyen, bilinmeyen nice unsur var... Kaynak: Risale-i Nur (Şualar)
