__
MAE
Mehmet Görmez, Ayasofya'nın yeniden ibadete açılmasının 6. yıl dönümü vesilesiyle yaptığı bu konuşmada, Ayasofya'nın tarihsel, kültürel ve manevi önemine dair derin bir perspektif sunmaktadır.
Konuşmanın Öne Çıkan Başlıkları:
- Tarihsel ve Medeniyet Tasavvuru: Görmez, Ayasofya'nın sadece bir mabet olmadığını, bir 'fetih nişanesi' ve İslam medeniyetinin bir parçası olarak 'emanet' bilinciyle korunması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, İstanbul'un İslam dünyası için bir 'külliye' ve 'nizam' şehri olduğunu ifade ediyor.
- Ayasofya ve Kudüs İlişkisi: Fatih Sultan Mehmet'in fethini ve Ayasofya'nın İslam mabedine dönüşümünü, Hz. Ömer'in Kudüs'ü fethindeki hukuk ve adalet anlayışıyla ilişkilendiriyor.
- Ayasofya'nın 'Metin' Olarak Okunması: Ayasofya'nın insanlık tarihi, dinler tarihi, İslam tarihi ve Osmanlı tarihi açısından bir 'metin' gibi okunması gerektiğini belirtiyor. Bu bağlamda, Hristiyanlığın Romalaşması ve hikmet ile kutsiyetin birbirinden ayrılması gibi felsefi ve teolojik tartışmalara değiniyor.
- Gelecek Vizyonu: Ayasofya'nın sadece bir ibadet mekanı olarak kalmaması, aynı zamanda ilim, hikmet ve marifet ruhunun yeniden ihya edildiği bir merkez olması gerektiğini savunuyor.
- Kişisel Tanık: Prof. Dr. Görmez, Ayasofya'nın ibadete açılması sürecinin zihinlerde 10 yıl süren bir hazırlık dönemi olduğunu kendi tanıklığıyla paylaşıyor.
Fatih'in Ayasofya'ya girerken söylediği Farsça beyit
Okunuşu:
Perdedâri mîkuned ber kasr-ı Kayser ankebût
Bûm nevbet mîzened der kal'a-i Efrâsiyâb
Anlamı:
Örümcek Kayser'in sarayında perdedarlık yapıyor
Baykuş ise Efrâsiyâb’ın kalesinde nöbet çalıyor
Görmez'in Yorumu:
- İmparatorlukların ve yapıların geçiciliğine (fani oluşuna) dair bir uyarı.
- Emanetlere sahip çıkılmadığı takdirde her türlü ihtişamlı yapının zevali.