انگکور وات، کامبوج محلي شگفت انگيز

[Novintabligh Novin]

Novintablighcom

http://groups.yahoo.com/group/novintablighcom

انگکور وات، کامبوج محلي شگفت انگيز

---

در صورتيکه قادر به ديدن عکسها نيستيد اينجا را کليک کنيد.

انگکور محوطه‌اي باستاني در کامبوج است که مجموعه‌اي از بقاياي پايتخت‌هاي باستاني امپراتور خمر را که بين قرن‌هاي نهم تا پانزدهم ميلادي ساخته شده‌اند، در خود جاي داده است. محوطه باستاني انگکور در سال 1992 به خاطر شرايط استثنايي‌اش، به طور هم‌زمان در فهرست ميراث جهاني و ميراث در خطر يونسکو ثبت شد و در سال 2004، پس از دوازده سال مرمت و بازسازي از فهرست ميراث جهاني در خطر خارج شد. اين ويرانه‌هاي باستاني در ميان جنگل‌ها و مزارع کشاورزي شمال درياچه بزرگ کامبوج و در نزديکي شهر سيم‌راپ امروزي واقع شده‌اند.

 

امپراتوري خمر در طول سيصد سال، يعني از سال 900 تا 1200 ميلادي، شاهکارهاي باشکوه معماري جهان را در کرانه‌هاي شمالي درياچه بزرگ کامبوج پديد آورد. اغلب اين آثار در محوطه‌اي به طول 15 و عرض 5 مايل جمع شده‌اند، هر چند که پارک باستان‌شناسي انگکور محوطه‌هايي چون کبال‌سپين با فاصله 30 مايل را نيز شامل مي‌شود. در مجموع، بيش از 72 معبد و عمارت مهم باستاني در اين محوطه شناسايي شده‌اند. معبد اصلي انگکور، موسوم به انگکور وات، بين سال‌هاي 1112 تا 1150 توسط سورياوارمن دوم، امپراتور خمر، به عنوان معبد اصلي و پايتخت ساخته شده است و در حال حاضر بزرگ‌ترين و سالم‌ترين معبد به جا مانده در اين محوطه باستاني است که از زمان تأسيس تا امروز نيز اهميت مذهبي خود را "ابتدا براي هندوها و سپس براي بودائيان " حفظ کرده است. اين معبد به مظهر معماري کلاسيک خمرها بدل شده است و به عنوان سمبل کشور کامبوج، روي پرچم اين کشور نيز نقش بسته و در حال حاضر بزرگ‌ترين جاذبه گردشگري اين کشور محسوب مي‌شود.

 

انگکور وات که با به هم آميختن دو سبک اصلي معابد خمرها ــ‌معابد پله‌اي و معابد سرسرايي‌ــ ساخته شده است، نمادي از کوهستان مِرو، مأمن خدايان در اسطوره‌هاي هندو، است. درون خندق و ديواري به طول 6/3 کيلومتر، سه سرسراي چهارگوش که هر يک بر فراز ديگري ساخته شده‌اند، قد برافراشته‌اند که بزرگترين سرسرا (سرسراي زيرين) 187 در 215 متر مساحت دارد. در مرکز اين معبد نيز برجي سر به آسمان برداشته است. اين معبد علاوه بر عظمت و توازنش از لحاظ معماري، به خاطر نقش‌برجسته‌هاي بي‌شمار و مجسمه‌هاي رقاصان و پريانش از شهرت خاصي برخوردار است

 

تاريخچة انگکور وات

سورياوارمن دوم، امپراتور خمرها، در اوايل قرن دوازدهم ميلادي انگکور وات را به عنوان پايتخت و معبدي براي ويشنو، يکي از ايزدان مذهب هندو، ساخت. از آن جايي که تا به حال هيچ لوح يا کتيبه متعلق به زمان ساخت انگکور وات که در آن به اين معبد اشاره شده باش به دست نيامده است، نام واقعي آن بر کسي معلوم نيست. نام امروزي اين معبد، يعني انگکور وات، در زبان کامبوجي به معناي «معبد شهر» است. به نظر مي‌رسد با مرگ سورياوارمن دوم در سال 1150، ساخت اين نيمه‌تمام رها شده است، چنان که نقش‌برجسته‌هاي نيمه تمامي که در اين معبد به چشم مي‌خورند نيز مؤيد اين نظريه هستند. با به حکومت رسيدن امپراتور بعدي خمرها، پايتخت به نقطه‌اي ديگر واقع در چند کيلومتري انگکور وات منتقل شد و اين معبد تا قرن 14 و 15 ميلادي که فرقه‌اي از بودائيان آن را به يک معبد بودائي تبديل کردند، به حال خود رها شده بود.

از آن زمان تاکنون اين معبد هيچ‌گاه به حالت متروک در نيامده است که اين مسئله در ميان معابد محوطه باستاني انگکور يک استثناء به حساب مي‌آيد. يکي از نخستين سياحان غربي که از اين معبد ديدار کرد، آنتونيو دومگدالنا، کشيش پرتغالي بود که در سال 1586 از اين محوطه ديدن کرد. دامگدالنا درباره انگکور وات مي‌نويسد: «اين معبد چنان شکوه خارق‌العاده‌اي دارد که قلم از توصيف آن عاجز است، خاصه آن که اين معبد شبيه هيچ عمارتي در هيچ نقطه‌اي از جهان نيست.» اما دامگدالنا و ديگر سياحان غربي، تصور نمي‌کردند که ساخت چنين معبد باشکوهي از خمرها بربيايد و به اشتباه قدمت اين معبد را هم‌پاي امپراتوري روم باستان تصور مي‌کردند. اما مطالعات باستان‌شناسي و مدارکي که در طول بازسازي و مرمت محوطه باستاني انگکور که در قرن بيستم به دست آمد، تاريخ واقعي آن را بر همگان آشکار کرد.

 

معماري انگکور وات

انگکور وات نمونه‌اي عالي از معماري کلاسيک خمرها، موسوم به سبک انگکور وات، است. با آغاز قرن دوازدهم، معماران خمر به ندريج اعتماد به نفس خود را در کار با ماسه‌سنگ (به جاي خشت و آجر) به عنوان مصالح اصلي ساخت بنا بازمي‌يافتند. سبک انگکور وات در پي سبک معماري بايون پديد آمد که در اغلب در آن، کيفيت فداي کميت مي‌شد. انگکور وات بيش از همه به خاطر ظرافت و تناسبش از لحاظ طراحي و معماري مورد تحسين قرار مي‌گيرد و از اين نظر اغلب با آثار معماري به جا مانده از روم و يونان باستان مقايسه مي‌شود. به گفته موريس گليز، يکي از مرمت‌گران مشهوري که در قرن بيستم بر پروژه مرمت انگکور وات نظارت داشته است، «اين معبد از جهت توازن ميان عظمت عناصر و اندازه‌گيري‌ها و نسبت‌هاي دقيق رعايت شده در آن، از کمالي کلاسيک برخوردار است. انگکور وات تجلي قدرت، اتحاد و يک سبک هنري خاص است.» عناصري چون تاق‌هاي نوک‌تيز (تاق رومي)، برج‌هايي به شکل شکوفه نيلوفر، راهروهاي هم‌محور و ايوان‌هاي صليبي شکل که به موازات محور اصلي معبد ساخته شده‌اند از شاخصه‌هاي اصلي سبک معماري انگکور وات هستند. بر ديواره‌هاي اين معبد، همچنين تصاويري از اسطوره‌هاي ماهاباراتا و رامايانا نقش بسته است.

 

انگکور وات در دوران معاصر

معبد انگکور وات در قرن بيستم تحت بازسازي و مرمت کلي قرار گرفت، اما با آغاز جنگ‌هاي داخلي و حکومت خمرهاي سرخ در دهه‌هاي 70 و 80 ميلادي، اين پروژه ناتمام ماند؛ اما خوشبختانه در طول اين مدت، خسارات و آسيب‌هاي جدي به اين معبد وارد نيامد. با آغاز دهه 1990، کار مرمت و بازسازي انگکوروات از سر گرفته شد و سازمان يونسکو در سال 1992، اين معبد و کل منطقه باستاني انگکور را به خاطر ارزش فرهنگي و باستان‌شناختي‌اش، در فهرست ميراث جهاني ثبت کرد. يونسکو به خاطر وضعيت ويژه اين منطقه پس از دو دهه جنگ داخلي و بي‌توجهي، اين محوطه را به طور هم‌زمان در فهرست ميراث جهاني در خطر نيز ثبت کرد تا با اين اقدام، به بسيج کمک‌هاي جهاني براي بازسازي و مرمت محوطه باستاني انگکور کمک کند. اما کميته ميراث جهاني يونسکو، در سال 2004 پس از بررسي وضعيت محوطه باستاني انگکور و اعلام رضايت از پروژه بازسازي 12 ساله اين محوطه و قدرداني از کمک‌هاي کارشناسي و مالي کشورهاي فرانسه، ژاپن، ايتاليا، چين، هندوستان، اندونزي، مجارستان و سوئيس براي مرمت معبد انگکور وات و ديگر معابد و عمارت‌هاي محوطه باستاني انگکور، به خروج اين محوطه از فهرست ميراث جهاني در خطر رأي داد. با اين وجود کار مرمت و بازسازي انگکور وات هم‌چنان ادامه دارد که البته بيشتر اين پروژه‌ها، با کمک مالي دولت خارجي و به دست کارشناسان و متخصصان بين‌المملي صورت مي‌گيرد. انگکور وات در حال حاضر به بزرگ‌ترين جاذبه توريستي کشور کامبوج تبديل شده است و هر چند تاکنون آماري از تعداد دقيق بازديدکنندگان اين معبد منتشر نشده است، اما بنا به اعلام وزارت گردشگري کامبوج، از يک ميليون توريست خارجي که در سال 2004 به اين کشور سفر کرده‌اند، 57 درصد قصد بازديد از معبد انگکور وات را داشته‌اند.