Afstand van de aarde tot de zon
Dirk Tielens
berekenen?
Dirk
Rene Pijlman
>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>berekenen?
Aan de hand van welke meetgegevens wil je die berekenen?
Groeten,
--
Rene Pijlman <R.Pi...@applinet.nl>
http://www.applinet.nl/ 2e-generatie websites en IT-consultancy
Gerard Sloots
Rene Pijlman heeft geschreven in bericht
<3690642b...@news.xs4all.nl>...
>"Dirk Tielens" <guido....@euronet.be> wrote:
>>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>>berekenen?
>
>Aan de hand van welke meetgegevens wil je die berekenen?
>
Martijn Dekker
Dirk Tielens wrote in message <76lmdb$g...@news3.euro.net>...
>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>berekenen?
300 miljoen kilometer delen door 2.
:-)
--
Martijn
J. J. Lodder
<guido....@euronet.be> wrote:
>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>berekenen?
Daar zijn meetgegevens voor nodig.
In de oertijd (18de eeuw) gebruikte men daar de Venusovergangen,
van verschillende plaatsen op aarde gezien, voor.
Tegenwoordig worden afstanden in het zonnestelsel rechtstreeks met radar
reflecties gemeten.
De nauwkeurigste gegevens komen van het volgen van ruimtesondes heel ver weg.
Die hebben nl een radiotransponder aan boord.
Met (wat ;-) rekenwerk volgt daar de aarde-zon afstand uit.
Beste,
Jan
Oud Wijf
>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>berekenen?
>
>
Voordat je gaat berekenen adviseer ik je eerst eens hier te kijken
http://www.plex.nl/~i3/a.html
******************************************
Het is tijd, de hoogste tijd...
we kunnen spoedig gaan naar een
verblijf van eeuwige gezelligheid...!!!
Wagonsloads of French 'SOAKED' Kisses XXX
van Oud Wijf. www.plex.nl/~i3
**************************************
SETKI
wrote:
>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>berekenen?
Dit is 1 astronomische eenheid
en deze wordt gelijk gesteld aan 149.597.900 kilometer
mvg, SETKI
Walter
>>berekenen?
>
> Dit is 1 astronomische eenheid
> en deze wordt gelijk gesteld aan 149.597.900 kilometer
>mvg, SETKI
Kortom: 150 miljoen kilometer. Die laatste 9 slaat echt helemaal nergens op.
Mijn oude natuurkundeleraar keurde een antwoord gewoon af als je teveel
decimalen gaf. Natuurwetten zijn niet zo nauwkeurig, zei hij dan.
Het staat wel stoer natuurlijk, al die decimalen. Ik ken iemand die 100
cijfers van PI uit zijn hoofd heeft geleerd. Ik vroeg hem wat hij daaraan
had. Dat was gewoon geinig volgens hem. Hij zal nu wel een kilometerteller
in zijn auto hebben die 6 decimalen achter de komma aangeeft.
Walter
J. J. Lodder
>On 2 Jan 1999 17:52:43 GMT, "Dirk Tielens" <guido....@euronet.be>
>wrote:
>
>>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>>berekenen?
>
>
> Dit is 1 astronomische eenheid
> en deze wordt gelijk gesteld aan 149.597.900 kilometer
Makkelijk heh, dat stellen.
En als ik hem nou eens op 100.000.000 km stel,
kan je dan wat terugzeggen?
Behalve dat het niet zo in je binasje enz. staat?
Jan
Oud Wijf
>On 2 Jan 1999 17:52:43 GMT, "Dirk Tielens" <guido....@euronet.be>
>wrote:
>
>>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>>berekenen?
>
>
> Dit is 1 astronomische eenheid
> en deze wordt gelijk gesteld aan 149.597.900 kilometer
>
>mvg, SETKI
hahaha je zit er een kolere-eind voorbij...bovendien kan dat niet eens dan zou je rondjes
vliegen totdat je dat aantal hebt bereikt, de afstand moet minder zijn als 20.000 km!
Ben je al duizelig van dat gedraai?
Oud Wijf
>In article <368e9ff3...@NEWS.SKYNET.BE>, serge...@skynet.be wrote:
>
>>On 2 Jan 1999 17:52:43 GMT, "Dirk Tielens" <guido....@euronet.be>
>>wrote:
>>
>>>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>>>berekenen?
>>
>>
>> Dit is 1 astronomische eenheid
>> en deze wordt gelijk gesteld aan 149.597.900 kilometer
>
>Makkelijk heh, dat stellen.
>En als ik hem nou eens op 100.000.000 km stel,
>kan je dan wat terugzeggen?
>
>Behalve dat het niet zo in je binasje enz. staat?
>
>Jan
Zien we jou ooit nog een terug? Of blijf je je hele leven rondjes draaien?
Bert
>Kortom: 150 miljoen kilometer. Die laatste 9 slaat echt helemaal nergens op.
>Mijn oude natuurkundeleraar keurde een antwoord gewoon af als je teveel
>decimalen gaf. Natuurwetten zijn niet zo nauwkeurig, zei hij dan.
>Het staat wel stoer natuurlijk, al die decimalen. Ik ken iemand die 100
>cijfers van PI uit zijn hoofd heeft geleerd. Ik vroeg hem wat hij daaraan
>had. Dat was gewoon geinig volgens hem. Hij zal nu wel een kilometerteller
>in zijn auto hebben die 6 decimalen achter de komma aangeeft.
Ja, onzin inderdaad.
Toch kun je wel wat preciezer zeggen over de afstand zon-aarde. omdat het een
ellips is, en dus varieert.
De kortste afstand tot de zon is er in januari en bedraagt ongeveer 147 miljoen
kilometer. Dat heet het perihelion.
Het aphelion (verste punt) is ongeveer 152 miljoen km. in juli.
Gedurende de equinoxes is de afstand echt gemiddeld 149,5 miljoen km.
(21 september en 21 maart)
Ik kan er ook nix aan doen :)
-- Greetings from Amsterdam
This message is best viewed with Interscape Netplorer.
When replying to this message, please remove "not." from
my email-adress. This is a spamblocker to prevent automatic
mailrobots to litter my letterbox.
J. J. Lodder
>Toch kun je wel wat preciezer zeggen over de afstand zon-aarde. omdat het een
>ellips is, en dus varieert.
>
>De kortste afstand tot de zon is er in januari en bedraagt ongeveer 147 miljoen
>kilometer. Dat heet het perihelion.
>Het aphelion (verste punt) is ongeveer 152 miljoen km. in juli.
>
>Gedurende de equinoxes is de afstand echt gemiddeld 149,5 miljoen km.
>(21 september en 21 maart)
>Ik kan er ook nix aan doen :)
De astronomische eenheid, de AU dus,
is gedefinieerd als de halve grote as van de aardbaan.
Het is dus het gemiddelde van de perihelium en de apheliumafstand.
Dat is --niet-- de gemiddelde afstand van de aarde tot de zon!
Die is groter,
Jan
J. J. Lodder
<w...@multiweb.nl> wrote:
>+AD4APg-Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>+AD4APg-berekenen?
>+AD4-
>+AD4- Dit is 1 astronomische eenheid
>+AD4- en deze wordt gelijk gesteld aan 149.597.900 kilometer
>+AD4-mvg, SETKI
>
>Kortom: 150 miljoen kilometer. Die laatste 9 slaat echt helemaal nergens op.
>Mijn oude natuurkundeleraar keurde een antwoord gewoon af als je teveel
>decimalen gaf. Natuurwetten zijn niet zo nauwkeurig, zei hij dan.
Hij was een domoor, een luilak, en niet bij de tijd. VUT-rijp geval.
De AU is vandaag de dag nog ordes nauwkeuriger bekend.
Nodig is dat ook: Als je een ruimtesonde van af hier,
met foutmarges van slechts tientallen kiometers
tussen de manen van Saturnus door wilt prikken
dan heb je dit soort precisies gewoon nodig.
Beste,
Jan
Walter
op.
>>Mijn oude natuurkundeleraar keurde een antwoord gewoon af als je teveel
>>decimalen gaf. Natuurwetten zijn niet zo nauwkeurig, zei hij dan.
>
>Hij was een domoor, een luilak, en niet bij de tijd. VUT-rijp geval.
Je kent hem?
>De AU is vandaag de dag nog ordes nauwkeuriger bekend.
Je mist de essentie. Ik vind 150 miljoen kilometers nauwkeurig genoeg voor
een globale aanduiding in een nieuwsgroep. Als iemand geinteresseerd is in
de exacte maat, dan heeft die vast wel andere bronnen dan hier.
>Nodig is dat ook: Als je een ruimtesonde van af hier,
>met foutmarges van slechts tientallen kiometers
>tussen de manen van Saturnus door wilt prikken
>dan heb je dit soort precisies gewoon nodig.
Stuurraketjes. Of zou je die niet op jou raket monteren omdat je de AU weet
tot op 20 decimalen? Ik reis nooit met jouw raket naar Saturnus...
>Beste Jan
Walter
Bas Zoetekouw
>+AD4-met foutmarges van slechts tientallen kiometers
>+AD4-tussen de manen van Saturnus door wilt prikken
>+AD4-dan heb je dit soort precisies gewoon nodig.
>
>Stuurraketjes. Of zou je die niet op jou raket monteren omdat je de AU weet
>tot op 20 decimalen? Ik reis nooit met jouw raket naar Saturnus...
Tuurlijk... stuurraketjes. Waar dacht je de brandstof vandaan te halen? Het is
een beetje zonde om dat allemaal mee te nemen.
Gtrx.
Baz
Bas Zoetekouw
>> Dit is 1 astronomische eenheid
>> en deze wordt gelijk gesteld aan 149.597.900 kilometer
>hahaha je zit er een kolere-eind voorbij...bovendien kan dat niet eens dan zou je rondjes
>vliegen totdat je dat aantal hebt bereikt, de afstand moet minder zijn als 20.000 km!
>Ben je al duizelig van dat gedraai?
He Oud Wijf, ben je echt dom of doe je maar alsof? (en spellen kun je ook al
niet). Het zou niet best zijn als de zon op 20.000 km afstand zou staan: dan
zou je verbranden enzo.
Gtrx.
Dex
Terje
een andere bron dan ons geheugen
Some Common Distance Units:
Light Year: the distance that light travels in one year (9.46 x 10^17 cm).
Parsec (pc): 3.26 light years (or 3.086 x 10^18 cm).; also kiloparsec (kpc)
= 1000 parsecs and megaparsec (Mpc) = 1,000,000 parsecs.
Astronomical Unit (AU): the average separation of the earth and the sun
(1.496 x 10^13 cm)
Reken het zelf maar uit, daar heb ik nu geen zin in.
Terje
.
Oud Wijf wrote in message <368ebf2d...@news.plex.nl>...
>serge...@skynet.be (SETKI) wrote:
>
>>On 2 Jan 1999 17:52:43 GMT, "Dirk Tielens" <guido....@euronet.be>
>>wrote:
>>
>>>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>>>berekenen?
>>
>>
>> Dit is 1 astronomische eenheid
>> en deze wordt gelijk gesteld aan 149.597.900 kilometer
>>
>>mvg, SETKI
Walter
>>>>berekenen?
>
>>> Dit is 1 astronomische eenheid
>>> en deze wordt gelijk gesteld aan 149.597.900 kilometer
>
zou je rondjes
>>vliegen totdat je dat aantal hebt bereikt, de afstand moet minder zijn als
20.000 km!
>>Ben je al duizelig van dat gedraai?
>
al
>niet). Het zou niet best zijn als de zon op 20.000 km afstand zou staan:
dan
>zou je verbranden enzo.
Hij bedoelt waarschijnlijk dat hij 20000 km al een ASTRONOMISCH grote
afstand vindt. Ik vind 100 km al een heel eind.
Walter
>Gtrx. Dex
J. J. Lodder
<terje.han...@skynet.be> wrote:
>http://csep10.phys.utk.edu/guidry/violence/distances.html
>
>een andere bron dan ons geheugen
>Some Common Distance Units:
>Light Year: the distance that light travels in one year (9.46 x 10^17 cm).
>
>Parsec (pc): 3.26 light years (or 3.086 x 10^18 cm).; also kiloparsec (kpc)
>= 1000 parsecs and megaparsec (Mpc) = 1,000,000 parsecs.
De parsec is per definitie 3600 x180 / \pi = 648000 / \pi AU.
>Astronomical Unit (AU): the average separation of the earth and the sun
>(1.496 x 10^13 cm)
De bekende fout. Het is de halve grote as van de aardbaan,
en ook het gemiddelde van de perihelion en aphelion afstand,
maar -niet- de gemiddelde afstand van de zon.
Beste,
Jan
Terje
Ik ben benieuwd hoe hij deze afstand gaat benoemen.
+AD4-
+AD4-Hij bedoelt waarschijnlijk dat hij 20000 km al een ASTRONOMISCH grote
+AD4-afstand vindt. Ik vind 100 km al een heel eind.
+AD4-Walter
+AD4-
+AD4APg-Gtrx. Dex
+AD4-
+AD4-
Oud Wijf
>>>>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>>>>berekenen?
>
>>> Dit is 1 astronomische eenheid
>>> en deze wordt gelijk gesteld aan 149.597.900 kilometer
>
>>hahaha je zit er een kolere-eind voorbij...bovendien kan dat niet eens dan zou je rondjes
>>vliegen totdat je dat aantal hebt bereikt, de afstand moet minder zijn als 20.000 km!
>>Ben je al duizelig van dat gedraai?
>
>He Oud Wijf, ben je echt dom of doe je maar alsof? (en spellen kun je ook al
>niet). Het zou niet best zijn als de zon op 20.000 km afstand zou staan: dan
>zou je verbranden enzo.
Ik geloof dat hij maar 20.000 km van de aarde is verwijderd!
En wie er hier dom is.... :-)
Kijk anders eens naar www.plex.nl/~i3/a.html
..dan zul je misschien een klein beetje gaan begrijpen wat of ik bedoel, als de tekst je
teveel is, kijk dan maar naar het plaatje!
Bas Zoetekouw
>>niet). Het zou niet best zijn als de zon op 20.000 km afstand zou staan: dan
>>zou je verbranden enzo.
>Ik geloof dat hij maar 20.000 km van de aarde is verwijderd!
>En wie er hier dom is.... :-)
>Kijk anders eens naar www.plex.nl/~i3/a.html
>..dan zul je misschien een klein beetje gaan begrijpen wat of ik bedoel, als de tekst je
>teveel is, kijk dan maar naar het plaatje!
O ja ik weet het al weer. Ik moest je nog in mijn killfile zetten. Ga
alsjeblieft verder zeuren in nl.religie ofzo!
Dex.
J. J. Lodder
<w...@multiweb.nl> wrote:
>+AD4APg-Kortom: 150 miljoen kilometer. Die laatste 9 slaat echt helemaal
nergens
>op.
>+AD4APg-Mijn oude natuurkundeleraar keurde een antwoord gewoon af als je teveel
>+AD4APg-decimalen gaf. Natuurwetten zijn niet zo nauwkeurig, zei hij dan.
>+AD4-
>+AD4-Hij was een domoor, een luilak, en niet bij de tijd. VUT-rijp geval.
>
>Je kent hem?
Niet nodig. Domme uitspraken zijn dom, ongeacht wie ze doet.
>+AD4-Nodig is dat ook: Als je een ruimtesonde van af hier,
>+AD4-met foutmarges van slechts tientallen kiometers
>+AD4-tussen de manen van Saturnus door wilt prikken
>+AD4-dan heb je dit soort precisies gewoon nodig.
>
>Stuurraketjes. Of zou je die niet op jou raket monteren omdat je de AU weet
>tot op 20 decimalen? Ik reis nooit met jouw raket naar Saturnus...
Zeker. Laatste correcties onderweg.
En nee, het kan niet vooraf voorgeprogrammeerd,
wegens o.a. asteroidenruis.
Jan
Oud Wijf
>In article <76np5e$pjg$1...@news0.skynet.be>, "Terje"
><terje.han...@skynet.be> wrote:
>
>>http://csep10.phys.utk.edu/guidry/violence/distances.html
>>
>>een andere bron dan ons geheugen
>>Some Common Distance Units:
>>Light Year: the distance that light travels in one year (9.46 x 10^17 cm).
>>
>>Parsec (pc): 3.26 light years (or 3.086 x 10^18 cm).; also kiloparsec (kpc)
>>= 1000 parsecs and megaparsec (Mpc) = 1,000,000 parsecs.
>
>De parsec is per definitie 3600 x180 / \pi = 648000 / \pi AU.
hahaha
>>Astronomical Unit (AU): the average separation of the earth and the sun
>>(1.496 x 10^13 cm)
hihihi
>De bekende fout. Het is de halve grote as van de aardbaan,
>en ook het gemiddelde van de perihelion en aphelion afstand,
>maar -niet- de gemiddelde afstand van de zon.
Ja sorry hoor... maar ik zou jullie kunnen vertellen dat het heelal juist veel kleiner is
dan jullie denken. het heelal is namelijk niet groter dan de aarde, het is juist kleiner
omdat het heelal zich in de aarde bevindt: www.plex.nl/~i3/a.html
Dirk Tielens
J. J. Lodder heeft geschreven in bericht ...
>
>>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>>berekenen?
>
Jos Horikx
Lodder) wrote:
> In article <76lmdb$g...@news3.euro.net>, "Dirk Tielens"
> <guido....@euronet.be> wrote:
> >Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
> >berekenen?
> Daar zijn meetgegevens voor nodig.
> In de oertijd (18de eeuw) gebruikte men daar de Venusovergangen,
> van verschillende plaatsen op aarde gezien, voor.
Dat klopt, dit was de methode van Halley.
Uitsluitend ter aanvulling: Richer en Cassini berekenden al
eerder, in 1671, met de zgn parallax-methode (met als basis
Parijs-Cayenne, dat laatste ligt in Frans-Guyana) al eerder
de afstand tot Mars, en daarmee indirect de afstand tot de Zon
(Een schaalmodel van het zonnestelsel was namelijk, dankzij
Kepler, en diens voorganger Brahe, al bekend, met kende
alleen de schaal*grootte* nog niet). Ze zaten er slechts
ongeveer 6% naast .
Met vriendelijke groet,
JH
--
please remove "NOSPAM" from email address
homepage: http://www.stads.net/~jhorikx
Hans Lofgezang (Oud Wijf)
Ah! Te laf om de Waarheid aan te kunnen?
Heb je gekeken???
>
>Dex.
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
In Hem verbonden.Groet van Hans Lofgezang
Ps 100:4 Gaat met een loflied zijn poorten
binnen,zijn voorhoven met lofgezang,looft
Hem,prijst zijn naam. www.plex.nl/~i3
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Bas Zoetekouw
>>alsjeblieft verder zeuren in nl.religie ofzo!
>
>Ah! Te laf om de Waarheid aan te kunnen?
>Heb je gekeken???
Ja natuurlijk heb ik gekeken.
dex.
J. J. Lodder
<guido....@euronet.be> wrote:
>En hoe werken die Venusovergangen eigenlijk?
Eens in de zoveel honderd jaar wijst de knopenlijn van Venus naar de Aarde
op het moment dat Venus daar staat.
Een waarnemer op aarde ziet de planeet Venus dan als een donker schijfje
voor de zon langsgaan, een zgn Venusovergang.
In de 18de eeuw waren er enkele.
Als de tijdstippen van die overgang op verschillende plaatsen op aarde
nauwkeurig bepaald wordt,
dan kan je uit die gegevens de AU berekenen.
Gewoon door triangulatie dus.
Tot het beschikbaar komen van radar de beste methode.
Mercurius heeft veel vaker overgangen dan Venus,
maar die zijn minder geschikt om nauwkeurigheid te bereiken,
omdat Mercurius zoveel verder weg staat.
Beste,
Jan
J. J. Lodder
(Jos Horikx) wrote:
>On Sat, 02 Jan 1999 22:01:08 +0200, nos...@de-ster.demon.nl (J. J.
>Lodder) wrote:
>> In article <76lmdb$g...@news3.euro.net>, "Dirk Tielens"
>> <guido....@euronet.be> wrote:
>
>> >Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>> >berekenen?
>
>> Daar zijn meetgegevens voor nodig.
>> In de oertijd (18de eeuw) gebruikte men daar de Venusovergangen,
>> van verschillende plaatsen op aarde gezien, voor.
>
>Dat klopt, dit was de methode van Halley.
>
>Uitsluitend ter aanvulling: Richer en Cassini berekenden al
>eerder, in 1671, met de zgn parallax-methode (met als basis
>Parijs-Cayenne, dat laatste ligt in Frans-Guyana) al eerder
>de afstand tot Mars, en daarmee indirect de afstand tot de Zon
>(Een schaalmodel van het zonnestelsel was namelijk, dankzij
>Kepler, en diens voorganger Brahe, al bekend, met kende
>alleen de schaal*grootte* nog niet). Ze zaten er slechts
>ongeveer 6% naast .
Lijkt mij meer geluk dan wijsheid.
Geloof niet dat ze toen een hoekje van boogsecondes
met die preciesie konden meten.
Bovendien zal een voldoende nauwkeurige waarde voor het lengteverschil
en daarmee de basislijn toen nog een groot probleem geweest zijn.
De Cassini's dachten overigens ook door triangulatie aangetoond te hebben
dat de aarde niet afgeplat was, maar juist eivormig,
en daarmee Newton weerlegd te hebben.
Zal het eens nazoeken,
Jan
jho...@stads.net
j...@de-ster.demon.nl wrote:
> In article <369126ef...@news.stads.net>, jNOSPA...@stads.net
> (Jos Horikx) wrote:
>>>> Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>>>> berekenen?
>>> Daar zijn meetgegevens voor nodig.
>>> In de oertijd (18de eeuw) gebruikte men daar de Venusovergangen,
>>> van verschillende plaatsen op aarde gezien, voor.
>>Dat klopt, dit was de methode van Halley.
>> Uitsluitend ter aanvulling: Richer en Cassini berekenden al
>> eerder, in 1671, met de zgn parallax-methode (met als basis
>> Parijs-Cayenne, dat laatste ligt in Frans-Guyana) al eerder
>> de afstand tot Mars, en daarmee indirect de afstand tot de Zon
>> (Een schaalmodel van het zonnestelsel was namelijk, dankzij
>> Kepler, en diens voorganger Brahe, al bekend, met kende
>> alleen de schaal*grootte* nog niet). Ze zaten er slechts
>> ongeveer 6% naast .
> Lijkt mij meer geluk dan wijsheid.
> Geloof niet dat ze toen een hoekje van boogsecondes
> met die preciesie konden meten.
Richer heeft anders wel de eigenbeweging van (de ster)
Arcturus als eerste waargenomen.
> Bovendien zal een voldoende nauwkeurige waarde voor het
> lengteverschil en daarmee de basislijn toen nog een groot
> probleem geweest zijn.
Ja, daar heb ik inderdaad ook aan lopen denken, ik weet dat
het vanaf een varend schip nogal wat problemen gaf om de
lengte vast te stellen. Desondanks vind ik de bronnen zelf
belangrijker dan mijn eigen overwegingen. Nu is het wel
zo dat tijden op de vaste wal te ijken zijn door bijvoorbeeld
een gebeurtenis af te spreken (bijvoorbeeld passage van
Mercurius voor de zon langs of zo). Nadere info lijkt me
interessant.
> De Cassini's dachten overigens ook door triangulatie aangetoond
> te hebben dat de aarde niet afgeplat was, maar juist eivormig,
> en daarmee Newton weerlegd te hebben.
Ik heb altijd gedacht dat de aarde (in lichte mate) juist
eivormig *was*. Die Richer deed overigens ook aan bepaling
van de vorm van de aarde, om het zo te zeggen. Hij had namelijk
opgemerkt dat een secondenslinger een verschillende lengte
had op de verschillende breedtegraden. Dit wijst er onder andere
op dat ze (op de vaste wal) in ieder geval goede klokken hadden.
Met vriendelijke groet,
JH
-----------== Posted via Deja News, The Discussion Network ==----------
http://www.dejanews.com/ Search, Read, Discuss, or Start Your Own
J. J. Lodder
>In article <nospam-0401...@de-ster.demon.nl>,
>j...@de-ster.demon.nl wrote:
>> In article <369126ef...@news.stads.net>, jNOSPA...@stads.net
>> (Jos Horikx) wrote:
>
>>>>> Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>>>>> berekenen?
>
>>>> Daar zijn meetgegevens voor nodig.
>>>> In de oertijd (18de eeuw) gebruikte men daar de Venusovergangen,
>>>> van verschillende plaatsen op aarde gezien, voor.
>
>>>Dat klopt, dit was de methode van Halley.
>
>>> Uitsluitend ter aanvulling: Richer en Cassini berekenden al
>>> eerder, in 1671, met de zgn parallax-methode (met als basis
>>> Parijs-Cayenne, dat laatste ligt in Frans-Guyana) al eerder
>>> de afstand tot Mars, en daarmee indirect de afstand tot de Zon
>>> (Een schaalmodel van het zonnestelsel was namelijk, dankzij
>>> Kepler, en diens voorganger Brahe, al bekend, met kende
>>> alleen de schaal*grootte* nog niet). Ze zaten er slechts
>>> ongeveer 6% naast .
>
>> Lijkt mij meer geluk dan wijsheid.
>> Geloof niet dat ze toen een hoekje van boogsecondes
>> met die precisie konden meten.
>
>Richer heeft anders wel de eigenbeweging van (de ster)
>Arcturus als eerste waargenomen.
Zou mij ook zeer verbazen als dat juist was.
Heb zo gauw geen geschiedenis obs astronomie bij de hand.
>> Bovendien zal een voldoende nauwkeurige waarde voor het
>> lengteverschil en daarmee de basislijn toen nog een groot
>> probleem geweest zijn.
>
>Ja, daar heb ik inderdaad ook aan lopen denken, ik weet dat
>het vanaf een varend schip nogal wat problemen gaf om de
>lengte vast te stellen. Desondanks vind ik de bronnen zelf
>belangrijker dan mijn eigen overwegingen. Nu is het wel
>zo dat tijden op de vaste wal te ijken zijn door bijvoorbeeld
>een gebeurtenis af te spreken (bijvoorbeeld passage van
>Mercurius voor de zon langs of zo). Nadere info lijkt me
>interessant.
Men gebruikte daar de (bedekkingen van) manen van Jupiter voor.
Maar dat was later, toen het efect van de lichtsnelheid begrepen was.
(Roemer)
Dat alles kon pas nadat het slingeruurwerk van Huygens beschikbaar was gekomen.
>> De Cassini's dachten overigens ook door triangulatie aangetoond
>> te hebben dat de aarde niet afgeplat was, maar juist eivormig,
>> en daarmee Newton weerlegd te hebben.
>
>Ik heb altijd gedacht dat de aarde (in lichte mate) juist
>eivormig *was*.
De aarde is in zeer goede benadering de door Newton voorspelde ellipsoide.
Er zijn (heel kleine) peervormige correcties,
maar die zijn pas met satelietmetingen goed bekend geworden.
(Evenals de volgende 17 of zo spherische harmonischen)
De Cassini's dachten gemeten te hebben dat de aarde een elipsoisde was met
de lange as naar de polen, en daarmee Newton weerlegd te hebben.
Zij werden door Maupertuis hardhandig uit de droom geholpen.
(met expedities naar Lapland en Peru)
Die Richer deed overigens ook aan bepaling
>van de vorm van de aarde, om het zo te zeggen. Hij had namelijk
>opgemerkt dat een secondenslinger een verschillende lengte
>had op de verschillende breedtegraden. Dit wijst er onder andere
>op dat ze (op de vaste wal) in ieder geval goede klokken hadden.
Van Huygens uiteraard.
Die reisde kort na de ontwikkeling van het slingeruurwerk naar Parijs,
(Hij was daar lid van de Academie)
en ontdekte dat zijn klok er achter liep.
Uiteraard kon Newton dat voorspellen.
Beste,
Jan
--
"Maupertuis, le grand aplanisateur de la terre et des Cassinis" (Voltaire)
Bart Vandewoestyne
Dirk Tielens heeft geschreven in bericht <76lmdb$g...@news3.euro.net>...
>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>berekenen?
Daar kan ik je geen antwoord op geven... wel weet ik dat er op de maan een
soort van mega-spiegel staat waar men vanop aarde een laser naar richt. Men
kijkt dan hoeveel tijd het laserlicht ervoer doet om naar de maan en terug
te komen. UIt die tijd, samen met de lichtsnelheid van je laserlicht, kan
je dan de afstand berekenen (s=v.t remember...) Simpel...maar effectief...
Jammergenoeg zal dit wel niet de methode zijn die men gebruikt om de afstand
tot de zon te bepalen (amaai die spiegel...)
Greetzzz,
Bart
Pino
> Ik geloof dat hij maar 20.000 km van de aarde is verwijderd!
> En wie er hier dom is.... :-)
> Kijk anders eens naar www.plex.nl/~i3/a.html
> ..dan zul je misschien een klein beetje gaan begrijpen wat of ik bedoel,
als de tekst je
> teveel is, kijk dan maar naar het plaatje!
Onontwikkelde dildo, wat doe jij in de wetenschap, alleen omdat je een
oud wijf bent? Zo ja, reageer dan niet zo vaak nutteloos. En daarbij, de
bijbel snap je zelf niet eens, ben je te dom voor al heb je er de
achternaam wel voor.
En wat is het verschil tussen de zon en een ster volgens jou?
Pino
Pino
J. J. Lodder
<Bart.Vand...@skynet.be> wrote:
>Dirk Tielens heeft geschreven in bericht <76lmdb$g...@news3.euro.net>...
>>Kan iemand mij vertellen hoe men de afstand van de aarde tot de zon kan
>>berekenen?
>
>
>Daar kan ik je geen antwoord op geven... wel weet ik dat er op de maan een
>soort van mega-spiegel staat waar men vanop aarde een laser naar richt. Men
Niks mega. Het is een klein paneeltje met een aantal hoekreflectortjes erin.
Kan je met een hand tillen.
Er staan er drie, door de Apollo astronauten daar achtergelaten.
De afstand van de maan is sindsdien met centimeter precisie bekend.
Beste,
Jan
Jos Horikx
Lodder) wrote:
> In article <76t0dq$ui5$1...@nnrp1.dejanews.com>, jho...@stads.net wrote:
Ik heb nu maar een gedeelte geknipt; samenvattend:
Het onderwerp is of Cassini en Richer de schaalgrootte
van het zonnestelsel hebben bepaald (en daarmee dus ook
de afstand aarde-zon, en hoe ze hiertoe de basis (Parijs-
Cayenne) hebben kunnen bepalen... (corrigeer me als ik
het mis heb...)
...
(over aardse "gelijktijdigheid" om het zo te zeggen)
> >Ja, daar heb ik inderdaad ook aan lopen denken, ik weet dat
> >het vanaf een varend schip nogal wat problemen gaf om de
> >lengte vast te stellen. Desondanks vind ik de bronnen zelf
> >belangrijker dan mijn eigen overwegingen. Nu is het wel
> >zo dat tijden op de vaste wal te ijken zijn door bijvoorbeeld
> >een gebeurtenis af te spreken (bijvoorbeeld passage van
> >Mercurius voor de zon langs of zo). Nadere info lijkt me
> >interessant.
> Men gebruikte daar de (bedekkingen van) manen van Jupiter voor.
> Maar dat was later, toen het efect van de lichtsnelheid begrepen was.
> (Roemer) Dat alles kon pas nadat het slingeruurwerk van Huygens
> beschikbaar was gekomen.
Hmm, ik had nu juist begrepen dat Ole Romer (o met een streepje
erdoor) slechts had aangetoont dat de lichtsnelheid eindig was.
Om een "gelijktijdigheid" te bepalen tussen Parijs en Cayenne
doet de waarde van die lichtsnelheid er niet zo gek veel toe.
Overigens Cassini zélf maakte al een tabel van die Jupitermanen
heb ik vandaag gezien. (bron: Brittanica)
...
> Die Richer deed overigens ook aan bepaling
> >van de vorm van de aarde, om het zo te zeggen. Hij had namelijk
> >opgemerkt dat een secondenslinger een verschillende lengte
> >had op de verschillende breedtegraden. Dit wijst er onder andere
> >op dat ze (op de vaste wal) in ieder geval goede klokken hadden.
> Van Huygens uiteraard.
Zullen we nu maar het Wilhelmus aanheffen ? ;-)
> Die reisde kort na de ontwikkeling van het slingeruurwerk naar Parijs,
> (Hij was daar lid van de Academie)
> en ontdekte dat zijn klok er achter liep.
> Uiteraard kon Newton dat voorspellen.
Ik ben vandaag de bibliotheek maar ingedoken om dit eens uit
te diepen. Het was niet een U.B. maar een gewone gemeente-
bibliotheek, dus het volgende zal zeker nog meer gedetailleerd
kunnen worden.
Om met de persoon Cassini te beginnen en om een indruk
te krijgen van de stand van de astronomie rond 1670:
Hij bepaalde onder andere:
- de aswenteling van de planeten (Jupiter, Mars)
- ontdekking 4 manen Saturnus
- verbeterde tafels van de maantjes van Jupiter
- constructie tafels libratie maan
- tafels atmosferische refractie (!)
- bepaling parallax Mars en Zon (9.5 boogseconden) (!)
- de theorie dat het noorderlicht van kosmische
oorsprong was (!!)
Nu het eigenlijke onderwerp: hoe bepaalde men toen de
basis Parijs-Cayenne? Ten eerste, als we die afstand
10.000 km zou zijn, dan zou een misschatting van, zeg, 5%
neerkomen op een fout van 500 km. Voor de scheepvaart
desastreus, maar voor astronomen is ermee te leven.
In alle grote encyclopedieën (Larousse, Brittannica en
de Brockhaus, en ook de Winkler Prins) staat dat
Cassini en Richer de afstand tot Mars heeft bepaald.
Meestal staat er bij dat hij daartoe gebruik heeft gemaakt
van de basislijn Parijs-Cayenne. The "Biographical Dic-
tionary of Scientists (astronomers)" door David Abbot
zegt daarover (ik citeer al vertalend): "in 1672 maakte
Cassini gebruik van een goede oppositie van Mars om de
afstand tussen de aarde en deze planeet te bepalen. Hij
zorgde ervoor dat Jean Richer (1630-1696) waarnemingen
kon doen met als basis Cayenne, aan de noord-oost-kust van
Zuid-Amerika, terwijl Cassini tegelijkertijd waarnemingen
deed in Parijs, die het hem mogelijk maakte een driehoeks-
meting op Mars uit te voeren met een basis van zo'n 10.000
kilometer. Hieruit werd een goede schatting van de afstand
tussen de Aarde en Mars verkregen, waaruit Cassini in staat
was om de andere astronomische afstanden te bepalen. Onder
andere de astronomische eenheid, die volgens Cassini 138
miljoen kilometer was, slechts 11 miljoen te weinig."
Iets dergelijks overigens zegt Govert Schilling in "Naar de
grenzen van het heelal")
Rest nog steeds de vraag: *hoe* bepaalde hij nu toch de afstand
tussen Parijs en Cayenne?. Het zoeken hiernaar levert aardige
(en tegenstrijdige :-) informatie op, zie: Astronomy through
the Telescope door Richard Learner (dit laatste is een zéér
onderhoudend werk. Er bestaat overigens een nederlandse
vertaling van: "Sterrenkunde door de Telescoop"), samen-
vattend:
Naast Cassini en Richard was ook ene Picard betrokken bij de
Academie Francaise. Deze Picard wilde eerst de omvang van de
aarde bepalen. Hij mat daartoe eerst de lengte van een noord-
zuidlijn ( Amiens - MontDidier, nabij Parijs) en bepaalde daarna
de breedte graad van elk beider plaatsen en leidde hieruit de
straal van de aarde af. Vervolgens stuurde de Academie Richer
naar Cayenne met een serie instrumenten en een klok om daar
metingen te doen. (Nog steeds is dus niet duidelijk *hoe* ze de
afstand tot Cayenne bepaalden, want slingerklokken werken
niet zo goed op zee.)
Maar nu komt het, volgens deze bron bleek bij terugkomst, dat de
serie metingen mislukt was!
Echter Cassini toonde daarna zelf aan dat er niet waarnemers
aan twee verschillende kanten van de aarde nodig was, maar
dat de aarde (door haar rotatie) zeld voor de benodigde basis
kon zorgen! Hij mat de posities in de vroege morgen en de late
avond, en bemerkte een verschil van plm een kwart boogminuut.
Al bij al vind ik het door Cassini gevonden resultaat, gegeven de
mogelijkheden die hij had, zeker geen geval van "meer geluk dan
wijsheid", ik had het zelf in ieder geval niet beter kunnen doen :-)
Dirk Tielens
antwoorden gegeven heeft.
Dirk
J. J. Lodder
Horikx) wrote:
>On Tue, 05 Jan 1999 21:14:10 +0200, nos...@de-ster.demon.nl (J. J.
>Lodder) wrote:
>> In article <76t0dq$ui5$1...@nnrp1.dejanews.com>, jho...@stads.net wrote:
>
>
>Ik heb nu maar een gedeelte geknipt; samenvattend:
>Het onderwerp is of Cassini en Richer de schaalgrootte
>van het zonnestelsel hebben bepaald (en daarmee dus ook
>de afstand aarde-zon, en hoe ze hiertoe de basis (Parijs-
>Cayenne) hebben kunnen bepalen... (corrigeer me als ik
>het mis heb...)
jazeker.
>(over aardse "gelijktijdigheid" om het zo te zeggen)
>
>> >Ja, daar heb ik inderdaad ook aan lopen denken, ik weet dat
>> >het vanaf een varend schip nogal wat problemen gaf om de
>> >lengte vast te stellen. Desondanks vind ik de bronnen zelf
>> >belangrijker dan mijn eigen overwegingen. Nu is het wel
>> >zo dat tijden op de vaste wal te ijken zijn door bijvoorbeeld
>> >een gebeurtenis af te spreken (bijvoorbeeld passage van
>> >Mercurius voor de zon langs of zo). Nadere info lijkt me
>> >interessant.
>
>> Men gebruikte daar de (bedekkingen van) manen van Jupiter voor.
>> Maar dat was later, toen het effect van de lichtsnelheid begrepen was.
>> (Roemer) Dat alles kon pas nadat het slingeruurwerk van Huygens
>> beschikbaar was gekomen.
>
>Hmm, ik had nu juist begrepen dat Ole Romer (o met een streepje
>erdoor) slechts had aangetoont dat de lichtsnelheid eindig was.
Weet het, maar dat is geen ASCII.
Roemer had een nauwkeurige waarde voor de AU, in lichtsecondes,
en met de AU een slechte waarde voor de lichtsnelheid in mijlen/seconde.
In principe kan het ook terugwerkend,
door series waarnemingen in de verte te doen,
en die te vergelijken met andere series waarnemingen.
Wordt wel moeizaam.
Overigens heb je ook dan slingerklokken nodig.
>Om een "gelijktijdigheid" te bepalen tussen Parijs en Cayenne
>doet de waarde van die lichtsnelheid er niet zo gek veel toe.
>Overigens Cassini zélf maakte al een tabel van die Jupitermanen
>heb ik vandaag gezien. (bron: Brittanica)
Galileo kon dat ook al.
Het is niet zo'n kunst: ze lopen vrijwel exact in cirkelbanen,
en nog met een perioderesonantie ook.
Met de correcties van Roemer was het eind 17de mogelijk bedekkingen op de
seconde te voorspellen.
Het gebruik van die bedekkingen van Jupitermanen voor tijds- en dus
lengtebepaling is pas goed (en met vertrouwen) mogelijk
als je het optreden ervan nauwkeurig kunt voorspellen.
Dat kon pas na Huygens en Roemer.
Eind 17de/begin 18de eeuw werden de lengtes van een aantal vaste stations
met goede nauwkeurigheid bepaald.
Zonder problemen ging dat in het begin niet:
De grote fout van Halley in de eerste lengte van Kaap de Goede Hoop
is bekend gebleven.
Toen John Harrison met zijn eerste chronometer naar Jamaica gezeild was
kon zijn chronometerfout tot op de seconde afgelezen worden
op de klok van het observatorium aldaar.
Zeker, hij was een competent beroepsastronoom.
Ik betwijfelde slechts of hij die 10" inderdaad (na correctie voor
refractie en eigenbeweging) met een fout van < 1" kon bepalen.
We zullen het niet weten in hoeverre hij daarbij geluk had.
En die refractie was een pijnlijk punt.
Newton en Flamsteed hebben er ook uitvoerig ruzie over gemaakt.
[basislijn samenvatting]
>Naast Cassini en Richard was ook ene Picard betrokken bij de
>Academie Francaise. Deze Picard wilde eerst de omvang van de
>aarde bepalen. Hij mat daartoe eerst de lengte van een noord-
>zuidlijn ( Amiens - MontDidier, nabij Parijs) en bepaalde daarna
>de breedte graad van elk beider plaatsen en leidde hieruit de
>straal van de aarde af. Vervolgens stuurde de Academie Richer
Als tweede dan toch. Snellius was de eerste,
met een minder nauwkeurige triangulatie van west-nederland,
Alkmaar/Bergen op Zoom, met een bijbehorende aardstraal.
Het was de tweede Cassini, er zijn er vier,
die de beruchte fout in de afplattting van de aarde had.
Hij werd door Maupertuis gecorrigeerd. \pm 1740.
>naar Cayenne met een serie instrumenten en een klok om daar
>metingen te doen. (Nog steeds is dus niet duidelijk *hoe* ze de
>afstand tot Cayenne bepaalden, want slingerklokken werken
>niet zo goed op zee.)
>
>Maar nu komt het, volgens deze bron bleek bij terugkomst, dat de
>serie metingen mislukt was!
>
>Echter Cassini toonde daarna zelf aan dat er niet waarnemers
>aan twee verschillende kanten van de aarde nodig was, maar
>dat de aarde (door haar rotatie) zeld voor de benodigde basis
>kon zorgen! Hij mat de posities in de vroege morgen en de late
>avond, en bemerkte een verschil van plm een kwart boogminuut.
Dat is een verstandiger verhaal.
Na diverse correcties uiteraard. Het was nog een flinke rekenpartij.
Blijft de vraag of een boogseconde nauwkeurigheid toen inderdaad haalbaaar was.
>Al bij al vind ik het door Cassini gevonden resultaat, gegeven de
>mogelijkheden die hij had, zeker geen geval van "meer geluk dan
>wijsheid", ik had het zelf in ieder geval niet beter kunnen doen :-)
Zeker, ik ook niet.
Precisie, aan de grenzen van de mogelijkheden,
als je niet weet wat er uit moet komen,
blijft het moeilijkste wat er is.
Jan
Bas Zoetekouw
>>erdoor) slechts had aangetoont dat de lichtsnelheid eindig was.
Hmm, hoe heeft hij dat dan gedaan?
cu
ex.
Jos Horikx
>>> Hmm, ik had nu juist begrepen dat Ole Romer (o met een streepje
>>> erdoor) slechts had aangetoont dat de lichtsnelheid eindig was.
> Hmm, hoe heeft hij dat dan gedaan?
Hij bestureerde de (tijden) van de verduisteringen van de
(binnenste) maan van Jupiter, Io. Deze vonden echter niet met
regelmatige tussenpozen plaats, maar onregelmatig, er was
dus een afwijking. Romer (o met een Deens streepje erdoor)
bracht deze afwijking in verband met de afstand tussen Jupiter
en de Aarde. Een van Romers problemen was echter van meer
sociale aard: zijn baas, Cassini, geloofde in de oneindigheid
van de lichtsnelheid. Romer was voor zijn observatiemogelijk-
heden geheel aangewezen op Cassini zelf, deze laatste immers
had hem uit Denemarken mee terug naar Parijs genomen
(mede omdat Romer een oculair-micrometer had ontwikkeld
die beter was dan het door Azout ontwikkelde Parijse model)
toen hij zich met eigen ogen wilde vergewissen van de preciese
breedtegraad van Brahe's observatiepunt, Uraniborg op het
eiland Ven in de Oresund (Denemarken)
In veel naslagwerken staat zelfs (blijkt me nu) dat Romer de
lichtsnelheid zelf bepaalde, dat zou hij misschien ook hebben
kunnen doen, juist door de tamelijk correcte afstandsmetin-
gen van zijn bovengeschikte, Cassini, maar ik heb nergens een
werkelijke waarde kunnen vinden van die door hem geschatte
lichtsnelheid. Omdat het me tijdens een vorig mailtje ook al
opviel dat de bronnen elkaar tegenspraken houd ik het er
voorlopig (uit een soort voorzichtigheid) maar op dat hij al-
leen maar (zij het als een door de metingen gestaafde hypothese)
de eindigheid van de lichtsnelheid heeft aangetoond.