Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Waarom sneller licht/donker in de tropen

364 views
Skip to first unread message

Irene

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller
licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de omtrek van de
aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders over!

Jos Horikx

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
On Fri, 26 Nov 1999 16:13:16 +0100, "Irene" <irenem...@dolfijn.nl>
wrote in nl.wetenschap :

>Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller
>licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de omtrek van de
>aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders over!

De baan die de zon beschrijft is anders (doe net even
alsof de aarde stilstaat en de zon er omheen draait).

In de tropen komt de zon ook in het oosten op, maar
gaat dan (bijna) loodrecht omhoog, over je hoofd
heen (rond het middaguur) om 's avonds weer in het
westen loodrecht onder te gaan.

De schemering wordt veroorzaakt doordat de zon
een beetje onder de horizon is, maar omdat de zon
(bijna) loodrecht naar beneden gaat is ie veel sneller
een heel eind onder de horizon dan de zon bij ons,
die immers schuin ondergaat...


Met vriendelijke groet,

JH

Pieter Kuiper

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
In article <81m7ls$fnf$1...@news.worldonline.nl>, "Irene"
<irenem...@dolfijn.nl> wrote:

> Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller
> licht of donker wordt dan hier?

Omdat de ecliptica (zonnebaan) steiler daar loopt (een grotere hoek maakt
ten opzichte van de horizon).

De zon staat in de tropen midden op de dag hoger aan de hemel, misschien
wel recht boven je hoofd.
's Nachts staat dan de zon recht onder je.

Bij ons komt de zon nooit zo ver boven of beneden de horizon. Dat geeft ook
een verschil voor de hoek die de zon maakt ten opzichte van de horizon een
half uur voor en een half uur na zonsondergang.
--
kui...@fysik.uu.se http://usx218.fysik.uu.se/PieterWWW/

Pieter Kuiper

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
In article <383ea8da...@fb1.euro.net>, jo...@bart.nl (Jos Horikx) wrote:

> De schemering wordt veroorzaakt doordat de zon
> een beetje onder de horizon is, maar omdat de zon
> (bijna) loodrecht naar beneden gaat is ie veel sneller
> een heel eind onder de horizon dan de zon bij ons,
> die immers schuin ondergaat...

Ik heb in Minnaert nog even de getallen opgezocht.
In Nederland duurt het op 21 maart en 21 september ongeveer 100 minuten
voordat de zon 15 graden onder de horizon staat. Op de evenaar duurt dat
precies een uur.
--
kui...@fysik.uu.se http://usx218.fysik.uu.se/PieterWWW/

Irene

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to

> 't Was op die mooie dag Fri, 26 Nov 1999 16:13:16 +0100 dat onze
> alombeminde "Irene" <irenem...@dolfijn.nl> ons leven verrijkte met
> de o zo fraai gekozen woorden:
>
voor alle vrouwen op usenet: Pas op voor de smoesjes van Afoklala, hij is
wel héél erg eenzaam.

arthur

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
Irene wrote:
>
> Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen >sneller licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de >omtrek van de aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders >over!


In de tropen heb je minder ochtend en avondgloren ivm de baan die de zon
aan de hemel trekt, dicht bij de evenaar komt de zon onder een hoek van
90° tov de horizon omhoog, de tijd die hij dan nodig heeft om 20° hoger
te staan is uiteraard veel korter dan bij ons waar ie onder 40° opkomt
en een flink stuk aan de hemel moet afleggen voor ie 20° hoog staat.
Het zorgt er wel voor dat het bij ons zomers langer licht is dan in de
tropen
aangezien de zon ook veel langer vlak onder de horizon blijft staan en
swinters veel korter, behoorlijk saai aan de evenaar dus.

Arthur

arthur

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
From: arthu...@hotmail.com

Irene wrote:
>
> Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen >sneller
licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de >omtrek van de
aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders >over!


In de tropen heb je minder ochtend en avondgloren ivm de baan die de zon
aan de hemel trekt, dicht bij de evenaar komt de zon onder een hoek van

90# tov de horizon omhoog, de tijd die hij dan nodig heeft om 20# hoger
te staan is uiteraard veel korter dan bij ons waar ie onder 40# opkomt
en een flink stuk aan de hemel moet afleggen voor ie 20# hoog staat.

Jos Horikx

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
From: jo...@bart.nl

On Fri, 26 Nov 1999 16:13:16 +0100, "Irene" <irenem...@dolfijn.nl>
wrote in nl.wetenschap :

>Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller


>licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de omtrek van de
>aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders over!

De baan die de zon beschrijft is anders (doe net even


alsof de aarde stilstaat en de zon er omheen draait).

In de tropen komt de zon ook in het oosten op, maar
gaat dan (bijna) loodrecht omhoog, over je hoofd
heen (rond het middaguur) om 's avonds weer in het
westen loodrecht onder te gaan.

De schemering wordt veroorzaakt doordat de zon


een beetje onder de horizon is, maar omdat de zon
(bijna) loodrecht naar beneden gaat is ie veel sneller
een heel eind onder de horizon dan de zon bij ons,
die immers schuin ondergaat...


Met vriendelijke groet,

JH

Pieter Kuiper

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
From: Pieter...@itn.hh.se

In article <81m7ls$fnf$1...@news.worldonline.nl>, "Irene"
<irenem...@dolfijn.nl> wrote:

> Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller
> licht of donker wordt dan hier?

Omdat de ecliptica (zonnebaan) steiler daar loopt (een grotere hoek maakt

Afoklala

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
From: no.unsolicite...@poboxes.com

't Was op die mooie dag Fri, 26 Nov 1999 16:13:16 +0100 dat onze
alombeminde "Irene" <irenem...@dolfijn.nl> ons leven verrijkte met
de o zo fraai gekozen woorden:

>Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller


>licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de omtrek van de
>aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders over!
>

Jij hebt gelijk hoor. De omtrek van de aarde is in de tropen groter
dan aan de pool. Toch draait de aarde overal in 24 uur om haar as. Dus
moet de aarde aan de pool harder draaien dan aan de pool (ze heeft een
grotere afstand af te leggen). Ze draait dan sneller onder de zon door
die daardoor sneller op en onder lijkt te gaan.

buitendraads: ik heb een nichtje dat Irene Martini heet. Maar die zit
nog op school en zou het dus niet over collega's hebben.

--
Vriendelijke groeten,
Jan Willem van Dormolen

Mijn e-mailadres is fout (anti-vleespot-maatregel). Het moet zijn:
jwvand*poboxes.com.
Als je tenminste het sterretje door een ape(n)staartje vervangt.

Irene

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
From: w3d...@planet.nl

> 't Was op die mooie dag Fri, 26 Nov 1999 16:13:16 +0100 dat onze
> alombeminde "Irene" <irenem...@dolfijn.nl> ons leven verrijkte met
> de o zo fraai gekozen woorden:
>

voor alle vrouwen op usenet: Pas op voor de smoesjes van Afoklala, hij is

wel h##l erg eenzaam.

Pieter Kuiper

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to
From: Pieter...@itn.hh.se

In article <383ea8da...@fb1.euro.net>, jo...@bart.nl (Jos Horikx) wrote:

> De schemering wordt veroorzaakt doordat de zon
> een beetje onder de horizon is, maar omdat de zon
> (bijna) loodrecht naar beneden gaat is ie veel sneller
> een heel eind onder de horizon dan de zon bij ons,
> die immers schuin ondergaat...

Ik heb in Minnaert nog even de getallen opgezocht.

Irene

unread,
Nov 26, 1999, 3:00:00 AM11/26/99
to

Ronald van Doorn

unread,
Nov 27, 1999, 3:00:00 AM11/27/99
to
Irene wrote:

> Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller
> licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de omtrek van de
> aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders over!

In het verlengde hiervan:

In de zomer gaat de zon (in Nederland) schijnbaar noorderlijker dan west onder
en komt-ie noordelijker dan oost op, terwijl die toch echt ten zuiden van ons
staat. Kan iemand dat (nog eens) duidelijk uitlegen?

((met schijnbaar noordelijker dan west, bedoel ik de plek op de horizon waar
we 'm in zee zien zakken))

Groet,

Ronald


Jos Horikx

unread,
Nov 27, 1999, 3:00:00 AM11/27/99
to
On Sat, 27 Nov 1999 12:43:55 +0100, Ronald van Doorn
<r.van...@cable.a2000.nl> wrote in nl.wetenschap :

>In de zomer gaat de zon (in Nederland) schijnbaar noorderlijker dan west onder
>en komt-ie noordelijker dan oost op, terwijl die toch echt ten zuiden van ons
>staat. Kan iemand dat (nog eens) duidelijk uitlegen?

>((met schijnbaar noordelijker dan west, bedoel ik de plek op de horizon waar
>we 'm in zee zien zakken))

Als je de aarde als referentiepunt neemt (dus net doen alsof
de aarde stilstaat en de zon er omheen draait) dan verandert
er in de zomer en winter één ding niet, dat is dat de zon
in 24 uur (schijnbaar dus) rond de aarde draait. In ieder
uur 1/24 deel.

Er zijn twee verschillen tussen zomer en winter:

a- In de winter is de baan van de zon vlakker dan 's zomers
b- In de winter ligt de baan lager ( t.o.v. bv. jezelf )

a is voor dit probleem niet van belang, maar b wel.

Omdat in de winter de baan lager ligt, is dan een kleiner
gedeelte van die baan boven de horizon (de rest van de baan
ligt onder de horizon, de zon is dan "onder") en in de zomer
is het dus net omgekeerd.

Probeer je maar eerst een situatie voor te stellen dat de
baan van de zon zo is dat ie precies in O opkomt, en dan
(via Z) naar W gaat en daar ondergaat. Stel je ook voor
dat die zon gewoon zijn cirkel vervolgt en precies in O
weer opkomt. (zeg, ergens in de lente). Probeer je dan
voor te stellen dat die hele baan een stuk naar boven komt
(het is dan zomer) dan zie je vanzelf dat de plaatsen waar
de baan van zon de horizon snijdt naar het noorden op-
schuiven.

Het feit dat die baan inderdaad "zakt" in de winter is goed
in te zien als je je indenkt precies op de pool te staan (zeg,
de noordpool) dan zie je in de lente dat de zon precies een
rondje langs de horizon draait (half erboven half eronder)
in de zomer draait ie een rondje op (ik meen) ergens van
20 graden of zo boven de horizon (Ik weet niet uit mijn
hoofd wat de hellingshoek van de aardas is, die bepaalt
hoe groot die hoogte is) en in de winter precies hetzelfde
rondje maar dan in zijn geheel even ver onder de horizon.


Met vriendelijke groet,

JH

PS Het zinsdeel "terwijl die toch echt ten zuiden van ons staat"
begrijp ik niet zo goed.

Ronald van Doorn

unread,
Nov 27, 1999, 3:00:00 AM11/27/99
to

Jos Horikx wrote:

>
> PS Het zinsdeel "terwijl die toch echt ten zuiden van ons staat"
> begrijp ik niet zo goed.

Dank voor je uitleg. Daarmee bedoelde ik: de azimut van de zon komt nooit boven de
kreeftskeerkring - is zuidelijker dan Nederland. Anyhow, een tekeningetje maakt
veel duidelijk, zie: http://people.a2000.nl/hbuy00/puzzel/noorderzon.gif

Is het middernacht op '52* NB', links, dan - aangenomen dat de aarde doorzichtig is
- moet je in noordelijke richting kijken...

Groet,

Ronald

Jan den Hollander

unread,
Nov 27, 1999, 3:00:00 AM11/27/99
to
Jos Horikx wrote:

>
> Er zijn twee verschillen tussen zomer en winter:
>
> a- In de winter is de baan van de zon vlakker dan 's zomers

Hoezo vlakker? Ik dacht dat de baan van de schijnbare dagelijkse
beweging van zon ligt in een vlak loodrecht op de aardas, dus
uitsluitend afhankelijk van de geografische breedtegraad maar
onafhankelijk van het seizoen.

Nu we weer de wintersolstice beginnen te naderen nog maar een vraag over
het schijnbare punt waar de zon opkomt, respectivelijk tijdens de zomer
solstice en de wintersolstice.
Ik heb me weleens laten vertellen dat Stonehenge in Engeland op een zeer
speciale breedtegraad ligt; namelijk op zodanige breedte dat de zon in
de zomer precies in het noordoosten opkomt, en in de winter juist in het
zuidoosten; dus die twee richtingen maken precies een hoek van 90 graden
met elkaar. De antieken die Stone Henge gebouwd hebben wisten dat
kennelijk; bij Stonehenge zijn namelijk een paar stenen neergezet die
juist die onderling loodrechte richtingen aangeven.
In de bossen bij Bergeijk (N.B.) ligt een zonnewijzer uit het bronzen
tijdperk, die op hetzelfde principe gebaseerd is; dat ligt op precies
dezelfde breedte graad als Stone Henge dus. Helaas van houten palen
gemaakt, zodat er maar bitter weinig van te zien is.
Kan iemand beredeneren wat precies de speciale breedtegraad is waarop
die twee richtingen inderdaad loodrecht op elkaar staan?

Jan

Ronald van Doorn

unread,
Nov 27, 1999, 3:00:00 AM11/27/99
to

Jan den Hollander

unread,
Nov 27, 1999, 3:00:00 AM11/27/99
to

Jos Horikx

unread,
Nov 27, 1999, 3:00:00 AM11/27/99
to
From: jo...@bart.nl

On Sat, 27 Nov 1999 12:43:55 +0100, Ronald van Doorn
<r.van...@cable.a2000.nl> wrote in nl.wetenschap :

>In de zomer gaat de zon (in Nederland) schijnbaar noorderlijker dan west onder
>en komt-ie noordelijker dan oost op, terwijl die toch echt ten zuiden van ons
>staat. Kan iemand dat (nog eens) duidelijk uitlegen?

>((met schijnbaar noordelijker dan west, bedoel ik de plek op de horizon waar
>we 'm in zee zien zakken))

Als je de aarde als referentiepunt neemt (dus net doen alsof
de aarde stilstaat en de zon er omheen draait) dan verandert

er in de zomer en winter ##n ding niet, dat is dat de zon


in 24 uur (schijnbaar dus) rond de aarde draait. In ieder
uur 1/24 deel.

Er zijn twee verschillen tussen zomer en winter:

a- In de winter is de baan van de zon vlakker dan 's zomers


Met vriendelijke groet,

JH

PS Het zinsdeel "terwijl die toch echt ten zuiden van ons staat"

Ronald van Doorn

unread,
Nov 27, 1999, 3:00:00 AM11/27/99
to
From: r.van...@cable.a2000.nl

Irene wrote:

> Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller
> licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de omtrek van de
> aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders over!

In het verlengde hiervan:

In de zomer gaat de zon (in Nederland) schijnbaar noorderlijker dan west onder


en komt-ie noordelijker dan oost op, terwijl die toch echt ten zuiden van ons
staat. Kan iemand dat (nog eens) duidelijk uitlegen?

((met schijnbaar noordelijker dan west, bedoel ik de plek op de horizon waar
we 'm in zee zien zakken))

Groet,

Ronald

Jos Horikx

unread,
Nov 28, 1999, 3:00:00 AM11/28/99
to
On Sat, 27 Nov 1999 20:38:18 -0600, Jan den Hollander
<hol...@uab.edu> wrote in nl.wetenschap :

>Jos Horikx wrote:

>> Er zijn twee verschillen tussen zomer en winter:

>> a- In de winter is de baan van de zon vlakker dan 's zomers

>Hoezo vlakker? Ik dacht dat de baan van de schijnbare dagelijkse


>beweging van zon ligt in een vlak loodrecht op de aardas, dus
>uitsluitend afhankelijk van de geografische breedtegraad maar
>onafhankelijk van het seizoen.

Ik vrees dat je gelijk hebt. Ik was in de war gebracht door het
feit dat in de winter de hoek waaronder de zon opkomt (de hoek
met de horizon) kleiner is dan in de zomer, en ik had die vraag
van de lengte van de (duur van de) schemering nog in mijn hoofd.

Bedankt voor de correctie. (gelukkig maakte het voor de rest
van mijn verhaaltje niet uit...)

Met vriendelijke groet,

JH

J. J. Lodder

unread,
Nov 28, 1999, 3:00:00 AM11/28/99
to
Ronald van Doorn <r.van...@cable.a2000.nl> wrote:

> Irene wrote:
>
> > Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller
> > licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de omtrek van de
> > aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders over!
>
> In het verlengde hiervan:
>
> In de zomer gaat de zon (in Nederland) schijnbaar noorderlijker dan west onder
> en komt-ie noordelijker dan oost op, terwijl die toch echt ten zuiden van ons
> staat. Kan iemand dat (nog eens) duidelijk uitlegen?

Als je eens een globe pakte, en een halogeenspotje?

Dat zegt meer dan duizend woorden,

Jan

Ronald van Doorn

unread,
Nov 28, 1999, 3:00:00 AM11/28/99
to
> > In de zomer gaat de zon (in Nederland) schijnbaar noorderlijker dan west onder
> > en komt-ie noordelijker dan oost op, terwijl die toch echt ten zuiden van ons
> > staat. Kan iemand dat (nog eens) duidelijk uitlegen?
>
> Als je eens een globe pakte, en een halogeenspotje?
>
> Dat zegt meer dan duizend woorden,

Ik woon zelfs op een globe met een forse spot in de buurt. 's Zomers neem ik het
verschijnsel dagelijks waar, maar het begrijpen, da's wat anders.

Overigens zat ik niet echt met deze vraag, maar hij leek me aardig aan te sluiten
bij de oorspronkelijke vraag.

Groet,

Ronald


Jos Horikx

unread,
Nov 28, 1999, 3:00:00 AM11/28/99
to
From: jo...@bart.nl

J. J. Lodder

unread,
Nov 28, 1999, 3:00:00 AM11/28/99
to
From: nos...@de-ster.demon.nl

Ronald van Doorn <r.van...@cable.a2000.nl> wrote:

> Irene wrote:
>
> > Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller
> > licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de omtrek van de
> > aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders over!
>
> In het verlengde hiervan:
>

> In de zomer gaat de zon (in Nederland) schijnbaar noorderlijker dan west
onder
> en komt-ie noordelijker dan oost op, terwijl die toch echt ten zuiden van ons
> staat. Kan iemand dat (nog eens) duidelijk uitlegen?

Als je eens een globe pakte, en een halogeenspotje?

Dat zegt meer dan duizend woorden,

Jan

Ronald van Doorn

unread,
Nov 28, 1999, 3:00:00 AM11/28/99
to
From: r.van...@cable.a2000.nl

> > In de zomer gaat de zon (in Nederland) schijnbaar noorderlijker dan west
onder
> > en komt-ie noordelijker dan oost op, terwijl die toch echt ten zuiden van
ons
> > staat. Kan iemand dat (nog eens) duidelijk uitlegen?
>
> Als je eens een globe pakte, en een halogeenspotje?
>
> Dat zegt meer dan duizend woorden,

Ik woon zelfs op een globe met een forse spot in de buurt. 's Zomers neem ik

wugi

unread,
Nov 29, 1999, 3:00:00 AM11/29/99
to
Ronald van Doorn wrote:

> > Kan iemand een antwoord geven op de vraag waarom het in de tropen sneller
> > licht of donker wordt dan hier? Ik dacht zelf dat het met de omtrek van de
> > aarde te maken had, maar mijn collega's denken er anders over!

(laattijdig) antwoord:
de schemerzone vormt een band langs de dag-nacht scheiding van de
aardbol. Langs de evenaar wordt die band sneller (want tussen dichter
bij elkaar staande meridianen) doorlopen dan verder van de evenaar.

> In het verlengde hiervan:


>
> In de zomer gaat de zon (in Nederland) schijnbaar noorderlijker dan west onder
> en komt-ie noordelijker dan oost op, terwijl die toch echt ten zuiden van ons
> staat. Kan iemand dat (nog eens) duidelijk uitlegen?
>

> ((met schijnbaar noordelijker dan west, bedoel ik de plek op de horizon waar
> we 'm in zee zien zakken))

Zoek, download en draai het QB-programmaatje "Aardezon" op mijn webblad
http://www.ping.be/wugi/qbasics.htm
om de zonnebaanposities doorheen de seizoenen te zien, voor gelijk welke
breedtegraad.

Guido

wugi

unread,
Nov 29, 1999, 3:00:00 AM11/29/99
to
From: wu...@ping.be

arthur

unread,
Dec 4, 1999, 3:00:00 AM12/4/99
to
Irene wrote:

> voor alle vrouwen op usenet: Pas op voor de smoesjes van Afoklala, hij is wel h##l erg eenzaam.


Nee hij zoekt een ander soort, nieuwe trent : geen bar of internet type
:-)

Arthur

0 new messages