Ik zit wat meteo te bestuderen, en nu komt in de tekst de volgende
alinea voor:
"De maximale dampspanning van (onderkoeld) water is groter dan die
van ijs. Het grootste verschil in spanning treedt op bij tempera-
turen van ca. -12 graden celcius."
Nu is de definitie van dampspanning of dampdruk de partiele druk
van waterdamp in de atmosfeer. Waterdamp. Da's dus de gasvormige
toestand van water. Wat is dan de dampspanning van onderkoeld
water en sterker nog, wat is de dampspanning van ijs eigenlijk?
Grtz,
Eilko.
p.s. Het citaat staat in een boek van Mosbach.
Bij eenzelfde temperatuur onder het vriespunt heeft waterdamp
een verschillende maximale dampspanning boven ijs en water.
Met de vraag "wat is de dampspanning van ijs eigenlijk" zou je ook
kunnen bedoelen je je geen gasvormig water boven ijs kunt voorstellen
omdat water(damp) dan 'vast' zou moeten zijn. We hebben hier echter
te maken met moleculen en die zijn boven en onder het vriespunt eender.
Groeten, Gerard.
Akkoord, maar ik kan me wel voorstellen dat waterdamp kouder is dan
0 graden. MAar dan is het nog steeds waterdamp. Mosbach zegt dat de
dampspanning van onderkoeld water groter is dan de dampspanning van
ijs. Wat is dan op molecuulniveau het verschil tussen onderkoeld
water en ijs?
Eilko.
>Akkoord, maar ik kan me wel voorstellen dat waterdamp kouder is dan
>0 graden. MAar dan is het nog steeds waterdamp. Mosbach zegt dat de
>dampspanning van onderkoeld water groter is dan de dampspanning van
>ijs. Wat is dan op molecuulniveau het verschil tussen onderkoeld
>water en ijs?
>
>Eilko.
Dampspanning van ijs, zet een (vakum, lege) bokaal ondersteboven op
een opp. van ijs, en zie wat de druk is door de verdamping van het
ijs, gaat hier over druk door sublimatie, overgang van vast naar gas.
Dampspanning van onderkoelt water, idem maar dan op een opp. van
onderkoelt water, overgang van vloeibaar naar gas, verdamping.
Ook al zijn beide even koud, de energetische toestand van onderkoelt
water is hoger en geeft meer druk in de bokaal dan ijs, meer
moleculen verdampen uit onderkoelt water dan dat er sublimeren uit
ijs, aan gelijke temperaturen.
de moleculen zijn zo goed als identiek maar het onderling verband ligt
anders(avst vloeibaar).
Ter aanvulling:
de moleculen zijn zelfs volkomen identiek, maar de verzameling moleculen
c.q.
het waterdampgas heeft een evenwicht boven/nabij een hoeveelheid
"anders geordende watermoleculen" afhankelijk van de aggregatie toestand
van die "anders geordende moleculen".
Met (de andere) aggregatietoestand van de nabije "anders geordende
moleculen" bedoel ik water en ijs (sneeuw).
Zoals Yannin in zijn betoog stelt: onderkoeld water en ijs(kristallen)
hebben bij dezelfde temperatuur een ander evenwichtstoestand met
de waterdampmoleculen. de ijskristallen groeien ten koste van de
onderkoelde waterdruppels. Zoiets kan je mooi waarnemen als
in een dun stratocumulus wolkendek een punt ointstaat waar ijskristallen
zich vormen door bijvoorbeeld een passage van een vliegtuig:
er ontsaat een mooi rond gat in het wolkendek met in het midden
een pluk cirrus, de ijskristallen.
Ook een voorbeeld van een lagere verzadigingsdruk bij ijskristallen
dan bij (onderkoeld) water is bjvoorbeeld onderkoelde mist boven
een sneeuwdek: tot enige hoogte boven het sneeuwdek zal de mist
verdwijnen door waterdamptransport van de druppels naar de kristallen.
In 1922 werd dat fenomeen als eerste onderkend door Tor Bergeron,
1 van de leden van de vermaarde Bergense (Noorwegen) school van
meteorologen.
Groet,
Gerard.
Aha!
Dat is de informatie die ik miste. Het is me nu glashelder.
Bedankt!
Eilko.