draaikolk
E.W.M. Derksen
Wie kan mij uitleggen hoe een draaikolk precies ontstaat
B.v.d. Erik D.
cara...@dds.nl
>
>Wie kan mij uitleggen hoe een draaikolk precies ontstaat
>
Neem een fles met smalle hals en openening en vul die met water.
Houd m op zijn kop boven de gootsteen en zie dat er een draaikolk otstaat.
Deze draaikolk draait altijd naar dezelfde kant.
Dat komt omdat we op de aarde ook draaien, vandaar. Doe het maar eens 2, 10,
100, etc. keer je zult zien: altijd dezelfde kant op.
Een gemaakte draaikolk in een kop thee byv. ontstaat door middelpunt vliedende
kracht.
De thee wil naar buiten maar ontmoet de muur van de ronde beker.
Dus het kruipt ertegen op.
Waar iets vanuit het midden naar opzij zijn weg zoekt ontstaat een leegte.
Bij vloeistof noemen we dat een draaikolk.
L. Koene
>"E.W.M. Derksen" <e.de...@gelrevision.nl> wrote:
>>
>>Wie kan mij uitleggen hoe een draaikolk precies ontstaat
>>
>Helemaal uitleggen kan ik het niet, wel kan ik je een testje laten doen.
>
>Neem een fles met smalle hals en openening en vul die met water.
>Houd m op zijn kop boven de gootsteen en zie dat er een draaikolk otstaat.
>Deze draaikolk draait altijd naar dezelfde kant.
>
>Dat komt omdat we op de aarde ook draaien, vandaar. Doe het maar eens 2, 10,
>100, etc. keer je zult zien: altijd dezelfde kant op.
[KNIP]
The myth strikes again!!
Edwin
>
> "E.W.M. Derksen" <e.de...@gelrevision.nl> wrote:
> >
> >Wie kan mij uitleggen hoe een draaikolk precies ontstaat
> >
> Helemaal uitleggen kan ik het niet, wel kan ik je een testje laten doen.
>
> Neem een fles met smalle hals en openening en vul die met water.
> Houd m op zijn kop boven de gootsteen en zie dat er een draaikolk otstaat.
> Deze draaikolk draait altijd naar dezelfde kant.
Fabeltjeskrant gelezen? De draaiing van de aarde heeft te weinig invloed
op zo'n kleine draaikolk. Zou kunnen dat wanneer je de proef 1000 keer
uitvoert je een significante afwijking vindt, dus dat de kans op
linksomdraaiing iets groter is dan op rechtsomdraaiing van de kolk (of
was het nu andersom: te lui om dat nu even verder uit te zoeken).
Trouwens zou dan op het noordelijk halfrond een ander resultaat geven
als op het zuidelijk halfrond.
>
> Dat komt omdat we op de aarde ook draaien, vandaar. Doe het maar eens 2, 10,
> 100, etc. keer je zult zien: altijd dezelfde kant op.
>
> Een gemaakte draaikolk in een kop thee byv. ontstaat door middelpunt vliedende
> kracht.
> De thee wil naar buiten maar ontmoet de muur van de ronde beker.
> Dus het kruipt ertegen op.
> Waar iets vanuit het midden naar opzij zijn weg zoekt ontstaat een leegte.
> Bij vloeistof noemen we dat een draaikolk.
Mvg,
Edwin
Donald Kwakkel
>
> On 29 Jul 1999 10:52:07 GMT, cara...@dds.nl (cara...@dds.nl) wrote:
>
> >"E.W.M. Derksen" <e.de...@gelrevision.nl> wrote:
> >>
> >>Wie kan mij uitleggen hoe een draaikolk precies ontstaat
> >>
> >Helemaal uitleggen kan ik het niet, wel kan ik je een testje laten doen.
> >
> >Neem een fles met smalle hals en openening en vul die met water.
> >Houd m op zijn kop boven de gootsteen en zie dat er een draaikolk otstaat.
> >Deze draaikolk draait altijd naar dezelfde kant.
> >
> >100, etc. keer je zult zien: altijd dezelfde kant op.
>
>
> The myth strikes again!!
Ik weet het niet zeker, maar ik dacht dat op het zuidelijk half rond de
draaikolk de andere kant op gaat. Kun je 'The myth strikes again' wat
meer uitleggen? Welke mythe?
Donald {}{
Eric v.d. Lugt
>>
>Helemaal uitleggen kan ik het niet, wel kan ik je een testje laten doen.
>
>Neem een fles met smalle hals en openening en vul die met water.
>Houd m op zijn kop boven de gootsteen en zie dat er een draaikolk otstaat.
>Deze draaikolk draait altijd naar dezelfde kant.
>
>Dat komt omdat we op de aarde ook draaien, vandaar. Doe het maar eens 2,
10,
>100, etc. keer je zult zien: altijd dezelfde kant op.
>
vliedende
>kracht.
>De thee wil naar buiten maar ontmoet de muur van de ronde beker.
>Dus het kruipt ertegen op.
>Waar iets vanuit het midden naar opzij zijn weg zoekt ontstaat een leegte.
>Bij vloeistof noemen we dat een draaikolk.
Kan me toch echt herinneren: Nationale Weteschapsquiz paar jaar terug?
Draaikolkje gaat steeds een andere kant op dacht ik zo.
En dat laatste: geldt dat ook voor draaikolk in rivier o.i.d.?
Mzzl!
Eric
L. Koene
>L. Koene wrote:
>>
>> On 29 Jul 1999 10:52:07 GMT, cara...@dds.nl (cara...@dds.nl) wrote:
>>
>> >"E.W.M. Derksen" <e.de...@gelrevision.nl> wrote:
>> >>
>> >>Wie kan mij uitleggen hoe een draaikolk precies ontstaat
>> >>
>> >Helemaal uitleggen kan ik het niet, wel kan ik je een testje laten doen.
>> >
>> >Neem een fles met smalle hals en openening en vul die met water.
>> >Houd m op zijn kop boven de gootsteen en zie dat er een draaikolk otstaat.
>> >Deze draaikolk draait altijd naar dezelfde kant.
>> >
>> >Dat komt omdat we op de aarde ook draaien, vandaar. Doe het maar eens 2, 10,
>> >100, etc. keer je zult zien: altijd dezelfde kant op.
>>
>> [KNIP]
>>
>> The myth strikes again!!
>
>Ik weet het niet zeker, maar ik dacht dat op het zuidelijk half rond de
>draaikolk de andere kant op gaat. Kun je 'The myth strikes again' wat
>meer uitleggen? Welke mythe?
Precies dat wat je niet zeker weet in je bijdrage. Er is geen voorkeurs-
richting op het noordelijk of zuidelijk halfrond, in tegenstelling tot
wat de mythe stelt.
Bas Zoetekouw
You wrote:
>Precies dat wat je niet zeker weet in je bijdrage. Er is geen voorkeurs-
>richting op het noordelijk of zuidelijk halfrond, in tegenstelling tot
>wat de mythe stelt.
Jawel hoor die is er zeker wel, alleen zijn bij dit soort experimenten de
verstoringen zo groot dat uiteindelijk de kant die de draaikolk op draait
willekeurig is. Echter, als je kijkt naar bijvoorbeeld het water dat van
de Rijn de Noordzee in stoomt zie je wel degelijk een voorkeursrichting die
wordt veroorzaakt door de corioliekracht ten gevolge van de draaiing van
de aarde.
--
cu,
dex.
===============================================
Cowards die many times before their deaths
The valiant never taste of death but once
===============================================
L. Koene
>Hi L. Koene,
>
>You wrote:
>>Precies dat wat je niet zeker weet in je bijdrage. Er is geen voorkeurs-
>>richting op het noordelijk of zuidelijk halfrond, in tegenstelling tot
>>wat de mythe stelt.
>
>Jawel hoor die is er zeker wel, alleen zijn bij dit soort experimenten de
>verstoringen zo groot dat uiteindelijk de kant die de draaikolk op draait
>willekeurig is. Echter, als je kijkt naar bijvoorbeeld het water dat van
>de Rijn de Noordzee in stoomt zie je wel degelijk een voorkeursrichting die
>wordt veroorzaakt door de corioliekracht ten gevolge van de draaiing van
>de aarde.
We hadden het over de gootsteenexperimenten.
Niet over meteorologie of zeestromingen, waarin de Coriolis-kracht
wel een rol van betekenis kan spelen.
Bas van Dorp
> >verstoringen zo groot dat uiteindelijk de kant die de draaikolk op draait
> >willekeurig is. Echter, als je kijkt naar bijvoorbeeld het water dat van
> >de Rijn de Noordzee in stoomt zie je wel degelijk een voorkeursrichting die
> >wordt veroorzaakt door de corioliekracht ten gevolge van de draaiing van
> >de aarde.
>
> We hadden het over de gootsteenexperimenten.
> Niet over meteorologie of zeestromingen, waarin de Coriolis-kracht
> wel een rol van betekenis kan spelen.
>
> Bart
Nou, jullie weten er veel van! Ik heb altijd gedacht dat het in de gootsteen ook
door corioliskrachten komt. Dat is dus niet zo (brokkelt mijn wereldbeeld weer
een stukje af). Daarmee komen we weer op de vraag van Erik D., Waar komt die
draaikolk in de gootsteen dan vandaan? Daar ben ik nu toch wel benieuwd naar.
Bas v Dorp
Eelke Heidinga
>"E.W.M. Derksen" <e.de...@gelrevision.nl> wrote:
>>Wie kan mij uitleggen hoe een draaikolk precies ontstaat
>Helemaal uitleggen kan ik het niet, wel kan ik je een testje laten doen.
>Neem een fles met smalle hals en openening en vul die met water.
>Houd m op zijn kop boven de gootsteen en zie dat er een draaikolk otstaat.
>Deze draaikolk draait altijd naar dezelfde kant.
>Dat komt omdat we op de aarde ook draaien, vandaar. Doe het maar eens 2, 10,
>100, etc. keer je zult zien: altijd dezelfde kant op.
Niet helemaal correct. Op het noordelijke halfrond draait de kolk
tegen de klok in, op het zuidelijk halfrond met de klok mee. Dit
verschijnsel komt inderdaad doordat de aarde draait maar de naam is
met even ontschoten. Je kunt dit verschijnsel trouwens in het groot
zien bij orkanen e.d.
Exact op de evenaar heb je trouwens geen draaikolken.
Je kunt een draaikolk met je vinger trouwens prima de andere
kant op later draaien hoor, maar eens proberen in de badkuip.
Groet, groet Eelke
Eelke Heidinga
wrote:
>Hi L. Koene,
>
>You wrote:
>>Precies dat wat je niet zeker weet in je bijdrage. Er is geen voorkeurs-
>>richting op het noordelijk of zuidelijk halfrond, in tegenstelling tot
>>wat de mythe stelt.
>
>Jawel hoor die is er zeker wel, alleen zijn bij dit soort experimenten de
>verstoringen zo groot dat uiteindelijk de kant die de draaikolk op draait
>willekeurig is. Echter, als je kijkt naar bijvoorbeeld het water dat van
>de Rijn de Noordzee in stoomt zie je wel degelijk een voorkeursrichting die
>wordt veroorzaakt door de corioliekracht ten gevolge van de draaiing van
>de aarde.
Eens een stukje op televisie gezien met een testje bij de evenaar.
Noordelijk halfrond, tegen de klok in
Zuidelijk halfrond, met de klok mee
Op de evenaar, GEEN draaikolk.
Was wel leuk om te zien, ooit ben ik van plan om het eens te gaan
proberen.
Maar als er geen voorkeur is, waarom draaien alle weersystemen dan
dezelfde kant op ?? (Dit laatste doe ik even op de gok trouwens :)
Groet, groet Eelke
Eelke Heidinga
wrote:
<knip>
>Nou, jullie weten er veel van! Ik heb altijd gedacht dat het in de gootsteen ook
>door corioliskrachten komt. Dat is dus niet zo (brokkelt mijn wereldbeeld weer
>een stukje af). Daarmee komen we weer op de vraag van Erik D., Waar komt die
>draaikolk in de gootsteen dan vandaan? Daar ben ik nu toch wel benieuwd naar.
>
>Bas v Dorp
En dan hebben we nog steeds de vraag waarom draait hij altijd dezelfde
kant op. Ik heb tenminste nog nooit een spontane draaikolk anders dan
tegen de klok in zien draaien.
Groet, groet Eelke
Egbert Lenderink
>
> On 29 Jul 1999 10:52:07 GMT, cara...@dds.nl (cara...@dds.nl) wrote:
>
> >"E.W.M. Derksen" <e.de...@gelrevision.nl> wrote:
>
> >>Wie kan mij uitleggen hoe een draaikolk precies ontstaat
>
> >Helemaal uitleggen kan ik het niet, wel kan ik je een testje laten doen.
>
> >Neem een fles met smalle hals en openening en vul die met water.
> >Houd m op zijn kop boven de gootsteen en zie dat er een draaikolk otstaat.
> >Deze draaikolk draait altijd naar dezelfde kant.
>
> >Dat komt omdat we op de aarde ook draaien, vandaar. Doe het maar eens 2, 10,
> >100, etc. keer je zult zien: altijd dezelfde kant op.
>
> Niet helemaal correct. Op het noordelijke halfrond draait de kolk
> tegen de klok in, op het zuidelijk halfrond met de klok mee. Dit
> verschijnsel komt inderdaad doordat de aarde draait maar de naam is
> met even ontschoten. Je kunt dit verschijnsel trouwens in het groot
> zien bij orkanen e.d.
>
Voor orkanen en depressies en zo klopt het, maar het is een fabeltje dat
ook draaikolken in leeglopende flessen en badkuipen zich wat aantrekken
van de draaiing van de aarde. In theorie bestaat het effect wel, ook in
een badkuip en een fles, maar het is zo zwak dat het daar niet de
draaiing kan beinvloeden. Kleine asymmetrieen in stromingen in het water
(ontstaan bijvoorbeeld tijdens het vullen) zijn bepalend voor de
richting van de draaikolk.
Egbert.
--
This message reflects my personal opinions only, not necessarily those
of the company I work for.
Martin Borsje
resluterende rotatie aanwezig (als gevolg van de wind, het inschenken, de
draaing van de aarde (alleen voor zeeën en andere grote systemen geldt dit).
Laat je nu bijvoorbeeld de wastafel leeglopen dat kan de vloeistof alleen
door een klein gaatje vertikaal omlaag. De draaing (om een vertkale as)
blijft constant (beter gezegd het implulsmoment ofwel de som van alle r x mv
van alle deeltjes); bij een kleiner wordende r (naar het gaatje toe!) moet
dus de snelheid toenemen om het impulsmoment constant te houden.
Het impulsmoment blijft in eerste instantie constant omdat op de vloeistof
als geheel geen moment wordt uitgeoefend.
Bas Zoetekouw
You wrote:
>We hadden het over de gootsteenexperimenten.
>Niet over meteorologie of zeestromingen, waarin de Coriolis-kracht
>wel een rol van betekenis kan spelen.
Maar er is wel degelijk een voorkeursrichting! Dat'ie niet overheerst, daar
heb je natuurlijk helemaal gelijk in.
Bas Zoetekouw
You wrote:
>En dan hebben we nog steeds de vraag waarom draait hij altijd dezelfde
>kant op. Ik heb tenminste nog nooit een spontane draaikolk anders dan
>tegen de klok in zien draaien.
Dan heb je niet goed gekeken.
Hans Meijer
>>
>> Niet helemaal correct. Op het noordelijke halfrond draait de kolk
>> tegen de klok in, op het zuidelijk halfrond met de klok mee. Dit
>> verschijnsel komt inderdaad doordat de aarde draait maar de naam is
>> met even ontschoten. Je kunt dit verschijnsel trouwens in het groot
>> zien bij orkanen e.d.
>>
>
>Voor orkanen en depressies en zo klopt het, maar het is een fabeltje dat
>ook draaikolken in leeglopende flessen en badkuipen zich wat aantrekken
>van de draaiing van de aarde. In theorie bestaat het effect wel, ook in
>een badkuip en een fles, maar het is zo zwak dat het daar niet de
>draaiing kan beinvloeden. Kleine asymmetrieen in stromingen in het water
>(ontstaan bijvoorbeeld tijdens het vullen) zijn bepalend voor de
>richting van de draaikolk.
>
>Egbert.
Hmm.., Ik herinner mij een reportage op Discovery dat in een Afrikaans
land excact op de evenaar de plaatselijke bevolking er een centje aan
verdiende om toeristen dit effect te demonstreren. Eerst op het
noordelijke halfrond door een trechter met een kurk in de opening met
water vol te gieten en die er dan uit te trekken waarna het water er
rechtsom uitstroomde en dat experiment een paar honderd meter
zuidelijker te herhalen. En inderdaad: het water liep linksom uit de
trechter! Of was dit toch een goocheltruck..?
Hans
Hans
www.bart.nl/~jbmeijer
(Hunebedden in Nederland)
Dave Langers
>ook draaikolken in leeglopende flessen en badkuipen zich wat aantrekken
>van de draaiing van de aarde. In theorie bestaat het effect wel, ook in
>een badkuip en een fles, maar het is zo zwak dat het daar niet de
>draaiing kan beinvloeden. Kleine asymmetrieen in stromingen in het water
>(ontstaan bijvoorbeeld tijdens het vullen) zijn bepalend voor de
>richting van de draaikolk.
Helemaal mee eens, en wij hebben gelijk!
Ik voeg er nog aan toe:
* Bij aanvang zit het water al vol met zwakke kolkjes, ook al zou je het een
dag laten staan (bijna infinitesimaal klein, maar toch). Wanneer het water
vanuit de bak de gootsteen instroomt wordt het enorm opgerekt qua geometrie.
Hierbij wordt het water dichter naar een as toegetrokken, en net als een
schaatspirouette heeft dit tot gevolg dat het allemaal wat sneller gaat
draaien. Als je maar even wacht kan zo het kleinste kolkje uitgroeien tot
iets moois. En de richting hangt er maar net van af hoe de details van de
verstoringen in het begin waren. Zwak linksom wordt sterk linksom, v.v.
* Als een experiment steeds dezelfde draairichting oplevert, kan dat komen
omdat je het steeds op een soortgelijke manier vult, of omdat de bak
bijvoorbeeld een speciale geometrie heeft die de ene richting bevoordeelt.
* Op een grotere schaal (orkanen, zeestromingen) heeft het Coriolis-effect
inderdaad wel een doorslaggevende invloed. Hiervoor bestaat een dimensieloos
getal; ik geloof het Rossby-getal:
Ro = v/(omega*L) = typische snelheid/(hoeksnelheid Aarde*lengteschaal)
Reken maar uit voor een orkaan (<1) en een badkuip (>>1).
Dave Langers
Egbert Lenderink
>
> Egbert Lenderink <lend...@natlab.research.philips.com> schreef:
> >>
> >Voor orkanen en depressies en zo klopt het, maar het is een fabeltje dat
> >ook draaikolken in leeglopende flessen en badkuipen zich wat aantrekken
> >van de draaiing van de aarde. In theorie bestaat het effect wel, ook in
> >een badkuip en een fles, maar het is zo zwak dat het daar niet de
> >draaiing kan beinvloeden. Kleine asymmetrieen in stromingen in het water
> >(ontstaan bijvoorbeeld tijdens het vullen) zijn bepalend voor de
> >richting van de draaikolk.
> >
>
> Hmm.., Ik herinner mij een reportage op Discovery dat in een Afrikaans
> land excact op de evenaar de plaatselijke bevolking er een centje aan
> verdiende om toeristen dit effect te demonstreren. Eerst op het
> noordelijke halfrond door een trechter met een kurk in de opening met
> water vol te gieten en die er dan uit te trekken waarna het water er
> rechtsom uitstroomde en dat experiment een paar honderd meter
> zuidelijker te herhalen. En inderdaad: het water liep linksom uit de
> trechter! Of was dit toch een goocheltruck..?
>
> Hans
>
Dat moet een truc zijn. Ik denk dat een slimme goochelaar het vullen van
de trechter zo kan beinvloeden dat de draaikolk bij uitstroom
voorspelbaar is. Zeker als er maar een paar minuten of minder tussen
vullen en leeglopen zitten: een draaiende beweging die bij het vullen is
ontstaan is dan nog lang niet helemaal tot rust gekomen, zelfs als dat
voor het oog al wel zo lijkt.
Ik zou overigens niet alles geloven wat je op Discovery ziet; als alles
op Discovery waar was dan was waren er tienduizend jaar geleden wel vijf
Atlantissen geweest...
robin
> Noordelijk halfrond, tegen de klok in
> Zuidelijk halfrond, met de klok mee
> Op de evenaar, GEEN draaikolk.
>
Mijn ouders hebben hetzelfde experiment meegemaakt in Kenia dacht ik(heb er
trouwens nog foto's van) ;-), idd, wat je net beschreef zagen zij dus
ook(met een grassprietje werd de test gedaan. Maar(vraag me niet meer waar
ik dat heb gehoord) daarna kreeg ik te horen dat het effect dat op enkele
tientallen meters(noord-evenaar-zuid) onmogelijk waarneembaar is.
Of dit nu al dan niet de waarheid is weet ik echter ook niet.
> Maar als er geen voorkeur is, waarom draaien alle weersystemen dan
> dezelfde kant op ?? (Dit laatste doe ik even op de gok trouwens :)
Ik denk toch dat op het zuidelijk halfrond de wind in lagedrukgebieden met
de klok meedraait, waar dit op het noordelijk halfrond tegen de klok is.
Maar ik kan het niet onmiddelijk checken. Iemand uitsluitsel?
--
Robin
______________________
e-mail: rob...@skynet.be
ICQ: 32822818
robin
Eelke Heidinga <Ee...@mindless.com> wrote in message
news:37a0528...@news.telecom.ptt.nl...
> tegen de klok in, op het zuidelijk halfrond met de klok mee. Dit
> verschijnsel komt inderdaad doordat de aarde draait maar de naam is
> met even ontschoten. Je kunt dit verschijnsel trouwens in het groot
> zien bij orkanen e.d.
>
Wat ik me dan afvraag:
Wat gebeurt er met een orkaan die op de atlantische oceaan 'geboren' wordt
op het _zuidelijk halfrond_ en die richting Florida trekt op het noordelijk
halfrond. Verliest die zijn kracht of kan het niet dat een orkaan van het
zuidelijk naar het noordelijk halfrond trekt?
J. J. Lodder
> Hmm.., Ik herinner mij een reportage op Discovery dat in een Afrikaans
> land excact op de evenaar de plaatselijke bevolking er een centje aan
> verdiende om toeristen dit effect te demonstreren. Eerst op het
> noordelijke halfrond door een trechter met een kurk in de opening met
> water vol te gieten en die er dan uit te trekken waarna het water er
> rechtsom uitstroomde en dat experiment een paar honderd meter
> zuidelijker te herhalen. En inderdaad: het water liep linksom uit de
> trechter! Of was dit toch een goocheltruck..?
Ja. Goeie. Geen kunst, is maar hoe je hem vult.
Het toerist moet zoetgehouden en uitgemolken,
waar is die anders goed voor?
Ik zapte een tijdje terug een ander programma elders in
waarin Duitsers met bierbuiken, eveneens op de evenaar,
bijgebracht werd dat negerinnen lang blond haar hebben,
Tiroler outfit dragen, en jodelen. Schitterend.
En de tijd tussen de echt belangrijke boodschappen op Discovery
moet hoe dan ook vol, en liefst goedkoop.
Neem het allemaal niet al te serieus.
Als er wat goeds tussenzit is het meegenomen.
Het Coriolis effect voor een bak water is met heel veel moeite in een
lab experiment (een flink eind van de evenaar) wel te demonstreren,
(maandje werk :-( ,
zo dicht bij de evenaar zal zelfs dat denk ik niet lukken,
er zit immers een \sin(breedtegraad) in.
In dit geval O(10^{-5}),
Jan
Bas van Dorp
> In een willkeurig reservoir (meer, bad, wastafel, fles) is altijd een kleine
> resluterende rotatie aanwezig (als gevolg van de wind, het inschenken, de
> draaing van de aarde (alleen voor zeeën en andere grote systemen geldt dit).
>
Maar in een badkuip die ik een paar uur met rust laat, moet het water toch stil
staan. De rotatie van de aarde heeft op zo'n kleine bak ook geen invloed (gok
ik). Toch zie je altijd een draaikolk, zeker als het snel leegloopt. Dat snap ik
niet.
Bas
J. J. Lodder
> > Eens een stukje op televisie gezien met een testje bij de evenaar.
> > Noordelijk halfrond, tegen de klok in
> > Zuidelijk halfrond, met de klok mee
> > Op de evenaar, GEEN draaikolk.
GEEN krijgt zelfs een Afrikaanse tovenaar niet voor elkaar.
> trouwens nog foto's van) ;-), idd, wat je net beschreef zagen zij dus
> ook(met een grassprietje werd de test gedaan. Maar(vraag me niet meer waar
> ik dat heb gehoord) daarna kreeg ik te horen dat het effect dat op enkele
> tientallen meters(noord-evenaar-zuid) onmogelijk waarneembaar is.
> Of dit nu al dan niet de waarheid is weet ik echter ook niet.
Ja, het is.
Jan
Martijn
Hans Meijer <jbme...@bart.nl> wrote in message
news:37a1d606...@news.bart.nl...
> Egbert Lenderink <lend...@natlab.research.philips.com> schreef:
> >>
> >> Niet helemaal correct. Op het noordelijke halfrond draait de kolk
> >> tegen de klok in, op het zuidelijk halfrond met de klok mee. Dit
> >> verschijnsel komt inderdaad doordat de aarde draait maar de naam is
> >> met even ontschoten. Je kunt dit verschijnsel trouwens in het groot
> >> zien bij orkanen e.d.
> >>
> >
> >ook draaikolken in leeglopende flessen en badkuipen zich wat aantrekken
> >van de draaiing van de aarde. In theorie bestaat het effect wel, ook in
> >een badkuip en een fles, maar het is zo zwak dat het daar niet de
> >draaiing kan beinvloeden. Kleine asymmetrieen in stromingen in het water
> >(ontstaan bijvoorbeeld tijdens het vullen) zijn bepalend voor de
> >richting van de draaikolk.
> >
> >Egbert.
>
> land excact op de evenaar de plaatselijke bevolking er een centje aan
> verdiende om toeristen dit effect te demonstreren. Eerst op het
> noordelijke halfrond door een trechter met een kurk in de opening met
> water vol te gieten en die er dan uit te trekken waarna het water er
> rechtsom uitstroomde en dat experiment een paar honderd meter
> zuidelijker te herhalen. En inderdaad: het water liep linksom uit de
> trechter! Of was dit toch een goocheltruck..?
>
Dit is inderdaad een fraaie truck. Het zit 'em (letterlijk) in de pols.
verantwoordelijk voor de draairichting is in dit geval NIET de
corioliskracht aangezien bij F-cor een tijdsschaal hoort in de orde van
enkele uren. Bij de fles hoort een tijdsschaal van een seconde ofzo. Dit
geldt ook bij het leeg laten lopen van een bad waarbij de draairichting van
de kolk bepaald wordt door (microscopische) oneffenheden en turbulentie,
zeker NIET door de corioliskracht.
Wat de fles betreft: doe het experimentje zelf maar eens: vul een fles met
water en laat 'em leeglopen terwijl je met de fles (die je in het midden
vasthoudt) een korte maar krachtige cirkel linksom danwel rechtsom
beschrijft met de hals vd fles.
Dit lukt je op de Noordpool nog! ;-)
groeten,
Martijn
Bas van Dorp
> Dit is inderdaad een fraaie truck. Het zit 'em (letterlijk) in de pols.
> verantwoordelijk voor de draairichting is in dit geval NIET de
> corioliskracht aangezien bij F-cor een tijdsschaal hoort in de orde van
> enkele uren. Bij de fles hoort een tijdsschaal van een seconde ofzo. Dit
> geldt ook bij het leeg laten lopen van een bad waarbij de draairichting van
> de kolk bepaald wordt door (microscopische) oneffenheden en turbulentie,
> zeker NIET door de corioliskracht.
Krijg ik dan bij 1 dezelfde badkuip altijd 1 draairichting? (ik zal in het
weekend aan het experimenteren slaan). Of ontwikkelt zich door een of ander
statistisch proces in het begin een richting die dan stabiel wordt en dus in
stand blijft? Dan moet een bestaande draaikolk zichzelf dus versterken, welk
effect is hier dan voor verantwoordelijk?
Bas
J. J. Lodder
> Maar in een badkuip die ik een paar uur met rust laat, moet het water toch sti
Sorry, MacSoup rewrap failure
l
> staan. De rotatie van de aarde heeft op zo'n kleine bak ook geen invloed (gok
> ik). Toch zie je altijd een draaikolk, zeker als het snel leegloopt. Dat snap
Sorry, MacSoup rewrap failure
ik
> niet.
Je kan de stop er niet symmetrisch genoeg uittrekken,
Jan
Martijn
> Krijg ik dan bij 1 dezelfde badkuip altijd 1 draairichting? (ik zal in het
> weekend aan het experimenteren slaan).
(dit weekend zou ik je badkuip maar eens lekker met ijswater vullen! ;-)
Bij (praktisch) alle badkuipen zal de draairichting willekeurig zijn,
aangezien de draairichting een combinatie is van turbulentie/chaos op
microscopische schaal en oneffenheidjes in de badkuip/putje. De ene keer
"staat de turbulentie de ene kant op" (om het maar eens populair uit te
drukken) de andere keer de andere kant.
De draairichting wordt dus op moleculair niveau bepaald.
Of ontwikkelt zich door een of ander
> statistisch proces in het begin een richting die dan stabiel wordt en dus
in
> stand blijft?
precies!
> Dan moet een bestaande draaikolk zichzelf dus versterken, welk
> effect is hier dan voor verantwoordelijk?
Als er eenmaal een (zwakke) voorkeursrichting bepaald is voor de moleculen
om in rond te draaien, dan volgt de rest min of meer. Maar dan is de
(beginnende) kolkende stroming al dusdanig sterk geworden dat een beetje
microscopische turbulentie (waar het allemaal mee gestart is) niet meer in
staat is "het tij te keren" en het water nog een andere kant op te sturen.
(vergelijk een knikker die van de top van een voetbal afrolt: als de knikker
eenmaal een bepaalde richting oprolt, zal die niet meer terug de bal
oprollen en nog een andere richting nemen.)
De wervel versterkt zich doordat het water ook nog eens aan het dalen is (in
het putje) en daardoor neemt de zwaarte-energie af en DUS de kinetische
energie toe. Aangezien de draaiRICHTING zich reeds ingesteld heeft, wordt de
stroomsnelheid van de kolk alleen nog maar versterkt tot een
evenwichtssnelheid (waarbij de zwaartekracht een evenwicht heeft gevonden
met de viscositeit van de vloeistof en de wrijving met de badkuip).
Ik hoop dat 't allemaal nog een beetje te volgen is.
groeten,
Martijn.
J. J. Lodder
> Eelke Heidinga <Ee...@mindless.com> wrote in message
> news:37a0528...@news.telecom.ptt.nl...
> > On 29 Jul 1999 10:52:07 GMT, cara...@dds.nl (cara...@dds.nl) wrote:
> >
> >
> > Niet helemaal correct. Op het noordelijke halfrond draait de kolk
> > tegen de klok in, op het zuidelijk halfrond met de klok mee. Dit
> > verschijnsel komt inderdaad doordat de aarde draait maar de naam is
> > met even ontschoten. Je kunt dit verschijnsel trouwens in het groot
> > zien bij orkanen e.d.
> >
>
> Wat ik me dan afvraag:
> Wat gebeurt er met een orkaan die op de atlantische oceaan 'geboren' wordt
> op het _zuidelijk halfrond_ en die richting Florida trekt op het noordelijk
> halfrond. Verliest die zijn kracht of kan het niet dat een orkaan van het
> zuidelijk naar het noordelijk halfrond trekt?
Prima vraag!
Mijn gok: komt niet voor, want op de evenaar is er geen Corioliskracht,
dus een depressie kan er vlot opvullen door lucht die er recht naar toe
kan stromen.
Is er hier echt niemand hier die er echt iets over weet?
Jan
Sander Nijdam
> Het Coriolis effect voor een bak water is met heel veel moeite in een
> lab experiment (een flink eind van de evenaar) wel te demonstreren,
> (maandje werk :-( ,
> zo dicht bij de evenaar zal zelfs dat denk ik niet lukken,
> er zit immers een \sin(breedtegraad) in.
lab duidelijk aangetoond is. Daarvoor hadden ze een bak met vele
honderden kubieke meters water en zeer gladde wanden een hele tijd laten
staan in een luchtdichte ruimte (tegen verstoringen door
luchtstromingen). Ik denk dat ze ook vast wat aan stabilisatie en
temperatuurregeling gedaan hebben. Bij het 'uittrekken van de stop' was
hierbij een duidelijke richtingsvoorkeur van de stroming te meten.
Sander
--
Sander Nijdam, Vortex dynamics group,
Faculty of Applied Physics, Eindhoven University of Technology
Visit my home page at http://www.angelfire.com/wa/sandeman
E-mail: mailto:san...@vortex.phys.tue.nl ICQ: 43557020
J. J. Lodder
> J. J. Lodder wrote:
> > Het Coriolis effect voor een bak water is met heel veel moeite in een
> > lab experiment (een flink eind van de evenaar) wel te demonstreren,
> > (maandje werk :-( ,
> > zo dicht bij de evenaar zal zelfs dat denk ik niet lukken,
> > er zit immers een \sin(breedtegraad) in.
> Ik heb van mijn prof stromingsleer gehoord dat het maar 1 keer in een
> lab duidelijk aangetoond is. Daarvoor hadden ze een bak met vele
> honderden kubieke meters water en zeer gladde wanden een hele tijd laten
> staan in een luchtdichte ruimte (tegen verstoringen door
Daar bestaat een instructiefilm over die ik ooit eens zag.
> luchtstromingen). Ik denk dat ze ook vast wat aan stabilisatie en
> temperatuurregeling gedaan hebben. Bij het 'uittrekken van de stop' was
> hierbij een duidelijke richtingsvoorkeur van de stroming te meten.
Het was in werkelijkheid het opendraaien van een kraantje een verdieping
lager.
Ik meen ooit eens een gepubliceerde herhaling gezien te hebben.
Moeilijk argumenteren met een proef waar het juiste antwoord uitkomt.
Sorry, geen ref.
Jan
Bas van Dorp
> het putje) en daardoor neemt de zwaarte-energie af en DUS de kinetische
> energie toe. Aangezien de draaiRICHTING zich reeds ingesteld heeft, wordt de
>
De zwaartekracht verricht dus arbeid. Maar aangezien de zwaartekracht naar
beneden wijst, kan hij alleen maar naar beneden arbeid verrichten. Hoe wordt dit
dan omgebogen in het versterken van de draairichting? Bij een kogel op een
hellend vlak kan ik me dit voorstellen, is dit net zoiets?
Bas
Martijn
Bas van Dorp <ba...@stack.nl> wrote in message
news:37A98FA6...@stack.nl...
Hoi Bas,
Je geeft zelf eigenlijk al het antwoord.
Nog een manier om het in te zien is het volgende gedachtenexperiment:
denk je een kom in waarin je aan de bovenrand een knikker loslaat. De
Zwaartekracht wijst -uiteraard- naar beneden. De knikker versnelt dus naar
beneden, maar eenmaal op de bodem aangekomen heeft de knikker een
horizontale snelheid.
Hoe is deze omzetting technisch te verklaren? (het beste kun je dit even
voor jezelf uittekenen:) De kogel ondervindt op een willekeurige plek in de
kom een normaalkracht van het onderliggende oppervlak. Welnu, deze
normaalkracht (wijst dus schuin omhoog) is te ontbinden in een verticale en
een horizontale component. Het is de hor. component dus, die voor de
horizontale versnelling verantwoordelijk is.
Deze gedachtengang is dus uit te breiden naar het geval met het water dat
(al dalende in het doucheputje) een versterkende horizontale 'kolking'
doormaakt.
Groetjes,
Martijn