Op 17-10-12 19:51, Vonkenboer schreef:
Om prettig en veilig te werken is het belangrijk om een kettingzaag goed
te onderhouden. Brandstof en olie bijvullen, ketting slijpen, maar dan?
Het is niet zo ingewikkeld om groot onderhoud zelf te doen.
Zagenspecialist Michel Bod legt het stapsgewijs uit.
Groot onderhoud aan motorzaag
Zet voor aanvang van een onderhoudsbeurt de aan-/uitschakelaar eerst op
‘uit’. Hiermee voorkomt u mogelijk brandgevaar door eventuele
ontstekingsvonken buiten de cilinder. Schroef de beschermkap los en maak
de omgeving van het luchtfilter schoon. Dat kan met een kwastje of met
het blaaspistool van de compressor. Zet nu de machine in de chokestand
en verwijder daarna het filter. Door het in de chokestand zetten wordt
voorkomen dat er vuil in de carburateur terechtkomt. Maak het filter
open en blaas de twee helften van binnen naar buiten met perslucht
schoon. Is het filter sterk verontreinigd, spuit er dan eerst een
universele reinigingsspray (bijvoorbeeld remreiniger) op.
Vuil en vettigheid worden hierdoor losgeweekt. Door het filter
vervolgens met perslucht – van binnen naar buiten – droog te blazen
verdwijnt het laatste vuil uit het filter in de tegenovergestelde
richting als waarin het eerder erin gekomen is. Is het filter
beschadigd, dan dient het uiteraard vervangen te worden.
Brandstoffilter
Kijk of de rubberen afdichtring(en) van het brandstoffilter in goede
staat is, evenals de brandstofslang. Reinig nu de omgeving van de
tankdop en draai deze vervolgens open. Gebruikt u een gewone mengsmering
en weet u dat u de machine voorlopig niet zult gebruiken, laat dan de
nog in de tank aanwezige brandstof in een lege bak of emmer lopen en
voer dit later op correcte wijze af. Brandstof bewaren heeft geen zin.
Behalve dat deze ontmengt, treedt na verloop van tijd gomvorming op
waardoor de brandstof onbruikbaar wordt. Start aan het eind van de
onderhoudsbeurt de machine en laat deze stationair draaien totdat ze
afslaat. Alle brandstof is nu uit het systeem. Kant-en-klare
brandstoffen als Motomix en Aspen mogen in de tank blijven. Deze
middelen ontmengen en vergommen niet.
Hengel met een gebogen stukje ijzerdraad het brandstoffiltertje uit de
tank. Het is verstandig dit filter jaarlijks te vernieuwen, dus hebt u
er - als het goed is - één of enkele op voorraad. Verwijder het oude
filter; druk het nieuwe in het aanzuigslangetje tot het goed vastzit en
doe het geheel terug in de tank. Deze kan nu weer gesloten worden. Het
filter van de kettingolie kan gereinigd worden door even te sprayen met
het universele reinigingsmiddel, en hoeft normaal gesproken niet te
worden vervangen.
Bougie
Schroef nu de rest van de bovenzijde van de machine en borstel of blaas
de koelribben van de cilinder en de directe omgeving schoon. Draai met
een bougiesleutel de bougie los en haal deze er met de hand uit.
Controleer de elektroden; hier mag slechts een lichte chocoladeachtige
verkleuring zichtbaar zijn. Is de kleur donkerder of is er zelfs sprake
van verkolen, dan moet de bougie vervangen worden en de oorzaak
achterhaald. Voor de hand liggende opties zijn een onjuist gemengde
brandstof of een vervuild luchtfilter.
Controleer de trillingsrubbers waarmee de motor in de machine bevestigd
zit. Zijn deze gescheurd of beschadigd, laat ze dan door uw leverancier
vervangen.
Kettingtandwiel
Draai nu aan de zijkant van de machine het deksel van het
kettingtandwiel los, neem het deksel weg en verwijder de zaagketting en
het zaagblad.
Reinig de zaaggroeve in het blad met het daarvoor bedoelde lipje van de
vijlhouder of een ander passend dun voorwerp. Reinig en smeer het
neuswiel met bijvoorbeeld multispray.
Haal nu het kettingtandwiel en de koppelingstrommel van de as, door met
behulp van een schroevendraaier eerst de borgveer en de ring te
verwijderen. Aan de binnenkant van de trommel koeken olie en vuil
gemakkelijk vast en dit belemmert een goede werking. Controleer de losse
onderdelen, waaronder het naaldlagertje, op slijtage. Ook goed zichtbaar
is de kettingvanger. Dit beugeltje ‘vangt’ de ketting op bij een
plotselinge kettingbreuk en voorkomt daarmee veel mogelijk leed. Het
beugeltje dient gaaf en ongeschonden te zijn en na een ‘vangactie’
altijd vervangen te worden.
Zaagketting
Bekijk het startkoord op eventuele beschadigingen. Controleer de
kettingrem door de voorste handbeschermer enkele malen naar voren en
naar achteren te bewegen. Een duidelijke ‘klik’ bij het vast- en losgaan
duidt op het goed functioneren ervan. Reinig een sterk vervuilde ketting
door deze enige tijd in een bakje met wasbenzine te leggen. Een minder
vervuilde ketting kan eenvoudig met remreiniger worden ingespoten. Even
uit laten lekken en dan kan de ketting met de andere onderdelen in
omgekeerde volgorde weer worden gemonteerd.
De laatste handeling voordat de machine schoon en gebruiksklaar kan
worden opgeborgen is het slijpen van de ketting. Als het goed is, is dat
bekend terrein. De zaag dient immers zeer regelmatig te worden geslepen
en zelf doen gaat stukken vlotter dan wegbrengen en later weer ophalen.
Normaal gesproken zijn twee tot vier vijlstreken voldoende om het
beiteltje op scherpte te brengen. Alle beiteltanden moeten even lang
zijn. Met de meeste vijlhouders kunt u de hoogte van de dieptestellers
controleren. U vijlt de dieptestellers met een plat ijzervijltje op hoogte.
Ketting juist geplaatst
Denk erom de ketting altijd in de juiste richting op de machine te
monteren. De beitels dienen op de bovenzijde naar voren te wijzen, dus
in de richting waarin de ketting draait. Dit lijkt wellicht een
overbodige tip, maar menig gebruiker gaat hier wel eens de fout in.
Inlooptijd
Elke nieuwe opgelegde zaagketting heeft een inlooptijd van twee tot drie
minuten nodig. Nadat de ketting is ingelopen moet de kettingspanning
worden gecontroleerd en indien nodig bijgesteld.
Schone handgrepen
Zorg te allen tijde voor schone en droge handgrepen, dat komt de
veiligheid tijdens het werken ten goede. Veeg daartoe na ieder gebruik
de buitenkant van de machine met een doek schoon. Controleer tijdens de
handeling meteen de kettingrem en de kettingvanger.
Ketting smeren
Normaal gesproken wordt er tijdens het zagen continu een geringe
hoeveelheid smeerolie door de zaagketting weggeslingerd. Alleen dan
loopt de ketting letterlijk gesmeerd. Controleer dit af en toe door de
machine met vol gas met het zaagblad richting een lichte ondergrond
(bijvoorbeeld een boomstobbe) te houden. Er moet zich nu een streepje
olie vormen. Zoniet, dan zit het oliekanaal in het zaagblad vermoedelijk
verstopt. Controleer dit, reinig het met behulp van een spuitbus met
remreiniger en blaas de boel na met het pistool van de compressor.
Zaagblad omkeren
Het verdient aanbeveling het zaagblad regelmatig om te keren. Dat wil
zeggen dat de eerdere bovenzijde nu onder komt te liggen. Op deze manier
slijt het zaagblad gelijkmatig af.
Tank leeg, ketting slijpen
Vult u brandstof en olie bij? Slijp dan ook de ketting. Dat lijkt
misschien overdreven, maar is het niet. Werken met een echt scherpe zaag
is prettiger en voorkomt zinloze slijtage aan de machine.
Kettingspanning
De spanning is goed als de ketting gemakkelijk met de hand rondgedraaid
kan worden en aan de onderkant van het zaagblad niet doorhangt. Aan de
voorzijde tussen motorblok en zaagblad zit een stelschroef om de
spanning te regelen. Draai, voor u dit doet, eerst de moer(en) op het
deksel van het kettingtandwiel los en weer vast.
Tijdens het zagen wordt een ketting warm en zet hij iets uit. De ketting
komt daardoor te los te zitten en moeten worden nagespannen. Wanneer u
echter met zagen stopt zal de ketting iets krimpen, waardoor deze
onbedoeld onder spanning komt te staan. Draai daarom na afloop van het
werk de kettingspanning een stukje terug. Langere tijd onder spanning
staan vernielt op den duur een goede ketting.
Michel Bod van Bod Landbouwmechanisatie in het Gelderse Beek is
kettingzaagliefhebber en verzamelaar van ‘oldtimerzagen’, die hij
bovendien zelf opknapt. Michel leverde de informatie voor dit artikel.
--
Fe