Ontijsen
trashcan
"Het plannetje komt oorspronkelijk van Rijkswaterstaat, die er zo in
winterse perioden rijkswegen mee wilde ontijsen''
(bericht in Parool over asfalt als warmtebron)
OJ
itsus
trashcan <sky...@tvamsterdam.com> schreef in artikel
<35AF8E2E...@tvamsterdam.com>...
Van ijs ontdoen? 't Is een gok, maar geen verkeerde, dunt me. Ijsvrij maken
is een tweede, maar in het licht van ontdooien, ontwateren niet de
slechtste. Of had je ontijzen bedacht?
Huub (van huis uit)
Luc Pycke
>
> Kan dit:
>
> "Het plannetje komt oorspronkelijk van Rijkswaterstaat, die er zo in
> winterse perioden rijkswegen mee wilde ontijsen''
Volgens de regeltjes wel. Ont- is een voorvoegsel waarmee je een onbeperkte
reeks werkwoorden kunt vormen die afgeleid zijn van een zelfstandig naamwoord.
De betekenis van zo'n werkwoord is dan: van de door het grondwoord genoemde
zaak ontdoen. Maar ontijsen klinkt inderdaad wel een beetje vreemd...
Luc P.
trashcan
itsus wrote:
> trashcan <sky...@tvamsterdam.com> schreef in artikel
> <35AF8E2E...@tvamsterdam.com>...
> > Kan dit:
> >
> > "Het plannetje komt oorspronkelijk van Rijkswaterstaat, die er zo in
> > winterse perioden rijkswegen mee wilde ontijsen''
> >
> > (bericht in Parool over asfalt als warmtebron)
> >
>
> Van ijs ontdoen? 't Is een gok, maar geen verkeerde, dunt me. Ijsvrij maken
> is een tweede, maar in het licht van ontdooien, ontwateren niet de
> slechtste. Of had je ontijzen bedacht?
>
> Huub (van huis uit)
Ontijzen lijkt me fout. Er staat ook echt ''ontijsen''.
Oli4
Luc Pycke
>
> trashcan wrote:
> >
> > Kan dit:
> >
> > "Het plannetje komt oorspronkelijk van Rijkswaterstaat, die er zo in
> > winterse perioden rijkswegen mee wilde ontijsen''
>
> reeks werkwoorden kunt vormen die afgeleid zijn van een zelfstandig naamwoord.
> De betekenis van zo'n werkwoord is dan: van de door het grondwoord genoemde
> zaak ontdoen. Maar ontijsen klinkt inderdaad wel een beetje vreemd...
Mag ik nog even op mijn eigen antwoord reageren, want
dat ontijsen zit me toch niet helemaal lekker.
Het valt me op dat werkwoorden die gevormd zijn met
"ont + zelfstandig naamwoord" vereisen dat het zelfstandig
naamwoord een meervoud moet hebben. Vergelijk:
luis - luizen -> ontluizen
bos - bossen -> ontbossen
vlek - vlekken -> ontvlekken
haar - haren -> ontharen
Ijs heeft geen meervoud, dus misschien is dat de reden waarom
het werkwoord zo vreemd klinkt. Hoewel... ijzel heeft ook geen
meervoud, maar de VD vindt ontijzelen wel goed (het GB niet!).
Moeilijke kwestie... Ik denk dat we dat ontijsen maar beter
kunnen vermijden.
Luc P.
annelies
<luc....@pophost.ping.be> wrote:
>Het valt me op dat werkwoorden die gevormd zijn met
>"ont + zelfstandig naamwoord" vereisen dat het zelfstandig
>naamwoord een meervoud moet hebben. Vergelijk:
>>luis - luizen -> ontluizen
>bos - bossen -> ontbossen
>vlek - vlekken -> ontvlekken
>haar - haren -> ontharen
zand - ......... - ontzanden?
Annelies
Wugi
> > > "Het plannetje komt oorspronkelijk van Rijkswaterstaat, die er zo in
> > > winterse perioden rijkswegen mee wilde ontijsen''
> > Van ijs ontdoen? 't Is een gok, maar geen verkeerde, dunt me. Ijsvrij maken
> > is een tweede, maar in het licht van ontdooien, ontwateren niet de
> > slechtste. Of had je ontijzen bedacht?
> Ontijzen lijkt me fout. Er staat ook echt ''ontijsen''.
Zal wel zo'n geval als niezen/niesen zijn, waar beide moeten kunnen.
IJs (en niet Ijs dunkt me) heeft zelf, hoewel geen eigen meervoud, toch dubbele
verbuigingsvormen zoals ijselijk en ijzel.
Probeer het woord eens in het verleden te gebruiken. Dan gaat "ontijsde" mij
vlotter uit de bek dan "ontijste". En dus: ontijzen.
Guido
huug
trashcan> itsus wrote:
>> trashcan <sky...@tvamsterdam.com> schreef in artikel
>> <35AF8E2E...@tvamsterdam.com>... > Kan dit: > > "Het
>> plannetje komt oorspronkelijk van Rijkswaterstaat, die er zo in >
>> winterse perioden rijkswegen mee wilde ontijsen'' > > (bericht in
>> Parool over asfalt als warmtebron) >
>>
>> Van ijs ontdoen? 't Is een gok, maar geen verkeerde, dunt
>> me. Ijsvrij maken is een tweede, maar in het licht van ontdooien,
>> ontwateren niet de slechtste. Of had je ontijzen bedacht?
>>
>> Huub (van huis uit)
trashcan> Ontijzen lijkt me fout. Er staat ook echt ''ontijsen''.
'Ijzen' is anders 'n gewoon werkwoord (gruwelen; 'n schip vrij maken; op
ijs leggen) dat iets met ijs te maken heeft. 'Ontijsen' klinkt me
teveel naar *'onteisen' om goed te rekenen.
--
Note: I reserve the right to publish or return unsolicited, harassing or
annoying (e-)mail. /hy:x/ PGP keyID: 0xDF28F4C1
"All are strange but thee and me; but sometimes thee acts funny."- Chuck Blake
Peter Elderson
> Probeer het woord eens in het verleden te gebruiken. Dan gaat "ontijsde" mij
> vlotter uit de bek dan "ontijste". En dus: ontijzen.
De oorsprong van het woord ligt bij de vrouw die over haar man zei: "Hij
moet bij nacht en ontij z'n auto krabben". Ontijzen dus.
"Het vriesvak ontijzen" doe ik nog veel vaker: iedere twee weken.
Krijgertje.
-- PE
Frans E. Boone
> trashcan wrote:
> >
> > Kan dit:
> >
> > "Het plannetje komt oorspronkelijk van Rijkswaterstaat, die er zo in
> > winterse perioden rijkswegen mee wilde ontijsen''
>
> Volgens de regeltjes wel. Ont- is een voorvoegsel waarmee je een onbeperkte
> reeks werkwoorden kunt vormen die afgeleid zijn van een zelfstandig naamwoord.
> De betekenis van zo'n werkwoord is dan: van de door het grondwoord genoemde
> zaak ontdoen. Maar ontijsen klinkt inderdaad wel een beetje vreemd...
>
In het licht van bovenstaande: ontdooien = van dooi ontdoen?Ik kan me hier iets
bij voorstellen: dooi verdwijnt als al het bevrorene is verdwenen. Toch heb ik
hier moeite mee, want door iets in te vriezen "ontdooi" ik het dan ook.
Ergo: komt de weerzin tegen "ontij(s/z)en" niet door het onnatuurlijke van
"ontdooien"?
Heeft iemand een etymologische verklaring voor "ontdooien"? (Ik heb geen
etymologisch woordenboek bij de hand.)
--
Frans Boone
Martien van Geffen
<f.b...@lucent.com> wrote:
=>Luc Pycke wrote:
=>
=>> trashcan wrote:
=>> >
=>> > Kan dit:
=>> >
=>> > "Het plannetje komt oorspronkelijk van Rijkswaterstaat, die er
zo in
=>> > winterse perioden rijkswegen mee wilde ontijsen''
=>>
=>> Volgens de regeltjes wel. Ont- is een voorvoegsel waarmee je een
onbeperkte
=>> reeks werkwoorden kunt vormen die afgeleid zijn van een
zelfstandig naamwoord.
=>> De betekenis van zo'n werkwoord is dan: van de door het grondwoord
genoemde
=>> zaak ontdoen. Maar ontijsen klinkt inderdaad wel een beetje
vreemd...
=>>
=>
=>In het licht van bovenstaande: ontdooien = van dooi ontdoen?
Of van dooien ontdoen?
=>Ik kan me hier iets
=>bij voorstellen: dooi verdwijnt als al het bevrorene is verdwenen.
Toch heb ik
=>hier moeite mee, want door iets in te vriezen "ontdooi" ik het dan
ook.
=>
=>Ergo: komt de weerzin tegen "ontij(s/z)en" niet door het
onnatuurlijke van
=>"ontdooien"?
=>Heeft iemand een etymologische verklaring voor "ontdooien"? (Ik heb
geen
=>etymologisch woordenboek bij de hand.)
=>
=>--
=>Frans Boone
=>
=>
Van Dale etymologisch woordenboek:
ontdooien [vloeibaar worden van ijs] van ont + dooien.
en bij dooien
dooien [ophouden te vriezen].....lat. tabëre [wegkwijnen, vochtig
zijn] gr. tčkein [doen smelten]......
Als dus dooien ophouden te vriezen is, is ontdooien....neen
Als ontdooien vloeibaar worden van ijs is, is dooien dus....ook niet.
Een aantal weken geleden ontstond (stond = verleden tijd van staan,
dus ontstond = tegenw... neen ehh) er ook een draad over guur en
onguur. Daar heb ik deze twee ook al bij zien staan.
Martien
Dat is alles
Wugi
> IJs (en niet Ijs dunkt me) heeft zelf, hoewel geen eigen meervoud, toch dubbele
> verbuigingsvormen zoals ijselijk en ijzel.
Vergat nog: ijzig, en wat zien ik hier in dico: ijzen.
> Probeer het woord eens in het verleden te gebruiken. Dan gaat "ontijsde" mij
> vlotter uit de bek dan "ontijste". En dus: ontijzen.
Guido
wimic
>
> Luc Pycke wrote:
>
> > trashcan wrote:
> > >
> > > Kan dit:
> > >
> >
> >
>
>
> Heeft iemand een etymologische verklaring voor "ontdooien"? (Ik heb geen
>
> Frans Boone
Ik heb evenmin een etymologisch woordenboek bij de hand. De "Dikke"
volstaat. De
truc bestaat erin, niet bij "ontdooien" zelf te gaan kijken, maar bij "ont-".
Daar staat, bij de derde betekenis: <diep inademen>
"(in een beperkte reeks van van een ww. afgeleide ww. die betekenen:) de door het
grondwoord genoemde handeling beginnen : ontbijten, ontbloten, ontbranden,
ontdooien, ontkiemen, ontvlammen, ontwaken."
In gewone taal : ontdooien betekent "beginnen te dooien".
---
Wimic
Reinier Post
>In het licht van bovenstaande: ontdooien = van dooi ontdoen?
Nee, ont- is in dit geval 'beginnen te', net als in
ontslapen
ontwaken
ontstaan
ontploffen
ontsteken
ontbranden
ontspringen
ontroeren
>Frans Boone
--
Reinier Post
Johan Eertink
Luc Pycke wrote in message <35AFDE...@pophost.ping.be>...
>
>luis - luizen -> ontluizen
>bos - bossen -> ontbossen
>vlek - vlekken -> ontvlekken
>haar - haren -> ontharen
>
>het werkwoord zo vreemd klinkt. Hoewel... ijzel heeft ook geen
>meervoud, maar de VD vindt ontijzelen wel goed (het GB niet!).
>Moeilijke kwestie... Ik denk dat we dat ontijsen maar beter
>kunnen vermijden.
Ontijsen klinkt me in de oren als een poging om het Engelse "De-icing"
letterlijk te vertalen. De-icing is wat men 's winters met vlietuigen
pleegt te doen voor vertrek. Ik weet niet of de term ook voor wegen
wordt gebruikt.
Johan
Martien van Geffen
Post) wrote:
=>"Frans E. Boone" <f.b...@lucent.com> schrijft:
=>
=>>In het licht van bovenstaande: ontdooien = van dooi ontdoen?
=>
=>Nee, ont- is in dit geval 'beginnen te', net als in
=>
Sorry maar ik heb hier toch een paar problemen mee.
Een aantal van deze woorden hebben (bij ons) een geheel andere
betekenis dan beginnen te....
=> ontslapen
Dit getekend bij ons bijvoorbeeld sterven en niet hij ligt te dutten
of begint daar binnen korte tijd mee. Hij is ons ontslapen. En die
wordt ook niet meer wakker ook.
=> ontwaken
=> ontstaan
Zich vormen is een betere vertaling van ontstaan. Er ontstond een
vechtpartij. Je kunt niet zeggen "Er begint een vechtpartij te staan"
of er een plas water ontstaan wil niet zeggen dat dit water overeind
komt.
=> ontploffen
=> ontsteken
Ontsteken=beginnen te steken? Wie steekt er dan? Een wesp?
Of misschien gezegt van brandstof... of kaarsen... of lampjes...
=> ontbranden
=> ontspringen
=> ontroeren
=>
=>>Frans Boone
=>
=>--
=>Reinier Post
Groetjes
Martien
Frans E. Boone
wimic wrote:
> De "Dikke"
> volstaat. De
> truc bestaat erin, niet bij "ontdooien" zelf te gaan kijken, maar bij "ont-".
> Daar staat, bij de derde betekenis: <diep inademen>
>
> "(in een beperkte reeks van van een ww. afgeleide ww. die betekenen:) de door het
> grondwoord genoemde handeling beginnen : ontbijten, ontbloten, ontbranden,
> ontdooien, ontkiemen, ontvlammen, ontwaken."
>
> In gewone taal : ontdooien betekent "beginnen te dooien".
Dus (chronologisch):
Ik haal mijn vlees uit de vriezer
Het ontdooit (begint te dooien)
Het is ontdooid
Het dooit
Het is gedooid (?)
Je moet dus iets dat bevroren is niet alleen laten ontdooien, maar daanra ook nog
laten dooien.
Ik heb niet de indruk dat dit is zoals de gemiddelde Nederlander het woord nog
interpreteert. (Alhoewel het ongetwijfeld wel zo geweest is.)
--
Frans Boone
trashcan
Frans E. Boone wrote:
> Dus (chronologisch):
>
> Ik haal mijn vlees uit de vriezer
> Het ontdooit (begint te dooien)
> Het is ontdooid
> Het dooit
> Het is gedooid (?)
>
> Je moet dus iets dat bevroren is niet alleen laten ontdooien, maar daanra ook nog
> laten dooien.
Dat is misschien iets voor nl.culinair.
De thread begon met: Rijkswaterstaat wil d.m.v. asfalt verwarming de rijbaan
ontijsen.
Een ijsbaan, ontijs je die? Een rijbaan, wil jij die ontijsen voor me...
(Ik ontijs, jij ontijst, hij ontijst, wij ontijzen, jullie ontijzen, zij ontijzen)
Volgens mij is de oorspronkelijke versie goed want Rijkswaterstaat is 3e persoon
enkelvoud. Waarschijnlijk ook de oplossing voor de verwarring rondom ONTIJSEN?
OJ (starter van deze discussie)
Jacob Abas
Martien van Geffen wrote in message <35be127a...@news.iaehv.nl>...
Wij hebben hier een soortgelijk probleem.
Flammable - Inflammable Brandbaar - Ontbrandbaar
Hele volksstammen hier vinden de beide vormen gelijkwaardig, maar ik heb
toch altiijd het gevoel dat de 'in' en 'ont' vormen meer het begin aanduiden
en zelfs inhouden dat het materiaal makkelijk in de brand kan vliegen.
Zonder die voorvoegsels kan het inhouden dat het wel kan branden, maar niet
zo makkelijk in de fik vliegt.
In mijn jeugd, toen ik nog rookte, hebben we wel geexperimenteerd met
brandende cigaretten (een klein peukje, natuurlijk) in een bakje benzine te
gooien, waarbij de peuk geblust werd en de benzine verder rustig doorging
met niet branden. Het was dus brandbaar, maar niet zo gewelldig
ontbrandbaar.
Denk ook eens na over onteren.
Jacob Abas
Toronto (sinds 1957)
David Jansen
> Ontijsen klinkt me in de oren als een poging om het Engelse "De-icing"
>
> letterlijk te vertalen. De-icing is wat men 's winters met vlietuigen
> pleegt te doen voor vertrek. Ik weet niet of de term ook voor wegen
> wordt gebruikt.
Hoi,
Voor mij ligt een vertaling van het Duitse ,,enteisen'' veel meer voor
de hand. (Wel moet ik zeggen dat ik beter Duits dan Engels kan.) Of het
in Duitsland wegen ,,enteist'' worden? Dat weet ik niet, het woord is
vaktaal in een vak dat niet het mijne is.
David Jansen.