Flibsy:
Dat snap ik niet. Woorden (die bestaan (hebben)) beschrijven in een
spelling uit een tijd dat ze (=die woorden?) nog niet voorkwamen. Hoe
bedoel je dat? Bedoel je uit een tijd dat die *spelling* nog niet
voorkwam? Wat maakt dat uit voor de woorden zelf?
>
> Als je dan zo het accent op de historie wilt leggen, beschrijf die woorden
> dan in de spelling van de tijd waarin ze onderdeel zijn gaan uitmaken van
> het Nederlandsch. En dat is voor het meerendeel niet de DVeTW spelling
> 1863.
Voor zover ik kan zien deed het WNT het als volgt: ze namen alle
vindplaatsen van een woord met dezelfde betekenis, noteerden daarvan de
spellingvarianten en namen dan de meest voorkomende spelling als ingang
met daarachter de andere varianten. Om bij wim te blijven:
WIEME (I) — WIEM, WIM(ME), WIJM
Het is niet de taak van het WNT om al die varianten ook nog eens
chronologisch en geografisch te duiden, toch? Ik zie daar ook het nut
niet van in. Als je echt wilt weten waar, wanneer en hoelang de vorm
"wijm" voortkam kun je terecht in dialectatlassen en nog een hoop
andere taalpublicaties. Het WNT is veelomvattend, maar het hoeft toch
ook niet àlles te vertellen.
> > De dag dat ze ook het WNT gaan verdummy'en voor Jan Publiek is de dag
> > dat ze de gehele oude Nederlandse literatuur de doodssteek geven.
>
> Welnee.
Oké, eventueel kunnen ze de puur semantische omschrijvingen en
verklaringen in een moderner jasje gieten, maar van de literaire
citaten (wat toch de hoofdbrok is van het WNT) moeten ze afblijven of
ik laat m'n kippen los.
> Het is een beschrijvende woordenlijst, die de betekenis van woorden geeft.
Dat is niet de hoofdtaak. De hoofdtaak van het WNT was het verzamelen
van alle woorden in de Nederlandse literatuur over een tijdsspanne van
een eeuw of vijf. Het WNT is een historisch-verklarend woordenboek dus
die historie en die verklaring zullen het op een manier toch met elkaar
moeten vinden, dat moet je niet verbrodden met modernisering.
> Een uniforme spelling is daarbij relevant geweest, enerzijds om woorden te
> kunnen vinden en anderzijds natuurlijk om een zo groot mogelijk
> lezerspubliek te bedienen met een plezierige leeservaring.
Dat lezerspubliek moet gewoon doorhebben dat lopen niet altijd met één
o geschreven werd, en als dat publiek twijfelt aan een spelling moeten
ze maar naar alle manieren zoeken waarop ze denken dat het geschreven
had kunnen worden, dan vinden ze het heus wel. "Lopen" werd in het
verleden echt nooit als "paddestoel" geschreven hoor, de mogelijke
spelvarianten ervan zijn vrij beperkt.
> Ik formuleer het bewust zo, in de hoop daarmee én de situatie van nu én de
> spellings-situatie van toen eer aan te doen, hoewel deze hemelsbreed
> verschillen.
Vroeger was er nauwelijks een beregelde spelling. Dat moet je niet
willen gladstrijken.
> De spelling van de woordenlijst is dus nooit een doel op zich geweest, een
> uniforme spelling was wel een voorwaarde. Maar welke spelling dat is heeft
> geen enkele historische betekenis. Het WNT wordt niets minder waard als de
> spelling in plaats van die van 1863 in de huidige variant wordt geschreven.
> Juist meer, aangezien hedendaagse spelling het WNT voor meer menschen
> toegankelijk maakt.
Akkoord, ook al zie ik er niet onmiddellijk het nut van in. Zolang ze
maar van de citaten blijven en hun verklaringen blijven.
> Je zegt zelf al dat het WNT 500 jaar Nederlands beschrijft, dat wil zeggen
> dat er toch minimaal 350 jaar worden beschreven in een andere
> spellingsvariant dan de werkelijke.
>
> Voor het vinden is uniforme spelling nu niet zo belangrijk meer. Voor de
> betekenis is mijn mening dat die in formulering en spelling zou moeten
> aansluiten op het huidige lezerspubliek, dat heeft met historisch
> verantwoord vrij weinig te maken.
Toch wel, want veel van die betekenissen/verklaringen zijn niets anders
dan letterlijke overnames van lemma's uit oude woordenboeken, dus op
zich zijn dat ook al citaten. Zó stond het toen in de woordenboeken en
niet anders. Eventueel kunnen ze, voor als Jan Publiek het echt niet
begrijpt, de moderne verklaring erbij voegen, maar zeker niet de
oorspronkelijke vervangen door de moderne.
> Kortom, ik vind het onjuist in een hedendaags boek als het WNT (want het
> WNT is ALTIJD hedendaags) vast te houden aan 1 spelling uit het verleden.
Alleen wat betreft de semantische noodzakelijkheden dan. Voor de rest
gewoon ongemoeid laten.
> Het is wel een praktische keuze, want het steeds weer moderniseren van de
> spelling van het WNT is financieel en praktisch waarschijnlijk ondoenlijk.
Ja, och.
> Ik voel er zelf wel wat voor altijd de vigerende formulering en spelling te
> hanteren. Dan krijgt de spelling namelijk écht historische betekenis. Nu is
> dat maar schijn.
Snap ik niet. De vele spellingen die in het WNT voorkomen zijn
bestaande spellingen, daar is geen schijn aan.
Ik bedoel kortom dat alleen datgene wat de redacteuren indertijd
geschreven hebben eventueel vergemoderniseerd mag worden. De rest
aanpassen zou ik heiligschennis vinden.