Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

een boon hebben

155 views
Skip to first unread message

Henrie

unread,
Jun 26, 2005, 2:11:28 AM6/26/05
to
Kan iemand mij vertellen waar de uitdrukking "ergens / voor iemand een
boon hebben" vandaan komt?

Syrdax

unread,
Jun 26, 2005, 5:12:42 AM6/26/05
to
"Henrie" <hen...@hvdwiel.nl> meldde hier:

> Kan iemand mij vertellen waar de uitdrukking "ergens / voor iemand een
> boon hebben" vandaan komt?

Nee, de oorsporng heeft wellicht iets met 'boon' te maken....
(Ik ben een boon als ik het weet).
"voor iemand een boontje hebben", luidt dat in Belgiė.
(Ik dacht - maar zeker weten doe ik het niet):
"Een zwak hebben voor iemand", "Iemand wel zien zitten",
"Iemand graag hebben, er verliefd op zijn".
Misschien dat het ook in NL voorkomt, maar dan heel weinig.

S.


K0BBE

unread,
Jun 26, 2005, 6:37:40 AM6/26/05
to
> "Henrie" meldde hier:

>> Kan iemand mij vertellen waar de uitdrukking "ergens / voor
>> iemand een boon hebben" vandaan komt?
>>

"Syrdax" schreef ...


> Nee, de oorsporng heeft wellicht iets met 'boon' te maken....
> (Ik ben een boon als ik het weet).

> "voor iemand een boontje hebben", luidt dat in België.


> (Ik dacht - maar zeker weten doe ik het niet):
> "Een zwak hebben voor iemand", "Iemand wel zien zitten",
> "Iemand graag hebben, er verliefd op zijn".
> Misschien dat het ook in NL voorkomt, maar dan heel weinig.
>


Word er maar niet "te" verliefd op, want dán
komt Boontje om zijn loontje !
--
K0BBE [ http://tinyurl.com/aoug8 ] <- ik heb een boom voor u
e-adres: incorrect


Rian van der Borgt

unread,
Jun 26, 2005, 7:07:18 PM6/26/05
to
On Sun, 26 Jun 2005 11:12:42 +0200, Syrdax wrote:
>"Henrie" <hen...@hvdwiel.nl> meldde hier:
>>Kan iemand mij vertellen waar de uitdrukking "ergens / voor iemand een
>>boon hebben" vandaan komt?
>
>Nee, de oorsporng heeft wellicht iets met 'boon' te maken....
>(Ik ben een boon als ik het weet).
>"voor iemand een boontje hebben", luidt dat in Belgiė.
>(Ik dacht - maar zeker weten doe ik het niet):
>"Een zwak hebben voor iemand", "Iemand wel zien zitten",
>"Iemand graag hebben, er verliefd op zijn".

Dat komt wel overeen met wat de elektronische Van Dale zegt.

>Misschien dat het ook in NL voorkomt, maar dan heel weinig.

Volgens VD "algemeen Belgisch Nederlands". Alhoewel ik het pas leerde
kennen toen deze uitdrukking werd voorgesteld als een vertaling voor
"avoir le béguin pour quelqu'un".

Het WNT heeft er iets meer over te zeggen dan Van Dale, onder "boon":

|- Een boontje op (of: voor) iemand te week (gelegd) hebben enz., in
|Zuid-Nederland thans in gewijzigde opvatting: Op iemand verliefd zijn,
|op hem of haar hopen. || Een boontje voor een meisje hebben, RUTTEN. -Ik
|geloof, dat gij een goed oog hebt op mijn nichtje. Beken het maar
|rechtuit, gij hebt een boontje voor haar te week, SLEECKX, 1, 96. Ik heb
|daar zoo even den jongen meester die Stina zien in zijne armen pakken.
|... Mijn zoete kind, wat zegt uw hartje daarvan? Gij hebt ook een
|boontje op den meester te weeken gelegd! TEIRL.-STIJNS, Arm Vl. 2, 90.

Groetjes,

Rian

--
Rian van der Borgt, Leuven.
e-mail: rvdb...@xs4all.be www: http://www.xs4all.be/~rvdborgt/
Fix Outlook Express: http://home.in.tum.de/~jain/software/oe-quotefix/
Fix Outlook: http://home.in.tum.de/~jain/software/outlook-quotefix/

Message has been deleted

Rian van der Borgt

unread,
Jun 27, 2005, 6:26:42 AM6/27/05
to
On Mon, 27 Jun 2005 06:28:26 GMT, Luc wrote:
>rvdb...@xs4all.be (Rian van der Borgt):

>>Volgens VD "algemeen Belgisch Nederlands". Alhoewel ik het pas leerde
>>kennen toen deze uitdrukking werd voorgesteld als een vertaling voor
>>"avoir le béguin pour quelqu'un".
>
>Ik geloof er niks van. Een béguin is geen boon. Als het een vertaling
>zou zijn, zou de uitdrukking wel "een kapje voor iets of iemand
>hebben" zijn of zo.

De betekenis van beide uitdrukkingen komt wel aardig overeen. Als
zodanig bedoelde ik het als een "vertaling". Misschien is "equivalent"
een beter woord.

>>Het WNT heeft er iets meer over te zeggen dan Van Dale, onder "boon":
>>
>>|- Een boontje op (of: voor) iemand te week (gelegd) hebben enz., in
>>|Zuid-Nederland thans in gewijzigde opvatting: Op iemand verliefd zijn,
>>|op hem of haar hopen. || Een boontje voor een meisje hebben, RUTTEN. -Ik
>>|geloof, dat gij een goed oog hebt op mijn nichtje. Beken het maar
>>|rechtuit, gij hebt een boontje voor haar te week, SLEECKX, 1, 96. Ik heb
>>|daar zoo even den jongen meester die Stina zien in zijne armen pakken.
>>|... Mijn zoete kind, wat zegt uw hartje daarvan? Gij hebt ook een
>>|boontje op den meester te weeken gelegd! TEIRL.-STIJNS, Arm Vl. 2, 90.
>

>Vreemd, hier lijken twee uitdrukkingen door elkaar gehusseld te
>worden. Anno nu is het vziw uitsluitend nog "een boontje voor iemand
>hebben" en/of "zijn boontjes op iets of iemand te weken leggen", niet
>meer een combinatie daarvan.

Voorafgaand aan bovenstaand citaat staat nog meer over boontjes die te
week worden gelegd. Het WNT suggereert dat "een boontje voor iemand
hebben" daaruit is ontstaan.

Message has been deleted

Didier Leroi

unread,
Jun 27, 2005, 7:19:02 AM6/27/05
to

In het Brussels: "een boentje", met dezelfde betekenis: "Een zwak
hebben voor iemand".

Mvg,
Didier

Alaca

unread,
Jun 27, 2005, 8:49:21 AM6/27/05
to
Luc wrote: e0Nve.131044$EH4.7...@phobos.telenet-ops.be,

> rvdb...@xs4all.be (Rian van der Borgt):
>

>> On Sun, 26 Jun 2005 11:12:42 +0200, Syrdax wrote:
>

>>> "voor iemand een boontje hebben", luidt dat in België.


>>> (Ik dacht - maar zeker weten doe ik het niet):
>>> "Een zwak hebben voor iemand", "Iemand wel zien zitten",
>>> "Iemand graag hebben, er verliefd op zijn".
>>
>> Dat komt wel overeen met wat de elektronische Van Dale zegt.
>>
>>> Misschien dat het ook in NL voorkomt, maar dan heel weinig.
>>
>> Volgens VD "algemeen Belgisch Nederlands". Alhoewel ik het pas leerde
>> kennen toen deze uitdrukking werd voorgesteld als een vertaling voor
>> "avoir le béguin pour quelqu'un".
>

> Ik geloof er niks van. Een béguin is geen boon. Als het een vertaling
> zou zijn, zou de uitdrukking wel "een kapje voor iets of iemand
> hebben" zijn of zo.
>
>

>> Het WNT heeft er iets meer over te zeggen dan Van Dale, onder "boon":
>>
>>> - Een boontje op (of: voor) iemand te week (gelegd) hebben enz., in
>>> Zuid-Nederland thans in gewijzigde opvatting: Op iemand verliefd
>>> zijn, op hem of haar hopen. || Een boontje voor een meisje hebben,
>>> RUTTEN. -Ik geloof, dat gij een goed oog hebt op mijn nichtje.
>>> Beken het maar rechtuit, gij hebt een boontje voor haar te week,
>>> SLEECKX, 1, 96. Ik heb daar zoo even den jongen meester die Stina
>>> zien in zijne armen pakken. ... Mijn zoete kind, wat zegt uw hartje
>>> daarvan? Gij hebt ook een boontje op den meester te weeken gelegd!
>>> TEIRL.-STIJNS, Arm Vl. 2, 90.
>

> Vreemd, hier lijken twee uitdrukkingen door elkaar gehusseld te
> worden. Anno nu is het vziw uitsluitend nog "een boontje voor iemand
> hebben" en/of "zijn boontjes op iets of iemand te weken leggen", niet
> meer een combinatie daarvan.

Ik weet niet of ze zo tegenstrijdig zijn.
Een boontje op iemand te weken hebben liggen?

De etymologische woordenboeken noemen de
uitdrukkingen niet.
Wel zeggen De Vries & de Tollenaere onder Boon:
"Wsch. behoort het woord bij een idg. wt.
/bhu/- 'zwellen' (vgl. /bhus/- in boos) "

Dus de bonen worden te weken (wellen) gelegd
totdat ze gereed zijn om verder te verwerken.

--
¨°º°¨Peter Alaca¨°º°¨°º°¨°º°¨°º°¨°º°¨°º°¨°º°¨°º°¨°º°¨°º°¨

Didier Leroi

unread,
Jun 27, 2005, 12:20:28 PM6/27/05
to
On Mon, 27 Jun 2005 10:47:41 GMT, Luc <.@.> écrivait, schreef, wrote:

>Ik zat nog te denken aan de tussenstap béguin > bonnet (muts) waar
>misschien die "boon" uit ontstaan zou kunnen zijn.

Dat lijkt me een waarschijnlijkheid. Zie verder...

>Ik kan me best
>voorstellen dat bonnet ook in bepaalde Vlaamse dialecten bekend
>is/was. En van bonnet naar boon is het natuurlijk maar een kleine
>stap. Maar anderzijds: is die béguin wel een muts in de Franse
>uitdrukking? Un béguin kan ook verliefdheid of zelfs schatje
>betekenen.

Jawel hoor! Kijk maar:
http://atilf.atilf.fr/Dendien/scripts/tlfiv5/visusel.exe?13;s=1370386575;r=1;nat=;sol=2;
"BÉGUIN (2), subst. masc.
COST. Sorte de coiffe très collante que portaient les béguines et qui
s'attachait sous le menton à l'aide de deux brides"

Of de begijntjes vóór of ná de kapjes bestonden weet ik verder niet.

en nog:
"Prononc. : []. Étymol. et Hist. 1387 « espèce de coiffe »
(DOUET-D'ARCQ, Nouv. recueil de comptes de l'argenterie des rois de
France, p. 319). Formé p. méton. à partir de béguine*, ces religieuses
étant coiffées d'un tel bonnet. Fréq. abs. littér. : 36."

Voilà! De begijntjes bestonden vóór de kapjes.
En een "espèce de coiffe" komt aardig in de buurt van "bonnet".

Verder nog:
http://atilf.atilf.fr/Dendien/scripts/tlfiv5/visusel.exe?49;s=1370386575;r=1;nat=;sol=3;
"BÉGUIN (3), subst. masc.
Argot
A. Avoir un (le) béguin pour qqn. Éprouver une toquade, un caprice
amoureux, vif quoique passager "

"sol=2" en "sol=3" geven aparte betekenissen.

En de link tussen dat kapje en het "iemand mogen" of "een boontje
hebben op iemand":

"ÉTYMOL. ET HIST. Av. 1778 avoir un béguin pour (qqn) « avoir une
passion passagère pour » (Rousseau dans Lar. 19e).
Prob. formation régr., sous l'infl. de béguin (2), du verbe embéguiner
fig. « se mettre qqc. dans la tête, se coiffer de qqn, de qqc."

>Ik heb het net even opgezocht: le PR zet de uitdrukking inderdaad bij
>de betekenis "passion passagère" van béguin, niet bij die muts. Dus
>die bonnet zal wel niet kloppen. Enige resterende mogelijkheid: die
>"boon" is een onvervalste Belgische (Zuid-Nederlandse?) uitvinding.
>Pech voor de puristeinen die alles wat Belgisch is automatisch met het
>Frans in verband willen brengen.

Mvg,
Didier

Message has been deleted

Didier Leroi

unread,
Jun 28, 2005, 11:16:20 AM6/28/05
to
On Mon, 27 Jun 2005 22:03:07 GMT, Luc <.@.> écrivait, schreef, wrote:

>Ja, maar ik vind in het WNT bij boon(tje) nergens een verwijzing naar
>het Franse bonnet. En als dat boontje dan toch van bonnet zou komen,
>dan zou in het Frans toch de uitdrukking "avoir le bonnet pour..." ook
>moeten bestaan? Waarom zou "le béguin" eerst met een ander Frans woord
>vertaald worden en dan verbasterd tot boontje?
>Jawel, maar dat is nog steeds geen bewijs dat dat boontje van bonnet
>komt.

Inderdaad, ik zocht maar iets dat jouw veronderstelling kon steunen,
namelijk:

>>On Mon, 27 Jun 2005 10:47:41 GMT, Luc <.@.> écrivait, schreef, wrote:
>>>Ik zat nog te denken aan de tussenstap béguin > bonnet (muts) waar
>>>misschien die "boon" uit ontstaan zou kunnen zijn.

>Als het een vertaling zou zijn, waarom luidt de uitdrukking dan
>niet "HET boontje voor iemand hebben"? In het Frans is het toch ook
>"avoir LE béguin pour qqn ou qqc"? Of kun je in het Frans ook "avoir
>UN béguin..." zeggen? Nee, ik denk echt niet meer dat het van bonnet
>komt hoor.

Nou ja, goed geprobeerd toch? En "béguin" als kapje lijkt me
ouderwetser dan "bonnet".

>Ik heb nog wat verder geneusd in het WNT en denk dat de oplossing in
>een andere uitdrukking zit:
>
>--- In laatstgemelden zin wordt door DE LAET (Taelverbond, 3, 53 )
>gebezigd: Een boontje voor iemand in het zout hebben liggen, hetgeen
>aldus verklaard wordt ?dat het vleeschdeel van den os, hetwelk men
>gewoonlyk verkiest om gezouten en gerookt te worden, by onze
>landlieden het boontje genoemd wordt?. Inderdaad heet dit gedeelte,
>overeenkomende met de ham van een varken, te Antwerpen aldus. Elders
>komt deze zegswijze echter niet voor; denkelijk heeft de schrijver de
>vanouds bekende zegswijze [welke dan?, L.] verkeerd opgevat en
>daarnaar verwrongen. ||
>
>Er staat zelfs een voorbeeld bij, speciaal voor zekere nl.taler: ;-)
>
>--- (Ze) bezag ... den Peer met een paer waterige oogen, als hadde zy
>metterdaed een boontje voor hem in het zout liggen (aº. 1892).
>
>Ook bij het woord "zout" wordt de uitdrukking genoemd:
>
>--- Zij heeft een boontje voor hem in het zout liggen. Dat is: zij is
>op hem verliefd. Men verstaat hier door boontje de beste stukken van
>den os, die men inzout en rookt, HARREB. 1, 79 b [1858]

Ja, als je echt het woord boontje zoekt lijkt me wat je hierboven
schrijft indedaad dichterbij te zijn. Het zout hebben ze ondertussen
laten vallen, dan. Tja, kan best een goed spoor zijn.

Mvg,
Didier

Syrdax

unread,
Jul 2, 2005, 2:53:03 PM7/2/05
to
"Didier Leroi" <le...@skynet.be> meldde hier:

[Over "een boontje hebben voor iemand"]

> In het Brussels: "een boentje", met dezelfde betekenis: "Een zwak
> hebben voor iemand".

Tja die oo/oe-wisseling. Die vind je ook terug in de uitspraak van de
"Chaussée de Boondael". Die "oo" wordt vaak "oe" uitgesproken in
het Frans. Brussels symptoom?

S.


Didier Leroi

unread,
Jul 3, 2005, 7:29:54 AM7/3/05
to

Was Boondael niet ooit Boendael?

Mvg,
Didier

Jeroen van den Broek

unread,
Jul 3, 2005, 4:28:35 PM7/3/05
to

http://nl.wikipedia.org/wiki/Spelling_van_Nederlandse_plaatsnamen#Brussel

Overigens is hier in Eindhoven een straatnaam vernoemd naar de 14de eeuwse
Brabantse dichter "Jan van Boendaele".
Kennelijk is men huiveriger voor het 'moderniseren' van persoonsnamen dan
van plaatsnamen.

--
Jeroen


Syrdax

unread,
Jul 4, 2005, 12:08:06 PM7/4/05
to
"Jeroen van den Broek" meldde hier:

[...]

> http://nl.wikipedia.org/wiki/Spelling_van_Nederlandse_plaatsnamen#Brussel
>
> Overigens is hier in Eindhoven een straatnaam vernoemd naar de 14de eeuwse Brabantse dichter "Jan van Boendaele".
> Kennelijk is men huiveriger voor het 'moderniseren' van persoonsnamen dan van plaatsnamen.

''Boondaal' is in dezen een buurt in het zuiden van de gemeente Elsene,
in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

S.


0 new messages