Polygoon-nederlands
Hans Nelisse
de jaren heen:
Een van de merkwaardigste accenten die ik ken is toch wel die van het
polygoon-journaal. Iedereen weet denk ik wel wat ik bedoel. Philip
Bloemendaal heette die man, geloof ik.
Is dat ooit standaard nederlands geweest? Sprak "men" zo in de jaren
40/50/60? Of was dat toen ook al een uitzondering?
Ruud Harmsen
nl.taal:
>Een van de merkwaardigste accenten die ik ken is toch wel die van het
>polygoon-journaal. Iedereen weet denk ik wel wat ik bedoel. Philip
>Bloemendaal heette die man, geloof ik.
>
>Is dat ooit standaard nederlands geweest? Sprak "men" zo in de jaren
>40/50/60?
Ik ben bang van wel.
>Of was dat toen ook al een uitzondering?
Nette mensen wel. Maar dat waren er toen veel minder dan nu. Een echte
elite. En alleen die mocht voor de radio.
--
http://rudhar.com/index/whatsnew.htm, 27 sep 2003
Joop Komen
wrote:
>Sat, 04 Oct 2003 15:35:24 +0200: Hans Nelisse <z...@zzz.zz>: in
>nl.taal:
>
>>Een van de merkwaardigste accenten die ik ken is toch wel die van het
>>polygoon-journaal. Iedereen weet denk ik wel wat ik bedoel. Philip
>>Bloemendaal heette die man, geloof ik.
>>
>>Is dat ooit standaard nederlands geweest? Sprak "men" zo in de jaren
>>40/50/60?
>
>Ik ben bang van wel.
>
Huh...bang?!
>>Of was dat toen ook al een uitzondering?
>
>Nette mensen wel. Maar dat waren er toen veel minder dan nu. Een echte
>elite. En alleen die mocht voor de radio.
Onzin
--
Joop Komen
"Opa gaat literair"
Gedichten, verhalen, cursiefjes, anekdotes.
http://www.geocities.com/opagl/
Dik T. Winter
> Sat, 04 Oct 2003 15:35:24 +0200: Hans Nelisse <z...@zzz.zz>: in
> nl.taal:
> >Een van de merkwaardigste accenten die ik ken is toch wel die van het
> >polygoon-journaal. Iedereen weet denk ik wel wat ik bedoel. Philip
> >Bloemendaal heette die man, geloof ik.
Philip Bloemendal.
> >Is dat ooit standaard nederlands geweest? Sprak "men" zo in de jaren
> >40/50/60?
>
> Ik ben bang van wel.
Toch is het niet zo. Het was een zeer specifiek stemgeluid en accent dat
altijd en overal te herkennen was, ook in een rumoerige bioskoop. Het
GVB te Amsterdam heeft het nog gebruikt voor het omroepen van haltes van de
metro. Bij de uitbreiding was hij al overleden zodat toen een nieuwe stem
werd ingevoerd, daar zijn zeer veel klachten over geweest vanwege de
onverstaanbaarheid.
--
dik t. winter, cwi, kruislaan 413, 1098 sj amsterdam, nederland, +31205924131
home: bovenover 215, 1025 jn amsterdam, nederland; http://www.cwi.nl/~dik/
Ernie Ramaker
> Philip Bloemendal.
> Toch is het niet zo. Het was een zeer specifiek stemgeluid en accent dat
> altijd en overal te herkennen was, ook in een rumoerige bioskoop. Het
> GVB te Amsterdam heeft het nog gebruikt voor het omroepen van haltes van de
> metro.
http://home.planet.nl/~eramaker/temp/spaklerweg.wav (Sorry, ik heb
alleen wav.)
Ruud Harmsen
nl.taal:
>>>Is dat ooit standaard nederlands geweest? Sprak "men" zo in de jaren
>>>40/50/60?
>>>Of was dat toen ook al een uitzondering?
>>
>>Nette mensen wel. Maar dat waren er toen veel minder dan nu. Een echte
>>elite. En alleen die mocht voor de radio.
OK, onzin. Maar hoe zat het dan wel? Iedereen sprak zo? Alleen radio,
maar dat was geen elite?
Michel Martens
nieuwsgroep nl.taal
Een paar keer beluisterd. Ik ben natuurlijk geen Nederlander en dat
zal wel de reden zijn dat ik hier een gewone Nederlandse tongval in
herken en meer niet. Indien men mij zou zeggen dat dit een opname van
gisteren was dan zou ik dit onmiddellijk geloven. 'Stadsjion' blijf ik
echter wel raar vinden.
--
Groeten,
Michel.
Ruud Harmsen
<metrisc...@yahoo.com>: in nl.taal:
>Een paar keer beluisterd. Ik ben natuurlijk geen Nederlander en dat
>zal wel de reden zijn dat ik hier een gewone Nederlandse tongval in
>herken en meer niet. Indien men mij zou zeggen dat dit een opname van
>gisteren was dan zou ik dit onmiddellijk geloven. 'Stadsjion' blijf ik
>echter wel raar vinden.
Hij zegt "Staatsjion", *) volgens mij. Duidelijk (hoewel?)
klankverschil tussen die aa en de korte a van "Spaklerweg".
Dat laatste zou ik wegens vermoede Duitse herkomst zelf weer als
"Spaaklerwech" uitspreken, maar dat is kennelijk fout. Amsterdam is
voor mij ook een vreemd land. Geen idee waar die naam Spakler echt
vandaan komt.
*) Ik ben zelf geneigd die "moeilijke" sj-klank achterwaarts te
assimileren, waardoor het "sjaasjon" wordt, of zelfs "sjesjon". Ik ben
vast niet de enige (ex-)Hollander die dat doet.
Joop Komen
wrote:
>Sat, 04 Oct 2003 17:38:36 +0200: Joop Komen <wand...@gmx.net>: in
>nl.taal:
>
>>>>Is dat ooit standaard nederlands geweest? Sprak "men" zo in de jaren
>>>>40/50/60?
>>>>Of was dat toen ook al een uitzondering?
>>>
>>>Nette mensen wel. Maar dat waren er toen veel minder dan nu. Een echte
>>>elite. En alleen die mocht voor de radio.
>
>OK, onzin. Maar hoe zat het dan wel? Iedereen sprak zo? Alleen radio,
>maar dat was geen elite?
Het is onzin dat alleen nette mensen dat Philip Bloemendaaltaaltje spraken.
Iedereen die vroeger beroepshalve in het openbaar moest spreken, had een
dergelijke uitspraak. Goed articulerend, juiste tempo, geen
spraakafwijking, dus voor iedereen goed te verstaan. Als men solliciteerde
bij de omroep moest je een test afleggen zodat het Bloemendaaltaaltje vaak
de doorslag gaf bij aanname. Maar of Bloemendaal of Portielje of Alex de
Haas of Han Hollander, Kees Pruys, Lou Bandy, Wim Kan, Jan van Ees, Jan
Borkus, Sacco van der Made, Fé Sciarone, Martin Simonis, Eva Jansen, Wim
Sonneveld c.s. allemaal zo netjes waren, dat komt voor jouw rekening.
Het grote verschil met de uitspraak van de huidige generatie
openbaarsprekers zit volgens mij in het feit dat de spraaktest voor
sollicitanten blijkbaar is afgeschaft. Want wat er tegenwoordig voor een
geslis, gebrouw, binnensmonds gemompel en gehakkel mijn TV-boxen teistert
is niet normaal meer voor iemand die de goeie ouwe luistertijd nog heeft
genoten.
Want, hoe belachelijk voor menigeen Philip Bloemendaals stem nu uit onze
speakers komt, hij is woord voor woord te verstaan en van welke huidige
omroep(st)er kan je dat nu nog zeggen?
Marjan Molenaar met haar geslis en gebrouw?
Toine van Peperstraaten met zijn binnensmonds gemompel?
Philip Freriks, de kampioen hakkelen?
Pascal Camperman voor wie de 'r' een chinees teken is?
En zo vergeet ik er nog wel een stuk of tien.
En dan de vele a's die mijn trommelvliezen teisteren, zo hard en scherp
naderen ze mijn driezitsbank. (Philip Kooke)
Trouwens, dat hakkelen van Freriks wordt al door veel omroepbekkies
overgenomen. Harmen Siezen is gelukkig vertrokken, want waar hij in het
begin een prima omroeper was, verwerd hij de laatste jaren tot een
hakkelaar met stip.
En, vooral bij de nieuwslezers/nieuwslezeressen, zaait dat hakkelen zich
uit als een tumor. Verspreking op verspreking, je aandacht wordt van de
onderwerpen afgeleid door dat gehakkel.
Ik vermoed dat, waar ze vroeger een uur of twee voor een uitzending hun
tekst moesten doornemen, ze tegenwoordig hijgend in de laatste minuten voor
een uitzending de studio komen binnenstormen en een hun onbekende tekst zo
goed en zo kwaad als maar kan, aan ons presenteren.
Ik zal wel overdrijven, maar het kont wel zo op me over.
Ruud Harmsen
nl.taal:
>Het grote verschil met de uitspraak van de huidige generatie
>openbaarsprekers zit volgens mij in het feit dat de spraaktest voor
>sollicitanten blijkbaar is afgeschaft. Want wat er tegenwoordig voor een
>geslis, [..]/
Daar is dat weer. Die bewering hoor je vaak noemen. Maar ik vraag dan
altijd, waar, wie, hoe, wanneer? En dan komt er zelden iets tastbaars.
Volgens mij is het gewoon een mythe.
Misschien bedoel je een s met lipronding? Die is inderdaad in de mode
in sommige soorten moderns. Maar dat is geen slissen.
>gebrouw,
Brouw - en andere huig-r'en zijn inheems en normaal in het Nederlands.
De meerderheid van de sprekers in Nederland, en een aanzienlijke
minderheid in Belgiė gebruikt zulke klanken. Dan zou het op tv opeens
een spraakgebrek zijn?
>binnensmonds gemompel
Geloof ik niks van.
>en gehakkel mijn TV-boxen teistert
Geloof ik niks van.
>Want, hoe belachelijk voor menigeen Philip Bloemendaals stem nu uit onze
>speakers komt, hij is woord voor woord te verstaan en van welke huidige
>omroep(st)er kan je dat nu nog zeggen?
Allemaal.
>Marjan Molenaar met haar geslis en gebrouw?
O ja, die. Die heeft inderdaad wel een beetje een rare s. Een soort
mengsel tussen een VVD-s en iets EO-erigs. Maar perfect te verstaan,
dat wel.
>Toine van Peperstraaten met zijn binnensmonds gemompel?
Ik zie zijn gezicht voor me, maar hoe hij praat weet ik niet, ik kijk
nooit naar sportprogramma's.
>Philip Freriks, de kampioen hakkelen?
Doet hij bijna nooit meer. De man heeft een heel duidelijke, goed
verstaanbare dictie en uitspraak. Hij is een vakman. Veel geleerd in
Frankrijk, dat is te merken.
En dat meen ik echt. Die kritiek op hem is echt volkomen misplaatst,
vind ik.
>Pascal Camperman voor wie de 'r' een chinees teken is?
Ken ik niet.
Peter Elderson
Ik denk dat het misschien aan de tekstautomaat ligt. Die loopt
asynchroon met hun natuurlijke frasering. Hetzelfde effekt als wanneer
je eigen stem ietsjes vertraagd in je kopfoon terughoort.
meTaal
8mvunv0bbfi2n6c3s...@4ax.com...
[over gahekkel, gemompel en geradbraak bij tv-presentatoren]
> Ik vermoed dat, waar ze vroeger een uur of twee voor een uitzending hun
> tekst moesten doornemen, ze tegenwoordig hijgend in de laatste minuten voor
> een uitzending de studio komen binnenstormen en een hun onbekende tekst zo
> goed en zo kwaad als maar kan, aan ons presenteren.
> Ik zal wel overdrijven, maar het kont wel zo op me over.
^^^^^^^^^^^^
Versprekingen én (zelfs scatologische) verschrijvingen kunnen de beste
overkomen.
meTaal
--
Al is het praatje nog zo rond... Enz.
Reinier Post
>In het Gooische sprak men zo, althans in de media. (Terzijde: in NL
>was de spraak in 40/50 zowizo al heel anders dan tegenwoordig). Maar
>je moet het ook zien als echte media-spraak. Het mooiste voorbeeld van
>dit laatste is de taal en de spraak die Engelse voetbalreporters
>laten horen. (Als vergeleken met standaard- British).
Ik heb juist het idee dat als je een "standard British" wilt aanwijzen,
de BBC-voetbalverslaggevers daar bij uitstek een voorbeeld van zijn.
Ik hoor weinig verschil met het andere BBC-personeel, behalve dat ze
duidelijk hebben geleerd ook op de middengolf nog goed over te komen.
Maar in het taalgebruik hoor ik gewoon standaard verzorgd Brits.
Wat noem jij "standard British"?
--
Reinier
Rian van der Borgt
>"Joop Komen" <wand...@gmx.net> in:
>8mvunv0bbfi2n6c3s...@4ax.com...
>>tekst moesten doornemen, ze tegenwoordig hijgend in de laatste minuten voor
>>een uitzending de studio komen binnenstormen en een hun onbekende tekst zo
>>goed en zo kwaad als maar kan, aan ons presenteren.
>>Ik zal wel overdrijven, maar het kont wel zo op me over.
> ^^^^^^^^^^^^
>Versprekingen én (zelfs scatologische) verschrijvingen kunnen de beste
>overkomen.
Met het onderstreepte deel ("o op me over") is niets mis.
Groetjes,
Rian
--
Rian van der Borgt, Leuven.
e-mail: rvdb...@xs4all.be www: http://www.xs4all.be/~rvdborgt/
Fix Outlook Express: http://flash.to/oe-quotefix/
Fix Outlook: http://flash.to/outlook-quotefix/
meTaal
slrnbo3911.e...@xs1.xs4all.be...
> On Sun, 5 Oct 2003 17:32:33 +0200, meTaal wrote:
> >"Joop Komen" <wand...@gmx.net> in:
> >8mvunv0bbfi2n6c3s...@4ax.com...
[...]
.
> >>Ik zal wel overdrijven, maar het kont wel zo op me over.
> > ^^^^^^^^^^^^
> >Versprekingen én (zelfs scatologische) verschrijvingen kunnen de beste
> >overkomen.
>
> Met het onderstreepte deel ("o op me over") is niets mis.
Bij mij is "het kont" onderstreept.
meTaal
Michel Martens
nl.taal
>"Rian van der Borgt" <rvdb...@xs4all.be> in:
Bij mij "aar het kont wel"
Ernie Ramaker
> meTaal schreef op Mon, 6 Oct 2003 19:39:29 +0200 in de nieuwsgroep
>>> Met het onderstreepte deel ("o op me over") is niets mis.
>>Bij mij is "het kont" onderstreept.
> Bij mij "aar het kont wel"
Nou, en hiervoor hebben ze dus het lettertype met vaste breedte
uitgevonden. Elke nieuwslezer die ik ken heeft daar een voorziening
voor. Als je iets onderstreept doe je dat met gebruikmaking van zo'n
lettertype, en het onderstreepte deel is dus, zoals Rian zegt, "o op me
over".
Michel Martens
nieuwsgroep nl.taal
>Michel Martens:
Bedoel je nu dat als je iets onderstreept met dat tekentje ^ je eerst
iets aan de lettertype-instellingen dient te wijzigen of aan te
passen?
Ik ga nu deze woorden eens onderstrepen.
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
Is het zo goed? (Ik heb nu niets gewijzigd aan mijn instellingen.)
--
Groeten,
Michel.
Ernie Ramaker
> Ernie Ramaker schreef op Mon, 6 Oct 2003 21:58:33 +0200 in de
>>Nou, en hiervoor hebben ze dus het lettertype met vaste breedte
>>uitgevonden. Elke nieuwslezer die ik ken heeft daar een voorziening
>>voor. Als je iets onderstreept doe je dat met gebruikmaking van zo'n
>>lettertype, en het onderstreepte deel is dus, zoals Rian zegt, "o op me
>>over".
> Bedoel je nu dat als je iets onderstreept met dat tekentje ^ je eerst
> iets aan de lettertype-instellingen dient te wijzigen of aan te
> passen?
Als je uitgaande berichten tijdens het typen niet standaard in een
lettertype met vaste breedte worden weergegeven, ja.
> Ik ga nu deze woorden eens onderstrepen.
> ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
> Is het zo goed? (Ik heb nu niets gewijzigd aan mijn instellingen.)
Nee. In Agent: rechtsklikken waar je de berichttekst typt, Fixed Pitch
Font. Dan gaat het onderstrepen goed. Bij het lezen van berichten waarin
iets onderstreept is of waarin dingen netjes onder elkaar staan (mijn
statistieken bijvoorbeeld) kun je hetzelfde doen.
Michel Martens
nieuwsgroep nl.taal
>Michel Martens:
Ok. Mag ik nog één OT-vraagje?
Is het beter om je berichten altijd in Fixed Pitched Font te schrijven
of je nu iets onderstreept of niet?
^^^^^^^^^^^^
Ik streepte onderstreept onder:-)
--
Groeten,
Michel.
Ernie Ramaker
> Ernie Ramaker schreef op Mon, 6 Oct 2003 23:07:22 +0200 in de
>>> Is het zo goed? (Ik heb nu niets gewijzigd aan mijn instellingen.)
>>
>>Nee. In Agent: rechtsklikken waar je de berichttekst typt, Fixed Pitch
>>Font. Dan gaat het onderstrepen goed. Bij het lezen van berichten waarin
>>iets onderstreept is of waarin dingen netjes onder elkaar staan (mijn
>>statistieken bijvoorbeeld) kun je hetzelfde doen.
> Ok. Mag ik nog één OT-vraagje?
Jij wel.
> Is het beter om je berichten altijd in Fixed Pitched Font te schrijven
> of je nu iets onderstreept of niet?
> ^^^^^^^^^^^^
Mwah. Als je geen dingen schrijft waarvan het nodig is dat ze precies
onder elkaar staan is het niet heel erg noodzakelijk. Het voordeel is
dat je precies kunt zien hoe je berichten (idealiter) bij anderen
overkomen. Het nadeel is dat de ij hartstikke lelijk is. :-)
> Ik streepte onderstreept onder:-)
Jep.
Patrick Vanhoucke
Dixit Michel Martens <metrisc...@yahoo.com>
in news:2on3ovo7fpb49fd43...@4ax.com
> Is het beter om je berichten altijd in Fixed Pitched Font te
> schrijven of je nu iets onderstreept of niet?
> ^^^^^^^^^^^^
Ja.
P.V.
Gluum
> Mwah. Als je geen dingen schrijft waarvan het nodig is dat ze precies
> onder elkaar staan is het niet heel erg noodzakelijk. Het voordeel is
> dat je precies kunt zien hoe je berichten (idealiter) bij anderen
> overkomen. Het nadeel is dat de ij hartstikke lelijk is. :-)
Je 'smiley'd, maar ik heb het monospaced lettertipe inderdaad even
uitgeschakeld in de diskussi met Ruud over de invloed van proportioneel
schrift op de weergave van de ij.
In proportioneel schrift komem ook de letters ol olicht bei elkaar te staan,
en vormen samen nagenoeg ole d.
Ik heb sindsdien de instellinq proportioneel laten staan, hei gaad nu weer
terug, met het door jau aangegeven effekt op de weergave van de ij.
--
Gluum
Ruud Harmsen
nl.taal:
>Je 'smiley'd, maar ik heb het monospaced lettertipe inderdaad even
>uitgeschakeld in de diskussi met Ruud over de invloed van proportioneel
>schrift op de weergave van de ij.
Uitgeschakeld? Dus je leest normaal wel alleen in monospace? Ja, dan
snap ik dat je een echte ij wilt.
>In proportioneel schrift komem ook de letters ol olicht bei elkaar te staan,
>en vormen samen nagenoeg ole d.
In Arial niet, en daar lees ik nu in. Er zit zeker een halve o-breedte
tussen.
>Ik heb sindsdien de instellinq proportioneel laten staan, hei gaad nu weer
>terug, /
Waarom?
>/ met het door jau aangegeven effekt op de weergave van de ij.
Uiteraard.
Rian van der Borgt
>Tue, 07 Oct 2003 07:41:57 +0200: Gluum <Gl...@samweir.invalid>: in
>nl.taal:
>>Je 'smiley'd, maar ik heb het monospaced lettertipe inderdaad even
>>uitgeschakeld in de diskussi met Ruud over de invloed van proportioneel
>>schrift op de weergave van de ij.
>
>Uitgeschakeld? Dus je leest normaal wel alleen in monospace? Ja, dan
>snap ik dat je een echte ij wilt.
Nieuws en mail lezen veel mensen in monospace, ik ook. Alleen dan werken
o.a. onderstrepingen met ^^, mits natuurlijk de schrijver die in
monospace heeft geschreven...
Gluum
>>Ik heb sindsdien de instellinq proportioneel laten staan, hei gaad nu weer
>>terug, /
>
> Waarom?
Omdat ik de ^^^ op de juiste plaats wil zien, en omdat ik di
lettertekeninqetjes ook wil kunnen 'lezen'.
--
Gluum
Ruud Harmsen
nl.taal:
>On Tue, 07 Oct 2003 09:54:04 +0200, Ruud Harmsen wrote:
>>Tue, 07 Oct 2003 07:41:57 +0200: Gluum <Gl...@samweir.invalid>: in
>>nl.taal:
>>>Je 'smiley'd, maar ik heb het monospaced lettertipe inderdaad even
>>>uitgeschakeld in de diskussi met Ruud over de invloed van proportioneel
>>>schrift op de weergave van de ij.
>>
>>Uitgeschakeld? Dus je leest normaal wel alleen in monospace? Ja, dan
>>snap ik dat je een echte ij wilt.
>
>Nieuws en mail lezen veel mensen in monospace, ik ook.
Ik sta stomverbaasd. Maar als je het zegt zal het wel zo zijn.
>Alleen dan werken
>o.a. onderstrepingen met ^^, mits natuurlijk de schrijver die in
>monospace heeft geschreven...
Maar die komen nooit meer voor, juist omdat niemand meer in monospace
leest. Bewijs uit het ongerijmde.
Ernie Ramaker
> 07 Oct 2003 11:20:24 GMT: rvdb...@xs4all.be (Rian van der Borgt): in
>>Nieuws en mail lezen veel mensen in monospace, ik ook.
> Ik sta stomverbaasd. Maar als je het zegt zal het wel zo zijn.
>>Alleen dan werken
>>o.a. onderstrepingen met ^^, mits natuurlijk de schrijver die in
>>monospace heeft geschreven...
> Maar die komen nooit meer voor, juist omdat niemand meer in monospace
> leest. Bewijs uit het ongerijmde.
Ik lees gewoonlijk nieuws in een proportioneel lettertype, maar ik heb
een sneltoets om snel over te schakelen naar monospace als het nodig is.
Rian van der Borgt
>07 Oct 2003 11:20:24 GMT: rvdb...@xs4all.be (Rian van der Borgt): in
>nl.taal:
>
>Ik sta stomverbaasd. Maar als je het zegt zal het wel zo zijn.
>
>>Alleen dan werken
>>o.a. onderstrepingen met ^^, mits natuurlijk de schrijver die in
>>monospace heeft geschreven...
>
>Maar die komen nooit meer voor, juist omdat niemand meer in monospace
>leest. Bewijs uit het ongerijmde.
Ik kom ze nog regelmatig tegen. Helaas is met Google het zoeken daarop
blijkbaar niet mogelijk, anders kon je zelf eens kijken.