Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

"Insteek", waar komt dat woord vandaan.

308 views
Skip to first unread message

toon

unread,
Sep 16, 1999, 3:00:00 AM9/16/99
to
Je hoort dit lelijke zelfbedachte zelfstandig naamwoord de laatste tijd te
onpas gebruiken, door mensen die gewichtig willen doen.
Ik heb wel een vaag vermoeden wat men ermee bedoelt, maar wie heeft dit
woord bedacht en vooral waarom?

Heeft het iets te maken met breien?
Insteken, draadje omslaan enz.

Of houdt het verband met de verpleging (ondersteek)

toon


Olaf Biemond

unread,
Sep 16, 1999, 3:00:00 AM9/16/99
to
toon wrote:
>
> Je hoort dit lelijke zelfbedachte zelfstandig naamwoord de laatste tijd te
> onpas gebruiken, door mensen die gewichtig willen doen.
> Ik heb wel een vaag vermoeden wat men ermee bedoelt,
<knip>

Ik heb ook geen idee waar het woord vandaan komt, maar is "benadering"
niet het dichtstbijzijnde synoniem?

Ook: invalshoek
Soms: aanpak

Groeten,
Olaf.

L.E.Sixma

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to
Olaf Biemond wrote:

> Ik heb ook geen idee waar het woord vandaan komt, maar is "benadering"
> niet het dichtstbijzijnde synoniem?
>
> Ook: invalshoek
> Soms: aanpak
>
> Groeten,
> Olaf.

Mooi of lelijk: met insteek wordt bedoeld het startpunt of beoogde doel
van redeneren over een bepaald onderwerp. Het suggereert een lijn van
denken naar een wenselijke oplossing.

Q

Herman Elderson

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to
Op Thu, 16 Sep 1999 20:46:04 +0200 schreef "toon"
<apnijsse*trefpunt.geenzooi.zeeland.nl>:

>Je hoort dit lelijke zelfbedachte zelfstandig naamwoord de laatste tijd te
>onpas gebruiken, door mensen die gewichtig willen doen.

>Ik heb wel een vaag vermoeden wat men ermee bedoelt, maar wie heeft dit
>woord bedacht en vooral waarom?
>
>Heeft het iets te maken met breien?
>Insteken, draadje omslaan enz.
>
>Of houdt het verband met de verpleging (ondersteek)

Ik zou niet weten waarom dit een lelijk woord zou zijn in bedoelde
betekenis.


'n Hoer ranselde 'm

Ik houd innig van Tante Betje zaliger.
Weg met dat rode potlood: Normaliter verbuigspel ik mijn vervoegingen !
En voorts spreek je Qluum uit als Gluum.

Peter Elderson

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to
toon wrote:
>
> Je hoort dit lelijke zelfbedachte zelfstandig naamwoord de laatste tijd te
> onpas gebruiken, door mensen die gewichtig willen doen.
> Ik heb wel een vaag vermoeden wat men ermee bedoelt, maar wie heeft dit
> woord bedacht en vooral waarom?

Het woord is niet lelijker of zelfbedaxter dan andere. Het wordt al heel
lang gebruikt. Misschien ooit om gewixtig te doen, maar dat is allang
niet meer zo. Het is nu een gewoon woord, dat heel goed aangeeft wat
bedoeld wordt. Zoals zoveel woorden heeft het een letterlijke betekenis,
en diverse graden van symboliek, toespitsing, generalisatie en
vergelijking.

Geen probleem.

pe


Ronald Horsselenberg

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to
In article <37E17A4A...@xs4all.nl>, elde...@xs4all.nl says...

> toon wrote:

> Het woord is niet lelijker of zelfbedaxter dan andere. Het wordt al heel
> lang gebruikt. Misschien ooit om gewixtig te doen, maar dat is allang
> niet meer zo. Het is nu een gewoon woord, dat heel goed aangeeft wat
> bedoeld wordt. Zoals zoveel woorden heeft het een letterlijke betekenis,
> en diverse graden van symboliek, toespitsing, generalisatie en
> vergelijking.

Zeer juist meneer pe, maar ondertussen weten we nog niet wat de
oorspronkelijke 'letterlijke' betekenis dan wel mag zijn.
En ik heb pas mijn GVD weggegeven, dus...

Ronald

Peter Elderson

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to

Ergens iets insteken, een mes of zo. Een auto axteruit in een garage
zetten is "axteruit insteken". Met "insteek" kan je dan aanduiden: de
aktie van het insteken, of de plaats van insteken, of de intentie van
het insteken, of de aktie en de plaats en de intentie tegelijk.
Figuurlijk kun je dit toepassen op gespreksstof, of lesstof, of een
diskussie over bedrijfsstrategie: een bepaalde insteek in of op de
materie.

pe


Herman Haverkort

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to
Niettemin roept "insteek" bij mij nog steeds associaties op met
overloze, softe en ineffectieve vergaderingen en gesprekken
(kortom: overleg, met de klemtoon op de _eerste_ lettergreep...),
ontsproten aan het brein van management-goeroes en randgroep-
organisatiedeskundigen. D.w.z.: wie mijn steun voor een bepaalde
insteek wil, doet er verstandig aan te spreken van een "aanpak" of
"benadering". Anders loopt hij het risico stiekem toch iets minder
serieus genomen te worden.

Groeten,
Herman
--
Herman Haverkort | tel. (026) 35 16 7 23
Zijpendaalseweg 17 | e-mail: hjha...@cs.uu.nl
6814 CB Arnhem | home: her...@cistron.nl
The Netherlands | www: http://come.to/hh

Peter Elderson

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to
Herman Haverkort wrote:
>
> Niettemin roept "insteek" bij mij nog steeds associaties op met
> overloze, softe en ineffectieve vergaderingen en gesprekken
> (kortom: overleg, met de klemtoon op de _eerste_ lettergreep...),
> ontsproten aan het brein van management-goeroes en randgroep-
> organisatiedeskundigen. D.w.z.: wie mijn steun voor een bepaalde
> insteek wil, doet er verstandig aan te spreken van een "aanpak" of
> "benadering". Anders loopt hij het risico stiekem toch iets minder
> serieus genomen te worden.

Zoals gezegd, die klank heeft het woord in het algemeen niet meer. Wie
niet door zijn eigen randallergisxe restassociatie heen kan kijken,
loopt het risiko niet mee te kunnen praten over de betreffende materie.

pe

Herman Haverkort

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to

Goed, ik overdrijf een beetje. Maar als iemand het woord "insteek"
gebruikt, valt me dat in ieder geval wel op. Nog een paar van dat
soort woorden erbij, en ik zal gaan denken "hij praat raar, en dat
is hij ook", of: "hij praat raar, maar hij heeft wel gelijk",
afhankelijk van de inhoud. Ik zal het woord daarom nooit laten
staan in een door mij te redigeren tekst: het leidt af van de
boodschap, dit in tegenstelling tot woorden als "aanpak" en
"benadering", waar niemand van opkijkt.

Peter Elderson

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to
Herman Haverkort wrote:
> dit in tegenstelling tot woorden als "aanpak" en
> "benadering", waar niemand van opkijkt.

Aanpak klinkt agressief ingrijpend. Benadering klinkt onzeker.

pe

toon

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to

Herman Haverkort heeft in onnavolgbare ijver het volgende geopperd...

|
|>Herman Haverkort wrote:
|>>
|>> Niettemin roept "insteek" bij mij nog steeds associaties op met
|>> overloze, softe en ineffectieve vergaderingen en gesprekken
|>> (kortom: overleg, met de klemtoon op de _eerste_ lettergreep...),
|>> ontsproten aan het brein van management-goeroes en randgroep-
|>> organisatiedeskundigen. D.w.z.: wie mijn steun voor een bepaalde
|>> insteek wil, doet er verstandig aan te spreken van een "aanpak" of
|>> "benadering". Anders loopt hij het risico stiekem toch iets minder
|>> serieus genomen te worden.
|>
|>Zoals gezegd, die klank heeft het woord in het algemeen niet meer. Wie
|>niet door zijn eigen randallergisxe restassociatie heen kan kijken,
|>loopt het risiko niet mee te kunnen praten over de betreffende materie.
|
|Goed, ik overdrijf een beetje. Maar als iemand het woord "insteek"
|gebruikt, valt me dat in ieder geval wel op. Nog een paar van dat
|soort woorden erbij, en ik zal gaan denken "hij praat raar, en dat
|is hij ook", of: "hij praat raar, maar hij heeft wel gelijk",
|afhankelijk van de inhoud. Ik zal het woord daarom nooit laten
|staan in een door mij te redigeren tekst: het leidt af van de
|boodschap, dit in tegenstelling tot woorden als "aanpak" en

|"benadering", waar niemand van opkijkt.
|
|Groeten,
|Herman


Groot gelijk!
"Middels" laat je ook niet staan, hoop ik.

toon

toon

unread,
Sep 17, 1999, 3:00:00 AM9/17/99
to

Peter Elderson heeft in onnavolgbare ijver het volgende geopperd...

|toon wrote:
|>
|> Je hoort dit lelijke zelfbedachte zelfstandig naamwoord de laatste tijd
te
|> onpas gebruiken, door mensen die gewichtig willen doen.
|> Ik heb wel een vaag vermoeden wat men ermee bedoelt, maar wie heeft dit
|> woord bedacht en vooral waarom?
|

|Het woord is niet lelijker of zelfbedaxter dan andere. Het wordt al heel
|lang gebruikt. Misschien ooit om gewixtig te doen, maar dat is allang
|niet meer zo. Het is nu een gewoon woord, dat heel goed aangeeft wat
|bedoeld wordt. Zoals zoveel woorden heeft het een letterlijke betekenis,
|en diverse graden van symboliek, toespitsing, generalisatie en
|vergelijking.
|

|Geen probleem.
|
|pe


Blijkt het toch een oud woord te zijn. {Insteek m -steken insteekkamer:
hangkamer} {Hangkamer v(m) -s insteekkamer, d.i. bovenkamer op halve hoogte
v.e. benedenverdieping of iets hoger tegen de zoldering aangebracht} M.J.
Koenen [helaas geen geld voor Van Dale]

Maar zo wordt het niet gebruikt, zoals jij opmerkt.
Blijft de vraag: Wie heeft "kamer" (op halve hoogte) verward met
"benadering" of "invalshoek"????

Een gek, of een dronkaard, of een ambtenaar of..........?

toon

Helmi

unread,
Sep 18, 1999, 3:00:00 AM9/18/99
to

toon <apnijsse*trefpunt.geenzooi.zeeland.nl> schreef in berichtnieuws
37e2b73a$0$10...@news2.zeelandnet.nl...

> Blijkt het toch een oud woord te zijn. {Insteek m -steken
insteekkamer:
> hangkamer} {Hangkamer v(m) -s insteekkamer, d.i. bovenkamer op halve
hoogte
> v.e. benedenverdieping of iets hoger tegen de zoldering aangebracht}
M.J.
> Koenen [helaas geen geld voor Van Dale]

VD12 is minder uitgebreid dan Koenen daar waar het de eerste betekenis
van 'insteek' aangaat: "1. insteekkamer;", maar VD12 weet nog een tweede
betekenis: "2. kielspit dat het begin van een ingraving, b.v. een kanaal
aangeeft;"

> Maar zo wordt het niet gebruikt, zoals jij opmerkt.
> Blijft de vraag: Wie heeft "kamer" (op halve hoogte) verward met
> "benadering" of "invalshoek"????
>
> Een gek, of een dronkaard, of een ambtenaar of..........?

De persoon die 'insteek' vermoedelijk als eerste gebruikte is vast een
Belg geweest (natuurlijk een die het Nederlands beheerste, want anders
had hij mogelijk over 'optique' gesproken en er verder geen steek van
begrepen).

VD12:
-insteken (overg.: stak in, h. ingestoken), 1. ergens in steken:
[.....VD geeft nu een aantal voorbeelden, waarvan ik eentje overneem]
*op een voorstel insteken*, er positief op reageren [...]; 2. (gew.)
(bij een verkoping) invoegen, tussenvoegen: ingestoken goed; [...hierna
volgen nog zes andere betekenissen...];
9. (gew.) aanvangen, beginnen.

Het begin - de start, de insteek - en het eind van dit draadje heb ik
gewist; mijn insteek is dus een andere dan die van Toon...

Dag vriendelingen;-)

Helmi,
steekt zomaar even in (en steekt er zelfs wat van op).

Christian Beer

unread,
Sep 19, 1999, 3:00:00 AM9/19/99
to
Helmi <helmi...@wxs.nl> schrieb in Nachricht
7s1c2g$o5l$1...@reader1.wxs.nl...

> toon <apnijsse*trefpunt.geenzooi.zeeland.nl> schreef in berichtnieuws
> 37e2b73a$0$10...@news2.zeelandnet.nl...
>
> > Blijkt het toch een oud woord te zijn. {Insteek m -steken
> > insteekkamer: hangkamer} {Hangkamer v(m) -s insteekkamer,
> > d.i. bovenkamer op halve hoogte v.e. benedenverdieping of iets
> > hoger tegen de zoldering aangebracht} M.J.
> > Koenen [helaas geen geld voor Van Dale]
>
> VD12 is minder uitgebreid dan Koenen daar waar het de eerste
> betekenis van 'insteek' aangaat: "1. insteekkamer;", maar VD12
> weet nog een tweede betekenis: "2. kielspit dat het begin van een
> ingraving, b.v. een kanaal aangeeft;"

Insteek in de oever waar het kanaal begint.
Hier kan de verklaring liggen. Met andere woorden: Dit is de insteek. Hier
beginnen we (wetenschappelijk een kanaal) te graven. (dus niet
stroomopwaarts of stroomopwaarts)

> > Maar zo wordt het niet gebruikt, zoals jij opmerkt.
> > Blijft de vraag: Wie heeft "kamer" (op halve hoogte) verward
> > met "benadering" of "invalshoek"????

Zie hierboven insteek in de oever.

> > Een gek, of een dronkaard, of een ambtenaar of..........?

Niet dus.

> De persoon die 'insteek' vermoedelijk als eerste gebruikte is vast een
> Belg geweest (natuurlijk een die het Nederlands beheerste, want anders
> had hij mogelijk over 'optique' gesproken en er verder geen steek van
> begrepen).

In de hoge (beneden)verdieping van een renaissancehuis werd halverwege een
vloer ingestoken (insteek) zodat men een tussenverdieping bekwam. Indien de
tussenvloer niet de volledige oppervlakte (-trap) besloeg (bijv. de
voorkamer bleef (-balkon) zijn volledige hoogte houden) bleef men van een
insteek spreken.
Insteek werd ook synoniem voor een zekere vorm verkaveling zodat een kavel
uit een groter geheel werd genomen men ook van een insteek sprak. Een
'uitsnede/uitsnij' (Ausschnitt) had in dit laatste geval juister geweest.

cyberbeer

Herman Haverkort

unread,
Sep 20, 1999, 3:00:00 AM9/20/99
to
In <37E26010...@xs4all.nl> Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> writes:

>Aanpak klinkt agressief ingrijpend. Benadering klinkt onzeker.

En dat vind ik de grootste onzin die ik ooit heb gehoord.

Aanpak klinkt op zijn hoogst daadkrachtig. Benadering voorzichtig
(even voorzichtig als insteek).

Groeten,
Herman

J. Kagie

unread,
Sep 22, 1999, 3:00:00 AM9/22/99
to

Herman Haverkort <hjha...@cs.uu.nl> schreef in berichtnieuws
7s53v2$fsg$1...@krant.cs.uu.nl...

"Insteek" is voor mij iets anders dan aanpak en benadering. "insteek" is
hetgeen je in een onderhandeling wilt bereiken. Hoe je dat aanpakt of
benadert hangt van de omstandigheden af.
Medestanders?

Groet, John


L.E.Sixma

unread,
Sep 22, 1999, 3:00:00 AM9/22/99
to

Ja.

Q

Peter Elderson

unread,
Sep 22, 1999, 3:00:00 AM9/22/99
to
"J. Kagie" wrote:
> "Insteek" is voor mij iets anders dan aanpak en benadering. "insteek" is
> hetgeen je in een onderhandeling wilt bereiken. Hoe je dat aanpakt of
> benadert hangt van de omstandigheden af.

Daar kan ik mij slexts heel in de verte mee verenegen. Het is me te via
via overdraxtelek. Als je een bepaald doel wilt bereiken, kies je een
bepaalde insteek, waarvan je denkt dat die het beste resultaat zal
geven. Wat jij bedoelt zou ik dan de inzet noemen.

Overdraxtelek kun je insteek en inzet gelijkstellen, mits de koppeling
tussen insteek en inzet er is. Maar dat is vaak niet zo, insteek is
volgens mij meestal niet meer dan "ergens beginnen".

pe

J. Kagie

unread,
Sep 23, 1999, 3:00:00 AM9/23/99
to

Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> schreef in berichtnieuws
37E8C13C...@xs4all.nl...

Kan me heel goed indenken dat het begrip dat jij en ik verbinden aan deze
term afhangt van de werkomgeving waarin je het woord hoort gebruiken.
(uitschakelen heeft voor een electromonteur ook een andere betekenis dan
voor de commandant van een militaire missie).

Bij "inzet" denk ik weer veel eerder aan "gedrevenheid, motivatie". (Het
junioren elftal was de mindere in ervaring en techniek, maar heeft dankzij
hun meer dan 100% inzet wel de wedstrijd gewonnen.)


Groet, John

Peter Elderson

unread,
Sep 23, 1999, 3:00:00 AM9/23/99
to
"J. Kagie" wrote:
> Bij "inzet" denk ik weer veel eerder aan "gedrevenheid, motivatie". (Het
> junioren elftal was de mindere in ervaring en techniek, maar heeft dankzij
> hun meer dan 100% inzet wel de wedstrijd gewonnen.)

Daar denk ik ook aan, maar jij had het over wat je wilt bereiken bij
onderhandelingen, en dat zou ik eerder de inzet (van het spel) dan de
insteek noemen.

pe

toon

unread,
Sep 23, 1999, 3:00:00 AM9/23/99
to

Peter Elderson heeft in onnavolgbare ijver het volgende geopperd...

|"J. Kagie" wrote:


Kun je in dat geval (en in de meeste gevallen) niet beter het aloude woord
'doel' gebruiken. "Het doel van de regering bij de onderhandelingen is......
enz."

Blijkt insteek misschien toch gewoon een mode-woord te zijn, dat over
twintig jaar waarschijnlijk niet meer wordt gebruikt.


toon

J. Kagie

unread,
Sep 24, 1999, 3:00:00 AM9/24/99
to

toon <apnijsse*trefpunt.geenzooi.zeeland.nl> schreef in berichtnieuws
37ea79f3$0$27...@news2.zeelandnet.nl...

>
> Peter Elderson heeft in onnavolgbare ijver het volgende geopperd...

> |Daar denk ik ook aan, maar jij had het over wat je wilt bereiken bij


> |onderhandelingen, en dat zou ik eerder de inzet (van het spel) dan de
> |insteek noemen.

> Kun je in dat geval (en in de meeste gevallen) niet beter het aloude woord


> 'doel' gebruiken. "Het doel van de regering bij de onderhandelingen
is......
> enz."

Dat klinkt me niet direct vertrouwd in de oren, maar dat zegt niet veel.

>
> Blijkt insteek misschien toch gewoon een mode-woord te zijn, dat over
> twintig jaar waarschijnlijk niet meer wordt gebruikt.

Dat is heel goed mogelijk; het is inderdaad een mode-woord. Insteek
associeer ik min of meer met "verborgen agenda". Het doel van een
onderhandeling is overeenstemming te bereiken en wel van dien aard dat beide
of alle partijen daar beter van worden. De "insteek" is een doelstelling.
Bv. jij vraagt voor een product/dienst f 500. f 450 is voor mij nog
aanvaardbaar, dan maak ik nog steeds winst, maar mijn "insteek" is
overeenstemming te bereiken op een prijs van f 400, omdat ik anders mijn
aandacht beter kan richten op andere leveranciers of andere producten.

Groeten, John


>
>
> toon
>
>

0 new messages