Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss
Zo heet dat dus: hypallage
35 views
Skip to first unread message
Rein
May 29, 2021, 8:34:16 AM5/29/21
to
<https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/is-een-dodelijk-slachtoffer-een-gevaar-voor-zijn-omgeving~bc0ce646/>
<q>
En toch is een 'dodelijk slachtoffer' taalkundig ook mogelijk. De
Taalunie weet het mooi uit te leggen: 'Het bijvoeglijk naamwoord
dodelijk wordt hier op een bijzondere manier, en wel metonymisch
gebruikt. Het zegt niet – zoals gebruikelijk – iets over het
bijbehorende zelfstandig naamwoord, maar deelt iets mee over iets
anders; meestal gaat het daarbij om een levend wezen dat met dit
bijvoeglijk naamwoord in verband kan worden gebracht.'
Het valt daarmee, aldus de Taalunie, in een rijtje met een
'bijzondere betekenisverhouding tussen bijvoeglijk en zelfstandig
naamwoord', waarin we ook combinaties vinden als 'lopend buffet'
en 'luie stoel' (dat buffet loopt natuurlijk zelf niet, en die
stoel – nou ja, u begrijpt het wel).
Zo'n bijzondere combinatie van een bijvoeglijk naamwoord en een
zelfstandig naamwoord noemen we een 'hypallage', weet Onze Taal
te melden. Handen omhoog wie daar ooit van had gehoord. 'In zo'n
combinatie verschuift er iets in de relatie tussen deze woorden:
het bijvoeglijk naamwoord staat weliswaar voor zijn kern, maar
het verwijst naar iets of iemand anders, bijvoorbeeld de
waarnemer.'
Zo ook bij het dodelijke slachtoffer: 'dodelijk' verwijst daarbij
niet naar de persoon die het leven laat, maar naar (de afloop
van) het ongeluk waarin hij verwikkeld is geraakt.
</>
--
<
<q>
En toch is een 'dodelijk slachtoffer' taalkundig ook mogelijk. De
Taalunie weet het mooi uit te leggen: 'Het bijvoeglijk naamwoord
dodelijk wordt hier op een bijzondere manier, en wel metonymisch
gebruikt. Het zegt niet – zoals gebruikelijk – iets over het
bijbehorende zelfstandig naamwoord, maar deelt iets mee over iets
anders; meestal gaat het daarbij om een levend wezen dat met dit
bijvoeglijk naamwoord in verband kan worden gebracht.'
Het valt daarmee, aldus de Taalunie, in een rijtje met een
'bijzondere betekenisverhouding tussen bijvoeglijk en zelfstandig
naamwoord', waarin we ook combinaties vinden als 'lopend buffet'
en 'luie stoel' (dat buffet loopt natuurlijk zelf niet, en die
stoel – nou ja, u begrijpt het wel).
Zo'n bijzondere combinatie van een bijvoeglijk naamwoord en een
zelfstandig naamwoord noemen we een 'hypallage', weet Onze Taal
te melden. Handen omhoog wie daar ooit van had gehoord. 'In zo'n
combinatie verschuift er iets in de relatie tussen deze woorden:
het bijvoeglijk naamwoord staat weliswaar voor zijn kern, maar
het verwijst naar iets of iemand anders, bijvoorbeeld de
waarnemer.'
Zo ook bij het dodelijke slachtoffer: 'dodelijk' verwijst daarbij
niet naar de persoon die het leven laat, maar naar (de afloop
van) het ongeluk waarin hij verwikkeld is geraakt.
</>
--
<
Jos Bergervoet
May 29, 2021, 3:45:02 PM5/29/21
to
--
Jos
wugi
May 30, 2021, 4:54:57 AM5/30/21
to
Op 29/05/2021 om 14:34 schreef Rein:
De Nederlandse wiki maakt er (als enige zo te zien) hypollage van.
Iemand zin in verbeteren?
De noordamerikaanse uitspraak valt samen met een "hypology", als dat
bestaan zou hebben.
Onze uitspraak zou, naar het Grieks, hipAllagee of zoiets moeten zijn,
niks met alliages en garages vandoen.
--
guido wugi
Iemand zin in verbeteren?
De noordamerikaanse uitspraak valt samen met een "hypology", als dat
bestaan zou hebben.
Onze uitspraak zou, naar het Grieks, hipAllagee of zoiets moeten zijn,
niks met alliages en garages vandoen.
--
guido wugi
Rein
May 30, 2021, 10:44:31 AM5/30/21
to
wugi <wu...@scrlt.com> wrote:
> Op 29/05/2021 om 14:34 schreef Rein:
> > <https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/is-een-dodelijk-slachtoffer-een
> > -gevaar-voor-zijn-omgeving~bc0ce646/>
> >
> > <q>
> > [...]
> Op 29/05/2021 om 14:34 schreef Rein:
> > <https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/is-een-dodelijk-slachtoffer-een
> > -gevaar-voor-zijn-omgeving~bc0ce646/>
> >
> > <q>
> > Zo'n bijzondere combinatie van een bijvoeglijk naamwoord en een
> > zelfstandig naamwoord noemen we een 'hypallage', weet Onze Taal
> > te melden. Handen omhoog wie daar ooit van had gehoord. 'In zo'n
> > combinatie verschuift er iets in de relatie tussen deze woorden:
> > het bijvoeglijk naamwoord staat weliswaar voor zijn kern, maar
> > het verwijst naar iets of iemand anders, bijvoorbeeld de
> > waarnemer.'
> > Zo ook bij het dodelijke slachtoffer: 'dodelijk' verwijst daarbij
> > niet naar de persoon die het leven laat, maar naar (de afloop
> > van) het ongeluk waarin hij verwikkeld is geraakt.
> > </>
> De Nederlandse wiki maakt er (als enige zo te zien) hypollage van.
> Iemand zin in verbeteren?
Ben je niet in de war met een andere bron? Ik lees er: "Een
> > zelfstandig naamwoord noemen we een 'hypallage', weet Onze Taal
> > te melden. Handen omhoog wie daar ooit van had gehoord. 'In zo'n
> > combinatie verschuift er iets in de relatie tussen deze woorden:
> > het bijvoeglijk naamwoord staat weliswaar voor zijn kern, maar
> > het verwijst naar iets of iemand anders, bijvoorbeeld de
> > waarnemer.'
> > Zo ook bij het dodelijke slachtoffer: 'dodelijk' verwijst daarbij
> > niet naar de persoon die het leven laat, maar naar (de afloop
> > van) het ongeluk waarin hij verwikkeld is geraakt.
> > </>
> De Nederlandse wiki maakt er (als enige zo te zien) hypollage van.
> Iemand zin in verbeteren?
enallage (ook hypallage genoemd) is in de letterkunde een
stijlfiguur, waarbij [...]".
<https://nl.wikipedia.org/wiki/Enallage>
> De noordamerikaanse uitspraak valt samen met een "hypology", als dat
> bestaan zou hebben.
> Onze uitspraak zou, naar het Grieks, hipAllagee of zoiets moeten zijn,
> niks met alliages en garages vandoen.
het toch als 'hiepallaazje' zal uitspreken ;)
--
<
wugi
May 30, 2021, 12:27:56 PM5/30/21
to
Op 30/05/2021 om 16:44 schreef Rein:
--
guido wugi
>> De Nederlandse wiki maakt er (als enige zo te zien) hypollage van.
>> Iemand zin in verbeteren?
> Ben je niet in de war met een andere bron? Ik lees er: "Een
> enallage (ook hypallage genoemd) is in de letterkunde een
> stijlfiguur, waarbij [...]".
> <https://nl.wikipedia.org/wiki/Enallage>
>
https://nl.wikipedia.org/wiki/Hypollage
>> Iemand zin in verbeteren?
> Ben je niet in de war met een andere bron? Ik lees er: "Een
> enallage (ook hypallage genoemd) is in de letterkunde een
> stijlfiguur, waarbij [...]".
> <https://nl.wikipedia.org/wiki/Enallage>
>
--
guido wugi
Peter Smulders
May 30, 2021, 2:09:08 PM5/30/21
to
https://nl.forvo.com/word/hypallage/#nl
of zie https://vrttaal.net/taaladvies-uitspraak/hypallage
Ruud Harmsen
May 31, 2021, 12:53:57 AM5/31/21
to
Sun, 30 May 2021 20:09:06 +0200: Peter Smulders <de...@home.nl>
scribeva:
https://rudhar.com/cgi-bin/cgi-grep.cgi?cerca=hypallage&iaen=1&ianl=1&nlia=1&fria=1&deia=1
scribeva:
>Luister eens naar Kareltje
>https://nl.forvo.com/word/hypallage/#nl
>of zie https://vrttaal.net/taaladvies-uitspraak/hypallage
Als het bestaat in het Interlingua, dan bestaat het:
>https://nl.forvo.com/word/hypallage/#nl
>of zie https://vrttaal.net/taaladvies-uitspraak/hypallage
https://rudhar.com/cgi-bin/cgi-grep.cgi?cerca=hypallage&iaen=1&ianl=1&nlia=1&fria=1&deia=1
Ruud Harmsen
May 31, 2021, 12:56:41 AM5/31/21
to
Mon, 31 May 2021 06:53:51 +0200: Ruud Harmsen <r...@rudhar.com>
scribeva:
Als het in de Wiktionary staat, dan moet het wel bestaan:
https://en.wiktionary.org/wiki/hypallage
scribeva:
https://en.wiktionary.org/wiki/hypallage
wugi
May 31, 2021, 4:49:35 AM5/31/21
to
Op 31/05/2021 om 6:56 schreef Ruud Harmsen:
--
guido wugi
> Als het in de Wiktionary staat, dan moet het wel bestaan:
> https://en.wiktionary.org/wiki/hypallage
Dan bestaat het niet in het Nederlands.
> https://en.wiktionary.org/wiki/hypallage
--
guido wugi
Rein
May 31, 2021, 5:52:01 AM5/31/21
to
Peter Smulders <de...@home.nl> wrote:
> On 30-5-2021 16:44, Rein wrote:
> > wugi <wu...@scrlt.com> wrote:
> >> [...]
> On 30-5-2021 16:44, Rein wrote:
> > wugi <wu...@scrlt.com> wrote:
> >> Onze uitspraak zou, naar het Grieks, hipAllagee of zoiets moeten zijn,
> >> niks met alliages en garages vandoen.
> > 'Moeten zijn', misschien. Maar ik vrees dat elk weldenkend mens
> > het toch als 'hiepallaazje' zal uitspreken ;)
> Luister eens naar Kareltje
> https://nl.forvo.com/word/hypallage/#nl
> of zie https://vrttaal.net/taaladvies-uitspraak/hypallage
Schandalig om het weldenkende mensen zo moeilijk te maken.
> >> niks met alliages en garages vandoen.
> > 'Moeten zijn', misschien. Maar ik vrees dat elk weldenkend mens
> > het toch als 'hiepallaazje' zal uitspreken ;)
> Luister eens naar Kareltje
> https://nl.forvo.com/word/hypallage/#nl
> of zie https://vrttaal.net/taaladvies-uitspraak/hypallage
--
<
Rein
May 31, 2021, 5:52:03 AM5/31/21
to
zoekwoord 'hypallage' had ingetypt, was je op de mijne
uitgekomen.
--
<
wugi
May 31, 2021, 5:59:23 AM5/31/21
to
Op 30/05/2021 om 20:09 schreef Peter Smulders:
Hier https://onzetaal.nl/taaladvies/hypallage/ denken ze daar helemaal
niet aan en over.
--
guido wugi
niet aan en over.
--
guido wugi
wugi
May 31, 2021, 6:06:14 AM5/31/21
to
Op 31/05/2021 om 11:52 schreef Rein:
Met "hypallage wiki", via de Engelse.
--
guido wugi
--
guido wugi
h@wig
May 31, 2021, 9:50:41 AM5/31/21
to
wugi beweerde :
Is het niet gek om een een vernederlands woord (het oorspronkelijke is
'hupostasis') uit te blijven spreken zoals de oude Grieken dat deden?
Het kwam nb via het Frans naar hier. En waarom dan niet 'hUpallagee'?
Ik zou zeggen: vergeet de Griekse oorsprong, richt je naar de Franse
uitspraak als je er geen hiepalaat, hiepalloo, hypaleet of hypalese van
durft te maken. Hebben we met de thermostaat (en de prostaat*) ook
gedaan
Huppakee!
*prostaat [voorstanderklier] {1901-1925} < frans prostate < grieks
prostatès [die vooraan staat], van prohistèmi [ik zet vooraan], van pro
[voor] + histèmi [ik doe staan].
'hupostasis') uit te blijven spreken zoals de oude Grieken dat deden?
Het kwam nb via het Frans naar hier. En waarom dan niet 'hUpallagee'?
Ik zou zeggen: vergeet de Griekse oorsprong, richt je naar de Franse
uitspraak als je er geen hiepalaat, hiepalloo, hypaleet of hypalese van
durft te maken. Hebben we met de thermostaat (en de prostaat*) ook
gedaan
Huppakee!
*prostaat [voorstanderklier] {1901-1925} < frans prostate < grieks
prostatès [die vooraan staat], van prohistèmi [ik zet vooraan], van pro
[voor] + histèmi [ik doe staan].
Ruud Harmsen
May 31, 2021, 11:19:04 AM5/31/21
to
Mon, 31 May 2021 10:49:28 +0200: wugi <br...@wugi.be> scribeva:
Als het in het Engels én het Interlingua bestaat (dus naast Engels in
nog minstens twee van Frans/Italiaan/Spantugees), dan is de kans erg
groot dat het ook in het Nederlands bestaat.
--
Ruud Harmsen, http://rudhar.com
nog minstens twee van Frans/Italiaan/Spantugees), dan is de kans erg
groot dat het ook in het Nederlands bestaat.
--
Ruud Harmsen, http://rudhar.com
Ruud Harmsen
May 31, 2021, 11:21:01 AM5/31/21
to
Mon, 31 May 2021 15:50:32 +0200: h@wig <hedwig.d...@planet.nl>
scribeva:
maakt nog wel wat uit.
>Het kwam nb via het Frans naar hier. En waarom dan niet 'hUpallagee'?
>Ik zou zeggen: vergeet de Griekse oorsprong, richt je naar de Franse
>uitspraak als je er geen hiepalaat, hiepalloo, hypaleet of hypalese van
>durft te maken. Hebben we met de thermostaat (en de prostaat*) ook
>gedaan
>
>Huppakee!
>
>*prostaat [voorstanderklier] {1901-1925} < frans prostate < grieks
>prostatès [die vooraan staat], van prohistèmi [ik zet vooraan], van pro
>[voor] + histèmi [ik doe staan].
scribeva:
>Is het niet gek om een een vernederlands woord (het oorspronkelijke is
>'hupostasis') uit te blijven spreken zoals de oude Grieken dat deden?
Tja, en welke Grieken dan precies? Welk dialect en welke periode? Dat
>'hupostasis') uit te blijven spreken zoals de oude Grieken dat deden?
maakt nog wel wat uit.
>Het kwam nb via het Frans naar hier. En waarom dan niet 'hUpallagee'?
>Ik zou zeggen: vergeet de Griekse oorsprong, richt je naar de Franse
>uitspraak als je er geen hiepalaat, hiepalloo, hypaleet of hypalese van
>durft te maken. Hebben we met de thermostaat (en de prostaat*) ook
>gedaan
>
>Huppakee!
>
>*prostaat [voorstanderklier] {1901-1925} < frans prostate < grieks
>prostatès [die vooraan staat], van prohistèmi [ik zet vooraan], van pro
>[voor] + histèmi [ik doe staan].
Pancho Sanza
May 31, 2021, 11:45:22 AM5/31/21
to
h@wig <hedwig.d...@planet.nl> menulis:
>Is het niet gek om een een vernederlands woord (het oorspronkelijke is
>'hupostasis') uit te blijven spreken zoals de oude Grieken dat deden?
"Je Cuclamen zien er echt hupergezond uit, Cunthia!"
--
Pancho (Cuberpunk)
>Is het niet gek om een een vernederlands woord (het oorspronkelijke is
>'hupostasis') uit te blijven spreken zoals de oude Grieken dat deden?
--
Pancho (Cuberpunk)
Ruud Harmsen
May 31, 2021, 12:35:20 PM5/31/21
to
Mon, 31 May 2021 17:45:21 +0200: Pancho Sanza <span...@gmail.com>
scribeva:
Die uu-klank heeft het nog tot media 11e eeuw volgehouden, best lang!:
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1fv46XgPPJy-ky9FUSApiemOVmtc8i6q7ZL5XkqtmMWA/edit#gid=1919026778
scribeva:
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1fv46XgPPJy-ky9FUSApiemOVmtc8i6q7ZL5XkqtmMWA/edit#gid=1919026778
Ralf Negennek
Jun 2, 2021, 2:00:02 AM6/2/21
to
Jos Bergervoet <jos.ber...@xs4all.nl> wrote:
> On 21/05/29 2:34 PM, Rein wrote:
>> <https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/is-een-dodelijk-slachtoffer-een-gevaar-voor-zijn-omgeving~bc0ce646/>
>>
>> <q>
>> En toch is een 'dodelijk slachtoffer' taalkundig ook mogelijk. De
>> Taalunie weet het mooi uit te leggen: 'Het bijvoeglijk naamwoord
>> dodelijk wordt hier op een bijzondere manier, en wel metonymisch
>> gebruikt. Het zegt niet – zoals gebruikelijk – iets over het
>> bijbehorende zelfstandig naamwoord, maar deelt iets mee over iets
>> anders; meestal gaat het daarbij om een levend wezen dat met dit
>> bijvoeglijk naamwoord in verband kan worden gebracht.'
>> Het valt daarmee, aldus de Taalunie, in een rijtje met een
>> 'bijzondere betekenisverhouding tussen bijvoeglijk en zelfstandig
>> naamwoord', waarin we ook combinaties vinden als 'lopend buffet'
>> en 'luie stoel' (dat buffet loopt natuurlijk zelf niet, en die
>> stoel – nou ja, u begrijpt het wel).
>> Zo'n bijzondere combinatie van een bijvoeglijk naamwoord en een
>> zelfstandig naamwoord noemen we een 'hypallage', weet Onze Taal
>> te melden. Handen omhoog
We hebben je wel herkend hoor, o Grote Geest van Nico Haak!
> On 21/05/29 2:34 PM, Rein wrote:
>> <https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/is-een-dodelijk-slachtoffer-een-gevaar-voor-zijn-omgeving~bc0ce646/>
>>
>> <q>
>> En toch is een 'dodelijk slachtoffer' taalkundig ook mogelijk. De
>> Taalunie weet het mooi uit te leggen: 'Het bijvoeglijk naamwoord
>> dodelijk wordt hier op een bijzondere manier, en wel metonymisch
>> gebruikt. Het zegt niet – zoals gebruikelijk – iets over het
>> bijbehorende zelfstandig naamwoord, maar deelt iets mee over iets
>> anders; meestal gaat het daarbij om een levend wezen dat met dit
>> bijvoeglijk naamwoord in verband kan worden gebracht.'
>> Het valt daarmee, aldus de Taalunie, in een rijtje met een
>> 'bijzondere betekenisverhouding tussen bijvoeglijk en zelfstandig
>> naamwoord', waarin we ook combinaties vinden als 'lopend buffet'
>> en 'luie stoel' (dat buffet loopt natuurlijk zelf niet, en die
>> stoel – nou ja, u begrijpt het wel).
>> Zo'n bijzondere combinatie van een bijvoeglijk naamwoord en een
>> zelfstandig naamwoord noemen we een 'hypallage', weet Onze Taal
>> te melden. Handen omhoog
>
> Intelligent verhaal.
>
--
Ralf Negennek
0 new messages