betekenis pardoes
Fe
<vanDale>
par·does bw halsoverkop, plotseling
</vanDale>
In het traditionele liedje Catootje wordt alles pardoes gemaakt: "zij maakte
een dominee/barones/keukenmeid enz. pardoes." Dat zal hier toch wel niet
halsoverkop betekenen?
--
Ralf Negennek
Fe
news:49002e68$0$190$e4fe...@news.xs4all.nl...
> een dominee/barones/keukenmeid enz. pardoes." Dat zal hier toch wel niet
> halsoverkop betekenen?
Pardoes heeft iets met kinderen van doen zeggen ze hier.
--
Ralf Negennek
Drebus Jodocus Haast
wrote:
Zie WNT.
h@wig
een dominee/barones/keukenmeid enz. pardoes." Dat zal hier toch wel
niet
halsoverkop betekenen?
Hedwig:
Volgens de digiVD ook: zonder zich te bedenken.
Heb ik ook altijd als ik op de botermarkt sta, dan maak ik pardoes een
lichtmatroos.
Lekker spontaan ding, die Catootje. .
http://www.youtube.com/watch?v=tfHcjFJ3bAk
Dat zit er nu ingeramd voor de hele dag, bedankt, Fe!
Fe:
Pardoes heeft iets met kinderen van doen zeggen ze hier.
Villa Pardoes is een feeëriek vakantieverblijf in de Efteling waar
alleen heel erg zieke kinderen met hun familie mogen logeren.
Fe
"h@wig" <hedwig.d...@planet.nl> schreef in bericht
news:dc1a163f-b2d9-42e5...@34g2000hsh.googlegroups.com...
>http://www.youtube.com/watch?v=tfHcjFJ3bAk
>Dat zit er nu ingeramd voor de hele dag, bedankt, Fe!
Excuus.
>Fe:
>Pardoes heeft iets met kinderen van doen zeggen ze hier.
>Villa Pardoes is een feeëriek vakantieverblijf in de Efteling waar
>alleen heel erg zieke kinderen met hun familie mogen logeren.
Ja, maar ook veel kinderdagverblijven heten zo en de muis van de
Julianatoren hiero ook.
--
Ralf Negennek
Fe
news:4bc5ddeb-479a-4242...@d70g2000hsc.googlegroups.com...
>Zie WNT.
Heknie. Wat staat daar dan over pardoes?
--
Ralf Negennek
Guido Reijnders
Omdat het een typisch kinderwoord is? Ik heb nog nooit gelezen 'Gisteren
dook de AEX pardoes onder de 250 punten', tenzij schertsend.
Guido
DirkJan
Fe schreef:
> "Drebus Jodocus Haast" <ko...@stadhouders.biz> schreef
>> Zie WNT.
> Heknie. Wat staat daar dan over pardoes?
Dat het hoogstwaarschijnlijk een klanknabootsend woord is, verwant
aan paf en poef.
Je kan het WNT zo op het web vinden. Wel aanmelden.
DJ
Fe
"DirkJan" <dir...@chello.nl> schreef in bericht
news:gdpq4m$1oka$1...@nl-news.euro.net...
>> Heknie. Wat staat daar dan over pardoes?
>
> Dat het hoogstwaarschijnlijk een klanknabootsend woord is, verwant
> aan paf en poef.
Ja, plotseling. (slag, klap) Dat had ik ook al in de vD gevonden. Dat zegt
dus nog 3x niks. Dus:
waarom pardoes in traditioneel liedje, waarom verband met kinderen?
--
Ralf Negennek
P@ndabear, eats shoots and leaves
Meer zoiets als 'verdomme'.
PARDOES
Woordsoort: tw., bw.
Modern lemma: pardoes
- PERDOES -, tusschenwerpsel en bijw. Daarnaast eertijds bardoes.
Gewestelijk pardoens (SCHUERM. [1865-1870]). Evenzoo mnd. pardûs, du. dial.
bardauz, perdûz, hd. pardauz; de. bardus, zw. burdus (naast bardus, badus).
Het is niet onwaarschijnlijk, dat het woord in de verschillende talen uit
het Ndd. is overgenomen, misschien door bemiddeling van de zeemanstaal. De
afleiding is niet met zekerheid bekend, maar vergelijking met ndl. pardaf en
pardoef naast paf, poef, doet vermoeden, dat ook pardoes een
klanknabootsende formatie is. Vergelijk ook den hd. vorm bauz baradauz bij
GRIMM 1, 1202.
+?1. Als klanknabootsing van een doffen, plotselingen slag of smak.
Pardoes! daar lag hij. - Pardoens! (Een uitroepingswoord als . iets met
gedruisch valt), SCHUERM. [1865-1870].
?- Vandaar ook als bijw. gebezigd in toepassing op een plotselingen val of
slag, en bij uitbreiding voor: plotseling, onverwachts, onvoorziens, ineens,
zoo maar, regelrecht enz., al naar het verband. Thans het gewone gebruik.
Hij sprong pardoes in het water, zonder zich te bedenken, V. DALE?. Dat gaat
er pardoes op aan, BOUMAN. Hij bleef perdoes stilstaan, OPPREL (zie ook
MOLEMA). - Soo raeckte ons Schip aen 't slingeren. . Domine . bardoes op
sijn wijf, die naest hem sat, V. OVERBEKE, Reys-beschryvingh 282.
Het komt mij . voor, dat Walter haar niet zo pardoes de dood van haar' vader
moest gezegd hebben; zij kon 'er wel een schrik voor al haar leven van
houden, WOLFF en DEKEN, Wildsch. 6, 33 [1796].
In zijne drift niet denkende om den dwarsbalk, rent hij met zijn' kop
pardoes tegen de sponning, FOKKE, B.R. 3, 32 [1802].
Daar had je 't aanstonds Paf! paf! uit een pistool of drie, en D'Ancre lag
in éénen pardoes dood op den grond, 4, 83.
Ik verkwijn En verdwijn Uit het land van de levenden ., Of gy moet pardoes
de mijne zijn, Schoolm. 51 [voor 1858].
Wou je nou zoo maar pardoes weer wegloopen? ROBBERS, A. de Boogh 218.
?2. Behalve in de bij 1) genoemde opvatting wordt pardoes soms ook gebezigd
als vloek. Waarachtig! verdoemd waar! (zie MOLEMA). Evenzoo fri. pedows! b.
v.: da's pedows ek wier, dat is verdomd ook waar! (STOETT, Spreekw. n°.
1526). Waarschijnlijk is het hier gebezigd als basterdvloek in plaats van
het er op gelijkende pardie (zie ald.). Dat pardoes zelf uit sp. por dios
zou zijn ontstaan, gelijk men heeft gegist, is wegens de verwante vormen van
het woord onaannemelijk.
Pardoes, jij durft wat wagen! GOEVERNEUR, G. en R. 102.
Onder ons minse joa, . verdedig de zich goedig-gedwee Stijn, . moar sau'n
meheir . - Meheir? . meheir, . perdoes 'n kemeidie! . Ze wist niet van
kwaadheid wat er uit te moeten gooien, QUERIDO, De Jordaan 86.
Afl. Pardotsen, gewestelijk (b.v. in het Meetjesland) voor: ploffen,
neervallen, pardoefen (SCHUERM. [1865-1870]).
© 2007 INL. Artikel geschreven in 1915.
--
--
P@ndabear, eats shoots and leaves
BartV
> Pardoes, jij durft wat wagen! GOEVERNEUR, G. en R. 102.
> Onder ons minse joa, . verdedig de zich goedig-gedwee Stijn, . moar sau'n
> meheir . - Meheir? . meheir, . perdoes 'n kemeidie! . Ze wist niet van
> kwaadheid wat er uit te moeten gooien, QUERIDO, De Jordaan 86.
En dat is dan weer verwant aan Parbleu! ;-)
--
Bart
Didier Leroi
"Parbleu!" komt volgens mij niet helemaal met "pardoes" overeen maar
wel met "waarachtig wel!"
"Pardoes" luidt, in het Frans: "Bardaf!" of "Pardaf!" en wordt
uitgeroepen als iets naar beneden valt.
Mvg,
Didier
DirkJan
Didier Leroi schreef:
[...]
> "Parbleu!" komt volgens mij niet helemaal met "pardoes" overeen maar
> wel met "waarachtig wel!"
VD14 geeft als betekenis, drommels. En het is een bastaardvloek, wat
wil zeggen dat het opzettelijk is verminkt om het het woord onschuldiger
te doen klinken. Parbleu is een afleiding van par Dieu.
DJ
Simon Brouwer
Waarom niet, zo ongeveer?
Ik vat het op als: zij maakte zomaar van boter een dominee, enz.
--
Vriendelijke groet,
Simon Brouwer.
Didier Leroi
écrivait, schreef, wrote:
>Didier Leroi schreef:
Inderdaad. En nog wat verder: "Palsambleu!" > "par le sang bleu" en
dan nog "par le sang de Dieu", allemaal bastaardvloeken.
Mvg,
Didier
Piet Beertema
Nee, absoluut niet. In de eerste plaats is "Catootje" slechts een
vernederlandste versie van het Jiddische/(plat)duitse "Jan Hinnerk":
Jan Hinnerk wahnt up de Lammer, Lammer, Lammerstraat,
He kan maken wat he wil, he kan maken wat he wil,
swieg maar jummer stil, swieg maar jummer stil.
Un dor makt he sick en Geigeken, Geigeken perdauz.
Vigolin, vigolin, sa dat Geigeken,
vigolin, vigolin, sa dat Geigeken,
un vigo, vigolin, un syn deern de heet Katrien.
enz.
Dat "perdauz" is een algemene uitroep, van verbazing, ergernis, enz.
In "Catootje" is het klakkeloos vervangen door "pardoes", wat echt
nergens op slaat. Vertaald zou het eerder iets van "potverdrie!" of
"goeiedag!" zijn. Maar ook iets als "gelukt!" of "hebbes!". Zoals in
dit leuke stukje:
http://www.wilhelm-busch-seiten.de/werke/bilderbogen/fliege.html
-p
Fe
> Fe wrote:
>> Kan iemand mij vertellen wat pardoes nog meer betekent dan:
>> <vanDale>
>> par·does bw halsoverkop, plotseling
>> </vanDale>
>>
>> In het traditionele liedje Catootje wordt alles pardoes gemaakt:
>> "zij maakte een dominee/barones/keukenmeid enz. pardoes." Dat
>> zal hier toch wel niet halsoverkop betekenen?
>
> Nee, absoluut niet. In de eerste plaats is "Catootje" slechts een
> vernederlandste versie van het Jiddische/(plat)duitse "Jan Hinnerk":
>
> Jan Hinnerk wahnt up de Lammer, Lammer, Lammerstraat,
> He kan maken wat he wil, he kan maken wat he wil,
> swieg maar jummer stil, swieg maar jummer stil.
>
> Un dor makt he sick en Geigeken, Geigeken perdauz.
> Vigolin, vigolin, sa dat Geigeken,
> vigolin, vigolin, sa dat Geigeken,
> un vigo, vigolin, un syn deern de heet Katrien.
>
> enz.
Dat lijkt er meer op. Nou valt het ook op hoe lam dat Lammerstraat is
vertaald. Botermarkt gaat dan nog, maar "zij maakte van boter" slaat in
het Nederlands ook al nergens op.
> Dat "perdauz" is een algemene uitroep, van verbazing, ergernis, enz.
> In "Catootje" is het klakkeloos vervangen door "pardoes", wat echt
> nergens op slaat. Vertaald zou het eerder iets van "potverdrie!" of
> "goeiedag!" zijn. Maar ook iets als "gelukt!" of "hebbes!". Zoals in
> dit leuke stukje:
> http://www.wilhelm-busch-seiten.de/werke/bilderbogen/fliege.html
>
> -p
Goeiedag! Of desnoods: hebbes! zou je dan nog wel in verband kunnen
brengen met de muis in het pretpark hier en ook wel met kinderopvangcentra.
--
RN
Nyyckq
>>> "Parbleu!" komt volgens mij niet helemaal met "pardoes" overeen maar
>>> wel met "waarachtig wel!"
In NL zegt alleen markies de Canteclaer "Parbleu."
En Van Agt pakte nog wel eens uit met "Sapristi!".
[...]
Nieckq
Nyyckq
[...]
> "Pardoes" luidt, in het Frans: "Bardaf!" of "Pardaf!" en wordt
> uitgeroepen als iets naar beneden valt.
Voor omhooggevallen arrivisten kun je het ook gebruiken. ;-)
Nieckq
Piet Beertema
> Piet Beertema wrote:
> > In de eerste plaats is "Catootje" slechts een vernederlandste versie
> > van het Jiddische/(plat)duitse "Jan Hinnerk":
> > Jan Hinnerk wahnt up de Lammer, Lammer, Lammerstraat,
>
> Dat lijkt er meer op. Nou valt het ook op hoe lam dat Lammerstraat
> is vertaald. Botermarkt gaat dan nog, maar "zij maakte van boter"
> slaat in het Nederlands ook al nergens op.
Kom kom, niet zo negatief. Van boter kun je hele kunstwerken maken.
Wel koel houden, anders gaat het kunstwerk ranzig ruiken. ;-)
-p
Peter Smulders
news:49019C8B...@opt-in.invalid:
Hee Piet Beertema! Dat lied ken ik uit mijn schooltijd, maar dan
wel vernederlandst. Nooit vermoed dat het uit het Duits kwam. Nu
begrijp ik pas waarom Napoleon daarin Duits sprekend wordt
opgevoerd. Mooi is ook de "Hollandsman" die "Gottsverdorie"
uitbrengt. (Bij ons uiteraard afgezwakt tot "potverdorie").
Voor soortgelijke schoolherinneringen
http://www.cubra.nl/eddalderop/zingen.htm
(zoek naar "Jan Hinnerik")
en al verder zoekend kom ik op wikipedia (waar anders?) die
vermeldt dat het lied uit Hamburg afkomstig is, en dat Jan Hinnerk
een codenaam voor God is. Wel een heel eind weg van Catootje ...
http://de.wikipedia.org/wiki/Jan_Hinnerk
jkien
>
> en al verder zoekend kom ik op wikipedia (waar anders?) die
> vermeldt dat het lied uit Hamburg afkomstig is, en dat Jan Hinnerk
> een codenaam voor God is. Wel een heel eind weg van Catootje ...
> http://de.wikipedia.org/wiki/Jan_Hinnerk
Maar hoe zit het dan met die Katrien?
Piet Beertema
> Piet Beertema wrote:
> > Nee, absoluut niet. In de eerste plaats is "Catootje" slechts
> > een vernederlandste versie van het Jiddische/(plat)duitse "Jan
> > Hinnerk"
>
Er was inderdaad ook een "zuiver" vernederlandste versie, waar geen
touw aan vast te knopen was. Dat is mogelijk de reden dat Catootje
er op een gegeven moment met de haren bijgesleept is.
> al verder zoekend kom ik op wikipedia (waar anders?) die vermeldt
> dat het lied uit Hamburg afkomstig is, en dat Jan Hinnerk een
> codenaam voor God is.
> http://de.wikipedia.org/wiki/Jan_Hinnerk
Heh, die verklaring kende ik nog niet. Heel leuk, en hij *lijkt* in
elk geval betrouwbaar. Maar waarom maakt Jan Hinnerk om te beginnen
een viool(tje)? Daar zou toch enige symboliek achter moeten zitten,
maar daar wordt in het geheel niet op ingegaan. Moeten we denken aan
"eerste viool spelen"?
Hoe dan ook, de oorsprong is dus "echt" Duits, geen Jiddisch, zoals
mij altijd is verteld.
-p
Piet Beertema
Kennelijk is dit dus een liedje waarin God wordt gepersonifieerd tot
een mens: Jan Hinnerk. Het ligt voor de hand dat in een liedje over
Jan ook zijn vrouw wordt genoemd: Katrien. Alleen staat ook dat dan
weer voor iets hogers: St. Katharina, die dan weer staat voor de naar
haar genoemde (en aan haar gewijde?) kerk St. Katharinen. Uiteraard
was Katharina maagd (=Deern), want dat is nu eenmaal onlosmakelijk
met het hogere verbonden. De kerk en haar kruis, ja ja...
-p
jkien
Ach ja, nu zie ik het staan in de uitleg, maar ik had er pardoes overheen
gelezen
de lachende panda
wrote:
>>>> "Parbleu!" komt volgens mij niet helemaal met "pardoes" overeen maar
>>>> wel met "waarachtig wel!"
>
>In NL zegt alleen markies de Canteclaer "Parbleu."
>En Van Agt pakte nog wel eens uit met "Sapristi!".
Mijn oom die dominee was, zei "Deksels!"
Dat was als hij érg schrok.
--
Bauk/je
www.delachendepanda.nl
Peter Smulders
Een mogelijke verklaring voor dat Geigeken kom ik tegen op een
andere site. Dit is te mooi om te vertalen :-)
"An'n Anfang vun dat Leed steiht, dat he sik een Vigolin moken
deiht. Dat kümmt dorvun, dat dat niege Leed opsett worrn is op en
öller Leed vun en Muskant, de veele Instrumenten moken un spelen
dä."
Piet Beertema
> Piet Beertema wrote:
> > Maar waarom maakt Jan Hinnerk om te beginnen een viool(tje)?
> > Daar zou toch enige symboliek achter moeten zitten, maar daar
> > wordt in het geheel niet op ingegaan.
>
> andere site. Dit is te mooi om te vertalen :-)
> "An'n Anfang vun dat Leed steiht, dat he sik een Vigolin moken
> deiht. Dat kümmt dorvun, dat dat niege Leed opsett worrn is op
> en öller Leed vun en Muskant, de veele Instrumenten moken un
> spelen dä."
> http://www.plattpartu.de/gott/erinn/franzosentied.htm
Da's inderdaad te mooi om te vertalen. En dank voor de link.
Zeer lezenswaardig, al moet je er wel even voor gaan zitten.
De Hollander zegt het hier net weer anders: "Gotts verdorri".
Als je http://www.ruhrgebietssprache.de/lexikon/verdorri.html
mag geloven is dat nog vrij beschaafd. ;-)
-p
bp127
Mijn Antwerpse Nonkel Gideon heb ik "pardaai" horen zeggen waar mijn
Hollandse zus en ik "pardoes" zouden bezigen.
Piet Beertema
> Fe wrote:
> > een dominee/barones/keukenmeid enz. pardoes." Dat zal hier toch
> > wel niet halsoverkop betekenen?
>
> > Pardoes heeft iets met kinderen van doen zeggen ze hier.
>
> Villa Pardoes is een feeëriek vakantieverblijf in de Efteling
Volgens het WNT heeft "pardoes" nog een tweede betekenis:
Behalve in de bij 1) genoemde opvatting wordt pardoes soms ook gebezigd
als vloek. Waarachtig! verdoemd waar! Evenzoo fri. pedows! b. v. : da's
pedows ek wier, dat is verdomd ook waar! Waarschijnlijk is het hier
gebezigd als basterdvloek in plaats van het er op gelijkende pardie.
Dat pardoes zelf uit sp. por dios zou zijn ontstaan, gelijk men heeft
gegist, is wegens de verwante vormen van het woord onaannemelijk. ||
Pardoes, jij durft wat wagen!
Weten ze dat bij de Efteling? ;-)
-p
jkien
>
> Een mogelijke verklaring voor dat Geigeken kom ik tegen op een
> andere site. Dit is te mooi om te vertalen :-)
>
> "An'n Anfang vun dat Leed steiht, dat he sik een Vigolin moken
> deiht. Dat kümmt dorvun, dat dat niege Leed opsett worrn is op en
> öller Leed vun en Muskant, de veele Instrumenten moken un spelen
> dä."
>
> http://www.plattpartu.de/gott/erinn/franzosentied.htm
Van mij had je het meteen mogen vertalen, want mij kost dat veel moeite. Ik
denk dat er staat: "In het begin van het lied staat dat hij voor zichzelf
een viool liet ontstaan. Dat komt daarvan, dat dit nieuwe lied opgezet is op
een ouder lied over een muzikant, die vele instrumenten liet ontstaan en
spelen."
Maar dat betekent dat Catootje mogelijk is afgeleid van dat oudere lied, in
plaats van een slechte vertaling te zijn van Jan Hinnerk.
Simon Brouwer
> "Peter Smulders"
>> Een mogelijke verklaring voor dat Geigeken kom ik tegen op een
>> andere site. Dit is te mooi om te vertalen :-)
>>
>> "An'n Anfang vun dat Leed steiht, dat he sik een Vigolin moken
>> deiht. Dat kümmt dorvun, dat dat niege Leed opsett worrn is op en
>> öller Leed vun en Muskant, de veele Instrumenten moken un spelen
>> dä."
>>
>> http://www.plattpartu.de/gott/erinn/franzosentied.htm
>
> Van mij had je het meteen mogen vertalen, want mij kost dat veel moeite. Ik
> denk dat er staat: "In het begin van het lied staat dat hij voor zichzelf
> een viool liet ontstaan.
maakte.
Dat komt daarvan, dat dit nieuwe lied opgezet is op
gebaseerd is op
> een ouder lied over een muzikant, die vele instrumenten liet ontstaan en
> spelen."
maakte en bespeelde.
Denk ik.
Piet Beertema
> Ik denk dat er staat: "In het begin van het lied staat dat hij voor
> zichzelf een viool liet ontstaan.
Dat hij (voor) zich een viool maakte. Zie ook verderop over die
haan die "ropen deiht" = die riep (kraaide).
De rest heeft Simon al beantwoord.
-p
jkien
> jkien schreef:
>> "Peter Smulders"
>>> [..] dat he sik een Vigolin moken deiht.
>> [...] dat hij voor zichzelf een viool liet ontstaan.
> maakte.
>
>>> [...] Muskant, de veele Instrumenten moken un spelen dä.
>> muzikant, die vele instrumenten liet ontstaan en spelen
>
Zo worden het beter lopende zinnen, maar ik mis dieht en dä, wat was daarvan
volgens jou de letterlijke vertaling? Ik dacht aan 'deed', en dat kon ik
niet willekeurig weglaten.
Simon Brouwer
Ik denk dat het om een hulpwerkwoord gaat dat een activiteit aanduidt,
en dat het niet is op te vatten als equivalent van het Nederlandse
werkwoord "doen".
Je vertaalt het Engelse "he did give the book to you" toch ook als
zoiets als "hij heeft het boek wel degelijk aan jou gegeven" en niet als
"hij liet het boek aan jou geven"?
Wim van Bemmel
Vergelijk "de kat z'n viool".
Zou iets soortgelijks zijn bedoeld?
--
Groet, salut, Wim.
jkien
Fe
"Piet Beertema" <www.godfatherof.nl/@opt-in.invalid> schreef in bericht
news:4901E710...@opt-in.invalid...
Katrien -> Katrijn, dus -> Jan Hinnerk = Jan Klaassen. Vioo spelen =
verwijzing naar: naar de hoeren gaan. Mijn 2 centen.
--
Ralf Negennek
Fe
En bij de kinderdagverblijven? Nah. De zusters, waarbij ik op school zat,
hebben ook vast nooit geweten van de schunnige tekst van twee emmrtjes water
halen toen ze ons dat liedje leerden.
--
Ralf Negennek
Piet Beertema
> Fe wrote:
> > http://www.youtube.com/watch?v=tfHcjFJ3bAk
>
> Dat zit er nu ingeramd voor de hele dag, bedankt, Fe!
Inmiddels alweer gedeCatooneerd?
-p
h@wig
Hm..Piet B! Nu heb ik weer die kaasmeisjes van Fe op mijn netvlies. Wel
een stuk leuker. Mét vlaggetje :oÞ
Piet Beertema
> Piet Beertema wrote:
> > Inmiddels alweer gedeCatooneerd?
>
> Nu heb ik weer die kaasmeisjes van Fe op mijn netvlies.
Da's lastig, want kaas en meisjes laten zich bij menigeen
lastig van het netvlies verwijderen.
-p
h@wig
Dat geldt alleen voor smeerkezen.
Keeskop: Hollander met maar één ding in zijn hoofd
Hedwig
BartV
Of headbanger.
--
Bart
Piet Beertema
> Keeskop: Hollander met maar één ding in zijn hoofd
Hollander die het met zijn hoofd doet.
-p
h@wig
huh?
Hollander die zijn hoofd erbij houdt?
Haaaahaahaa.....die Piet!
(komt dalijk Peter Alaca: waarbij?)
Peter Alaca
Waarbij?
h@wig
> Waarbij?
tsk......binnen drie minuten zelfs :-)
Fe
"h@wig" <hedwig.d...@planet.nl> schreef in bericht
news:4906dbff$0$27216$ba62...@text.nova.planet.nl...
Vlaggetje is ook lekker toch?
--
Ralf Negennek