Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Correcte vertaling "scalable"

143 views
Skip to first unread message

LaundroMat

unread,
May 21, 2008, 9:05:29 AM5/21/08
to
In het ICT-jargon wordt "scalable" (van to scale: to rise in steps or
stages) veelal vertaald door "schaalbaar". "Schalen" betekent echter
helemaal niet hetzelfde als "to scale". Vandaar mijn vraag: bestaat er
een Nederlands woord dat een correcte vertaling van "scalable" is?

Alvast bedankt.

Ruud Harmsen

unread,
May 21, 2008, 9:23:07 AM5/21/08
to
Wed, 21 May 2008 06:05:29 -0700 (PDT): LaundroMat <Lau...@gmail.com>:
in nl.taal:

Schaalbaar en scalable zijn meteen begrijpelijk, en en eigen verzinsel
als vertaling is dat niet.
Misschien heeft Nederlands "opschalen" er iets mee te maken? Denk ook
aan schaalvergroting, schaalvoordeel.
--
Ruud Harmsen

http://rudhar.com

de lachende panda

unread,
May 21, 2008, 9:50:36 AM5/21/08
to

Doet me denken aan het feit dat ik ooit een presentatie in het Engels
moest houden over schaalvergroting in het HBO. Ben er nooit
achtergekomen wat schaalvergroting in 't Engels is. (Moet zeggen dat
ik 't na die presentatie ook niet meer interessant vond. En dat de
presentatie desondanks gewaardeerd werd.)
--
Bauk/je
www.delachendepanda.nl

"Iedereen moet maken waar-die goed in is. En dan bereik je een publiek - een groot publiek of een klein publiek."
Pieter Verhoeff in "Allemaal film".

Peter Smulders

unread,
May 21, 2008, 10:00:52 AM5/21/08
to
LaundroMat <Lau...@gmail.com> schreef in news:e4fd6e13-ac03-4245-9ee2-
043731...@k37g2000hsf.googlegroups.com:

De betekenis van het Engelse "to scale" is wel degelijk gelijk aan "schalen"
in de betekenis van "van schaal veranderen". Daarnaast kan het o.a. ook
"klimmen" betekenen, maar ik betwijfel of dat in deze context het geval is.
Volgens mij is er niks mis met "schaalbaar" in de betekenis "geschikt voor
schaalvergroting".

h@wig

unread,
May 21, 2008, 10:05:13 AM5/21/08
to
On 21 mei, 15:50, de lachende panda

<delachendepa...@homeditweghalen.nl> wrote:
> On Wed, 21 May 2008 06:05:29 -0700 (PDT), LaundroMat
>
> <Laun...@gmail.com> wrote:
> >In het ICT-jargon wordt "scalable" (van to scale: to rise in steps or
> >stages) veelal vertaald door "schaalbaar". "Schalen" betekent echter
> >helemaal niet hetzelfde als "to scale". Vandaar mijn vraag: bestaat er
> >een Nederlands woord dat een correcte vertaling van "scalable" is?

> Doet me denken aan het feit dat ik ooit een presentatie in het Engels
> moest houden over schaalvergroting in het HBO. Ben er nooit
> achtergekomen wat schaalvergroting in 't Engels is. (Moet zeggen dat
> ik 't na die presentatie ook niet meer interessant vond. En dat de
> presentatie desondanks gewaardeerd werd.)


Goh, terwijl het binnen vijf seconden te vinden is in het
woordenboek.
Maja, nie meer interessant nu.

digi VD Engels:

schaalvergroting de (v.)
1
vergroting op schaal
scaling-up, scale-up
increase in scale
2
het (laten) toenemen van de schaal waarop iets gebeurt
increase (in scale)
expansion

--
Hedwig

Ruud Harmsen

unread,
May 21, 2008, 10:08:50 AM5/21/08
to
Wed, 21 May 2008 14:00:52 +0000 (UTC): Peter Smulders <de...@home.nl>:
in nl.taal:

>LaundroMat <Lau...@gmail.com> schreef in news:e4fd6e13-ac03-4245-9ee2-
>043731...@k37g2000hsf.googlegroups.com:
>
>> In het ICT-jargon wordt "scalable" (van to scale: to rise in steps or
>> stages) veelal vertaald door "schaalbaar". "Schalen" betekent echter
>> helemaal niet hetzelfde als "to scale". Vandaar mijn vraag: bestaat er
>> een Nederlands woord dat een correcte vertaling van "scalable" is?
>>
>> Alvast bedankt.
>
>De betekenis van het Engelse "to scale" is wel degelijk gelijk aan "schalen"
>in de betekenis van "van schaal veranderen".

Maar die betekenis staat dus niet in VD13. Wel bij opschalen. En dat
gaat over de schaal van kaarten en tekening en dergelijke. Valt daar
ook onder dat een webwinkeltje met één of twee server de proporties
van Google aanneemt? Want daar gat het over, met alle stadia
ertussenin, dat je dan dezelfde software en protocollen enz. kunt
blijven gebruiken, d.w.z. en kwa hardware alleen meer van hetzelfde,
maar niet iets anders.

de lachende panda

unread,
May 21, 2008, 10:24:11 AM5/21/08
to
On Wed, 21 May 2008 07:05:13 -0700 (PDT), "h@wig"
<hedwig.d...@planet.nl> wrote:

>> Doet me denken aan het feit dat ik ooit een presentatie in het Engels
>> moest houden over schaalvergroting in het HBO. Ben er nooit
>> achtergekomen wat schaalvergroting in 't Engels is. (Moet zeggen dat
>> ik 't na die presentatie ook niet meer interessant vond. En dat de
>> presentatie desondanks gewaardeerd werd.)
>
>
> Goh, terwijl het binnen vijf seconden te vinden is in het
>woordenboek.

Toen niet!
(Eind tachtiger jaren.)

> Maja, nie meer interessant nu.

Toch leuk om alsnog te weten. :-)

Message has been deleted

jkien

unread,
May 21, 2008, 10:51:04 AM5/21/08
to
"Ruud Harmsen" <realema...@rudhar.com.invalid> wrote in message
news:73b834t03mp8g62eu...@4ax.com

Een systeem dat opgeschaald wordt gaat van kleinschalig naar grootschalig.
"To rise in steps or stages" gaat van laagschalig naar hoogschalig, of van
laag naar hoog, en dat is geen opschalen.


Ruud Harmsen

unread,
May 21, 2008, 10:53:03 AM5/21/08
to
Wed, 21 May 2008 16:51:04 +0200: "jkien" <jk...@yahoo.com>: in
nl.taal:

>> Maar die betekenis staat dus niet in VD13. Wel bij opschalen. En dat
>> gaat over de schaal van kaarten en tekening en dergelijke. Valt daar
>> ook onder dat een webwinkeltje met één of twee server de proporties
>> van Google aanneemt? Want daar gat het over, met alle stadia
>> ertussenin, dat je dan dezelfde software en protocollen enz. kunt
>> blijven gebruiken, d.w.z. en kwa hardware alleen meer van hetzelfde,
>> maar niet iets anders.
>
>Een systeem dat opgeschaald wordt gaat van kleinschalig naar grootschalig.
>"To rise in steps or stages" gaat van laagschalig naar hoogschalig, of van
>laag naar hoog, en dat is geen opschalen.

Ik begrijp het verschil niet.

de lachende panda

unread,
May 21, 2008, 11:06:31 AM5/21/08
to
On Wed, 21 May 2008 16:53:03 +0200, Ruud Harmsen
<realema...@rudhar.com.invalid> wrote:

>>Een systeem dat opgeschaald wordt gaat van kleinschalig naar grootschalig.
>>"To rise in steps or stages" gaat van laagschalig naar hoogschalig, of van
>>laag naar hoog, en dat is geen opschalen.
>
>Ik begrijp het verschil niet.

Ik ook niet.

(Meligerwijs, maar toch.)

jkien

unread,
May 21, 2008, 11:11:39 AM5/21/08
to
"Ruud Harmsen" <realema...@rudhar.com.invalid> wrote in message
news:upd83457hqt3seivv...@4ax.com

Ik bedoelde dat ik scalability van een computersysteem niet zou verbinden
met 'to rise in steps or stages'

Ik gaf geen verklaring, alleen een andere manier om het verschil te
herkennen. Net als in:
a system is scalable, a mountain is scalable: lijkt hetzelfde woord
scalable, maar is het niet.
Een systeem is opschaalbaar, een ladder is beklimbaar.


de lachende panda

unread,
May 21, 2008, 11:17:21 AM5/21/08
to
On Wed, 21 May 2008 17:11:39 +0200, "jkien" <jk...@yahoo.com> wrote:

>>> Een systeem dat opgeschaald wordt gaat van kleinschalig naar
>>> grootschalig. "To rise in steps or stages" gaat van laagschalig naar
>>> hoogschalig, of van laag naar hoog, en dat is geen opschalen.
>>
>> Ik begrijp het verschil niet.
>
>Ik bedoelde dat ik scalability van een computersysteem niet zou verbinden
>met 'to rise in steps or stages'
>
>Ik gaf geen verklaring, alleen een andere manier om het verschil te
>herkennen. Net als in:
>a system is scalable, a mountain is scalable: lijkt hetzelfde woord
>scalable, maar is het niet.
>Een systeem is opschaalbaar, een ladder is beklimbaar.

Ik begrijp wat je bedoelt, maar er zijn ook ladders (geen bergen) die
uitschuifbaar (dus opschaalbaar) zijn. ;-)

jkien

unread,
May 21, 2008, 11:25:57 AM5/21/08
to
"de lachende panda" <delache...@homeditweghalen.nl> wrote in
message news:u5f834pji4gamn3q3...@4ax.com

> On Wed, 21 May 2008 17:11:39 +0200, "jkien" <jk...@yahoo.com> wrote:
>
>>>> Een systeem dat opgeschaald wordt gaat van kleinschalig naar
>>>> grootschalig. "To rise in steps or stages" gaat van laagschalig
>>>> naar hoogschalig, of van laag naar hoog, en dat is geen opschalen.
>>>
>>> Ik begrijp het verschil niet.
>>
>> Ik bedoelde dat ik scalability van een computersysteem niet zou
>> verbinden met 'to rise in steps or stages'
>>
>> Ik gaf geen verklaring, alleen een andere manier om het verschil te
>> herkennen. Net als in:
>> a system is scalable, a mountain is scalable: lijkt hetzelfde woord
>> scalable, maar is het niet.
>> Een systeem is opschaalbaar, een ladder is beklimbaar.
>
> Ik begrijp wat je bedoelt, maar er zijn ook ladders (geen bergen) die
> uitschuifbaar (dus opschaalbaar) zijn. ;-)

Beperkt uitschuifbaar. Een glazenwasser mag niet verder uitschuiven dan 10
meter vanwege opschalingsproblemen. :-)


Ruud Harmsen

unread,
May 21, 2008, 11:23:28 AM5/21/08
to
Wed, 21 May 2008 17:17:21 +0200: de lachende panda
<delache...@homeditweghalen.nl>: in nl.taal:

>Ik begrijp wat je bedoelt, maar er zijn ook ladders (geen bergen) die
>uitschuifbaar (dus opschaalbaar) zijn. ;-)

Uitschuifbare bergen bestaan wel: vulkaankraters. Opschuifbare ook: de
Himilaya is zo ontstaan.

jkien

unread,
May 21, 2008, 11:42:11 AM5/21/08
to
"Ruud Harmsen"

>
>> Ik begrijp wat je bedoelt, maar er zijn ook ladders (geen bergen) die
>> uitschuifbaar (dus opschaalbaar) zijn. ;-)
>
> Uitschuifbare bergen bestaan wel: vulkaankraters. Opschuifbare ook: de
> Himilaya is zo ontstaan.

Ondanks de pogingen van China om Tibet te onderdrukken.


Ruud Harmsen

unread,
May 21, 2008, 11:44:36 AM5/21/08
to
Wed, 21 May 2008 17:42:11 +0200: "jkien" <jk...@yahoo.com>: in
nl.taal:

>"Ruud Harmsen"

Dat was later.

Er zijn ook inschuifbare zeebodems: troggen.

Slenken ook?
Sambal bij?

Didier Leroi

unread,
May 21, 2008, 12:59:15 PM5/21/08
to

Stapsgewijs?

Mvg,
Didier

Ubbe Jozi@sse

unread,
May 21, 2008, 1:54:36 PM5/21/08
to

Grafisch weer te geven?
--
--

.....or my name is not 'Ubbe', which it is, so there you are!
Ubbe Jozi@sse


Piet Beertema

unread,
May 21, 2008, 3:02:51 PM5/21/08
to
"h@wig" wrote:

> de lachende panda wrote:
> > Ben er nooit achtergekomen wat schaalvergroting in 't Engels is.
>
> Goh, terwijl het binnen vijf seconden te vinden is in het woordenboek.

Nu wel, ja. Maar vroeger kostte het al veel meer dan 5 seconden
om eerst dat woordenboek te pakken.

-p

rpost

unread,
May 21, 2008, 4:21:55 PM5/21/08
to
LaundroMat schrijft:

Opschaalbaar, dus (zie andere reacties). Overigens is 'to scale'
hier niet 'to rise', want het systeem maakt zichzelf niet groter.

Voor het geometrische begrip intussen gewoon 'schalen'
(bv. SVG kun je vertalen als Schaalbare VectorGrafiek).

>Alvast bedankt.

De rien,

--
Reinier

Bart Dinnissen

unread,
May 21, 2008, 6:14:14 PM5/21/08
to
Piet Beertema schreef op Wed, 21 May 2008 21:02:51 +0200:

Welnee, het staat hier achter me in de kast. Ik strek een arm uit, rij mijn
stoel weg van de computer, kijk over mijn schouder en

... ik zit al aan 10 seconden + rugpijn

... blader blader blader ok, ik hou op

--
Bart

Give a man a fish, and you feed him for a day.
Teach a man to fish, and you get rid of him on weekends.

Piet Beertema

unread,
May 22, 2008, 3:12:12 AM5/22/08
to
rpost wrote:

> LaundroMat wrote:
> >Vandaar mijn vraag: bestaat er een Nederlands woord dat een correcte
> >vertaling van "scalable" is?
>
> Opschaalbaar, dus (zie andere reacties).

"schaalbaar" wordt nogal eens als synoniem voor "opschaalbaar" gebruikt.
Bijv. bij nieuwe processen die op laboratoriumschaal werken, maar waarvan
men zich afvraagt "of ze wel schaalbaar zijn", dan wel "of ze wel schalen".

-p

de lachende panda

unread,
May 22, 2008, 4:00:17 AM5/22/08
to
On Thu, 22 May 2008 00:14:14 +0200, Bart Dinnissen
<dinn...@chello.nl> wrote:

>>> Goh, terwijl het binnen vijf seconden te vinden is in het woordenboek.
>>
>>Nu wel, ja. Maar vroeger kostte het al veel meer dan 5 seconden
>>om eerst dat woordenboek te pakken.
>
>Welnee, het staat hier achter me in de kast. Ik strek een arm uit, rij mijn
>stoel weg van de computer, kijk over mijn schouder en
>
>... ik zit al aan 10 seconden + rugpijn
>
>... blader blader blader ok, ik hou op

Komt nog bij dat je eind tachtiger jaren nog niet zo'n rijdende
bureaustoel had. (gokje)

Bart Dinnissen

unread,
May 22, 2008, 10:29:42 AM5/22/08
to
de lachende panda schreef op Thu, 22 May 2008 10:00:17 +0200:

>On Thu, 22 May 2008 00:14:14 +0200, Bart Dinnissen
><dinn...@chello.nl> wrote:
>
>>>> Goh, terwijl het binnen vijf seconden te vinden is in het woordenboek.
>>>
>>>Nu wel, ja. Maar vroeger kostte het al veel meer dan 5 seconden
>>>om eerst dat woordenboek te pakken.
>>
>>Welnee, het staat hier achter me in de kast. Ik strek een arm uit, rij mijn
>>stoel weg van de computer, kijk over mijn schouder en
>>
>>... ik zit al aan 10 seconden + rugpijn
>>
>>... blader blader blader ok, ik hou op
>
>Komt nog bij dat je eind tachtiger jaren nog niet zo'n rijdende
>bureaustoel had. (gokje)

Daar zou je wel eens helemaal gelijk in kunnen hebben.

--
Bart

"It could be a trap."
"Not a very good one - we're already suspicious."
"The test is not whether you are suspicious but whether you are caught."
- Avon

h@wig

unread,
May 22, 2008, 10:42:11 AM5/22/08
to
On 22 mei, 16:29, Bart Dinnissen <dinnis...@chello.nl> wrote:
> de lachende panda schreef op Thu, 22 May 2008 10:00:17 +0200:
>
>
>
>
>
> >On Thu, 22 May 2008 00:14:14 +0200, Bart Dinnissen
> ><dinnis...@chello.nl> wrote:

> >>>> Goh, terwijl het binnen vijf seconden te vinden is in het woordenboek.
>
> >>>Nu wel, ja. Maar vroeger kostte het al veel meer dan 5 seconden
> >>>om eerst dat woordenboek te pakken.

> >>Welnee, het staat hier achter me in de kast. Ik strek een arm uit, rij mijn
> >>stoel weg van de computer, kijk over mijn schouder en

> >>... ik zit al aan 10 seconden + rugpijn

> >>... blader blader blader ok, ik hou op

> >Komt nog bij dat je eind tachtiger jaren nog niet zo'n rijdende
> >bureaustoel had. (gokje)

> Daar zou je wel eens helemaal gelijk in kunnen hebben.

Tuurlijk niet.
In de jaren '60 waren ze al heel gewoon.
Net zo gewoon als destijds het woord "schaalvergroting".

http://www.devreugdedesign.nl/index.html?d_0492s_Jaren_60_teken_tafel_stoel_met_wielen_met_blauw_grijze_bekleding3070.htm

--
Hedwig

Bart Dinnissen

unread,
May 22, 2008, 11:40:38 AM5/22/08
to
h@wig schreef op Thu, 22 May 2008 07:42:11 -0700 (PDT):

>On 22 mei, 16:29, Bart Dinnissen <dinnis...@chello.nl> wrote:
>> de lachende panda schreef op Thu, 22 May 2008 10:00:17 +0200:

>> >On Thu, 22 May 2008 00:14:14 +0200, Bart Dinnissen
>> ><dinnis...@chello.nl> wrote:
>
>> >>>> Goh, terwijl het binnen vijf seconden te vinden is in het woordenboek.
>>
>> >>>Nu wel, ja. Maar vroeger kostte het al veel meer dan 5 seconden
>> >>>om eerst dat woordenboek te pakken.
>
>> >>Welnee, het staat hier achter me in de kast. Ik strek een arm uit, rij mijn
>> >>stoel weg van de computer, kijk over mijn schouder en
>
>> >>... ik zit al aan 10 seconden + rugpijn
>
>> >>... blader blader blader ok, ik hou op
>
>> >Komt nog bij dat je eind tachtiger jaren nog niet zo'n rijdende
>> >bureaustoel had. (gokje)
>
>> Daar zou je wel eens helemaal gelijk in kunnen hebben.
>
>Tuurlijk niet.
>In de jaren '60 waren ze al heel gewoon.

Ah, op die manier. Ik vatte het op als een directe vraag aan mijzelf.

--
Bart

I had to hit him - he was starting to make sense.
- House M.D.

h@wig

unread,
May 22, 2008, 11:51:07 AM5/22/08
to

Oja, dat kan ook:)
--
Hedwig

de lachende panda

unread,
May 22, 2008, 12:50:52 PM5/22/08
to
On Thu, 22 May 2008 17:40:38 +0200, Bart Dinnissen
<dinn...@chello.nl> wrote:

>>> >Komt nog bij dat je eind tachtiger jaren nog niet zo'n rijdende
>>> >bureaustoel had. (gokje)
>>
>>> Daar zou je wel eens helemaal gelijk in kunnen hebben.
>>
>>Tuurlijk niet.
>>In de jaren '60 waren ze al heel gewoon.
>
>Ah, op die manier. Ik vatte het op als een directe vraag aan mijzelf.

Zo was 't ook bedoeld.
Misschien had je er op je werk al jaren een, maar thuis nog niet. Als
je eind jaren tachtig al de leeftijd had om werk te hebben. :-)

Bart Dinnissen

unread,
May 22, 2008, 1:24:37 PM5/22/08
to
de lachende panda schreef op Thu, 22 May 2008 18:50:52 +0200:

>On Thu, 22 May 2008 17:40:38 +0200, Bart Dinnissen
><dinn...@chello.nl> wrote:
>
>>>> >Komt nog bij dat je eind tachtiger jaren nog niet zo'n rijdende
>>>> >bureaustoel had. (gokje)
>>>
>>>> Daar zou je wel eens helemaal gelijk in kunnen hebben.
>>>
>>>Tuurlijk niet.
>>>In de jaren '60 waren ze al heel gewoon.
>>
>>Ah, op die manier. Ik vatte het op als een directe vraag aan mijzelf.
>
>Zo was 't ook bedoeld.
>Misschien had je er op je werk al jaren een, maar thuis nog niet.

Zoiets, ja.

>Als je eind jaren tachtig al de leeftijd had om werk te hebben. :-)

Jah. Toen was ik achter in de dertig.

Tegenwoordig hebben alle vier de bureaustoelen in dit huis wieltjes :-)

--
Bart

Ook onder het gemeen treft men poëzie.
- Markies de Cantecler

The Boss

unread,
May 22, 2008, 3:09:19 PM5/22/08
to

"schaalbaar" is een betere vertaling dan "opschaalbaar", want "scalability"
werkt twee kanten op.
Denk b.v. aan processen op het gebied van nanotechnology, wafersteppers,
etc.

--
Jeroen


de lachende panda

unread,
May 22, 2008, 4:35:12 PM5/22/08
to
On Thu, 22 May 2008 19:24:37 +0200, Bart Dinnissen
<dinn...@chello.nl> wrote:

>>Als je eind jaren tachtig al de leeftijd had om werk te hebben. :-)
>
>Jah. Toen was ik achter in de dertig.

Ah, een mede-baby-boomer. :-)

J. J. Lodder

unread,
May 22, 2008, 5:17:39 PM5/22/08
to
h@wig <hedwig.d...@planet.nl> wrote:

> On 22 mei, 16:29, Bart Dinnissen <dinnis...@chello.nl> wrote:
> > de lachende panda schreef op Thu, 22 May 2008 10:00:17 +0200:
> >
> >
> >
> >
> >
> > >On Thu, 22 May 2008 00:14:14 +0200, Bart Dinnissen
> > ><dinnis...@chello.nl> wrote:
>
> > >>>> Goh, terwijl het binnen vijf seconden te vinden is in het woordenboek.
> >
> > >>>Nu wel, ja. Maar vroeger kostte het al veel meer dan 5 seconden
> > >>>om eerst dat woordenboek te pakken.
>
> > >>Welnee, het staat hier achter me in de kast. Ik strek een arm uit, rij
> > >>mijn stoel weg van de computer, kijk over mijn schouder en
>
> > >>... ik zit al aan 10 seconden + rugpijn
>
> > >>... blader blader blader ok, ik hou op
>
> > >Komt nog bij dat je eind tachtiger jaren nog niet zo'n rijdende
> > >bureaustoel had. (gokje)
>
> > Daar zou je wel eens helemaal gelijk in kunnen hebben.
>
> Tuurlijk niet.
> In de jaren '60 waren ze al heel gewoon.
> Net zo gewoon als destijds het woord "schaalvergroting".

Maar 'kleinschalig' was ook toen al veel mooier,

Jan

rpost

unread,
May 27, 2008, 2:31:17 AM5/27/08
to
The Boss schrijft:

Ik moet zeggen dat ik bij software alleen "schaalbaar" en "schalen"
ben tegengekomen, zoals Piet ze beschrijft, en dat dat altijd betekent
dat het systeem zo is opgezet dat het veel groter gemaakt kan worden.
Dus "opschaalbaar" is daarvoor echt een betere vertaling, maar
het wordt niet gebruikt.

>--
>Jeroen

--
Reinier

0 new messages