Etymologie van Wodan
Gunivortus Goos
Hoi!
Al een flink aantal jaren hou ik me bezig met de germanen, kelten en
romeinen. Uit die tijd wordt door een aantal bronnen de naam Wodan
(Wodanaz, enz.) gemeld.
Een etymologische verklaring van de naam circuleert
ook al heel lang.
Maar klopt die?
Dat kan ik natuurlijk gewoon klakkeloos aannemen, zoals blijkbaar heel
erg veel gebeurt.
Maar ik wil het verificeren.
De naam Wodan wordt overal direct in samenhang gebracht met de noordse
god Odin.
Wikipedia schrijft erover:
Odin (Oudnoords: ��inn, Zweeds en Deens: Oden) wordt gezien als de
oppergod in de Noordse mythologie. West-Germaanse namen van Odin zijn
Weda (Oud-Fries), Woden (Angelsaksisch en Oudsaksisch), Wodan
(Oud-Frankisch), Wuodan (Alemannisch), Wotan of Wothan (Germaans) en
Guodan (Lombardisch).
Voor de betekenis van de naam WODAN (van Watanaz= Wetende-god) zijn er
veel verklaringen, zoals "wetende" en ook "water".
De naam WODAN voor de oppergod van onze (Eburoonse) voorouders was
algemeen in West-Europa: in veranderde vorm komen we hem later tegen
in het westen, noorden en oosten; maar vooral in Noord-Europa als
Odin.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Tot zover wikipedia.
Een engelstalig etymologisch woordenboek meldt:
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Wod-enaz- (source of O.E. Woden, O.H.G. Wuotan), probably from
*wod-eno-/*wod-ono- "raging, mad, inspired," from base *wet- "to blow,
inspire, spiritually arouse".
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
En op deze site
http://www.experiencefestival.com/a/Odin_-_Etymology/id/596856
wordt een uitvoerige verklaring gegeven, die ook aan elkaar hangt van
aannames, suggesties, e.d.
Maar klopt dat nou ook? Hoe zeker of onzeker ist dat allemaal?
Wie heeft dat uitgezocht?
En beroepen zich alle latere schrijvers dan daarop?
De meeste boeken waarin ik heb gezocht geven er niet eens een bron
voor aan, en als er dan eentje wordt genoemd, dan is het op z'n hoogst
een secundaire.
Wat is de primaire bron?
Wat is de theorie waarop het berust?
Etymologische woordenboeken die ik inzag, geven allemaal zo ongeveer
dezelfde verklaring. Zonder bronaanduiding.
Leunen ze allemaal op ��n onderzoek, dat misschien al wel meer dan 100
jaar oud is?
Wie kan me een gouden tip geven om verder te 'graven' naar die
etymologie?
Groet,
Guus
Fe
>
> Voor de betekenis van de naam WODAN (van Watanaz= Wetende-god) zijn er
> veel verklaringen, zoals "wetende" en ook "water".
Mijn twee centen:
Ik weet niet of zo'n oude stam nou zo bezig was met weten. Meer met een
mammoetje vangen, of een vrouw naar en hol slepen. Een oppergod die
alles weet, nah. Hoouit een die alles kan, of alles doet. Zomaar een
tweecentengedachtetje hoor.
--
knal, en erf 'n eg
[Niemand gaat voor het zijn tijd is.
Tenzij de baas vroeg vertrekt. (Groucho Marx)]
Ernie Ramaker
> De naam Wodan wordt overal direct in samenhang gebracht met de noordse
> god Odin.
Ja, en de verklaring daarvoor is een simpele klankwet van de
Scandinavische talen: w- verdwijnt voor u en o. Vergelijk woord - ord,
worm - orm, wonder - under (voorbeelden uit het Noors).
> Voor de betekenis van de naam WODAN (van Watanaz= Wetende-god) zijn er
> veel verklaringen, zoals "wetende" en ook "water".
Het Noorse etymologische woordenboek V�re arveord (2000) heeft er een
verhaal van twee bladzijden over, dat ik niet helemaal ga vertalen.
Heel kort samengevat:
Doordat Odin vaak als een soort sjamaan wordt voorgesteld, wordt het
verbonden met Oudnoords ��r (wild, razend), uit Germ. *wod�-. Er is
ook een zelfstandig naamwoord ��r (onrust; gedicht). (Dat is trouwens
Ned. woede). Dit gaat allemaal terug op Indo-Europees *w�t (> Lat.
v�t�s (ziener, profeet)). Dit wordt ook verbonden met Sanskriet v�tari
(hij blaast, hij wordt ge�nspireerd), maar het is moeilijk om dat via
het IE (een wortel met grondbetekenis blazen) te verbinden met Lat
v�t�s.
Kortom, de etymologie van Odin/Wodan is hoogst onzeker.
bp127
> Gunivortus Goos:
>
> > De naam Wodan wordt overal direct in samenhang gebracht met de noordse
> > god Odin.
>
> Ja, en de verklaring daarvoor is een simpele klankwet van de
> Scandinavische talen: w- verdwijnt voor u en o. Vergelijk woord - ord,
> worm - orm, wonder - under (voorbeelden uit het Noors).
>
> > Voor de betekenis van de naam WODAN (van Watanaz= Wetende-god) zijn er
> > veel verklaringen, zoals "wetende" en ook "water".
>
> verhaal van twee bladzijden over, dat ik niet helemaal ga vertalen.
> Heel kort samengevat:
>
> Doordat Odin vaak als een soort sjamaan wordt voorgesteld, wordt het
> ook een zelfstandig naamwoord óðr (onrust; gedicht). (Dat is trouwens
> Ned. woede). Dit gaat allemaal terug op Indo-Europees *wát (> Lat.
> vátés (ziener, profeet)). Dit wordt ook verbonden met Sanskriet vátari
> (hij blaast, hij wordt geïnspireerd), maar het is moeilijk om dat via
> het IE (een wortel met grondbetekenis blazen) te verbinden met Lat
>
> Kortom, de etymologie van Odin/Wodan is hoogst onzeker.
Waarom is er van de oost-IE-talen (e.g. Sanskriet) meer opgetekend (in
de oudheid, bedoel ik) dan in de westelijke IE talen? (Zo dat al zo is
hoor, een vriendin van mij die Oud-Javaans en Sanskriet studeert
vertelt dat mij). Was men in het oosten eerder met het schrift?
none Reinier Post
>Waarom is er van de oost-IE-talen (e.g. Sanskriet) meer opgetekend (in
>de oudheid, bedoel ik) dan in de westelijke IE talen? (Zo dat al zo is
>hoor, een vriendin van mij die Oud-Javaans en Sanskriet studeert
>vertelt dat mij). Was men in het oosten eerder met het schrift?
Nogal ja. De hele beschaving is vanuit Iraq (en deels van nog verder weg)
Europa binnen komen waaien: de landbouw, het schrift, rekenen,. het wiel,
en ga zo maar door. Jij dacht toch niet dat wij Germanen ooit hadden
lezen en schrijven als de Romeinen en Grieken het ons niet hadden
willen leren? En die hadden het weer van de, nou ja wat je tegenwoordig
Islamieten schijnt te moeten noemen.
--
Reinier
Rein
> [...] een vriendin van mij die Oud-Javaans en Sanskriet studeert [...]
En nou ben ik het zat!
--
<
Woorddanser
Wat moet hij toch met zulke vrouwen? Ieder zijn smaak of
seksuele afwijking natuurlijk, maar ik hou het liever gewoon
bij een vriendin die volleerd is in Frans.
Gunivortus Goos
> Kortom, de etymologie van Odin/Wodan is hoogst onzeker.
hee, merci voor je vakkundige antwoord!
Daar kan ik verder mee.
Groet,
Guus
JWS
> Hoi!
>
> Al een flink aantal jaren hou ik me bezig met de germanen,
> kelten en romeinen. Uit die tijd wordt door een aantal bronnen
> de naam Wodan (Wodanaz, enz.) gemeld.
>
> Een etymologische verklaring van de naam circuleert ook al heel
> lang. Maar klopt die?
Als de Kelten (in het bijzonder de Welsh) tot je interesse-gebied
horen -- dan raad ik je, met enige aarzeling, "The White Goddess"
van Robert Graves aan (dezelfde die "I, Claudius" schreef, en dus
indirect verantwoordelijk was voor de bbc-tv-serie van die naam).
Met enige aarzeling -- want het boek is een Donker Betoverd Woud
waarin alleen de meest volhardenden hun weg kunnen vinden. Mijn
eigen pogingen zijn tot nu toe stukgelopen in het struikgewas.
In ieder geval maakt Graves aannemelijk dat Odin/Wodan gelijk
gesteld kan worden aan de Welshe god Gwydion ap Don. Deze heeft
een bijzondere relatie met de es (de aldus genaamde boom).
Natuurlijk zijn de Don (het volk waarvan Gwydion de god is) gelijk
te stellen aan de Ierse Tuatha de Danaan, en aan de Danaoi, een
van de namen waarmee Homerus de Grieken aanduidde. De stam van Dan
(ook genaamd in de bijbel) heeft zich ooit noordwaards begeven, en
zich gevestigd in een land genaamd Danmark, wellicht na een
omwegje via Ierland.
Aldus (min of meer) Robert Graves. Voor een betere uitleg, lees
het boek zelf (of probeer het tenminste te lezen, het is diep en
mooi, maar erg moeilijk!).
OK. Hier kunnen we nog wat eigen observaties aan toevoegen.
"Woman" is vrouw, "man" is "mens", en zonder nadere bepaling
betekent het "man". Dus "woman" is een "vrouwmens"; dus "wo" is
"vrouw". Criticasters zouden natuurlijk kunnen zeggen dat "wu" in
het Chinees "niet" betekent, en dat dus een vrouw een "niet-man"
is. Maar zulke klink-klank-etymoplogie�n zijn uiteraard geheel
onwetenschappelijk.
"Dan" is eveneens "mens", voor wie opgroeit in de stam der Danaoi.
En dus ook zonder nadere bepaling "man". Maar "dan" is meer "man"
en minder "mens" dan "man"; "dan" betekent in het Japans "man";
"danna" is een woord (een beetje lower-class) voor "uw man" (als
een beetje lower-class iemand met uw vrouw spreekt over u).
Het raadsel is nu dus opgelost. "Wodan" is "vrouw-man"; dus een
universele god, die zowel man als vrouw kan zijn en over beide
geslachten heerst. Waarschijnlijk met een essenhouten knuppel in
zijn hand.
"Odin" is gewoon hetzelfde als Wodan, via een soort Scandinavische
klankverschuiving.
HTH ;-)
jw
none Reinier Post
[...]
>"Odin" is gewoon hetzelfde als Wodan, via een soort Scandinavische
>klankverschuiving.
De rest wil ik niet al te serieus nemen, maar dit klopt:
de w- valt in het Noorden soms van de woorden af.
Zo is 'woord' 'ord' in het Zweeds en Noors.
--
Reinier