Pleidooi voor een onzijdig bezittelijk voornaamwoord
Vic Mortelmans
kan zijn. Een lacune aanduiden in een taal is derhalve een open deur
intrappen. Toch wil ik er - al is het dan voor de sport - een vermelden.
Het Nederlands heeft wel drie geslachten - mannelijk (m.), vrouwelijk
(v.) en onzijdig (o.) - maar slechts twee geslachtelijke bezittelijke
voornaamwoorden - zijn en haar. Een onzijdig bezittelijk voornaamwoord
bestaat niet. Nu is de regel dat een onzijdig bezitter a.h.w.
ongeslachtelijk met het m. bezittelijke voornaamwoord aangeduid wordt;
het kind heeft een bal - zijn bal, het paard heeft een juk - zijn juk,
het huis heeft een deur - zijn deur. U merkt: hoe onpersoonlijker de
bezitter, hoe stroever de constructie klinkt. In het laatste geval wordt
het al snel 'de deur daarvan...' - wat ook niet heel vlot is. Blijkbaar
is er in het Nederlands geen mogelijkheid om een onzijdige bezitter vlot
met voornaamwoord te benoemen.
Er zijn wel meer posities waarin het onzijdige in het Nederlands
stiefmoederlijk behandeld wordt, maar het bezittelijke levert toch de
meest onnatuurlijke constructies op. Tegenover het Frans zijn we
natuurlijk benadeeld: daar is het geslacht van het voornaamwoordt niet
bepaald door de bezitter, doch door de zaak in bezit (en het heeft
zowiezo geen onzijdig geslacht). Het Duits is in hetzelfde bedje ziek,
doch het Engels doet het onzijdige begrip alle eer aan! Daar is de
geslachtsbepaling vaak vager, doch in de bezittelijke voornaamwoordvorm
expliciet: 'he has his own dog, she has her own car and 'it' has its own
possessive pronoun'.
Nog ketterser dan het zoeken van lacunes in een taal is ongetwijfeld het
verzinnen van neologismen om deze lacunes te dichten. 'Hets' klinkt
niet; 'ers' of 'dats' is ook niet goed. 'Des' kan al door de beugel, dat
stamt wellicht uit een oude voornaamwoordvorm die nog ergens in het
onderbewuste taalgebruik sluimert, net als 'der'. 'Het onzijdig begrip
heeft nu (terug?) des eigen bezittelijke voornaamwoord'.
Groeten,
Vic
Baron Von Lederhosen
"Vic Mortelmans" <vic.mor...@pandora.be> wrote in message
news:3A492098...@pandora.be...
> Een taal is nooit perfect en volledig, zoals een wiskundig stelsel dat
> kan zijn. Een lacune aanduiden in een taal is derhalve een open deur
> intrappen. Toch wil ik er - al is het dan voor de sport - een vermelden.
>
> Het Nederlands heeft wel drie geslachten - mannelijk (m.), vrouwelijk
> (v.) en onzijdig (o.) - maar slechts twee geslachtelijke bezittelijke
> voornaamwoorden - zijn en haar. Een onzijdig bezittelijk voornaamwoord
> bestaat niet.
Jawel, "zijn". 't Is toevallig gelijk aan 't mannelijke.
Net als in 't Grieks, Latijn, Duits, Nederlands en Engels de eerste naamval
onzijdig gelijk is aan de vierde naamval onzijdig. Wil dit zeggen dat er in
dat geval geen vierde naamval is?
Reinier Post
>> Het Nederlands heeft wel drie geslachten - mannelijk (m.), vrouwelijk
>> (v.) en onzijdig (o.) - maar slechts twee geslachtelijke bezittelijke
>> voornaamwoorden - zijn en haar. Een onzijdig bezittelijk voornaamwoord
>> bestaat niet.
>
>Jawel, "zijn". 't Is toevallig gelijk aan 't mannelijke.
Ik ben bang dat hierover de meningen verdeeld zijn. Ik zou zelf ook
niet snel 'zijn' voor onzijdig gebruiken, en dus (zoals je elders als
voorbeeld geeft) 'het museum opent de deuren' zeggen.
--
Reinier
--
Reinier Post r...@win.tue.nl
Peter Elderson
En "Het museum van Speelklok Tot Pierement opent na de verbouwing, die
twee en dertig weken heeft geduurd, volgende week met gepaste
feestelijkheden zijn deuren"?
pe
Frits Zandveld
Reinier Post heeft geschreven in bericht <92idva$8f4$1...@news.tue.nl>...
Nou, dat zou ik _nooit_ zeggen.
Als iemand dat tegen mij zou zeggen dan zou ik vragen: "Welke deuren?"
Die van de ervoor geparkeerde auto soms?
Frits.
Eric Schade
(knip)
> >Ik ben bang dat hierover de meningen verdeeld zijn. Ik zou zelf ook
> >niet snel 'zijn' voor onzijdig gebruiken, en dus (zoals je elders als
> >voorbeeld geeft) 'het museum opent de deuren' zeggen.
>
> Nou, dat zou ik _nooit_ zeggen.
> Als iemand dat tegen mij zou zeggen dan zou ik vragen: "Welke deuren?"
> Die van de ervoor geparkeerde auto soms?
Precies. En dat is nu net één van de grote grammaticale, of eerder,
fraseologische verschillen met b.v. Frans, dat veel vaker het lidwoord
gebruikt dan het bezittelijk voornaamwoord in vergelijking met NL.
"Ik was mijn handen." -> "Je me lave LES mains".
"Ik pak hem bij zijn arm vast." -> "Je l'attrape par LE bras".
Maar dit is geen absolute wetmatigheid. Dat beweer ik ook weer niet.
Verre van.
XRutj@s
Baron Von Lederhosen
"Eric Schade" <Eric....@chello.be> wrote in message
news:yZ836.7124$xK2.2...@news.chello.be...
't Duits doet dat inderdaad ook.
En 't Engels (soms): "I even got a tattoo with your name across the chest"
Malo Hautus
<ret...@vonlederhosen.com> wrote:
>
>"Eric Schade" <Eric....@chello.be> wrote in message
>news:yZ836.7124$xK2.2...@news.chello.be...
>> Frits Zandveld <frits.z...@consunet.nl> a écrit dans le message :
>92inrd$g51$1...@nereid.worldonline.nl...
.....
>> Precies. En dat is nu net één van de grote grammaticale, of eerder,
>> fraseologische verschillen met b.v. Frans, dat veel vaker het lidwoord
>> gebruikt dan het bezittelijk voornaamwoord in vergelijking met NL.
>> "Ik was mijn handen." -> "Je me lave LES mains".
>> "Ik pak hem bij zijn arm vast." -> "Je l'attrape par LE bras".
>
>'t Duits doet dat inderdaad ook.
>En 't Engels (soms): "I even got a tattoo with your name across the chest"
>
En in het Italiaans en Spaans en Limburgs ook. Maar er wordt wel
altijd het persoonlijk of wederkerend voorwerp bij gebruikt.
Malo HautusEn in het Italiaans en Spaans en Limburgs ook. Maar er
wordt wel altijd het persoonlijk of wederkerend voorwerp bij gebruikt.
Malo Hautus
mwen...@my-deja.com
In het spaans, mijn +/- tweede taal, is het gebruik van het lidwoord
altijd: '(yo) te da la mano', ik geef je de hand, en niemand
die daar zal vragen welke hand?
zal vaker voorkomen, zo gek is het dus niet
Sent via Deja.com
http://www.deja.com/