Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Waar komt "d'r" vandaan ?

1,034 views
Skip to first unread message

K.N.M.I. Ho-A-Joe

unread,
Mar 2, 1998, 3:00:00 AM3/2/98
to

Hallo,

Jullie zullen het waarschijnlijk een stomme vraag vinden,maar ik vroeg me
af waar het woordje d'r vandaan komt als je bijvoorbeeld zegt van:
Ik heb d'r gezien.
'r staat waarschijnlijk voor haar,maar waar komt die d dan vandaan?

--
- - - - - - - - - - - - - - - - - - -
"Ceterum censeo Arnhem esse delendam"
- - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Michel Huibers

unread,
Mar 2, 1998, 3:00:00 AM3/2/98
to

K.N.M.I. Ho-A-Joe heeft geschreven in bericht ...


>Hallo,
>
>Jullie zullen het waarschijnlijk een stomme vraag vinden,maar ik vroeg me
>af waar het woordje d'r vandaan komt als je bijvoorbeeld zegt van:
>Ik heb d'r gezien.
>'r staat waarschijnlijk voor haar,maar waar komt die d dan vandaan?
>

Hoi Ho-A-Joe,

Stomme vragen zijn er niet, minder fraaie formuleringen wel. Bijvoorbeeld
als je zegt van: "het woordje van wordt wel wat veel gebruikt tegenwoordig".

'r is inderdaad de inkorting voor haar. Die d is naar mijn idee slechts een
vocaal foefje om de zinnetjes wat beter te laten klinken en heeft verder
geen betekenis.

d'r wordt gebruikt als het voorafgaande woord op een r, n of l eindigt:
Ik voer d'r bruine bonen.
Ik ken d'r nog van de lagere school.
Ik beveel d'r hier te komen.

In alle andere gevallen wordt het 'r:
Ik kom 'r vaak tegen.
Ik raap 'r van de grond op.

---------------------------
Mies
huib...@iaehv.nl


Onno Zweers

unread,
Mar 2, 1998, 3:00:00 AM3/2/98
to

[ "Michel Huibers" <huib...@iaehv.nl> over "d'r" ]

> 'r is inderdaad de inkorting voor haar. Die d is naar mijn idee slechts een
> vocaal foefje om de zinnetjes wat beter te laten klinken en heeft verder
> geen betekenis.

Ik bespeur nog een funktie: het voorkomen van verwarring met
bestaanden woorden. "Ik ken 'r" zou verstaan kunnen worden als "ik
kenner" of "ik ken er".

> d'r wordt gebruikt als het voorafgaande woord op een r, n of l eindigt:
> Ik voer d'r bruine bonen.
> Ik ken d'r nog van de lagere school.
> Ik beveel d'r hier te komen.

> In alle andere gevallen wordt het 'r:
> Ik kom 'r vaak tegen.
> Ik raap 'r van de grond op.

Dit onderscheid gaat voor mij niet op. Ik gebruik "d'r" als ik
duidelijk wil overkomen.

Groetjes
Onno
--
Het beste van nl.taal
http://www.xs4all.nl/~onnoz/nl-taal/
Anagrammen van bekende mensen (met software)
http://www.xs4all.nl/~onnoz/maanrag/
Voor mensen met geheugenverlies
http://come.to/onno


Peter Koopman

unread,
Mar 2, 1998, 3:00:00 AM3/2/98
to

Hallo Mies,

"Michel Huibers" <huib...@iaehv.nl> schreef in
<6df2ab$p94$1...@news.IAEhv.nl>:

[logisch klinkende uitleg geknipt]

> Ik raap 'r van de grond op.

Merkwaardig, dat zou ik nou nooit zeggen. "Ik raap 'r op", "Ik raap 'r
van de grond" of desnoods "Ik raap 'r op van de grond" wel, maar "op"
helemaal aan het einde van de zin niet.

Hebben meer mensen dat gevoel?


--
Peter Koopman pkoo...@SPAMBLOCKEReuronet.nl

Ik zie wandelende baarmoeders en mannen die daar gehypnotiseerd achteraan
lopen terwijl ze onsamenhangend over roem, idealen en humaniteit praten...
En dus drink ik! - Cocaïne (Pittigrilli)

Jeroen

unread,
Mar 2, 1998, 3:00:00 AM3/2/98
to

Ho-A-Joe,

Ik kan je geen antwoord geven op je vraag,
maar je hebt er bij mij een bovengebracht:

Wat betekent je quote?

Jeroen
uit
Arnhem

K.N.M.I. Ho-A-Joe <hoajoe_...@hotmail.com> wrote in article
<hoajoe_nospam_-...@p016.nij.euronet.nl>...


> Hallo,
>
> Jullie zullen het waarschijnlijk een stomme vraag vinden,maar ik vroeg me
> af waar het woordje d'r vandaan komt als je bijvoorbeeld zegt van:
> Ik heb d'r gezien.
> 'r staat waarschijnlijk voor haar,maar waar komt die d dan vandaan?
>

Bart Van Stappen

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

K.N.M.I. Ho-A-Joe heeft geschreven in bericht ...

>Jullie zullen het waarschijnlijk een stomme vraag vinden,/

Tja, dat heb je nu met mensen die iets willen leren; die stellen 'stomme
vragen', de anderen blijven gewoon dom. =)

/maar ik vroeg me


>af waar het woordje d'r vandaan komt als je bijvoorbeeld zegt van:
>Ik heb d'r gezien.

>'r staat waarschijnlijk voor haar,/

Hoewel je mij in deze materie duidelijk _niet_ als autoriteit mag
beschouwen, denk ik dat de 'd' er aan toegevoegd is om de uitspraak te
vergemakkelijken.

De door jou bedoelde vorm - de gereduceerde niet-onderwerpsvorm van het naar
personen verwijzend vrouwelijk enkelvoud derde persoon - komt trouwens enkel
in de _spreektaal_ van het Noorden voor; in het Zuiden is hij onbekend. In
het Zuiden wordt er 'ze' voor gebruikt, wat het Noorden trouwens ook
gebruikt wanneer er niet naar personen verwezen wordt.
Merk op dat door assimilatie de vorm /d'r/, die normaal als [d@r] wordt
uitgesproken ook kan wijzigen in [t@r].
(zie ook ANS97, 5.2.5.2., blz. 243).


Daarbij aansluitend heb ik ook een vraag:

Ik zie in het schema 5.3 'De persoonlijke voornaamwoorden van de derde
persoon' in ANS97 op blz. 242 onder '5.2.5.1 De vormen' staan dat de vormen
/haar/, /'r/ en /d'r/ ook voor het meervoud kunnen gebruikt worden. Kan
iemand hierover wat meer uitleg verstrekken? Dit lijkt me uiterst
bevreemdend. (hierover vind _ik_ zelfs niets meer in ANS) =)

Als je twee meisjes iets geeft bijvoorbeeld, ken ik wel de volgende vormen:

- Ik heb het hun gegeven. (klassieke (volle) vorm; hun is meewerkend
voorwerp; betekent: aan hen)

- Ik heb het hen gegeven. (niet-klassieke (volle) vorm; gevolg van
wegkwijnend onderscheid tussen hun en hen)

- Ik heb het ze gegeven. (klassieke (gereduceerde) vorm.

De hieronder gegeven vormen stellen me voor grote vraagtekens. Wie helpt.

- Ik heb het haar gegeven. (gereduceerde vorm, maar voor mij is dit
strikt enkelvoud, dus er heeft er maar één iets gekregen)

- Ik heb het 'r gegeven. (gereduceerde vorm, lijkt me ook strikt
enkelvoud)

- Ik heb het d'r gegeven. (gereduceerde vorm, regionaal, spreektaal,
maar of dit ook meervoud kan betekenen?)

Groeten,

Bart.

Christa Jonkergouw

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

2 Mar 1998 20:37:18 GMT schreef Peter Koopman:

>
>"Michel Huibers" <huib...@iaehv.nl> schreef in
><6df2ab$p94$1...@news.IAEhv.nl>:
>

>> Ik raap 'r van de grond op.
>
>Merkwaardig, dat zou ik nou nooit zeggen. "Ik raap 'r op",

Je moet 'r ook niet laten vallen!

--
Christa

Ouch! Grr! weak joints.
(e-mail: 44=4)

Henk Metselaar

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

In article <6df2ab$p94$1...@news.IAEhv.nl>, "Michel Huibers" <huib...@iaehv.nl> wrote:
>
>K.N.M.I. Ho-A-Joe heeft geschreven in bericht ...
>>Hallo,
>>
>>Jullie zullen het waarschijnlijk een stomme vraag vinden,maar ik vroeg me

>>af waar het woordje d'r vandaan komt als je bijvoorbeeld zegt van:
>>Ik heb d'r gezien.
>>'r staat waarschijnlijk voor haar,maar waar komt die d dan vandaan?
>>
>
>Hoi Ho-A-Joe,
>
>Stomme vragen zijn er niet, minder fraaie formuleringen wel. Bijvoorbeeld
>als je zegt van: "het woordje van wordt wel wat veel gebruikt tegenwoordig".
>
>'r is inderdaad de inkorting voor haar. Die d is naar mijn idee slechts een
>vocaal foefje om de zinnetjes wat beter te laten klinken en heeft verder
>geen betekenis.
>
>d'r wordt gebruikt als het voorafgaande woord op een r, n of l eindigt:
>Ik voer d'r bruine bonen.
>Ik ken d'r nog van de lagere school.
>Ik beveel d'r hier te komen.
>
>In alle andere gevallen wordt het 'r:
>Ik kom 'r vaak tegen.
>Ik raap 'r van de grond op.

Ik heb het idee dat ik het persoonlijk voornaamwoord eerder als 'r uitspreek,
en d'r reserveer voor bezittelijk voornaamwoord.

Henk

Michel Huibers

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Peter Koopman heeft geschreven in bericht
<34ffc008....@news.euronet.nl>...
>Hallo Mies,


>
>"Michel Huibers" <huib...@iaehv.nl> schreef in
><6df2ab$p94$1...@news.IAEhv.nl>:
>

>[logisch klinkende uitleg geknipt]


>
>> Ik raap 'r van de grond op.
>

>Merkwaardig, dat zou ik nou nooit zeggen. "Ik raap 'r op", "Ik raap 'r
>van de grond" of desnoods "Ik raap 'r op van de grond" wel, maar "op"
>helemaal aan het einde van de zin niet.
>
>Hebben meer mensen dat gevoel?
>

Beste Peter,

"Ik raap 'r op van de grond" versus "Ik raap 'r van de grond op"
In mijn beleving kunnen beide mogelijkheden en treedt er geen
betekenisverschil op. De schrijfwijze en uitpraak zijn waarschijnlijk
gevoelsmatig (streekgebonden?).
Ik als Brabander kies altijd voor de vorm "Ik raap 'r van de grond op".
Het gebruik van achterzetsels in combinatie met bewegingswerkwoorden (zoals
hier "op" en "rapen") kan wel tot een (soms zeer subtiel) betekenisverschil
leiden.
(1) "Ik liep in het park" versus (2) "Ik liep het park in".
Bij zin (1) vertoefde ik al in het park en liep daar wat rond.
Bij zin (2) kwam ik van buiten en betrad het park.
Het verschil zit 'm in het feit dat bij zin (2) een richting angegeven
wordt.

---------------------------
Mies
huib...@iaehv.nl

Henk Metselaar

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

In article <01bd461f$af1102a0$9c8bf1c3@toplab>, "Jeroen " <Huz...@worldonline.nl> wrote:
>Ho-A-Joe,
>
>Ik kan je geen antwoord geven op je vraag,
>maar je hebt er bij mij een bovengebracht:
>
>Wat betekent je quote?
>
>Jeroen
>uit
>Arnhem

>> - - - - - - - - - - - - - - - - - - -


>> "Ceterum censeo Arnhem esse delendam"
>> - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

\begin{college}

Een Romeins senator vond ooit dat Rome te lief was voor concurrent Carthago.
Daarom be-eindigde hij (Cato Maior) zijn redevoeringen steevast met de
woorden:
Ceterum censeo Carthaginem esse delendam
Voorts ben ik van mening dat Carthago verwoest moet worden.
/eind{college}

Vraagje: Is er een Latijnse naam voor Arnhem?

Henk

--
Ir. H.S.C. Metselaar,
Universiteit Twente.
ICQ 2484988

Thomaz

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Jeroen wrote:
>
> Ho-A-Joe,
>
> Ik kan je geen antwoord geven op je vraag,
> maar je hebt er bij mij een bovengebracht:
>
> Wat betekent je quote?
>
> Jeroen
> uit
> Arnhem
>
>
> > - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
> > "Ceterum censeo Arnhem esse delendam"
> > - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
> >

Volgens mij betekent het " En verder ben ik van mening dat Arnhem
verwoest moet worden" of iets in die trant. Het komt van een of andere
Romeinse redenaar die altijd zijn redevoeringen afsloot met:
Ceterum censeo Cartagem esse delendam. Dus dat Cartago verwoest moest
worden.

Best geestig dus eigenlijk.

Thomas Veltman http://gene.wins.uva.nl/~tveltman

"The Pledge of Allegiance does not end with Heil Satan" Bart Simpson
"Artificial intelligence is the science that makes computers
behave like they do in the movies" Onbekend

Michel Huibers

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Christa Jonkergouw heeft geschreven in bericht
<34fb9ac...@enews.newsguy.com>...

>>"Michel Huibers" <huib...@iaehv.nl> schreef in
>><6df2ab$p94$1...@news.IAEhv.nl>:
>>

>>> Ik raap 'r van de grond op.
>>
>>Merkwaardig, dat zou ik nou nooit zeggen. "Ik raap 'r op",
>

>Je moet 'r ook niet laten vallen!
>

Ze lag 'r al toen ik kwam!

Mies

Michel Huibers

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Michel Huibers

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Michel Huibers

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Bart Van Stappen heeft geschreven in bericht
<6dg5sd$ib0$7...@xenon.inbe.net>...


>Daarbij aansluitend heb ik ook een vraag:
>
>Ik zie in het schema 5.3 'De persoonlijke voornaamwoorden van de derde
>persoon' in ANS97 op blz. 242 onder '5.2.5.1 De vormen' staan dat de vormen
>/haar/, /'r/ en /d'r/ ook voor het meervoud kunnen gebruikt worden. Kan
>iemand hierover wat meer uitleg verstrekken? Dit lijkt me uiterst
>bevreemdend. (hierover vind _ik_ zelfs niets meer in ANS) =)


Bart,

Op bladzijde 248 (bij punt 4 gebruik van meervoudig haar, 'r/d'r) wordt uit
de doeken gedaan dat deze vormen slechts sporadisch voorkomen. Volle vorm
(haar) archaďsch en gereduceerde vorm ('r en d'r) regionaal.
De voorbeelden (41) en (42) spreken mij eerlijk gezegd niet zo aan. Ik heb
het idee dat deze vormen zelden of nooit in het taalgebruik gehanteerd
worden.

---------------------------
Mies
huib...@iaehv.nl

Anton Hoexum

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Michel Huibers wrote:

> >
> Ze lag 'r al toen ik kwam!
>
> Mies

'k Heb 't 'r nog zo gezegd: d'r ligt een drempeltje, kijk 'r voor uit.
Maar nee hoor, 'k hoor d'r opeens een klap, heeft ze 't d'r krek met 'r
voet geraakt, gaat ze op d'r platte bek.

Anton H'x'm.


Peter Koopman

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Op Tue, 3 Mar 1998 10:00:16 +0100 schreef "Michel Huibers"
<huib...@iaehv.nl> in <6dggra$7a7$1...@news.IAEhv.nl>:
> "Ik raap 'r op van de grond" versus "Ik raap 'r van de grond op"
en

> (1) "Ik liep in het park" versus (2) "Ik liep het park in".

Niet helemaal vergelijkbaar. In de eerste set gaat het om één en
hetzelfde werkwoord (oprapen). In de tweede set gaat het om twee
verschillende werkwoorden, lopen [in] en inlopen.

--
Peter Koopman pkoo...@SPAMBLOCKEReuronet.nl
Toch, is het niet verhevenste ernst loszinnig te leven
veeleer dan nijver handelen
wetend hoe raaklings wij langs de afgrond wandelen
hoe dra onze zomer zich heenspoedt in eeuw'ge herfst?
Uit: Fin de siècle (Slauerhoff)

Michel Huibers

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Peter Koopman heeft geschreven in bericht

<34fc02a3...@news.euronet.nl>...


>Op Tue, 3 Mar 1998 10:00:16 +0100 schreef "Michel Huibers"
><huib...@iaehv.nl> in <6dggra$7a7$1...@news.IAEhv.nl>:
>> "Ik raap 'r op van de grond" versus "Ik raap 'r van de grond op"
>en
>> (1) "Ik liep in het park" versus (2) "Ik liep het park in".
>
>Niet helemaal vergelijkbaar. In de eerste set gaat het om één en
>hetzelfde werkwoord (oprapen). In de tweede set gaat het om twee
>verschillende werkwoorden, lopen [in] en inlopen.
>

Je hebt gelijk. Het was mij er om te doen om aan te geven dat er
betekenisverschil kan ontstaan als het voorzetsel vervangen wordt door een
achterzetsel.
lopen [in] : ik liep in het park (voorzetsel)
inlopen : ik liep het park in (achterzetsel)
Ik meen dat achterzetsels onder de bijwoorden vallen, waardoor ze eigenlijk
onderdelen van een scheidbare samenstelling zijn.

Voor wat betreft het op de grond liggend zelfstandig naamwoord (v) : ik laat
'r in het vervolg wel liggen!

---------------------------
Mies
huib...@iaehv.nl


Herman Beun

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

On Tue, 03 Mar 1998 09:01:02 GMT, h.met...@wb.utwente.nl (Henk
Metselaar) wrote:

>Vraagje: Is er een Latijnse naam voor Arnhem?

Volgens de gemeentegids staat op het oudst bekende (13e-eeuwse) zegel
van de stad 'Sigillum burgensium de Arnem'. Potjeslatijn, als je het
mij vraagt, maar kennelijk is 'Arnem' dus de Latijnse naam.

Het heeft in 1944 trouwens weinig gescheeld of Ho-A-Joe had zijn zin
gehad. Wat heeft hij eigenlijk tegen deze prachtige stad?

Herman (uit Arnhem)


-------------------------------------------------------------
Herman Beun, Nederland http://home.worldonline.nl/~chbeun/
CHB...@WorldOnLine.NoSpam (Replace NoSpam by NL)
-------------------------------------------------------------

Onno Zweers

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Michel Huibers wrote:
> > Ze lag 'r al toen ik kwam!

[ Anton Hoexum <osti...@euronet.nl> ]


> 'k Heb 't 'r nog zo gezegd: d'r ligt een drempeltje, kijk 'r voor uit.
> Maar nee hoor, 'k hoor d'r opeens een klap, heeft ze 't d'r krek met 'r
> voet geraakt, gaat ze op d'r platte bek.

ROTFL!

Groetjes
'nn'
--

:-) (-: :-) (-: :-) (-: :-) (-: :-) (-: :-) (-: :-) (-:
... en uw nek is weer helemaal soepel


Michel Huibers

unread,
Mar 3, 1998, 3:00:00 AM3/3/98
to

Herman Beun heeft geschreven in bericht
<34fc0372...@news.worldonline.nl>...


>On Tue, 03 Mar 1998 09:01:02 GMT, h.met...@wb.utwente.nl (Henk
>Metselaar) wrote:
>
>>Vraagje: Is er een Latijnse naam voor Arnhem?
>
>Volgens de gemeentegids staat op het oudst bekende (13e-eeuwse) zegel
>van de stad 'Sigillum burgensium de Arnem'. Potjeslatijn, als je het
>mij vraagt, maar kennelijk is 'Arnem' dus de Latijnse naam.
>

Ik kom niet uit Arnhem en ik ben geen historicus, zodat aan deze bijdrage
van mijn kant kan geen al te grote waarde gehecht moet worden.
Volgens mij is Arnhem een betrekkelijk jonge stad (ik denk dat de eerste
vermelding stamt uit de 9e eeuw) zodat een confrontatie met de Romeinen er
niet ingezeten heeft.
Het ligt dus voor de hand om te concluderen dat Arnhem niet kan bogen op een
fraaie historische Latijnse naam.
---------------------------
Mies
huib...@iaehv.nl

Herman Beun

unread,
Mar 4, 1998, 3:00:00 AM3/4/98
to

On Tue, 3 Mar 1998 16:10:45 +0100, "Michel Huibers"
<huib...@iaehv.nl> wrote:

>Volgens mij is Arnhem een betrekkelijk jonge stad (ik denk dat de
>eerste vermelding stamt uit de 9e eeuw) zodat een confrontatie
>met de Romeinen er niet ingezeten heeft.

Zeker, maar het ging dan ook over de Latijnse, en niet over de
Romeinse naam ;-)

Zo lang het Latijn een gebruikelijke schrijftaal was neem ik aan dat
er Latijnse (of verlatijnste) namen bestonden voor de meeste
plaatsnamen.

Christa Jonkergouw

unread,
Mar 4, 1998, 3:00:00 AM3/4/98
to

3 Mar 1998 12:43:32 GMT schreef Anton Hoexum:


> 'k Heb 't 'r nog zo gezegd: d'r ligt een drempeltje, kijk 'r voor uit.
>Maar nee hoor, 'k hoor d'r opeens een klap, heeft ze 't d'r krek met 'r
>voet geraakt, gaat ze op d'r platte bek.
>

tja..... (zie .sig)

Michel Huibers

unread,
Mar 4, 1998, 3:00:00 AM3/4/98
to

Herman Beun heeft geschreven in bericht

<34fc9d16...@news.worldonline.nl>...


>On Tue, 3 Mar 1998 16:10:45 +0100, "Michel Huibers"
><huib...@iaehv.nl> wrote:
>
>>Volgens mij is Arnhem een betrekkelijk jonge stad (ik denk dat de
>>eerste vermelding stamt uit de 9e eeuw) zodat een confrontatie
>>met de Romeinen er niet ingezeten heeft.
>
>Zeker, maar het ging dan ook over de Latijnse, en niet over de
>Romeinse naam ;-)


Ik meen me toch te herinneren dat in Rome Latijns gesproken werd. De taal
van Latium, de streek rond Rome.

>Zo lang het Latijn een gebruikelijke schrijftaal was neem ik aan dat
>er Latijnse (of verlatijnste) namen bestonden voor de meeste
>plaatsnamen.
>

Als Arnhem inderdaad zo rond de 9e eeuw onstaan is, dan zitten we in de
periode van het middeleeuws Latijn. Het zou kunnen dat plaatsnamen toen ook
nog een Latijnse variant meekregen. Maar of dat inderdaad zo was.....ik weet
het niet.
---------------------------
Mies
huib...@iaehv.nl

Bart Van Stappen

unread,
Mar 4, 1998, 3:00:00 AM3/4/98
to

Michel Huibers heeft geschreven in bericht <6dgl70$d0t$2...@news.IAEhv.nl>...


>
>Bart Van Stappen heeft geschreven in bericht
><6dg5sd$ib0$7...@xenon.inbe.net>...
>>Daarbij aansluitend heb ik ook een vraag:

<knip vraag en antwoord>

Bedankt, Mies.

Dus in een nog kleiner gebied dan die d'r (enk.)

Bart.

Bram van Reemst

unread,
Mar 25, 1998, 3:00:00 AM3/25/98
to

Onno Zweers schreef:

> [ "Michel Huibers" <huib...@iaehv.nl> over "d'r" ]
>

>> 'r is inderdaad de inkorting voor haar. Die d is naar mijn idee
>> slechts een vocaal foefje om de zinnetjes wat beter te laten
>> klinken en heeft verder geen betekenis.
>

> Ik bespeur nog een funktie: het voorkomen van verwarring met
> bestaanden woorden. "Ik ken 'r" zou verstaan kunnen worden als
> "ik kenner" of "ik ken er".

Nee, "d'r" is volgens mij slechts een uitspraakvariant van "'r", de
betekenis is dus precies hetzelfde. De 'd' heeft geen eigen betekenis.

"(d)'r" is niet alleen een verkorting van 'haar', maar ook van 'er',
dus "ik ken (d)'r" zou wel degelijk ook "ik ken er" kunnen betekenen.
Denk ook aan uitdrukkingen als "d'r is wat aan de hand". In dialect
kan "d'r" ook nog 'hun' (bez.vnw.) of 'zich' betekenen.

Nu is 'er' weer een variant van 'daar', dus misschien is die "d" zelfs
wel 'daar' wel afkomstig van (hij moet tenslotte ergens vandaan komen).

>> d'r wordt gebruikt als het voorafgaande woord op een r, n of l eindigt:
>> Ik voer d'r bruine bonen.
>> Ik ken d'r nog van de lagere school.
>> Ik beveel d'r hier te komen.

Hier kun je toch ook gewoon "'r" zeggen als je haast hebt of een luie
mond hebt of geen zin hebt om moeilijk te doen? En waarom juist na een
r, n of l? Vergeet je de klinkers niet? "Ik zie d'r nog wel 'ns" is toch
een stuk gemakkelijker uit te spreken dan "Ik zie 'r wel eens"?
Na een l lijkt me "'r" juist wel weer goed mogelijk, en makkelijker dan
"d'r", maar welke ik zelf zou kiezen wisselt nogal:

- "Ik beveel 'r om hier te komen" (uitspr.: beveler), of:
"Ik beveel d'r hier te komen." (met normale uitspr. van beveel, d.w.z.
langgerekte ih)
- "Ik maal d'r niet om.";
- "Ik voel er ('r) nix van".

Ik denk dat het bij de keuze tussen "'r" en "d'r" dus niet alleen om de
laatste letter van het vorige woord gaat, maar op zijn minst om de hele
laatste lettergreep.

>> In alle andere gevallen wordt het 'r:
>> Ik kom 'r vaak tegen.

>> Ik raap 'r van de grond op.
>
> Dit onderscheid gaat voor mij niet op.
> Ik gebruik "d'r" als ik duidelijk wil overkomen.

Ik ook. "d'r" kan zelfs voorkomen na een stemloze medeklinker. Soms
verandert de 'd' dan in een 't', maar misschien geldt dat als plat
(bv. "blijf t'r af"). Hetzelfde gebeurt trouwens wel eens met de d
van 'die': 'Is tie dat?'. Bij de uitdrukking 'Wat is er?' ken ik de
uitspraken "wat is t'r?" (="is d'r" met 'harde' s) en "Wat izzer?"
(="is 'r"; de s wordt hier tussen twee klinkers stemhebbend).

Groeten,

Bram

zainh...@gmail.com

unread,
Dec 1, 2019, 4:35:06 PM12/1/19
to
Op maandag 2 maart 1998 09:00:00 UTC+1 schreef K.N.M.I. Ho-A-Joe:
> Hallo,
>
> Jullie zullen het waarschijnlijk een stomme vraag vinden,maar ik vroeg me
> af waar het woordje d'r vandaan komt als je bijvoorbeeld zegt van:
> Ik heb d'r gezien.
> 'r staat waarschijnlijk voor haar,maar waar komt die d dan vandaan?
>
> --
> - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
> "Ceterum censeo Arnhem esse delendam"
> - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

'r staat inderdaad voor haar.

01-12-2019

Flibsy

unread,
Dec 1, 2019, 5:40:41 PM12/1/19
to
<zainh...@gmail.com> wrote:
> Op maandag 2 maart 1998 09:00:00 UTC+1 schreef K.N.M.I. Ho-A-Joe:
>> Hallo,
>>
>> Jullie zullen het waarschijnlijk een stomme vraag vinden,maar ik vroeg me
>> af waar het woordje d'r vandaan komt als je bijvoorbeeld zegt van:
>> Ik heb d'r gezien.
>> 'r staat waarschijnlijk voor haar,maar waar komt die d dan vandaan?
>
> 'r staat inderdaad voor haar.

Onze Taal is daar toch wat vollediger over. Ik hoop dat Ho-A-Joe die uitleg
inmiddels heeft gevonden.

<https://onzetaal.nl/taaladvies/dr-haar-der-haar-r-haar>:

QUOTE

Wat is juist: 'D'r haar is opgestoken, 'Der haar is opgestoken' of ''r Haar
is opgestoken'?

D'r haar is opgestoken is juist.

De verkorte vorm van haar is eigenlijk 'r. Dit 'r is een zogenoemde
enclitische vorm: een versmelting van een woord met een ander woord dat er
direct aan voorafgaat of op volgt. Enclitische vormen komen niet
zelfstandig voor. Meestal zijn het persoonlijke voornaamwoorden:

1. 'k Weet niet goed wat je bedoelt.
2. Hij heeft 'r eindelijk zijn liefde bekend.

Vergelijk ook de Franse voornaamwoorden:

3. Je m'appelle Claire.

Naast de enclitische vorm 'r ontwikkelden zich de nevenvormen t'r en d'r
door samensmelting van klanken op de woordgrens:

4. Hij heeft 'r gezien.
5. (na l, r en n) Hij heeft het aan d'r gegeven.

De nevenvorm d'r is vervolgens een eigen leven gaan leiden, en komt ook
voor in zinnen als 'D'r haar is opgestoken.'

Publicatiedatum: 08-04-2011
Laatste wijziging: 19-06-2012

UNQUOTE


--
Flibsy

Ruud Harmsen

unread,
Dec 2, 2019, 1:06:25 AM12/2/19
to
Sun, 1 Dec 2019 13:35:04 -0800 (PST): zainh...@gmail.com scribeva:
1- Verbindingsklank om de uitspraak te vergemakkelijken.
(Wordt verder vereenvoudigd tot 'Kepter gezien')

2. «’r» kan ook staan voor 'er', wat in sommige betekenissen een
verkorting is van 'daar' (zie de ANS). De uitspraak «d'r» is dan een
vertoonloosde variant van die oorspronkelijke vorm.
Naar analogie wordt dat ten onrechte ook bij «'r = haar» toegepast.

Ruud Harmsen

unread,
Dec 2, 2019, 1:10:30 AM12/2/19
to
Mon, 02 Dec 2019 07:06:24 +0100: Ruud Harmsen <r...@rudhar.com>
scribeva:
>1- Verbindingsklank om de uitspraak te vergemakkelijken.
>(Wordt verder vereenvoudigd tot 'Kepter gezien')
>
>2. «’r» kan ook staan voor 'er', wat in sommige betekenissen een
>verkorting is van 'daar' (zie de ANS). De uitspraak «d'r» is dan een
>vertoonloosde variant van die oorspronkelijke vorm.
>Naar analogie wordt dat ten onrechte ook bij «'r = haar» toegepast.

Misschien verwant hiermee het verschijnsel dat in het Galicisch (ook
in het lied Un canto a Galicia) de vorm 'che' voorkomt (uit te spreken
als 'tsjee') die 'jij' of 'aan jou' schijnt te betekenen, maar die in
het zeer verwante Portugees helemaal niet bestaat.

pe

unread,
Dec 2, 2019, 1:23:41 AM12/2/19
to
Ik zie daar geen analogie.

--
pe

pe

unread,
Dec 2, 2019, 1:23:42 AM12/2/19
to
Ik zie daar geen verwantschap.

--
pe

Ruud Harmsen

unread,
Dec 2, 2019, 10:17:42 AM12/2/19
to
2 Dec 2019 06:23:40 GMT: pe <p...@pe.pe> scribeva:

>Ruud Harmsen <r...@rudhar.com> wrote:
>> Mon, 02 Dec 2019 07:06:24 +0100: Ruud Harmsen <r...@rudhar.com>
>> scribeva:
>>> 1- Verbindingsklank om de uitspraak te vergemakkelijken.
>>> (Wordt verder vereenvoudigd tot 'Kepter gezien')
>>>
>>> 2. «?r» kan ook staan voor 'er', wat in sommige betekenissen een
>>> verkorting is van 'daar' (zie de ANS). De uitspraak «d'r» is dan een
>>> vertoonloosde variant van die oorspronkelijke vorm.
>>> Naar analogie wordt dat ten onrechte ook bij «'r = haar» toegepast.
>>
>> Misschien verwant hiermee het verschijnsel dat in het Galicisch (ook
>> in het lied Un canto a Galicia) de vorm 'che' voorkomt (uit te spreken
>> als 'tsjee') die 'jij' of 'aan jou' schijnt te betekenen, maar die in
>> het zeer verwante Portugees helemaal niet bestaat.

>Ik zie daar geen verwantschap.

Galicisch en Portugees niet verwant? Echt wel hoor, heel sterk.
--
Ruud Harmsen, http://rudhar.com

Ruud Harmsen

unread,
Dec 2, 2019, 10:18:13 AM12/2/19
to
2 Dec 2019 06:23:40 GMT: pe <p...@pe.pe> scribeva:

>Ruud Harmsen <r...@rudhar.com> wrote:
>> Sun, 1 Dec 2019 13:35:04 -0800 (PST): zainh...@gmail.com scribeva:
>>
>>> Op maandag 2 maart 1998 09:00:00 UTC+1 schreef K.N.M.I. Ho-A-Joe:
>>>> Hallo,
>>>>
>>>> Jullie zullen het waarschijnlijk een stomme vraag vinden,maar ik vroeg me
>>>> af waar het woordje d'r vandaan komt als je bijvoorbeeld zegt van:
>>>> Ik heb d'r gezien.
>>>> 'r staat waarschijnlijk voor haar,maar waar komt die d dan vandaan?
>>>>
>>>> --
>>>> - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
>>>> "Ceterum censeo Arnhem esse delendam"
>>>> - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
>>>
>>> 'r staat inderdaad voor haar.
>>
>> 1- Verbindingsklank om de uitspraak te vergemakkelijken.
>> (Wordt verder vereenvoudigd tot 'Kepter gezien')
>>
>> 2. «?r» kan ook staan voor 'er', wat in sommige betekenissen een
>> verkorting is van 'daar' (zie de ANS). De uitspraak «d'r» is dan een
>> vertoonloosde variant van die oorspronkelijke vorm.
>> Naar analogie wordt dat ten onrechte ook bij «'r = haar» toegepast.

>Ik zie daar geen analogie.

Jij ziet vandaag heel veel niet dat er wel is.

pe

unread,
Dec 2, 2019, 10:31:45 AM12/2/19
to
Tussen de verschijnselen? Echt niet, helemaal nakko.

--
pe

pe

unread,
Dec 2, 2019, 10:37:16 AM12/2/19
to
Een analogie is een overeenkomst tussen twee zaken die men als grondslag
neemt voor een redenering.

Leg even uit voor welke redenering de uitspraakovereenkomst de grondslag
vormt?

--
pe

wugi

unread,
Dec 2, 2019, 12:37:32 PM12/2/19
to
Op 2/12/2019 om 3:10 schreef Ruud Harmsen:
Lijkt me een nevenvorm van tu/te*, niet bijzonder dus, of is het ook en-
cq proclitisch?
* (Lijkt me ook mogelijk in Argentijns "Che!", hoewel ze hier niet aan
denken in http://etimologias.dechile.net/?che )

Meer en/proclitisch analoog lijkt me Sp. os < vos.
https://definiciona.com/os/
https://es.wiktionary.org/wiki/os#Etimolog%C3%ADa

En zeker ook It. ci < L. hic, maar gebruikt als ons "er" én als ons "ons".
http://www.treccani.it/vocabolario/ci1/

--
guido wugi

Bakel

unread,
Dec 2, 2019, 5:55:44 PM12/2/19
to
Maar hoe zit het met de verwantschap tussen het besprokene en jouw
Galicische kwaakje?

Ruud Harmsen

unread,
Dec 3, 2019, 12:24:35 AM12/3/19
to
Tue, 03 Dec 2019 09:55:44 +1100: Bakel <Ba...@vanb.invalid> scribeva:
Doei, discussieverpester.

Ruud Harmsen

unread,
Dec 3, 2019, 12:24:52 AM12/3/19
to
2 Dec 2019 15:37:14 GMT: pe <p...@pe.pe> scribeva:
Doei, discussieverpester.

pe

unread,
Dec 3, 2019, 2:53:48 AM12/3/19
to
Jij voert een analogie op die een verklaring zou moeten zijn voor een
verschijnsel. Hoe verpest het de diskussie dat ik daar meer over wil weten?
Kan het zijn dat dat komt doordat jij geen antwoord weet dat je ook nog zou
willen geven?

--
pe

Bakel

unread,
Dec 3, 2019, 4:42:14 AM12/3/19
to
Volgens het Google-archief was dat de eerste keer dat het woord
kwaakje in nl.taal is gebruikt. En jij wuift dat hooghartig weg?

Izak van Langevelde

unread,
Dec 3, 2019, 5:48:26 AM12/3/19
to
Bedoelde je niet gewoon 'kwakje'?



--
Grinnikend door het leven...

Rein

unread,
Dec 3, 2019, 9:51:57 AM12/3/19
to
Ruud Harmsen <r...@rudhar.com> wrote:
> 2 Dec 2019 15:37:14 GMT: pe <p...@pe.pe> scribeva:
> >Ruud Harmsen <r...@rudhar.com> wrote:
> >> 2 Dec 2019 06:23:40 GMT: pe <p...@pe.pe> scribeva:
> >>> Ruud Harmsen <r...@rudhar.com> wrote:
> >>>>> Op maandag 2 maart 1998 09:00:00 UTC+1 schreef K.N.M.I. Ho-A-Joe:

> >>>>>> [...]
> >>>>>> Ik heb d'r gezien.
> >>>>>> 'r staat waarschijnlijk voor haar,maar waar komt die d dan vandaan?

[knip]

> >>>> 1- Verbindingsklank om de uitspraak te vergemakkelijken.
> >>>> (Wordt verder vereenvoudigd tot 'Kepter gezien')
> >>>>
> >>>> 2. «?r» kan ook staan voor 'er', wat in sommige betekenissen een
> >>>> verkorting is van 'daar' (zie de ANS). De uitspraak «d'r» is dan een
> >>>> vertoonloosde variant van die oorspronkelijke vorm.
> >>>> Naar analogie wordt dat ten onrechte ook bij «'r = haar» toegepast.

> >>> Ik zie daar geen analogie.

> >> Jij ziet vandaag heel veel niet dat er wel is.

> >Een analogie is een overeenkomst tussen twee zaken die men als grondslag
> >neemt voor een redenering.
> >
> >Leg even uit voor welke redenering de uitspraakovereenkomst de grondslag
> >vormt?

> Doei, discussieverpester.

"Als er iemand aanspreekbaar is ben ik het toch wel." (RH)

--
<

Bakel

unread,
Dec 3, 2019, 12:00:58 PM12/3/19
to
Dat had ook gekund in de context.

Ruud Harmsen

unread,
Dec 4, 2019, 2:23:21 AM12/4/19
to
Wed, 04 Dec 2019 04:00:58 +1100: Bakel <Ba...@vanb.invalid> scribeva:
Niveau.

Ruud Harmsen

unread,
Dec 4, 2019, 2:24:05 AM12/4/19
to
3 Dec 2019 07:53:46 GMT: pe <p...@pe.pe> scribeva:
Gezeik, geen zin in en geen tijd voor.

Bakel

unread,
Dec 4, 2019, 2:39:19 AM12/4/19
to
Ik zei dan ook kwaakje.

pe

unread,
Dec 4, 2019, 3:57:42 AM12/4/19
to
Geen antwoord dat je bevalt dus.
Over gezijk* gesproken, wat dacht je van "Jij ziet vandaag heel veel niet
dat er wel is" en vervolgens niet willen vertellen waarom dat er volgens
jou wel is?

* Zijken zeek gezeken, duidelijk geval van sterk werkwoord. Dus met een ij,
naar analogie** met lijken leek geleken, kijken keek gekeken etc.

** Kijk, dit is wel een analogie.
--
pe

Nagelkennerf

unread,
Dec 4, 2019, 5:37:16 AM12/4/19
to
Op 1-12-2019 om 23:40 schreef Flibsy:
Tegenswoordig, in Whatsapp in ieder geval, wordt zelfs de d' weggelaten.
Dus: r haar is opgestoken. Scheelt weer 2 aanslagen.
Aanslagen? Wat ouwerwets. Tikjes beter? Vingerschuifjes? Aanraakjes?

--
Nagelkennerf

I proposed to my ex-wife. But she said no. She believes I’m just after
my money.

pe

unread,
Dec 4, 2019, 6:51:45 AM12/4/19
to
Toetsen? Dan verschuiven we de betekenis gewoon even van toets=fysiek
tikding naar toets=tikhandeling.

Voor het werkwoord is dat al gebeurd: intoetsen=intikken. Behalve voor
ruitjes. maar ik sluit niet uit dat het daar ook voor gaat mogen.

--
LaTiE FijN zIJn

h@wig

unread,
Dec 4, 2019, 7:00:43 AM12/4/19
to
pe:

> * Zijken zeek gezeken, duidelijk geval van sterk werkwoord.

Niet van oorsprong. Nog zwak in de jaren '50, volgens VD. Door de
eeuwen heen met ei geschreven. "Van oudhoogduits seihhen".

http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/zeiken

> Dus met een ij,
> naar analogie** met lijken leek geleken, kijken keek gekeken etc.

Of naar analogie sijpelen, sijpelde, gesijpeld waar zeiken een
nevenvorm van is. Dus.


> ** Kijk, dit is wel een analogie.

Das waar.

Officieel /mag/ alleen zeiken maar als ik de baas van VD was zou ik
zijken ook in het woordenboek zetten.
Analoog aan /de/ zout en /het
zout.

pe

unread,
Dec 4, 2019, 7:22:53 AM12/4/19
to
h@wig <hedwig.d...@planet.nl> wrote:
> pe:
>
>> * Zijken zeek gezeken, duidelijk geval van sterk werkwoord.
>
> Niet van oorsprong. Nog zwak in de jaren '50, volgens VD. Door de
> eeuwen heen met ei geschreven. "Van oudhoogduits seihhen".
>
> http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/zeiken
>
>> Dus met een ij,
>> naar analogie** met lijken leek geleken, kijken keek gekeken etc.
>
> Of naar analogie sijpelen, sijpelde, gesijpeld waar zeiken een
> nevenvorm van is. Dus.

Euh... dan zou het zijkelen zijkelde gezijkeld zijn?


>> ** Kijk, dit is wel een analogie.
>
> Das waar.
>
> Officieel /mag/ alleen zeiken maar als ik de baas van VD was zou ik
> zijken ook in het woordenboek zetten.
> Analoog aan /de/ zout en /het
> zout.

Nou, bij het schotsjespringen haalden wij nooit een zeikerd, maar wel vaak
een zijkerd, oftewel een zijknatte broekspijp.

--
LaTiE FijN zIJn

Peter Smulders

unread,
Dec 4, 2019, 7:54:11 AM12/4/19
to
de zout is gewoon fout, het moet niet gekker worden.
En gezeikt en gezeken kan allebei, net als geneigd en genegen.

h@wig

unread,
Dec 4, 2019, 7:56:30 AM12/4/19
to
pe:
> h@wig <hedwig.d...@planet.nl> wrote:
>> pe:
>>
>>> * Zijken zeek gezeken, duidelijk geval van sterk werkwoord.
>>
>> Niet van oorsprong. Nog zwak in de jaren '50, volgens VD. Door de
>> eeuwen heen met ei geschreven. "Van oudhoogduits seihhen".
>>
>> http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/zeiken
>>
>>> Dus met een ij,
>>> naar analogie** met lijken leek geleken, kijken keek gekeken etc.
>>
>> Of naar analogie sijpelen, sijpelde, gesijpeld waar zeiken een
>> nevenvorm van is. Dus.
>
> Euh... dan zou het zijkelen zijkelde gezijkeld zijn?

Om even door te zeikelen: sijpelen is het iteratief van sijpen (zijpen)

>>> ** Kijk, dit is wel een analogie.

>> Das waar.

>> Officieel /mag/ alleen zeiken maar als ik de baas van VD was zou ik
>> zijken ook in het woordenboek zetten.
>> Analoog aan /de/ zout en /het
>> zout.

> Nou, bij het schotsjespringen haalden wij nooit een zeikerd, maar wel vaak
> een zijkerd, oftewel een zijknatte broekspijp.

Was je zeker ook over de 'zijk'? Hm. Als jij dat met een lange ij
uitspreekt vinnik het best, hoor.
Alleen bij 'afzijken' is de ij logisch, aangezien het afgezeken is, en
nooit afgezeikt.

joh

unread,
Dec 4, 2019, 8:13:55 AM12/4/19
to
Welnee. De zout is de zoutcontainer. Het zout in engere zin is het zout.

h@wig

unread,
Dec 4, 2019, 8:14:48 AM12/4/19
to
Peter Smulders:
Dát voorbeeld wilde maar niet te binnen schieten!
Opvallend dat een afgeleid woord als 'afgezeikt' door VD goed wordt
gerekend maar voor mij echt fout klinkt.

De zout klinkt bizar.

"Toch geeft de Grote Van Dale (2015) de voorbeeldzin 'Mag ik de zout
even?' met de aantekening dat de zout hier metonymisch wordt gebruikt.
De zout betekent volgens Van Dale in feite iets als 'de zoutstrooier'
('de 'verzameling' zout hier op tafel')".

Tsk. Zoutstrooiers zet de gemeente in als het glad is. Bij mij op tafel
staat een zoutvat/vaatje of desnoods een zoutstrooiertje. /Het/ dus.

https://onzetaal.nl/taaladvies/de-het-zout

Izak van Langevelde

unread,
Dec 4, 2019, 8:26:18 AM12/4/19
to
En georven? Bevrozen?

h@wig

unread,
Dec 4, 2019, 8:38:27 AM12/4/19
to
Izak van Langevelde:
VD noemt orf, georven 'bekakt en scherts'
Bij bevriezen 'gew. en vroeger ook bevroos, bevrozen'.

Maar gebrejen (van breien) en geschejen (gescheiden) kent VD dan weer
niet. Nooit in Brabant geweest zeker.

pe

unread,
Dec 4, 2019, 8:55:55 AM12/4/19
to
Neigen neigde geneigd en nijgen neeg genegen toch?

--
LaTiE FijN zIJn

pe

unread,
Dec 4, 2019, 8:55:55 AM12/4/19
to
Ha, een virtuele beslissingsgedreven analogie.
De zout staat op tafel naast de peper. Het zout is dat spul wat in de zout
zit. Naar analogie neig ik er ertoe om het peper te gaan gebruiken voor dat
spul wat in de peper zit.

--
LaTiE FijN zIJn

Peter Smulders

unread,
Dec 4, 2019, 11:31:37 AM12/4/19
to
Dat zou zo maar kunnen. :-)

Ruud Harmsen

unread,
Dec 4, 2019, 11:43:47 AM12/4/19
to
4 Dec 2019 08:57:40 GMT: pe <p...@pe.pe> scribeva:
Niks mee te maken.

>** Kijk, dit is wel een analogie.

Niks mee te maken.

Ruud Harmsen

unread,
Dec 4, 2019, 11:44:58 AM12/4/19
to
Wed, 04 Dec 2019 13:56:29 +0100: h@wig <hedwig.d...@planet.nl>
scribeva:
In de uitspraak zijn ei en ij identiek.

joh

unread,
Dec 4, 2019, 12:46:24 PM12/4/19
to
zie je wel!

h@wig

unread,
Dec 4, 2019, 12:58:37 PM12/4/19
to
joh stelde dit idée voor :
Ik zie: "De kans dat wie de zout gebruikt meteen zal worden verbeterd,
is echter wél groot. Zo bezien is het aan te raden om 'Mag ik het
zout?' te zeggen en te schrijven".

Het is merkwaardig om naar een de-woord te verwijzen terwijl er even zo
vrolijk het-woorden in omloop zijn als het om zout op tafel/in de
keuken gaat.
Als je een piepklein pepermolentje hebt vraag je toch ook niet 'mag ik
het peper even"?

pe

unread,
Dec 4, 2019, 1:00:47 PM12/4/19
to
Joh! Humorsensor weer defekt?

>> Alleen bij 'afzijken' is de ij logisch, aangezien het afgezeken is, en
>> nooit afgezeikt.
>
>



--
LaTiE FijN zIJn

Bakel

unread,
Dec 4, 2019, 1:03:15 PM12/4/19
to
Ruud Harmsen <r...@rudhar.com> wrote:

>Wed, 04 Dec 2019 13:56:29 +0100: h@wig <hedwig.d...@planet.nl>
>scribeva:
>>
>>Was je zeker ook over de 'zijk'? Hm. Als jij dat met een lange ij
>>uitspreekt vinnik het best, hoor.
>
>In de uitspraak zijn ei en ij identiek.

In veel dialecten niet. Hoe het in het Galicisch zit, heb ik even niet
paraat.

Bakel

unread,
Dec 4, 2019, 1:04:11 PM12/4/19
to
Peter Smulders <de...@home.nl> wrote:

>On 4-12-2019 13:00, h@wig wrote:
>>
>> Niet van oorsprong. Nog zwak in de jaren '50, volgens VD.  Door de
>> eeuwen heen met ei geschreven. "Van oudhoogduits seihhen".
>>
>> http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/zeiken
>>
>>> Dus met een ij,
>>> naar analogie** met lijken leek geleken, kijken keek gekeken etc.
>>
>> Of naar analogie sijpelen, sijpelde, gesijpeld waar zeiken een nevenvorm
>> van is.  Dus.
>>
>>
>>> ** Kijk, dit is wel een analogie.
>>
>> Das waar.
>>
>> Officieel /mag/ alleen zeiken maar als ik de baas van VD was zou ik
>> zijken ook in het woordenboek zetten.
>> Analoog aan /de/ zout en /het
>> zout.

Ik kende iemand die werkte bij de zout.

Izak van Langevelde

unread,
Dec 4, 2019, 1:10:45 PM12/4/19
to
On Wed, 04 Dec 2019 18:58:36 +0100, h@wig wrote:

> Als je een piepklein pepermolentje hebt vraag je toch ook niet 'mag ik
> het peper even"?

Ik vind het eigenlijk wel een goed idee. Kan iemand even het sambal
aanreiken?

pe

unread,
Dec 4, 2019, 1:28:09 PM12/4/19
to
Jij ziet vandaag erg veel waar jij niks mee te maken hebt he?

--
LaTiE FijN zIJn


joh

unread,
Dec 4, 2019, 1:31:24 PM12/4/19
to
Of niet met taalfarize(e)ërs dineren.

Hier is nog een andere kijk op de kwestie
https://www.neerlandistiek.nl/2018/08/het-zout-en-de-zout/

h@wig

unread,
Dec 4, 2019, 1:34:00 PM12/4/19
to
Bakel:
De zoutfabriek, neem ik aan. Zoals je hier wel hoort: "ik woon bij de
kanaal". Waarmee de Zuidwillemsvaart bedoeld wordt.

Bakel

unread,
Dec 4, 2019, 1:39:01 PM12/4/19
to
Maar dat is geen analogie.

h@wig

unread,
Dec 4, 2019, 1:47:34 PM12/4/19
to
joh gebruikte zijn klavier om te schrijven :
Dat metonymisch verhaal bevestigt mijn mening.
De andere kijk is op zijn zachtst uitgedrukt arbitrair. Best mogelijk
dat in recepten staat: "doe de spinazie en de rookvlees.." maar is dat
een overtuigend bewijs dat het korrekt is?
"De meisje" zal ook wel googelen.

h@wig

unread,
Dec 4, 2019, 1:50:58 PM12/4/19
to
Bakel:
Nee. Analoog was de verwijzing naar woorden die allebei door VD korrekt
worden bevonden.

Peter Smulders

unread,
Dec 4, 2019, 2:51:45 PM12/4/19
to
Stel dat je dorst krijgt van die verzameling zout hier op tafel, vraag
je dan ook om de water?

joh

unread,
Dec 4, 2019, 3:40:14 PM12/4/19
to
Hoezo?

Izak van Langevelde

unread,
Dec 4, 2019, 4:23:02 PM12/4/19
to
En als je de flauwe grapjes beu bent, vraag je dan om de zoutjes?

h@wig

unread,
Dec 4, 2019, 5:26:54 PM12/4/19
to
joh:
> Peter Smulders wrote:
[...]
>> Stel dat je dorst krijgt van die verzameling zout hier op tafel, vraag
>> je dan ook om de water?

> Hoezo?

Peter drinkt liever water dan bier aan tafel. Die meneer Wolf vond in
de link die je gaf 'de bier is duur/goedkoop' verdedigbaar omdat het
net als 'de zout' of 'de rookvlees' een 'stofnaam', 'onderdeel van de
maaltijd' en een 'ontelbaar zelfst.nw.' is. De vraag is hoe serieus je
iemand moet nemen die 'de bier is duur' goed Nederlands vindt...

joh

unread,
Dec 4, 2019, 6:18:47 PM12/4/19
to
Dat kun je je over iedereen afvragen natuurlijk.

Daarbij, je draait de zaak om. Hij vindt 'de bier' acceptabel, en zoekt naar een patroon in wat hij en anderen acceptabel vinden.
Zijn patroon is niet erg overtuigend wat mij betreft, maar het is naar mijn mening wel de manier waarop je zoiets aan moet pakken. Vergelijk ook het geval elke/iedere.

Mijn taalgevoel: zoals gezegd heb ik geen moeite met 'de zout'. 'Mag ik de water?' kost me meer moeite. Beter mogelijk is 'Haal jij de water uit de keuken?'

Mag ik nu een biertje?

Bakel

unread,
Dec 4, 2019, 7:36:51 PM12/4/19
to
Voor een recente immigrant is dat inderdaad heel goed.

Peter Smulders

unread,
Dec 5, 2019, 4:33:50 AM12/5/19
to
De metaal, als in staking in de metaal, kan dan weer wel.

Bakel

unread,
Dec 5, 2019, 5:26:39 AM12/5/19
to
Ja, waarschijnlijk omdat daar "industrie" weggelaten wordt.

h@wig

unread,
Dec 5, 2019, 6:56:40 AM12/5/19
to
joh:
> On Wednesday, December 4, 2019 at 11:26:54 PM UTC+1, h@wig wrote:
>> joh:
>>> Peter Smulders wrote:
>> [...]
>>>> Stel dat je dorst krijgt van die verzameling zout hier op tafel, vraag
>>>> je dan ook om de water?

>>> Hoezo?

>> Peter drinkt liever water dan bier aan tafel. Die meneer Wolf vond in
>> de link die je gaf 'de bier is duur/goedkoop' verdedigbaar omdat het
>> net als 'de zout' of 'de rookvlees' een 'stofnaam', 'onderdeel van de
>> maaltijd' en een 'ontelbaar zelfst.nw.' is. De vraag is hoe serieus je
>> iemand moet nemen die 'de bier is duur' goed Nederlands vindt...

> Dat kun je je over iedereen afvragen natuurlijk.
> Daarbij, je draait de zaak om. Hij vindt 'de bier' acceptabel, en zoekt naar
> een patroon in wat hij en anderen acceptabel vinden. Zijn patroon is niet erg
> overtuigend wat mij betreft, maar het is naar mijn mening wel de manier
> waarop je zoiets aan moet pakken. Vergelijk ook het geval elke/iedere.

Wat draai ik om?
Ik keek naar de uitkomst van die zoektocht van Wolf. 'De bier is
goedkoop' is voor mij een brug te ver. Het googelt voor geen meter en
op de vraag wat het lidwoord moet zijn staat overal 'het bier'. Dan
overtuigt de rest van zijn verhaal ook niet.

Maar je kunt altijd VD ter diskussie stellen als daar iets staat wat
ingaat tegen je ptg. Dan moet je met argumenten komen en met
medestanders die het net zo zien. Bij elke/iedere was dat wel het
geval.
Als die niet/nauwelijks te vinden zijn kun je beter zeggen, oké, dan
wijkt mijn taalgevoel af van wat gangbaar is. En dan kun je je afvragen
hoe dat komt. Streektaal, dialect of gewoon fout? Niet voor jouw
gevoel, maar volgens de officiële regels.

> Mijn taalgevoel: zoals gezegd heb ik geen moeite met 'de zout'.

Dat kan. Zoals er kennelijk voorkeur is om de/het schort te zeggen, of
de/het aanrecht datVD allebei goedkeurt. De witlof/het witlof idem
dito. Alleen het lof (want loof) is goed, maar er zullen ongetwijfeld
veel mensen 'de lof was lekker' zeggen.. Zoals ik zelf zou kunnen
zeggen dat 'de paneermeel' op is. Ik kan me er onderuit praten dat ik
dan het doosje paneermeel bedoel maar ik kan ook zeggen he, dat wist ik
niet, das fout.



> 'Mag ik de
> water?' kost me meer moeite. Beter mogelijk is 'Haal jij de water uit de
> keuken?'

Beter mogelijk? Meen je dat echt?

> Mag ik nu een biertje?

Al de bier is op, kennelijk:))

Ja, wij leggen hier de zout op iedere slak.

Ruud Harmsen

unread,
Dec 5, 2019, 8:43:11 AM12/5/19
to
4 Dec 2019 18:00:45 GMT: pe <p...@pe.pe> scribeva:
Ik zie inderdaad nergens een grap.

>>> Alleen bij 'afzijken' is de ij logisch, aangezien het afgezeken is, en
>>> nooit afgezeikt.
>>
>>

--
Ruud Harmsen, http://rudhar.com

Ruud Harmsen

unread,
Dec 5, 2019, 8:44:15 AM12/5/19
to
Thu, 05 Dec 2019 05:03:15 +1100: Bakel <Ba...@vanb.invalid> scribeva:
Ongenaam gezeik. Heb je niks interessants te melden weer? Dan maar
anderen gaan zitten afzeiken.

Rein

unread,
Dec 5, 2019, 10:23:01 AM12/5/19
to
Bakel <Ba...@vanb.invalid> wrote:
> Peter Smulders <de...@home.nl> wrote:

[knip]

> >De metaal, als in staking in de metaal, kan dan weer wel.

> Ja, waarschijnlijk omdat daar "industrie" weggelaten wordt.

Vermetele gedachte ;)

(Overigens zou ik eerder aan 'sector' denken in deze context.)

--
<

Rein

unread,
Dec 5, 2019, 10:23:02 AM12/5/19
to
Ruud Harmsen <r...@rudhar.com> wrote:
> Thu, 05 Dec 2019 05:03:15 +1100: Bakel <Ba...@vanb.invalid>:

[knip]

> >In veel dialecten niet. Hoe het in het Galicisch zit, heb ik even niet
> >paraat.

> Ongenaam gezeik. Heb je niks interessants te melden weer? Dan maar
> anderen gaan zitten afzeiken.

"Hou nou op. Doe nou eens een beetje met gevoel voor
humor! Lach ter om, net als ik. Relatieveren. Niet
alles zo serieus." (RH)

--
<

Ruud Harmsen

unread,
Dec 5, 2019, 11:16:43 AM12/5/19
to
Thu, 5 Dec 2019 16:23:01 +0100: add...@request.nl.invalid (Rein)
scribeva:
Nu geen zin in.

joh

unread,
Dec 5, 2019, 1:55:17 PM12/5/19
to
On Thursday, December 5, 2019 at 12:56:40 PM UTC+1, h@wig wrote:
> joh:
> > On Wednesday, December 4, 2019 at 11:26:54 PM UTC+1, h@wig wrote:
> >> joh:
> >>> Peter Smulders wrote:
> >> [...]
> >>>> Stel dat je dorst krijgt van die verzameling zout hier op tafel, vraag
> >>>> je dan ook om de water?
>
> >>> Hoezo?
>
> >> Peter drinkt liever water dan bier aan tafel. Die meneer Wolf vond in
> >> de link die je gaf 'de bier is duur/goedkoop' verdedigbaar omdat het
> >> net als 'de zout' of 'de rookvlees' een 'stofnaam', 'onderdeel van de
> >> maaltijd' en een 'ontelbaar zelfst.nw.' is. De vraag is hoe serieus je
> >> iemand moet nemen die 'de bier is duur' goed Nederlands vindt...
>
> > Dat kun je je over iedereen afvragen natuurlijk.
> > Daarbij, je draait de zaak om. Hij vindt 'de bier' acceptabel, en zoekt naar
> > een patroon in wat hij en anderen acceptabel vinden. Zijn patroon is niet erg
> > overtuigend wat mij betreft, maar het is naar mijn mening wel de manier
> > waarop je zoiets aan moet pakken. Vergelijk ook het geval elke/iedere.
>
> Wat draai ik om?

Ik zou niet weten hoe ik het duidelijker kan zeggen.

> Ik keek naar de uitkomst van die zoektocht van Wolf. 'De bier is
> goedkoop' is voor mij een brug te ver. Het googelt voor geen meter en
> op de vraag wat het lidwoord moet zijn staat overal 'het bier'. Dan
> overtuigt de rest van zijn verhaal ook niet.

De kwestie is niet of zijn taalgevoel correct is, maar, gegeven dat hij in bepaalde gevallen zowel de als het acceptabel vindt, welk patroon daar wellicht in te ontdekken is.
Jij doet of hij 'de bier' acceptabel vindt omdat het in zijn voorgestelde theorie past. Daarmee draai je de boel om.
>
> Maar je kunt altijd VD ter diskussie stellen als daar iets staat wat
> ingaat tegen je ptg. Dan moet je met argumenten komen en met
> medestanders die het net zo zien.

Nee, dat moet niet. Elk taalgevoel is er één, en argumenten hebben daar niets te zoeken. Als er medestanders zijn is er wel meer aanleiding je best te doen om een patroon te ontdekken.

Bij elke/iedere was dat wel het
> geval.

Bij 'de zout' ook.
Reden om na te gaan wanneer iets soortgelijks voorkomt.

> Als die niet/nauwelijks te vinden zijn kun je beter zeggen, oké, dan
> wijkt mijn taalgevoel af van wat gangbaar is. En dan kun je je afvragen
> hoe dat komt. Streektaal, dialect of gewoon fout? Niet voor jouw
> gevoel, maar volgens de officiële regels.

Moderne taalkundigen zijn, mijns inziens terecht, niet meer zo van het voorschrijven.
>
> > Mijn taalgevoel: zoals gezegd heb ik geen moeite met 'de zout'.
>
> Dat kan. Zoals er kennelijk voorkeur is om de/het schort te zeggen, of
> de/het aanrecht datVD allebei goedkeurt. De witlof/het witlof idem
> dito. Alleen het lof (want loof) is goed, maar er zullen ongetwijfeld
> veel mensen 'de lof was lekker' zeggen.. Zoals ik zelf zou kunnen
> zeggen dat 'de paneermeel' op is. Ik kan me er onderuit praten dat ik
> dan het doosje paneermeel bedoel maar ik kan ook zeggen he, dat wist ik
> niet, das fout.
>
>
>
> > 'Mag ik de
> > water?' kost me meer moeite. Beter mogelijk is 'Haal jij de water uit de
> > keuken?'
>
> Beter mogelijk? Meen je dat echt?

Ja.
>
> > Mag ik nu een biertje?
>
> Al de bier is op, kennelijk:))

Mijn bier wel. Relevant in dezen denk ik.
'De zout' kan voor mijn gevoel mede omdat er in de regel niet meer dan één zoutvaatje op tafel staat.
>
> Ja, wij leggen hier de zout op iedere slak.

Dat lijkt me kul. Dit kan alleen zonder lidwoord.

Bakel

unread,
Dec 5, 2019, 2:06:39 PM12/5/19
to
Ik weet niet of Herman Bode ooit zo'n duur woord zou gebruiken.

Bakel

unread,
Dec 5, 2019, 2:09:35 PM12/5/19
to
joh <josh...@gmail.com> wrote:

>On Thursday, December 5, 2019 at 12:56:40 PM UTC+1, h@wig wrote:
>> joh:

>> > Mag ik nu een biertje?
>>
>> Al de bier is op, kennelijk:))
>
>Mijn bier wel. Relevant in dezen denk ik.
>'De zout' kan voor mijn gevoel mede omdat er in de regel niet meer dan één zoutvaatje op tafel staat.

Als er meerdere zoutvaatjes op tafel staan, kan zout een ander
lidwoord krijgen. Leg dat maar eens uit aan een verse Somaliër.

joh

unread,
Dec 5, 2019, 2:18:03 PM12/5/19
to
Als er één verse Somaliër zou zijn zou ik het wellicht uitleggen aan dé verse Somaliër.

Is het criterium voor acceptabel Nederlands nu dat een verse Somaliër het ook moet kunnen snappen? Is dat niet een beetje PC, Bakel?

Bakel

unread,
Dec 5, 2019, 2:27:57 PM12/5/19
to
Sorry, te veel naar De Wereld Draait Door gekeken.

Izak van Langevelde

unread,
Dec 5, 2019, 2:31:58 PM12/5/19
to
On Thu, 05 Dec 2019 11:18:02 -0800, joh wrote:

> On Thursday, December 5, 2019 at 8:09:35 PM UTC+1, Bakel wrote:
>> joh <josh...@gmail.com> wrote:
>>
>> >On Thursday, December 5, 2019 at 12:56:40 PM UTC+1, h@wig wrote:
>> >> joh:
>>
>> >> > Mag ik nu een biertje?
>> >>
>> >> Al de bier is op, kennelijk:))
>> >
>> >Mijn bier wel. Relevant in dezen denk ik.
>> >'De zout' kan voor mijn gevoel mede omdat er in de regel niet meer dan
>> >één zoutvaatje op tafel staat.
>>
>> Als er meerdere zoutvaatjes op tafel staan, kan zout een ander lidwoord
>> krijgen. Leg dat maar eens uit aan een verse Somaliër.
>
> Als er één verse Somaliër zou zijn zou ik het wellicht uitleggen aan dé
> verse Somaliër.

Leg het uit aan de verste Somaliër...

none Reinier Post

unread,
Dec 5, 2019, 3:18:04 PM12/5/19
to
In article <a334ef51-5e34-4b45...@googlegroups.com>,
joh <josh...@gmail.com> wrote:

[...]

>> Maar je kunt altijd VD ter diskussie stellen als daar iets staat wat
>> ingaat tegen je ptg. Dan moet je met argumenten komen en met
>> medestanders die het net zo zien.
>
>Nee, dat moet niet. Elk taalgevoel is er één, en argumenten hebben
>daar niets te zoeken. Als er medestanders zijn is er wel meer aanleiding
>je best te doen om een patroon te ontdekken.

Dit is een van de redenen dat waarom mijn zus Chomskianen niet
serieus neemt: ze verzinnen voorbeelden, en je kunt moeilijk
vaststellen of je een verzonnen voorbeeld echt in het wild zou
gebruiken. Iemands inzicht in zijn/haar eigen taalgebruik is
feilbaar. Mijn zus vindt de resultaten spielerei, navelstaarderij
en geen wetenschap, als ik haar goed begrepen heb.

Bovendien is het vaak helemaal niet moeilijk meer om met Google en zo
legio's voorbeelden van taalgebruik in het wild erbij te slepen.

--
Reinier

none Reinier Post

unread,
Dec 5, 2019, 3:19:01 PM12/5/19
to
In article <5de7b6d2$0$1481$e4fe...@news.kpn.nl>,
h@wig <hedwig.d...@planet.nl> wrote:

>VD noemt orf, georven 'bekakt en scherts'

Dat lijkt me volstrekt verouderd; in mijn ervaring is het
normaal taalgebruik.

--
Reinier

joh

unread,
Dec 5, 2019, 3:43:35 PM12/5/19
to
On Thursday, December 5, 2019 at 9:18:04 PM UTC+1, none Reinier Post wrote:
> In article <a334ef51-5e34-4b45...@googlegroups.com>,
> joh <josh...@gmail.com> wrote:
>
> [...]
>
> >> Maar je kunt altijd VD ter diskussie stellen als daar iets staat wat
> >> ingaat tegen je ptg. Dan moet je met argumenten komen en met
> >> medestanders die het net zo zien.
> >
> >Nee, dat moet niet. Elk taalgevoel is er één, en argumenten hebben
> >daar niets te zoeken. Als er medestanders zijn is er wel meer aanleiding
> >je best te doen om een patroon te ontdekken.
>
> Dit is een van de redenen dat waarom mijn zus Chomskianen niet
> serieus neemt: ze verzinnen voorbeelden, en je kunt moeilijk
> vaststellen of je een verzonnen voorbeeld echt in het wild zou
> gebruiken. Iemands inzicht in zijn/haar eigen taalgebruik is
> feilbaar. Mijn zus vindt de resultaten spielerei, navelstaarderij
> en geen wetenschap, als ik haar goed begrepen heb.
>
Tsja. Misschien heb jij die zus wel verzonnen. Kan ik niks mee.

Bakel

unread,
Dec 5, 2019, 4:20:01 PM12/5/19
to
Ja, het is een veel gemaakte fout. Ik zie er niets bekakts in. "Orf"
klinkt mij trouwens vreemder in de oren dan "georven".
It is loading more messages.
0 new messages