De wereld
Patrick Vanhoucke
In de nieuwsgroep nl.wetenschap las ik de volgende zin:
"Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
zit zoals ze is."
Mijn PTG had wat problemen met die "ze is", omdat naar mijn gevoel
het woord "wereld" grammaticaal mannelijk is. Volgens het huidige
Groene Boekje en volgens Van Dale is "wereld" simpelweg een
de-woord. Maar volgens het Groene Boekje van 1954 is het
grammaticale geslacht van "wereld" vrouwelijk čn mannelijk, maar
met een voorkeur voor vrouwelijk.
Ik had graag geweten hoe de andere nl.talers dit aanvoelen. Ik
vraag me met name af, of er in dezen een onderscheid is tussen het
taalgevoel van de Nederlanders en van de Vlamingen onder ons.
Laten jullie even iets weten?
Groeten
P.V.
Ernie Ramaker
> Mijn PTG had wat problemen met die "ze is", omdat naar mijn gevoel
> het woord "wereld" grammaticaal mannelijk is. Volgens het huidige
> Groene Boekje en volgens Van Dale is "wereld" simpelweg een
> de-woord. Maar volgens het Groene Boekje van 1954 is het
> grammaticale geslacht van "wereld" vrouwelijk čn mannelijk, maar
> met een voorkeur voor vrouwelijk.
>
> Ik had graag geweten hoe de andere nl.talers dit aanvoelen. Ik
> vraag me met name af, of er in dezen een onderscheid is tussen het
> taalgevoel van de Nederlanders en van de Vlamingen onder ons.
Voor mij is het woord natuurlijk mannelijk, want ik ben van boven de
rivieren. In het IJslands is het vrouwelijk [1], en dat betekent meestal
dat het dat in het Nederlands ook ooit was.
[1] Samenstelling: ver-öld, mensen-tijd. Ver 'man' als in 'weerwolf' (en
Latijn 'vir').
Ruud Harmsen
>
>> Mijn PTG had wat problemen met die "ze is", omdat naar mijn gevoel
>> het woord "wereld" grammaticaal mannelijk is. Volgens het huidige
>> Groene Boekje en volgens Van Dale is "wereld" simpelweg een
>> de-woord. Maar volgens het Groene Boekje van 1954 is het
>> grammaticale geslacht van "wereld" vrouwelijk čn mannelijk, maar
>> met een voorkeur voor vrouwelijk.
>>
>> Ik had graag geweten hoe de andere nl.talers dit aanvoelen. Ik
>> vraag me met name af, of er in dezen een onderscheid is tussen het
>> taalgevoel van de Nederlanders en van de Vlamingen onder ons.
Tue, 4 Nov 2003 21:55:17 +0100: Ernie Ramaker <ernie...@nordom.nl>:
in nl.taal:
>Voor mij is het woord natuurlijk mannelijk, want ik ben van boven de
>rivieren. In het IJslands is het vrouwelijk [1], en dat betekent meestal
>dat het dat in het Nederlands ook ooit was.
Ook in het Duits vrouwelijk: die Welt.
--
Ruud Harmsen, http://rudhar.com/index/whatsnew.htm, 21 oct 2003
Guido Reijnders
"Patrick Vanhoucke" :
> Ik had graag geweten hoe de andere nl.talers dit aanvoelen.
Mijn PTG zegt vrouwelijk, maar dat komt misschien door de associatie met
Moeder Aarde.
Guido (woonachtig in Valkenswaard)
Peter Elderson
In dit geval is het juiste verwijnaamwoord: tie.
--
re: dorpelsteen
Stem voor Beurtbalkje op <http://www.beurtbalkje.nl>
Patrick Vanhoucke
Dixit Peter Elderson <elde...@xs3all.nl>
in news:bo95f5$187o$3...@nl-news.euro.net
Sorry Peter, maar ik begrijp helemaal niet wat je bedoelt.
P.V.
Patrick Vanhoucke
in news:x4tcj43zh3i2.fcvcrwq14i15$.d...@40tude.net
Die etymologie heb ik ook in Van Dale gevonden.
P.V.
Peter Elderson
>> In dit geval is het juiste verwijsnaamwoord: tie.
>
> Sorry Peter, maar ik begrijp helemaal niet wat je bedoelt.
"Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
zit zoals tie is."
Patrick Vanhoucke
Ha! Dat is al veel duidelijker. Maar geen goed Nederlands als je
het mij vraagt :-)
P.V.
Michel Martens
nieuwsgroep nl.taal
Voor mijn PTG is 'wereld' mannelijk...
... begon ik te schrijven maar zoals het meer gaat, hoe meer je er
over dubt hoe onzekerder je wordt. Even een vroege bron raadplegen en
inderdaad er is ooit iets aan de hand geweest met het woordgeslacht
van 'wereld' maar jammer genoeg wordt er niet bijgezegd wat:
______________________________________________________
WERELT (werlt, warelt, werrelt, werlet, werhilt (o. a. Kl. t. Briele,
183), welt, znw. vr. en m. Ohd. weralt, werolt; mhd. werlt, werilt,
werlit, werelte, werlde; mnd. werlt, werlde, werlit, werle; nhd. welt;
os. wėrold; ofri. warld, wrald; ags. weorold, worold. Voor het mann.
geslacht van dezen oorspr. vr. i stam zie V. Helten, Spraakk. § 276*;
______________________________________________________
Mmmmmja, nee, toch mannelijk voor mij.
--
Groeten,
Michel.
Peter Elderson
Ik vraag niks!
Japlot
"Peter Elderson" <elde...@xs3all.nl> schreef in bericht
news:bo95f5$187o$3...@nl-news.euro.net...
Wereld is een zij voor mij,
en het blijft een ze voor me.
Het taalgevoel 'van de Nederlanders' moet je niet verwarren met het
taalgevoel van randstedelingen,
c.q. Gooise matrasliggers.
Die gebruiken ook slechts hun dialect!
Jacques
Guido Reijnders
"Kees de Graaf":
> "Kees de Graaf":
>
> | [deleted]
> |
> | | "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
> | | zit zoals ze is."
> |
> | interactie, maar daar zullen we de talers verder maar niet over lastig
> | vallen.
>
> Excuses, het ging over de constante van Planck, niet over een kernkracht.
Sjips, je bent me net voor!
Guido
Patrick Vanhoucke
in news:bhWpb.141251$Oz2.16...@amsnews03.chello.com
Ja, inderdaad. Kees sloeg de plank behoorlijk mis :-)
P.V.
Guido Reijnders
"Patrick Vanhoucke":
> Dixit Guido Reijnders:
> > "Kees de Graaf":
> >> "Kees de Graaf":
> >>>
> >>> zwakke interactie, maar daar zullen we de talers verder maar
> >>> niet over lastig vallen.
> >>
> >> Excuses, het ging over de constante van Planck, niet over een
> >> kernkracht.
> >
> > Sjips, je bent me net voor!
>
> Ja, inderdaad. Kees sloeg de plank behoorlijk mis :-)
Hoe komt iemand erbij om de constante van Planck te verwarren met de zwakke
interactie van een kernkracht. Dan moet je toch wel erg ver heen zijn.
Guido
Patrick Vanhoucke
Welnee. Het was al laat en Kees heeft het bericht slechts heel
diagonaal bekeken. Pas later heeft hij het effectief doorgenomen.
P.V.
Guido Reijnders
"Kees de Graaf":
> "Guido Reijnders"
> |
> | Hoe komt iemand erbij om de constante van Planck te verwarren met de
zwakke
> | interactie van een kernkracht. Dan moet je toch wel erg ver heen zijn.
>
> bepaalde zin te lezen was. In nl.wetenschap woedden discussies over
> meerdere onderwerpen.
>
> <inhoudelijk>
> Ook de zwakke interactie is voornamelijk door h bepaald, veel meer dan
> door c en G.
> </i>
Psies! Dat heeft alles te maken met het feit dat de h in het alfabet na de c
en en de G komt.
Guido
(Ik heb toch niet de illusie gewekt dat ik er ook maar één letter van
begrepen heb? Dat zou te veel eer zijn.)
Nantko Schanssema
Het Duits is in astronomische dingen wat dwars. Ze hebben het ook over
die Sonne en der Mond. In het Nederlands is het woordgeslacht van die
twee, naar ik meen, andersom.
groet,
Nantko
--
De rabiate kleinburger met zijn door ressentiment verziekte
gemoedsleven hunkert altijd naar het gewelddadige. (J.H.Donner)
Henk Metselaar
[...]
> [...] naar mijn gevoel [is] het woord "wereld" grammaticaal mannelijk
> [...]. Volgens het huidige Groene Boekje en volgens Van Dale is
> "wereld" simpelweg een de-woord. Maar volgens het Groene Boekje van
> 1954 is het grammaticale geslacht van "wereld" vrouwelijk čn
> mannelijk, maar met een voorkeur voor vrouwelijk.
Tja. Als Ollander moet je je dan behelpen met een ouderwetse
koraaltitel: 'Het licht der wereld'. Vrouwelijk dus. Hoewel ik sterk
associatief denk, kom ik soms pas op zulke dingen nav een directe vraag.
kale
Gluum
> Goeienavond
>
> In de nieuwsgroep nl.wetenschap las ik de volgende zin:
>
> "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
> zit zoals ze is."
>
> Mijn PTG had wat problemen met die "ze is", omdat naar mijn gevoel
> het woord "wereld" grammaticaal mannelijk is. Volgens het huidige
> Groene Boekje en volgens Van Dale is "wereld" simpelweg een
> de-woord. Maar volgens het Groene Boekje van 1954 is het
> grammaticale geslacht van "wereld" vrouwelijk èn mannelijk, maar
> met een voorkeur voor vrouwelijk.
>
> Ik had graag geweten hoe de andere nl.talers dit aanvoelen. Ik
> vraag me met name af, of er in dezen een onderscheid is tussen het
> taalgevoel van de Nederlanders en van de Vlamingen onder ons.
Ik voel me prettig bei beide geslachten.
--
Gluum
Gluum
>> "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
>> zit zoals tie is."
>
> Ha! Dat is al veel duidelijker. Maar geen goed Nederlands als je
> het mij vraagt :-)
Prima Nederlands. Heel gebruikelijk.
--
Gluum
Patrick Vanhoucke
in news:59337550.AdbdBDsoHV@linuxbeest
> "Patrick Vanhoucke" <librarian#skynet.be> siteerde seku
> debiteerde:
>
>> Goeienavond
>>
>> In de nieuwsgroep nl.wetenschap las ik de volgende zin:
>>
>> "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
>> zit zoals ze is."
>>
>> Mijn PTG had wat problemen met die "ze is", omdat naar mijn
>> gevoel het woord "wereld" grammaticaal mannelijk is. Volgens
>> het huidige Groene Boekje en volgens Van Dale is "wereld"
>> simpelweg een de-woord. Maar volgens het Groene Boekje van 1954
>> is het grammaticale geslacht van "wereld" vrouwelijk čn
>> mannelijk, maar met een voorkeur voor vrouwelijk.
>>
>> Ik had graag geweten hoe de andere nl.talers dit aanvoelen. Ik
>> vraag me met name af, of er in dezen een onderscheid is tussen
>> het taalgevoel van de Nederlanders en van de Vlamingen onder
>> ons.
>
> Ik voel me prettig bei beide geslachten.
Is dat een antwoord op mijn vraag, of gewoon een publieke
bekentenis? :-)
P.V.
Ernie Ramaker
> Tja. Als Ollander moet je je dan behelpen met een ouderwetse
> koraaltitel: 'Het licht der wereld'. Vrouwelijk dus. Hoewel ik sterk
> associatief denk, kom ik soms pas op zulke dingen nav een directe vraag.
Maar: 's werelds loon. Mannelijk dus?
Ruud Harmsen
in nl.taal:
>>>> "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
>>>> zit zoals ze is."
>"Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
>zit zoals tie is."
Of 'zie', maar toch sexe-neutraal:
"Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit
zoal zie is."
De uitluidverherting treedt bij mij bij fricatieven weer niet op als
er een klinker volgt in het volgende woord. In Limburg bij ploffers
ook niet.
Ruud Harmsen
in nl.taal:
>>Ook in het Duits vrouwelijk: die Welt.
>
>Het Duits is in astronomische dingen wat dwars. Ze hebben het ook over
>die Sonne en der Mond. In het Nederlands is het woordgeslacht van die
>twee, naar ik meen, andersom.
Kan, weet ik niet. Het is eerder Germaans versus Romaans
(+astrologisch), dacht ik. Sol is mannelijk, Lu(n)a vrouwelijk. In het
Russische is maan ook 'luna', een van de weinige woorden die het deelt
met het Spaans. Of het daar ook vrouwelijk is weet ik niet.
Dia is daarentegen weer overal mannelijk, Germaans en Romaans.
Ruud Harmsen
in nl.taal:
>Henk Metselaar:
Zegt weinig: de tand des tijds, indertijd, in de loop der tijd, na
verloop van tijd.
zmic
weglaat. Het draagt geen enkele betekenis bij. Dus:
"Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit."
On Tue, 4 Nov 2003 21:46:01 +0100, "Patrick Vanhoucke"
<librarian#skynet.be> wrote:
>Goeienavond
>
>In de nieuwsgroep nl.wetenschap las ik de volgende zin:
>
>"Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
>zit zoals ze is."
>
>
Patrick Vanhoucke
in news:fclhqv0bl7hg9v0ep...@4ax.com
> Tue, 04 Nov 2003 23:13:34 +0100: Peter Elderson
> <elde...@xs3all.nl>: in nl.taal:
>
>>>>> "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in
>>>>> elkaar zit zoals ze is."
>
>> "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
>> zit zoals tie is."
>
> Of 'zie', maar toch sexe-neutraal:
> "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
> zit zoal zie is."
>
> De uitluidverherting treedt bij mij bij fricatieven weer niet op
> als er een klinker volgt in het volgende woord. In Limburg bij
> ploffers ook niet.
Kan je dat even in het Nederlands vertalen? ;-)
P.V.
Gluum
> Id facere laus est quod decet, non quod licet.
> Dixit Gluum <Gl...@samweir.invalid>
> in news:59337550.AdbdBDsoHV@linuxbeest
>
>> "Patrick Vanhoucke" <librarian#skynet.be> siteerde seku
>> debiteerde:
>>
>>> Goeienavond
>>>
>>> In de nieuwsgroep nl.wetenschap las ik de volgende zin:
>>>
>>> "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
>>> zit zoals ze is."
>>>
>>> Mijn PTG had wat problemen met die "ze is", omdat naar mijn
>>> gevoel het woord "wereld" grammaticaal mannelijk is. Volgens
>>> het huidige Groene Boekje en volgens Van Dale is "wereld"
>>> simpelweg een de-woord. Maar volgens het Groene Boekje van 1954
>>> is het grammaticale geslacht van "wereld" vrouwelijk èn
>>> mannelijk, maar met een voorkeur voor vrouwelijk.
>>>
>>> Ik had graag geweten hoe de andere nl.talers dit aanvoelen. Ik
>>> vraag me met name af, of er in dezen een onderscheid is tussen
>>> het taalgevoel van de Nederlanders en van de Vlamingen onder
>>> ons.
>>
>> Ik voel me prettig bei beide geslachten.
>
> Is dat een antwoord op mijn vraag, of gewoon een publieke
> bekentenis? :-)
Ja.
--
Gluum
Ruud Harmsen
<librarian#skynet.be>: in nl.taal:
>> De uitluidverherting treedt bij mij bij fricatieven weer niet op
>> als er een klinker volgt in het volgende woord. In Limburg bij
>> ploffers ook niet.
>
>Kan je dat even in het Nederlands vertalen? ;-)
Ja hoor.
De eindverstemlozing (Auslautverhärtung) treedt bij mij bij
wrijfklanken weer niet op als er een vocaal volgt in het sequerende
verbum. In Limburg bij explosieven evenmin.
--
RH, http://rudhar.com
Patrick Vanhoucke
Dixit Ruud Harmsen" <"ar-aitch-ay <"ar-aitch-ay" at rudhar.com>
Ik vermoed dat ik me eens dringend moet gaan bijscholen.
P.V.
Peter Elderson
> Id facere laus est quod decet, non quod licet.
> Dixit Gluum <Gl...@samweir.invalid>
>> Ik voel me prettig bei beide geslachten.
>
> Is dat een antwoord op mijn vraag, of gewoon een publieke
> bekentenis? :-)
Dat denk ik wel.
Michel Martens
nl.taal
>"Kees de Graaf" <C.N.deG...@WEGazu.nl> writes:
>
>| [deleted]
>|
>| | "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
>| | zit zoals ze is."
>|
>| Die zin heb ik daar ook gelezen. Het ging geloof ik over de zwakke
>| interactie, maar daar zullen we de talers verder maar niet over lastig
>| vallen.
>
>Excuses, het ging over de constante van Planck, niet over een kernkracht.
O, in dat geval is het zonder twijfel 'de wereld zoals hij is'. Zonder
meer.
fe
"Ruud Harmsen" <"ar-aitch-ay" at rudhar.com> schreef in bericht
news:fclhqv0bl7hg9v0ep...@4ax.com...
> Tue, 04 Nov 2003 23:13:34 +0100: Peter Elderson <elde...@xs3all.nl>:
> in nl.taal:
>
> >>>> "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
> >>>> zit zoals ze is."
>
> >"Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar
> >zit zoals tie is."
>
> Of 'zie', maar toch sexe-neutraal:
> "Het is al lastig genoeg om te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit
> zoal zie is."
>
Of het Vlaamse hut. ...in elkaar zit zoals hut is.
'n Leng afkeren
fe
"Japlot" <jap...@home.nl> schreef in bericht
news:bo9a8o$vmu$1...@news3.tilbu1.nb.home.nl...
> Het taalgevoel 'van de Nederlanders' moet je niet verwarren met het
> taalgevoel van randstedelingen,
> c.q. Gooise matrasliggers.
> Die gebruiken ook slechts hun dialect!
Niet om teen of tander, maar wat betekende het werkwoord japlotten ook weer?
(Serieuze vraag hoor)
'n Leng afkeren
Paul van Oort
Had deze eerste posting even gemist, dus daarom een tikkie laat alsnog
deze opmerking:
Wil je niet 'Nederlanders, Randstedelingen en de Gooise matras op één
hoop gooien?
Rotterdam e.a. kan moeilijk op één hoop gegooid worden met de inwoners
van Naarden, Bussum en Blaricum.
Paul
fe
"Paul van Oort" <pvo...@nonet.nl.invalid> schreef in bericht
news:3faa9bc1$0$58704$e4fe...@news.xs4all.nl...
> fe wrote:
> > "Japlot" <jap...@home.nl> schreef in bericht
> > news:bo9a8o$vmu$1...@news3.tilbu1.nb.home.nl...
>
> >> Het taalgevoel 'van de Nederlanders' moet je niet verwarren met het
> >> taalgevoel van randstedelingen,
> >> c.q. Gooise matrasliggers.
> >> Die gebruiken ook slechts hun dialect!
> > Niet om teen of tander, maar wat betekende het werkwoord japlotten
> > ook weer?
> > (Serieuze vraag hoor)
>
> Had deze eerste posting even gemist, dus daarom een tikkie laat alsnog
> deze opmerking:
>
> Wil je niet 'Nederlanders, Randstedelingen en de Gooise matras op één
> hoop gooien?
Dat is niet japlotten. Maar laat maar, ik heb even gegooled.
'n Leng afkeren
Johannes
> >Patrick Vanhoucke:
> >
> >> Mijn PTG had wat problemen met die "ze is", omdat naar mijn gevoel
> >> het woord "wereld" grammaticaal mannelijk is. Volgens het huidige
> >> Groene Boekje en volgens Van Dale is "wereld" simpelweg een
> >> de-woord. Maar volgens het Groene Boekje van 1954 is het
> >> met een voorkeur voor vrouwelijk.
> >>
> >> Ik had graag geweten hoe de andere nl.talers dit aanvoelen. Ik
> >> vraag me met name af, of er in dezen een onderscheid is tussen het
> >> taalgevoel van de Nederlanders en van de Vlamingen onder ons.
>
> in nl.taal:
> >Voor mij is het woord natuurlijk mannelijk, want ik ben van boven de
> >rivieren. In het IJslands is het vrouwelijk [1], en dat betekent meestal
> >dat het dat in het Nederlands ook ooit was.
>
Maar hier wijkt het Nederlands af, getuige de genitiefconstructie <'s
werelds>. Bij en 'de'-woord betekent dat 'mannelijk'.
Hoewel.... baby's komen <ter wereld> en zo'n datief wijst weer op
'vrouwelijk'.
Frits Zandveld
"fe" <fa...@tofake.nl> schreef in bericht
news:boe47k$2pi1$1...@nl-news.euro.net...
Wacht even. De "japlot" die nu meedoet gedraagt zich veel constructiever dan
die-van-toen. Het werkwoord "japlotten" van toen slaat niet op wat nu boven
de naam japlot wordt geschreven.
Frits
Michel Martens
nl.taal
Het woord 'wereld' had ooit een uitgebreidere betekenis dan nu.
Vroeger betekende 'wereld' ook 'mensenleeftijd, periode, tijd,
eeuwigheid'. In het Middelnederlands werd er soms ook 'eeuw' mee
bedoeld, soms ook een periode van duizend jaar. Ook 'heelal, oneindige
ruimte, de hemel en de aarde'. Veder heb je dan nog diverse
figuurlijke betekenissen. Ik acht de mogelijkheid dan ook niet
uitgesloten dat hier ergens de twee woordgeslachten hun oorsprong
vinden. 'Wereld' in de betekenis van 'eeuw' kon dan misschien
vrouwelijk zijn en als synoniem voor woonplaats der mensen, de aarde
dus, kon het dan weer een mannelijk woord zijn. Mijn vijf centen. Dat
de oorspronkelijke Indo-europese stam vrouwelijk was schijnt wel vast
te staan.
--
Groeten,
Michel.