West-Vlaams Etymologisch Woordenboek
Luc Van Braekel
Geheimen van West-Vlaams dialect worden ontsluierd
Vraagt u zich ook af waar de West-Vlaamse dialectwoorden vandaag komen,
wat de oorsprong is van woorden als 'gabbe', 'kijzig', 'cariotten'of
'schampavie', dan moet u beslist het nieuw West-Vlaams Etymologisch
Woordenboek van dialectspecialist Dr. Frans Debrabandere erop nalezen.
Want daarin worden alle geheimen van het West-Vlaamse dialect
ontsluierd.
door Marc CARLIER
Frans Debrabandere is een ervaren woordenboekmaker. In 1999 rolde van
zijn hand het Kortrijks Woordenboek van de persen.
"Een West-Vlaams etymologisch woordenboek is niet hetzelfde als een
West-Vlaams dialectwoordenboek", legt Frans Debrabandere uit. "Een
dialectwoordenboek of een idioticon registreert en inventariseert zoveel
mogelijk dialectwoorden en verklaart ze. Een etymologisch woordenboek
graaft dieper."
Schampavie
"Ook ik geef beknopt de betekenis van de West-Vlaamse dialectwoorden,
maar ik concentreer mij veel meer op de oorsprong ervan. Waar komen de
West-Vlaamse dialectwoorden vandaan?, met welke woorden uit andere talen
komen ze overeen?, vind ik verwante vormen terug in het Middelnederlands
en het Vroegnederlands?, Kortom, ik ga op zoek naar de geschiedenis van
de WestVlaamse dialectwoorden", ,zegt Frans Debrabandere.
Zo gaan het West-Vlaamse 'schampavie' en 'parlasanten' terug op het
Spaanse 'escampavia' en 'para los santos' en heeft een 'gabbe' alles te
maken met een 'gapende' wonde. Het ligt voor de hand dat het WestVlaamse
'gabbe' en het Engelse 'gab' teruggaan op eenzelfde oerwoord.
Meer verspreid
"De belangrijkste conclusie van mijn woordenboek is dat dat typisch
West-Vlaams niet bestaat. Van alle West-Vlaamse dialectwoorden bestaan
equivalenten in het Frans, Duits, Engels, Scandinavisch... Heel veel van
die woorden hebben dan weer een Germaanse of Romaanse oorsprong", stelt
Frans Debrabandere.
Heel veel West-Vlaamse woorden vinden hun oorsprong in het Picardisch,
het dialect van Noord-Frankrijk. "Logisch, want beide provincies zijn
aangrenzend en de contacten zijn altijd intens geweest, zeker met het
zuiden van onze provincie. Zo komt het Kortrijkse 'assiette'
rechtstreeks uit het Picardisch", aldus Frans Debrabandere.
West-Vlaamse woorden waren vroeger in Vlaanderen veel meer verspreid dan
nu. "Door de invloed van het Algemeen Nederlands zijn veel van deze
woorden teruggedrongen tot het dialect. Zo kwam het woord 'pupegalle' -
dat is Poperings voor kruiwagen - vroeger heel algemeen voor, ook in
Vlaams-Brabant. Dat woord is volledig teruggedrongen tot
West-Vlaanderen. Maar het komt wel nog voor in Friesland waar een
kruiwagen ook een 'piepegalle' heet", aldus nog Frans Debrabandere.
Uit: Het Nieuwsblad, editie West-Vlaanderen, 4 november 2002
Het West-Vlaams Etymologisch Woordenboek van Frans Debrabandere is een
uitgave van L.J. Veen. Het boek telt 460 bladzijden en kost 37,50 euro.
http://oas2000.proxis.be/gate/jabba.coreii.g_p?bi=4&sp=DETAILS&mi=4114830&si=3043456
aghasea
news:drXx9.6080$Nd....@afrodite.telenet-ops.be...
> Frans Debrabandere stelt etymologisch woordenboek voor in Brugge
Moh!
> Geheimen van West-Vlaams dialect worden ontsluierd
è 't is toh nooi'tn hin woar zekr'e?
> Vraagt u zich ook af waar de West-Vlaamse dialectwoorden vandaag komen,
Joak 'hedomme!
> wat de oorsprong is van woorden als 'gabbe', 'kijzig', 'cariotten'of
Wel, ik moet bekennen dat ik als rasechte Westvluut altijd gedacht heb dat
het "een habbe" was, i.p.v. gabbe.
Hoe zou dat komen? :^)
<snip to end>
Trouwens, vanwaar de cross naar be.politics?
Thanks anyway, want ik zou het me wel willen aanschaffen.
--
Pros
-A collision at sea can ruin your entire day-
Rob K
scripsit quod sequitur.
<snip>
> Zo komt het Kortrijkse 'assiette'
> rechtstreeks uit het Picardisch", aldus Frans Debrabandere.
^^^^^ ^^^^^^^^^^^^
Een Brabander die verbanden ligt met het Frans en (niet aangehaald) het
Fries... Vergeef mij mijn glimlach.
--
My E-mail address in ROT13:
gvgna...@ubgznvy.pbz
Luc Van Braekel
news:tOXx9.6132$Nd....@afrodite.telenet-ops.be...
> Trouwens, vanwaar de cross naar be.politics?
Och, kweenie, een vage gedachte aan de West-Vlaamse taalparticularisten
uit de negentiende eeuw misschien?
Lees bijvoorbeeld eens "West-Vlaamsche tegenkanting tegen het
Nederlands" op http://home.lvb.net/tegenkanting
Taal en politiek liggen in Vlaanderen nooit ver van elkaar, ook niet als
het over dialecten gaat ;-)
Luc
aghasea
Blijkbaar... Zie ik hier een parallel met de (taal)situatie vandaag?
--
Pros
-č boksinge ip zče ku hiel je'n dag verbrodd'n-
Luc Van Braekel
Misschien, maar ik hoop van niet. Zelf heb ik die archaļsche tekst over
de West-Vlaamse tegenkanting tegen het Nederlands op mijn website
geplaatst om er de zinloosheid en het lachwekkende karakter van het
taalparticularisme mee aan te tonen :-)
Luc
aghasea
<snip>
> Misschien, maar ik hoop van niet. Zelf heb ik die archaďsche tekst over
> de West-Vlaamse tegenkanting tegen het Nederlands op mijn website
> geplaatst om er de zinloosheid en het lachwekkende karakter van het
> taalparticularisme mee aan te tonen :-)
Ah zo.
Hoe komt het dat grote delen van je site blank blijven? Under construction,
of is miene compjoetre an den ols?
Luc Van Braekel
> Hoe komt het dat grote delen van je site blank blijven?
Enkel de titelpagina's van de diverse hoofstukken zijn nog blank, maar je kunt overal naar toe navigeren via het menu.
Ik bouw mijn site bottom-up op, en niet top-down, begrijp je?
Luc
aghasea
Euhm...
:^)
F u s t i g a t o r
05 Nov 2002 23:30:10 GMT, in littera
<6wYx9.6217$Nd....@afrodite.telenet-ops.be> in foro be.politics (et
aliis) vere scripsit quod sequitur:
Inderdaad, en dat is heel het drama van de Vlaamse Beweging, ooit een
grote noodzaak nu een ballast, want die verziekt onze hedendaagse
politiek, door persé cultuur van politiek niet te willen scheiden.
Misschien toch nog een van de vele kwade invloeden van Frankrijk op
onze contreien?
>
>Luc
>
>
Fusti
Michel Martens
nieuwsgroep nl.taal
>"aghasea" <numb...@centercourt.com> wrote in message
>news:qOZx9.6285$Nd....@afrodite.telenet-ops.be...
>> "Luc Van Braekel" <l...@flanders.info> wrote in message
>> news:6wYx9.6217$Nd....@afrodite.telenet-ops.be...
>> > "aghasea" <numb...@centercourt.com> wrote in message
>> > news:tOXx9.6132$Nd....@afrodite.telenet-ops.be...
>> >
>> > > Trouwens, vanwaar de cross naar be.politics?
>> >
>> > Och, kweenie, een vage gedachte aan de West-Vlaamse
>taalparticularisten
>> > uit de negentiende eeuw misschien?
>> > Lees bijvoorbeeld eens "West-Vlaamsche tegenkanting tegen het
>> > Nederlands" op http://home.lvb.net/tegenkanting
>> >
>> > Taal en politiek liggen in Vlaanderen nooit ver van elkaar, ook niet
>als
>> > het over dialecten gaat ;-)
>>
>> Blijkbaar... Zie ik hier een parallel met de (taal)situatie vandaag?
>
>Misschien, maar ik hoop van niet. Zelf heb ik die archaďsche tekst over
>de West-Vlaamse tegenkanting tegen het Nederlands op mijn website
>geplaatst om er de zinloosheid en het lachwekkende karakter van het
>taalparticularisme mee aan te tonen :-)
>
<citaat>
... er meer te Brugge, die 't verstaan, dan lieden, die dit zoogezeid
Nederlandsch geknoei vatten ... Zoo slap en zoo welluidend dat onze
tale is, zoo ruw en zoo hooge is de Hollandsche tongval (!!). Dat 's
landsbeheer hem (sic) dus onthoude van het geld der Staatskasse te
verkwisten aan eene inrichting, die anders niets en kan, ten zij onze
tale verbasteren, om te eindigen met onzen volksaard te verbasteren en
misschien ons tot de Hervorming te brengen.
</citaat>
Daar ligt het kalf dus gebonden! De Zuivere Vlaamse Ziel moest
gevrijwaard worden van de verderfelijke invloed uit het Noorden.
Wedden dat Mechelen (voor de Nederlanders: zetel van het aartsbidsdom)
hier de hand van de schrijver vasthoudt is voor mij wel duidelijk.
--
Groeten,
Michel.