Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

klemtoon

105 views
Skip to first unread message

-Henk-

unread,
Jan 26, 2010, 3:10:46 AM1/26/10
to
In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van : Sportl��n
en Valkenbospl�in i.p.v. Sp�rtlaan en V�lkenbosplein.
Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?


-Henk-


Chris R

unread,
Jan 26, 2010, 3:51:36 AM1/26/10
to

"-Henk-" <nie...@ziggo.nl> wrote in message
news:8869c$4b5ea386$5ed21006$29...@cache5.tilbu1.nb.home.nl...

Kak(kerigheid)

Johannes

unread,
Jan 26, 2010, 5:18:31 AM1/26/10
to

"-Henk-" <nie...@ziggo.nl> schreef in bericht
news:8869c$4b5ea386$5ed21006$29...@cache5.tilbu1.nb.home.nl...

(Regionale) klemtoonverschuiving?
Ik meen dit ook nogal eens bij Rotterdammers te horen.

Het verschijnsel bestaat ook tussen diverse talen.
Zo is het Duitse woord B�lken in het Frans terechtgekomen als balc�n. (En
vanuit het Frans weer in het Nederlands terechtgekomen).
Een balkon was oorspronkelijk waarschijnlijk een uitskekende balk van een
vakwerkhuis.


de lachende panda

unread,
Jan 26, 2010, 5:56:07 AM1/26/10
to
On Tue, 26 Jan 2010 09:10:46 +0100, "-Henk-" <nie...@ziggo.nl> wrote:

>In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
>wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking

>anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van : Sportl锟斤拷n
>en Valkenbospl锟絠n i.p.v. Sp锟絩tlaan en V锟絣kenbosplein.


>Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?

Dat is niet alleen in Den Haag het geval, ik geloof zelfs dat het
overal zo is. Bekende straatnamen (inclusief namen van pleinen e.d.)
krijgen heel vaak de klemtoon op de laatste lettergreep:

Groningen: StadsPARK
Sneek: KleinZAND en GrootZAND
Rotterdam: 's-GravendijkWAL
enz.enz.

Je verwacht juist dat de klemtoon op het eerste gedeelte van de naam
komt te liggen, omdat daarmee het onderscheid wordt gemaakt tussen de
verschillende namen. (Behalve in het geval dat er bijv. zowel een
Brouwerstraat als een Brouwersteeg is.) Vandaar dat niet-inwoners van
een dergelijke plaats de klemtoon op het eerste gedeelte leggen en de
namen dus anders uitspreken dan de inwoners zelf.

Overigens hebben we hier in Sneek ook het Antoniusplein, het
Martiniplein en het Normandiaplein, die namen heb ik nog nooit horen
uitspreken met de klemtoon op -plein.
--
Panda

www.delachendepanda.nl

HappyHemWeer

unread,
Jan 26, 2010, 6:04:08 AM1/26/10
to
SportlAAn komt mij niet voor als Hagenees, eerder als Fogelwehks.

ValkenbosplEIn lijkt me logisch voor differentiatie met de ValkenboslAAn
en de ValkenboskAde.

--
Frans

Woorddanser

unread,
Jan 26, 2010, 6:29:26 AM1/26/10
to
HappyHemWeer <nom...@nescio.inritum> 26/01/2010 12:04 wrote:
> On 26-1-2010 9:10, -Henk- wrote:
>> In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
>> wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
>> anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van : Sportl��n
>> en Valkenbospl�in i.p.v. Sp�rtlaan en V�lkenbosplein.

>> Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?
>>
> SportlAAn komt mij niet voor als Hagenees, eerder als Fogelwehks.

Ik heb geloof ik nooit anders gehoord en gezegd dan SportlAAn (SpogtlAAn)

Chris R

unread,
Jan 26, 2010, 6:37:37 AM1/26/10
to

"de lachende panda" <delache...@homeditweghalen.nl> wrote in message
news:95itl5t3el7lokkbf...@4ax.com...

> On Tue, 26 Jan 2010 09:10:46 +0100, "-Henk-" <nie...@ziggo.nl> wrote:
>
>>In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
>>wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
>>anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van :
>>Sportl锟斤拷n
>>en Valkenbospl锟絠n i.p.v. Sp锟絩tlaan en V锟絣kenbosplein.
>>Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?
>
> Dat is niet alleen in Den Haag het geval, ik geloof zelfs dat het
> overal zo is. Bekende straatnamen (inclusief namen van pleinen e.d.)
> krijgen heel vaak de klemtoon op de laatste lettergreep:
>
> Groningen: StadsPARK

Dat kan goed te maken hebben met de differentiatie die HappyHemWeer in een
andere posting noemt.
Alles in Groningen kan je wel voorzien van de prefix "stads". Het gaat hier
om het park, om het -centrum, -balkon. Zou je STADSpark zeggen, suggereer je
dat er ook een PROVICIEpark o.i.d. is.
Over Groningen gesproken: ook opmerkelijk is dat in de plaatsnaam Hoogkerk
de laatste lettergreep wordt beklemtoond: de ter zake kundige zegt HoogKERK,
wie HOOGkerk zegt wordt ietwat bevreemd aangekeken. Maar het vroegere
stationnetje noemde men wel: HOOGkerk-Vierverlaten. Waarschijnlijk omdat van
het tweede deel de 1e lettergreep beklemtoond is, met HoogKERK krijg je dan
twee beklemtoonde lettergrepen achter elkaar en dat wil in het Nl niet goed.

Peter Smulders

unread,
Jan 26, 2010, 7:11:45 AM1/26/10
to
"Chris R" <cren...@hotmail.com> schreef in news:hjmk63$98h$1@nl-
news.euro.net:

> Alles in Groningen kan je wel voorzien van de prefix "stads".

Nee hoor, we hebben wel wat variatie. Het prefix kan ook zijn
Martini, Gruno, of Zernike.

HappyHemWeer

unread,
Jan 26, 2010, 8:39:28 AM1/26/10
to
On 26-1-2010 12:29, Woorddanser wrote:
> HappyHemWeer <nom...@nescio.inritum> 26/01/2010 12:04 wrote:
>> On 26-1-2010 9:10, -Henk- wrote:
>>> In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
>>> wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
>>> anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van :
>>> Sportl��n
>>> en Valkenbospl�in i.p.v. Sp�rtlaan en V�lkenbosplein.

>>> Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?
>>>
>> SportlAAn komt mij niet voor als Hagenees, eerder als Fogelwehks.
>
> Ik heb geloof ik nooit anders gehoord en gezegd dan SportlAAn (SpogtlAAn)

Ik zit de naam te herkauwen en moet je nu dan toch gelijk geven. Ofwel
krijgen beide woorddelen een klEmtOOn, ofwel valt die op de laatste.
Gevoelsmatig zou ik zeggen dat dat wordt gedaan omdat SpOrtlaan meer een
functie suggereert dan een straatnaam.

>>
>> ValkenbosplEIn lijkt me logisch voor differentiatie met de ValkenboslAAn
>> en de ValkenboskAde.

--
Frans
...die glimlachend kijkt naar het corrumperen van de originele tekst.

Woorddanser

unread,
Jan 26, 2010, 10:30:39 AM1/26/10
to
HappyHemWeer <nom...@nescio.inritum> 26/01/2010 14:39 wrote:
> On 26-1-2010 12:29, Woorddanser wrote:
>> HappyHemWeer<nom...@nescio.inritum> 26/01/2010 12:04 wrote:
>>> On 26-1-2010 9:10, -Henk- wrote:
>>>> In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
>>>> wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
>>>> anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van :
>>>> Sportl��n
>>>> en Valkenbospl�in i.p.v. Sp�rtlaan en V�lkenbosplein.

>>>> Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?

>>> SportlAAn komt mij niet voor als Hagenees, eerder als Fogelwehks.

>> Ik heb geloof ik nooit anders gehoord en gezegd dan SportlAAn (SpogtlAAn)

> Ik zit de naam te herkauwen en moet je nu dan toch gelijk geven. Ofwel
> krijgen beide woorddelen een klEmtOOn, ofwel valt die op de laatste.
> Gevoelsmatig zou ik zeggen dat dat wordt gedaan omdat SpOrtlaan meer een
> functie suggereert dan een straatnaam.

Ik weet het niet. Het bekt gewoon niet denk ik.
Maar het 'laan' krijgt niet heel veel nadruk.

Wim van Bemmel

unread,
Jan 26, 2010, 11:09:39 AM1/26/10
to

Op de Valkenboskade komt uit de KoperNIEkeslaan, waar ik nog eens
ingewoond heb. ;-)

--
Groet, salut, Wim.

de lachende panda

unread,
Jan 26, 2010, 12:34:02 PM1/26/10
to
On 26 Jan 2010 16:09:39 GMT, Wim van Bemmel <w...@france.invalid>
wrote:

>>>>> ValkenbosplEIn lijkt me logisch voor differentiatie met de
>>>>> ValkenboslAAn en de ValkenboskAde.
>>>
>
>Op de Valkenboskade komt uit de KoperNIEkeslaan, waar ik nog eens
>ingewoond heb. ;-)

In welke plaats was dat ook alweer?
In Den Bosch werd het in de vijftiger jaren in elk geval ook zo
uitgesproken.
--
Panda

www.delachendepanda.nl

Wim van Bemmel

unread,
Jan 26, 2010, 1:04:18 PM1/26/10
to

Den Haag, daar hadden we het toch over? Ben je zo kort van memorie?

--
Groet, salut, Wim.

de lachende panda

unread,
Jan 26, 2010, 1:27:38 PM1/26/10
to
On 26 Jan 2010 18:04:18 GMT, Wim van Bemmel <w...@france.invalid>
wrote:

>On Tue, 26 Jan 2010 18:34:02 +0100, de lachende panda wrote:
>
>> On 26 Jan 2010 16:09:39 GMT, Wim van Bemmel <w...@france.invalid> wrote:
>>
>>>>>>> ValkenbosplEIn lijkt me logisch voor differentiatie met de
>>>>>>> ValkenboslAAn en de ValkenboskAde.
>>>>>
>>>>>
>>>Op de Valkenboskade komt uit de KoperNIEkeslaan, waar ik nog eens
>>>ingewoond heb. ;-)
>>
>> In welke plaats was dat ook alweer?
>> In Den Bosch werd het in de vijftiger jaren in elk geval ook zo
>> uitgesproken.
>
>Den Haag, daar hadden we het toch over? Ben je zo kort van memorie?

Da's geen kwestie van kort van memorie maar van verbanden over 't
hoofd zien.
--
Panda

www.delachendepanda.nl

DirkJan

unread,
Jan 26, 2010, 1:40:32 PM1/26/10
to

de lachende panda schreef:

Je hebt nota bene zelf het begin van de draad met het antwoord
weggeknipt!

DJ

de lachende panda

unread,
Jan 26, 2010, 1:41:29 PM1/26/10
to
On Tue, 26 Jan 2010 19:40:32 +0100, DirkJan <xinv...@xinvalid.nl>
wrote:

Dat bewijst alleen maar dat ik 't verband niet zag!
Intussen teruggezocht, wel gevonden, maar met moeite.
In elk geval is het dus duidelijk dat in twee heel verschillende
steden de Copernicuslaan als KoperNIEkuslaan werd (wordt)
uitgesproken.

B/
--
Panda

www.delachendepanda.nl

Woorddanser

unread,
Jan 26, 2010, 1:46:02 PM1/26/10
to

Was dat dan waar het om ging?

P@andabear

unread,
Jan 26, 2010, 2:35:02 PM1/26/10
to

"-Henk-" <nie...@ziggo.nl> schreef in bericht
news:8869c$4b5ea386$5ed21006$29...@cache5.tilbu1.nb.home.nl...
Valkenbospl�in tegenover Valkenbosl��n, zou ik zeggen, bij de Sportlaan gaat
dit niet op, heb in de 17� jaar dat ik er opgroeide ook nog nooit iemand
Sportl��n horen zeggen horen zeggen, wel Koperennikuspl�n en
stervopstraatwogs.
--
P@ndabear


P@andabear

unread,
Jan 26, 2010, 2:38:07 PM1/26/10
to

"de lachende panda" <delache...@homeditweghalen.nl> schreef in bericht
news:eodul59nq5k5hburs...@4ax.com...

Je mot je aug�h es Uitspoe�h met p�nimmel�fzeep! ;-)
--
P@ndabear


Rudolpho

unread,
Jan 26, 2010, 3:31:03 PM1/26/10
to
Op 26-1-2010 12:37, Chris R schreef:

> "de lachende panda"<delache...@homeditweghalen.nl> wrote in message
> news:95itl5t3el7lokkbf...@4ax.com...
>> On Tue, 26 Jan 2010 09:10:46 +0100, "-Henk-"<nie...@ziggo.nl> wrote:
>>
>>> In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
>>> wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
>>> anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van :
>>> Sportl锟斤拷n
>>> en Valkenbospl锟絠n i.p.v. Sp锟絩tlaan en V锟絣kenbosplein.
>>> Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?
>>
>> Dat is niet alleen in Den Haag het geval, ik geloof zelfs dat het
>> overal zo is. Bekende straatnamen (inclusief namen van pleinen e.d.)
>> krijgen heel vaak de klemtoon op de laatste lettergreep:
>>
>> Groningen: StadsPARK
>
> Dat kan goed te maken hebben met de differentiatie die HappyHemWeer in een
> andere posting noemt.
> Alles in Groningen kan je wel voorzien van de prefix "stads". Het gaat hier
> om het park, om het -centrum, -balkon. Zou je STADSpark zeggen, suggereer je
> dat er ook een PROVICIEpark o.i.d. is.
> Over Groningen gesproken: ook opmerkelijk is dat in de plaatsnaam Hoogkerk
> de laatste lettergreep wordt beklemtoond: de ter zake kundige zegt HoogKERK,
> wie HOOGkerk zegt wordt ietwat bevreemd aangekeken. Maar het vroegere
> stationnetje noemde men wel: HOOGkerk-Vierverlaten. Waarschijnlijk omdat van
> het tweede deel de 1e lettergreep beklemtoond is, met HoogKERK krijg je dan
> twee beklemtoonde lettergrepen achter elkaar en dat wil in het Nl niet goed.

De geboren Heemskerkers (NH) hebben het ook over HeemsKERK.
--

Groetjes,
Rudolpho
Carpe diem

Rudolpho

unread,
Jan 26, 2010, 3:33:02 PM1/26/10
to
Op 26-1-2010 17:09, Wim van Bemmel schreef:
Mijn Haagse oom had het altijd over Koperen Niek Slaan :-)

Rudolpho

unread,
Jan 26, 2010, 3:35:22 PM1/26/10
to
Op 26-1-2010 20:38, P@andabear schreef:

Zelfs met de Haags Harry truc begrijp ik niet wat "p�nimmel�fzeep" is.

HappyHemWeer

unread,
Jan 26, 2010, 5:05:19 PM1/26/10
to

Pehninjelehf, das watje hep na een uah spogte.
Pehninjehagses, das watje hep na een nag lang suipe.

--
Frans

h@wig

unread,
Jan 26, 2010, 5:17:11 PM1/26/10
to
HappyHemWeer \wrote:

> On 26-1-2010 21:35, Rudolpho wrote:

> > P@andabear schreef:
> >> "de lachende panda"

> >>> On Tue, 26 Jan 2010 19:40:32 +0100, DirkJan<xinva...@xinvalid.nl>
> >>> wrote:

> >>>> de lachende panda schreef:

> >>>>> Wim van Bemmel:


> >>>>>> de lachende panda wrote:

> >>>>>>> Wim van Bemmel:

> >>>>>>>>>>>> ValkenbosplEIn lijkt me logisch voor differentiatie met de
> >>>>>>>>>>>> ValkenboslAAn en de ValkenboskAde.

> >>>>>>>> Op de Valkenboskade komt uit de KoperNIEkeslaan, waar ik nog eens
> >>>>>>>> ingewoond heb. ;-)

> >>>>>>> In welke plaats was dat ook alweer?
> >>>>>>> In Den Bosch werd het in de vijftiger jaren in elk geval ook zo
> >>>>>>> uitgesproken.

Ik dacht al, waar blijftie:)


> >>>>>> Den Haag, daar hadden we het toch over? Ben je zo kort van memorie?
> >>>>> Da's geen kwestie van kort van memorie maar van verbanden over 't
> >>>>> hoofd zien.
> >>>> Je hebt nota bene zelf het begin van de draad met het antwoord
> >>>> weggeknipt!
> >>> Dat bewijst alleen maar dat ik 't verband niet zag!
> >>> Intussen teruggezocht, wel gevonden, maar met moeite.
> >>> In elk geval is het dus duidelijk dat in twee heel verschillende
> >>> steden de Copernicuslaan als KoperNIEkuslaan werd (wordt)
> >>> uitgesproken.

> >>> Panda

> >>>www.delachendepanda.nl

> >> Je mot je augûh es Uitspoeûh met pènimmelèfzeep! ;-)

> > Zelfs met de Haags Harry truc begrijp ik niet wat "pènimmelèfzeep" is.

> Pehninjelehf, das watje hep na een uah spogte.
> Pehninjehagses, das watje hep na een nag lang suipe.

Ah....! Ik dacht Palmolivezeep:)

HappyHemWeer

unread,
Jan 26, 2010, 5:30:11 PM1/26/10
to
>>>> Je mot je aug�h es Uitspoe�h met p�nimmel�fzeep! ;-)
>
>>> Zelfs met de Haags Harry truc begrijp ik niet wat "p�nimmel�fzeep" is.

>
>> Pehninjelehf, das watje hep na een uah spogte.
>> Pehninjehagses, das watje hep na een nag lang suipe.
>
>
>
> Ah....! Ik dacht Palmolivezeep:)

Ja, dasseggik! Die leg naas de bekbesem en de sgeehsguim op de noottwalet.

--
Frans

h@wig

unread,
Jan 26, 2010, 5:39:48 PM1/26/10
to
HappyHemWeer wrote:

> >>> Zelfs met de Haags Harry truc begrijp ik niet wat "pènimmelèfzeep" is.

> >> Pehninjelehf, das watje hep na een uah spogte.
> >> Pehninjehagses, das watje hep na een nag lang suipe.

> > Ah....! Ik dacht  Palmolivezeep:)

> Ja, dasseggik! Die leg naas de bekbesem en de sgeehsguim op de noottwalet.

oegottu....hakkut toch goed geheurd!
LOL

Chris R

unread,
Jan 27, 2010, 5:37:38 AM1/27/10
to

"Peter Smulders" <de...@home.nl> wrote in message
news:Xns9D0C863CFD7...@194.134.0.61...

<g> klopt.
maar ik bedoelde dat de klemtoon (vaak) wordt gelegd op het deel dat het
unieke van van het woord aangeeft: bv. MartiniHAL versus MartiniZIEKENHUIS,
WesterHAVEN vs. WesterSINGEL, maar WESTERhaven vs. OOSTERhaven.


Rudolpho

unread,
Jan 27, 2010, 5:41:04 AM1/27/10
to
Op 26-1-2010 23:05, HappyHemWeer schreef:

Ohhw, zegh dahd dahn, Peinimmelijvseep.

Drebus Jodocus Haast

unread,
Jan 27, 2010, 5:52:29 AM1/27/10
to
On 26 jan, 11:56, de lachende panda

<delachendepa...@homeditweghalen.nl> wrote:
> On Tue, 26 Jan 2010 09:10:46 +0100, "-Henk-" <nie...@ziggo.nl> wrote:
> >In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
> >wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
> >anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van : Sportláán
> >en Valkenbospléin i.p.v. Spórtlaan en Válkenbosplein.

> >Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?
>
> Dat is niet alleen in Den Haag het geval, ik geloof zelfs dat het
> overal zo is. Bekende straatnamen (inclusief namen van pleinen e.d.)
> krijgen heel vaak de klemtoon op de laatste lettergreep:
>
> Groningen: StadsPARK
> Sneek: KleinZAND en GrootZAND
> Rotterdam: 's-GravendijkWAL
> enz.enz.

[...]

Nou, ik weet niet beter of het is gewoon 's-GravenDIJKwal.

Wat ik wel ergerlijk vind is:
GrootHANDELSgebouw ipv GROOThandelsgebouw ( het is een gebouw voor de
groothandel);
WereldHAVENdagen ipv WERELDhavendagen (het zijn de open dagen van de
WERELDhaven Rotterdam; ze worden nergens anders gehouden onder die
naam);
in Amsterdam: MuseumPLEIN ipv MUSEUMplein; etc.

bp127

unread,
Jan 27, 2010, 7:30:40 AM1/27/10
to
On 27 jan, 11:52, Drebus Jodocus Haast <k...@stadhouders.biz> wrote:
> On 26 jan, 11:56, de lachende panda
>
>
>
>
>
> <delachendepa...@homeditweghalen.nl> wrote:
> > On Tue, 26 Jan 2010 09:10:46 +0100, "-Henk-" <nie...@ziggo.nl> wrote:
> > >In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
> > >wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
> > >anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van : Sportláán
> > >en Valkenbospléin i.p.v. Spórtlaan en Válkenbosplein.
> > >Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?
>
> > Dat is niet alleen in Den Haag het geval, ik geloof zelfs dat het
> > overal zo is. Bekende straatnamen (inclusief namen van pleinen e.d.)
> > krijgen heel vaak de klemtoon op de laatste lettergreep:
>
> > Groningen: StadsPARK
> > Sneek: KleinZAND en GrootZAND
> > Rotterdam: 's-GravendijkWAL
> > enz.enz.
>
> [...]
>
> Nou, ik weet niet beter of het is gewoon 's-GravenDIJKwal.

Ik heb er gewoond, vlakbij de ingang van de MaasTUNnel. Werd altijd 's-
GravendijkWAL genoemd. En ik heb ook nog in een zijstraat van de
OranjeBOOMstraat gewoond.

> Wat ik wel ergerlijk vind is:
> GrootHANDELSgebouw ipv GROOThandelsgebouw ( het is een gebouw voor de
> groothandel);
> WereldHAVENdagen ipv WERELDhavendagen (het zijn de open dagen van de
> WERELDhaven Rotterdam; ze worden nergens anders gehouden onder die
> naam);
> in Amsterdam: MuseumPLEIN ipv MUSEUMplein; etc.

Ach, ergerlijk? Een ding heet zoals het genoemd wordt...

de lachende panda

unread,
Jan 27, 2010, 7:36:43 AM1/27/10
to
On Wed, 27 Jan 2010 02:52:29 -0800 (PST), Drebus Jodocus Haast
<ko...@stadhouders.biz> wrote:

>On 26 jan, 11:56, de lachende panda
><delachendepa...@homeditweghalen.nl> wrote:
>> On Tue, 26 Jan 2010 09:10:46 +0100, "-Henk-" <nie...@ziggo.nl> wrote:
>> >In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
>> >wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking

>> >anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van : Sportl锟斤拷n


>> >en Valkenbospl锟絠n i.p.v. Sp锟絩tlaan en V锟絣kenbosplein.

>> >Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?
>>
>> Dat is niet alleen in Den Haag het geval, ik geloof zelfs dat het
>> overal zo is. Bekende straatnamen (inclusief namen van pleinen e.d.)
>> krijgen heel vaak de klemtoon op de laatste lettergreep:
>>
>> Groningen: StadsPARK
>> Sneek: KleinZAND en GrootZAND
>> Rotterdam: 's-GravendijkWAL
>> enz.enz.
>
>[...]
>
>Nou, ik weet niet beter of het is gewoon 's-GravenDIJKwal.

Inderdaad, ook. Ik denk dat het mede van het zinsverband afhangt.
In 's-Gravendijkwalletjes komt de hoofdklemtoon in elk geval op 'wal'.
:-)

>Wat ik wel ergerlijk vind is:
>GrootHANDELSgebouw ipv GROOThandelsgebouw ( het is een gebouw voor de
>groothandel);
>WereldHAVENdagen ipv WERELDhavendagen (het zijn de open dagen van de
>WERELDhaven Rotterdam; ze worden nergens anders gehouden onder die
>naam);
>in Amsterdam: MuseumPLEIN ipv MUSEUMplein; etc.

Ergerlijk of niet, wel allemaal voorbeelden van het verschijnsel waar
OP het over heeft, en allemaal buiten Den Haag.

--
Panda

www.delachendepanda.nl

HappyHemWeer

unread,
Jan 27, 2010, 4:48:45 PM1/27/10
to
On 27-1-2010 11:52, Drebus Jodocus Haast wrote:
> On 26 jan, 11:56, de lachende panda
> <delachendepa...@homeditweghalen.nl> wrote:
>> On Tue, 26 Jan 2010 09:10:46 +0100, "-Henk-" <nie...@ziggo.nl> wrote:
>>> In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
>>> wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
>>> anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van : Sportl��n
>>> en Valkenbospl�in i.p.v. Sp�rtlaan en V�lkenbosplein.
>>> Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?
>>
>> Dat is niet alleen in Den Haag het geval, ik geloof zelfs dat het
>> overal zo is. Bekende straatnamen (inclusief namen van pleinen e.d.)
>> krijgen heel vaak de klemtoon op de laatste lettergreep:
>>
>> Groningen: StadsPARK
>> Sneek: KleinZAND en GrootZAND
>> Rotterdam: 's-GravendijkWAL
>> enz.enz.
>
> [...]
>
> Nou, ik weet niet beter of het is gewoon 's-GravenDIJKwal.
>

Een dijkwal? Is dat zo'n eencellig zeedier dat aan je bovenbeen blijft
plakken?

--
Frans

Flibsy

unread,
Jan 28, 2010, 2:36:44 AM1/28/10
to
Drebus Jodocus Haast:

[..]

> Wat ik wel ergerlijk vind is:
> GrootHANDELSgebouw ipv GROOThandelsgebouw ( het is een gebouw voor de
> groothandel);
> WereldHAVENdagen ipv WERELDhavendagen (het zijn de open dagen van de
> WERELDhaven Rotterdam; ze worden nergens anders gehouden onder die
> naam);
> in Amsterdam: MuseumPLEIN ipv MUSEUMplein; etc.

Muse�m (dat trema op de u moet mogen ter voorkoming van leesfouten) telt
maar liefst drie lettergrepen. Leg jy op alle 3 de klemtoon?

--
Flibsy

http://nltaal.nl:
taalbronnen, nl.taal specifieke sites, verzamelingen, Veel Voorkomende
Vragen, termen en gewoonten, frequente posters met links naar
taalstekkies, site-tips.

iMark

unread,
Jan 28, 2010, 5:37:25 PM1/28/10
to
-Henk- <nie...@ziggo.nl> wrote:

> In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
> wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
> anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van : Sportl��n
> en Valkenbospl�in i.p.v. Sp�rtlaan en V�lkenbosplein.
> Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?

In Haarlem een bekend fenomeen. NassauLAAN, WagenWEG, HoutPLEIN,
Gedempte Oude GRACHT, KamperVEST, KamperSINGel, Grote MARKT,
SpanjaardsLAAN.

Peter Smulders

unread,
Jan 28, 2010, 9:21:27 PM1/28/10
to
Flibsy <fli...@nltaal.nl> schreef in news:4b61eb9a$0$22941
$e4fe...@news.xs4all.nl:

> Muse�m (dat trema op de u moet mogen ter voorkoming van leesfouten)

Juist. Dan was dit nooit gebeurd:

http://www.youtube.com/watch?v=eNcJs7aoTM0

Dolfy

unread,
Jan 29, 2010, 6:53:04 AM1/29/10
to
-Henk- <nie...@ziggo.nl> wrote:

> In mijn geboorteplaats Den Haag (maar misschien ook in andere plaatsen)
> wordt de klemtoon bij sommige straatnamen door de autochtone bevolking
> anders gelegd dan door niet-Hagenezen. Zo spreken Hagenezen van : Sportl��n
> en Valkenbospl�in i.p.v. Sp�rtlaan en V�lkenbosplein.
> Hoe is dit te verklaren en heeft dit verschijnsel nog een bepaalde naam?

De verschillende achtergronden van dialecten en talen maken dit
verschil, je ziet het feitelijk overal. Omdat er geen uniforme uitspraak
is van woorden en samenstellingen, en de klemtonen daarvan. Je ziet het
niet alleen in de lokale of streekgebonden straatnamen maar ook bij de
plaatsnamen. Om bij een eigen gebiedsvoorbeeld te blijven, hier heb je
plaats als Heerhugowaard die door buitenstaanders en verse import op
hele andere manier uitgesproken wordt dan de mensen uit de regio. De
klemtonen verschillen nogal de buitenstaander spreekt het uit als
H��r-H�-GO-waard of Heer-H�GO-waard.. Terwijl het het vrij vlak en snel
wordt uitgesproken, heerhu(-)gowaard of dialectischer, Here(-)gewaard.

--
Dolfy
- naaisgroep : alt.dolfy.forever
- Westfrieske zaitte :
- Z� drok as 'n k�p mit ien pul

Ruud Harmsen

unread,
Jan 29, 2010, 7:31:16 AM1/29/10
to
Fri, 29 Jan 2010 12:53:04 +0100: dolfyG...@hotpop.com (Dolfy): in
nl.taal:

>plaatsnamen. Om bij een eigen gebiedsvoorbeeld te blijven, hier heb je
>plaats als Heerhugowaard die door buitenstaanders en verse import op
>hele andere manier uitgesproken wordt dan de mensen uit de regio. De
>klemtonen verschillen nogal de buitenstaander spreekt het uit als
>H��r-H�-GO-waard of Heer-H�GO-waard.. Terwijl het het vrij vlak en snel
>wordt uitgesproken, heerhu(-)gowaard of dialectischer, Here(-)gewaard.

Ik als totale buitenstaander (ik ben er zelfs nog nooit geweest) leg
de hoofdklemtoon op -waard, met nevenklemtonen op heer en hu.
--
Ruud Harmsen, http://rudhar.com

Dolfy

unread,
Jan 29, 2010, 8:49:47 AM1/29/10
to
Ruud Harmsen <r...@rudhar.eu> wrote:

> >plaatsnamen. Om bij een eigen gebiedsvoorbeeld te blijven, hier heb je
> >plaats als Heerhugowaard die door buitenstaanders en verse import op
> >hele andere manier uitgesproken wordt dan de mensen uit de regio. De
> >klemtonen verschillen nogal de buitenstaander spreekt het uit als
> >H��r-H�-GO-waard of Heer-H�GO-waard.. Terwijl het het vrij vlak en snel
> >wordt uitgesproken, heerhu(-)gowaard of dialectischer, Here(-)gewaard.
>
> Ik als totale buitenstaander (ik ben er zelfs nog nooit geweest) leg
> de hoofdklemtoon op -waard, met nevenklemtonen op heer en hu.

Aha, ja op die manier hoor je het ook wel ja. De leukste uitspraak
hoorde ik eens op de radio, die sprak het als drie verschillende woorden
uit, en alle met hun eigen klemtoon erin...


Grappig is wel dat het eigenlijk gewoon weg De Waerd is, het 'heerhugo'
gedeelte is eigenlijk een extra duiding ter onderscheiding van de andere
waarden. De duiding verwijst naar het feit dat de Hollandse heer Hugo
van Assendelft in De Waerd zijn dood vondt bij een opstand van de
Westfriezen en de dijk die werd aangelegt in het gebied die ook naar hem
werd vernoemd. Een beertje vergelijkbaar met Broek op Langedijk en Broek
in Waterland, die beide eigenlijk gewoon weg Broek heten, maar doordat
er meerdere zijn gebruikte de extra duidingen, dus die Broek op de
Langedijk en die andere in Waterland.

Nieckq

unread,
Jan 30, 2010, 2:40:47 PM1/30/10
to
"Dolfy" meldde:

[...]

> De verschillende achtergronden van dialecten en talen maken dit
> verschil, je ziet het feitelijk overal. Omdat er geen uniforme uitspraak
> is van woorden en samenstellingen, en de klemtonen daarvan. Je ziet het
> niet alleen in de lokale of streekgebonden straatnamen maar ook bij de
> plaatsnamen. Om bij een eigen gebiedsvoorbeeld te blijven, hier heb je
> plaats als Heerhugowaard die door buitenstaanders en verse import op
> hele andere manier uitgesproken wordt dan de mensen uit de regio. De
> klemtonen verschillen nogal de buitenstaander spreekt het uit als
> H��r-H�-GO-waard of Heer-H�GO-waard.. Terwijl het het vrij vlak en snel
> wordt uitgesproken, heerhu(-)gowaard of dialectischer, Here(-)gewaard.

HeerhugoWAARD, AlblasserWAARD, KrimpenerWAARD, Hoeksche WAARD
enz.

Nieckq

0 new messages