In de marge: forfait
DirkJan
Ik lees net een bericht op de site van Elsevier. De aanhef:
"Duizenden CDA-leden reizen zaterdag af naar Arnhem om daar te kunnen
stemmen over het Regeer- en Gedoogakkoord. Daar is demissionair premier
Jan Peter Balkenende niet bij. Hij geeft forfait, omdat hem 'bescheidenheid
en terughoudendheid' past."
Hij geeft forfait? Dat ken ik niet. Wel forfait als vast bedrag, zoals in
reiskosten-forfait. De VD14 biedt uitkomst:
-
[...]
(Belgisch-Nederlands, sportterm) forfait geven
[leenvertaling van Fr. déclarer forfait],
niet komen opdagen (waarbij de tegenpartij automatisch overwinnaar wordt)
-
De auteur is voor zover ik kan zien geen Vlaming, maar hij heeft wel
een wielerboek geschreven.
DJ
BartV
Het lijkt me in deze context niet juist in elk geval.
Het Engelse /forfeit/ dat ongetwijfeld dezelfde oorsprong heeft, wordt
vertaald met /verbeuren/, en daar is hier geen sprake van. Of het zou
kunnen zijn dat bedoeld wordt dat Balkenende zijn recht op spreken of
stemmen opgeeft. Maar dat zou hem niet hoeven te beletten om wel acte
de presence (om in stijl te blijven) te geven. Het is in elk geval niet
zo dat hij iets weggeeft door niet te verschijnen.
--
Bart
Consensus wordt doorgaans zwaar overgewaardeerd.
Peter Elderson
http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/1123/
================================================
Forfait geven / verstek laten gaan
Vraag
Is forfait geven correct?
Antwoord
Ja, forfait geven ('wegblijven, niet komen opdagen') is standaardtaal in
België. Standaardtaal in het hele taalgebied is in deze betekenis onder
andere verstek laten gaan.
Toelichting
Als een persoon of een ploeg voor een sportwedstrijd niet komt opdagen
of om de een of andere reden niet kan spelen of moet opgeven, dan
spreekt men in de standaardtaal in België van forfait geven. De
tegenpartij wordt dan automatisch winnaar.
(1) De herenploeg moest zelfs forfait geven. [standaardtaal in België]
(2) Sabrina moest forfait geven, omdat ze mazelen had. [standaardtaal in
België]
De uitdrukking komt vooral in sporttaal voor, maar ze wordt af en toe
ook in andere contexten gebruikt.
(3) Ans moest op het laatste ogenblik forfait geven en reed dus niet met
ons mee naar de speelgoedbeurs in Münster. [standaardtaal in België]
(4) Wat hij niet zegt, is dat de netwerkcomputers allemaal samen forfait
geven als de centrale servers uitvallen. [standaardtaal in België]
Standaardtaal in het hele taalgebied zijn uitdrukkingen als verstek
laten gaan en het laten afweten en werkwoorden als zich terugtrekken,
wegblijven, opgeven, afzeggen en niet komen opdagen, niet opkomen.
(5) Ik moet helaas verstek laten gaan voor onze vergadering van overmorgen.
(6) Samantha heeft het laten afweten, omdat ze de waterpokken had.
(7) Isabelle moest wegens ziekte afzeggen en ging dus niet met ons mee
naar het festival in Bilzen.
(8) De damesploeg is ook al niet komen opdagen.
Bijzonderheid
Standaardtaal in België zijn ook samenstellingen als forfaitcijfers,
forfaitscore en forfaitzege. Een ploeg wint met forfaitcijfers als de
eindscore van de wedstrijd 5-0 is.
(9) Alleen de schitterende tussenkomsten van de doelman hielden de
forfaitcijfers van het scorebord. [standaardtaal in België]
(10) Sint-Truiden behaalde vanmiddag een forfaitzege tegen Genk in een
knappe partij. [standaardtaal in België]
Naslagwerken
forfait geven
verstek laten gaan
Grote Van Dale (2005)
[bij forfait] 2 (Belg.N., sportt.) forfait geven [leenvertaling van Fr.
déclarer forfait], niet komen opdagen (waarbij de tegenpartij
automatisch overwinnaar wordt)
[bij verstek] verstek laten gaan, niet verschijnen (ook buiten de
rechtstaal), (fig.) niet optreden waar dat verwacht kan worden
Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)
[bij forfait] (Belg.) forfait geven niet komen opdagen bij een
wedstrijd, waardoor de tegenstander automatisch overwinnaar wordt
[bij verstek] verstek laten gaan niet verschijnen
Verschueren (1996)
[bij forfait] 2. Z.N. verstek, afwezigheid op een afspraak. Gez. inz.
Sport. - geven, niet opkomen of zich terugtrekken.
[bij verstek] - laten gaan, als gedaagde niet verschijnen voor de
rechter, of Fig. niet verschijnen waar men aanwezig zou moeten zijn
Koenen (2006)
-
[bij verstek] 1 (…) ~ laten gaan (als gedaagde) niet verschijnen (voor
de rechter)
Kramers (2000)
[bij forfait] 4 ZN (…) ~ geven verstek laten gaan
[bij verstek] ~ laten gaan niet voor de rechter verschijnen, bij
uitbreiding ergens niet komen opdagen
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 86
[bij forfait, wordt afgekeurd] - geven, verklaren, niet opkomen voor
een wedstrijd, (niet alleen in sportt.) verstek laten gaan
-
Taalwijzer (1998), p. 351
[bij verstek, wordt afgekeurd] niet: forfait geven of verstek geven
[bij verstek] laten gaan is correct en betekent: niet komen opdagen,
niet verschijnen waar men verwacht werd
Stijlboek VRT (2003), p. 90
Bruikbaar Belgisch Nederlands, ontstaan onder invloed van het Frans.
Niet weg te denken uit de Belgische sporttaal. Alternatieven zijn: (…)
De ploeg heeft verstek laten gaan.
-
Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)
[bij forfait] forfait geven, niet opkomen of zich terugtrekken, verstek
laten gaan
-
DirkJan
BartV schreef:
Ik denk dat het wel goed gebruikt is, al is het hier een onbekende
uitdrukking.
DJ
van hichtum
<elde...@xs4all.nl> wrote:
>Standaardtaal in het hele taalgebied zijn uitdrukkingen als verstek
>laten gaan en het laten afweten en werkwoorden als zich terugtrekken,
>wegblijven, opgeven, afzeggen en niet komen opdagen, niet opkomen.
schitteren door afwezigheid
--
Baukje
BartV
We zijn het niet vaak eens de laatste tijd, DJ! :-)
DirkJan
Dat geeft toch niet. En in de laatste discussie kwam dat echt door mij! ;-)
DJ
BartV
Nee, door mij! ;-)
van hichtum
wrote:
>DirkJan schreef:
>> BartV schreef:
>>> DirkJan schreef:
>>
>>> We zijn het niet vaak eens de laatste tijd, DJ! :-)
>>
>> Dat geeft toch niet. En in de laatste discussie kwam dat echt door mij! ;-)
>
>Nee, door mij! ;-)
Kinderen, kinderen!
(Straks is 't weer bargebiten.)
--
Baukje
Peter Smulders
> (10) Sint-Truiden behaalde vanmiddag een forfaitzege tegen Genk
> in een knappe partij. [standaardtaal in Belgi云
>
Kun je die nog effe uitleggen? Ze haalden zo te zien een zege
doordat Genk niet kwam opdagen, maar wat is daar knap aan?
Tonnie
wrote:
>Peter Elderson schreef:
>
>> (10) Sint-Truiden behaalde vanmiddag een forfaitzege tegen Genk
>> in een knappe partij. [standaardtaal in Belgi?
>>
>
>Kun je die nog effe uitleggen? Ze haalden zo te zien een zege
>doordat Genk niet kwam opdagen, maar wat is daar knap aan?
Nee joh, hij schrijft dit:
Standaardtaal in België zijn ook samenstellingen als forfaitcijfers,
forfaitscore en forfaitzege. Een ploeg wint met forfaitcijfers als de
eindscore van de wedstrijd 5-0 is.
Dus een knappe zege!
--
Failure is not falling down but refusing to get up. Chinese Proverb
Nieckq
De Vlamingen plegen hun kat te sturen.
Geen leenvertaling uit Frans, Duits of Engels.
Oorsprong is mij onbekend.
Nieckq