Hoofd en bijzinnen.
Rob
Het gaat over hoofd-zinnen en bijzinnen.
Als een zin zelfstandig gebruikt kan worden dan is het een hoofdzin.
Dus :
"De auto is vuil want het heeft geregent".
Dat zijn twee hoofdzinnen gekoppeld door het voorvoegsel "en"
correct ?
Voor zover ik het begrepen heb.
1: Een bijzin kan niet zelfstandig worden gebruikt.
2: Een bijzin zegt altijd iets of voegt informatie toe aan de hoofdzin.
3: Als je het woordje "niet" niet tussen tussen onderwerp en persoonsvorm
kan zetten dan is het een hoofdzin.
4: De persoonsvom in een hoofdzin staat altijd op de tweede plaats.
Behalve in gebiedende zinnen en gesloten vragen.
5: Een bijzin begint altijd met een verbindignswoord.
Nog andere kenmerken.
Nu neem ik aan dat het een bijzin is afhankelijk van het soort
verbindingswoord dat gebruikt word.
De volgende verbindingswoorden creeren bijzinnen:
nadat,voordat,terwijl,toen,zoalsnog,als,wanneer,waarna,doordat,zodat,waardoo
r,omdat,aangezien,waarom,opdat,hoewel,ook
al,als,indien,mits,tenzy,aslof,zoals.
correct ?
De volgende verbindignswoorden verbinden alleen hoofdzinnen:
"daarna,daarvoor,intussen,tegelijkertijd,nu
eerst,vervolgens,ook,bovendien,in de eerste plaats ...,ten
slotte,echter,enerzijds,anderzijds,daarentegen,integendeel,namelijk,immers,d
aardoor,hierdoor,dus,daarom,
desondanks,toch,dan,eveneens,met andere woorden.
Correct ?
Met dank
Rob
Martien
>
>Het gaat over hoofd-zinnen en bijzinnen.
>
>Als een zin zelfstandig gebruikt kan worden dan is het een hoofdzin.
>Dus :
>"De auto is vuil want het heeft geregent".
>Dat zijn twee hoofdzinnen gekoppeld door het voorvoegsel "en"
>correct ?
Nee, en is geen voorvoegsel, maar een voegwoord. Daarbij zijn de beide
hoofdzinnen gekoppeld door want.
--
Raffinement 'n gave
Wugi
> Als een zin zelfstandig gebruikt kan worden dan is het een hoofdzin.
> Dus :
> "De auto is vuil want het heeft geregent".
> Dat zijn twee hoofdzinnen gekoppeld door het voorvoegsel "en"
> correct ?
Nee: ..... door het voegwoord "want".
> Voor zover ik het begrepen heb.
> 1: Een bijzin kan niet zelfstandig worden gebruikt.
Normaliter.
In mijn grootmoeders dialect konden er grappige "versterkende bevestigingen"
mee gebeuren:
't Was lekker. Dat het lekker was.
De dokter komt morgen toch niet. Dat hij niet komt.
> 2: Een bijzin zegt altijd iets of voegt informatie toe aan de hoofdzin.
Lijkt OK.
Zullen dus wel tegenvoorbeelden van bestaan zoals met veel.
> 3: Als je het woordje "niet" niet tussen tussen onderwerp en persoonsvorm
> kan zetten dan is het een hoofdzin.
Hangt ervan af welk "niet" je bedoelt. Volgende hoofdzin:
Morgen /is/ /niet/ /hij/ aan de beurt, maar een ander.
Maar inderdaad:
Hij komt niet.
... dat hij niet komt.
> 4: De persoonsvom in een hoofdzin staat altijd op de tweede plaats.
> Behalve in gebiedende zinnen en gesloten vragen.
Ruim genomen ja.
De "eerste plaats" kan wel een ruim samengestelde groep bijwoordelijke of
omschrijvende stuff zijn:
/Morgen voor het krieken van de dag maar niet zonder voldoende uitgeslapen
te zijn/ /gaan/ we op pad.
/De handelaar, een uitgekookte schurk maar redelijk onschadelijk,/ /begon/
een praatje.
> 5: Een bijzin begint altijd met een verbindignswoord.
Ja, maar een nevengeplaatste hoofdzin dus ook.
> De volgende verbindingswoorden creeren bijzinnen:
>
nadat,voordat,terwijl,toen,zoalsnog,als,wanneer,waarna,doordat,zodat,waardoo
> r,omdat,aangezien,waarom,opdat,hoewel,ook
> al,als,indien,mits,tenzy,aslof,zoals.
> correct ?
Ja. Maar er zijn volgordevallen:
Alhoewel hij ervaren is, ...
Al is hij ervaren, ...
> De volgende verbindignswoorden verbinden alleen hoofdzinnen:
> "daarna,daarvoor,intussen,tegelijkertijd,nu
> eerst,vervolgens,ook,bovendien,in de eerste plaats ...,ten
>
slotte,echter,enerzijds,anderzijds,daarentegen,integendeel,namelijk,immers,d
> aardoor,hierdoor,dus,daarom,
> desondanks,toch,dan,eveneens,met andere woorden.
> Correct ?
Nee, de meeste daarvan zijn "bijwoord op de eerste plaats" van een -nieuwe
of nevengeplaatste- (hoofd)zin. Zie het verschil met "want":
Ik blijf niet kijken want ik ga slapen.
Ik blijf kijken, daarna ga ik slapen.
Ik blijf nog wat kijken. Daarna ga ik slapen.
Sommige kunnen tweeërlei:
Ik ga slapen dus ik kijk niet.
Ik ga slapen, dus kijk ik niet.
Kijk de rest van je woordjes hier maar op na
("echter" hoort naar mijn ptg niet in het rijtje, "immers" ook
nauwelijks...)
Guido
http://www.ping.be/wugi/taalzaak.htm
Wugi
> Ja. Maar er zijn volgordevallen:
> Alhoewel hij ervaren is, ...
> Al is hij ervaren, ...
Kan iemand die laatste trouwens beter duiden?
/alhoewel hij ervaren is/ vergist hij zich.
/(bijzin als bijwoordelijke begingroep "eerste plaats")/
/al is hij ervaren/, hij vergist zich.
/(gevormd als een hoofdzin maar toch niet onafhankelijk)/, + nevengeplaatste
hoofdzin die alleen kan staan (dus voorgaand deel is geen bijwoordelijke
begingroep).... ???
> Guido
> http://www.ping.be/wugi/taalzaak.htm
Reinier Post
>Ik heb nu een moeilijk hoofdstuk dat ik niet geheel begrijp.
>
>Het gaat over hoofd-zinnen en bijzinnen.
>
>Als een zin zelfstandig gebruikt kan worden dan is het een hoofdzin.
>Dus :
>"De auto is vuil want het heeft geregent".
>Dat zijn twee hoofdzinnen gekoppeld door het voorvoegsel "en"
>correct ?
Volgens mij wel. "want" is een nevenschikkend voegwoord, net als "en":
het plakt hele zinnen (hoofdzinnen) aan elkaar tot grotere hoofdzinnen.
Een onderschikkend voegwoord, bv. "hoewel", voegt een bijzin in
de hoofdzin in.
>Voor zover ik het begrepen heb.
>1: Een bijzin kan niet zelfstandig worden gebruikt.
Ik zal het nog iets moeilijker maken:
dit klopt volgens mij niet helemaal.
De auto is schoon hoewel het geregend heeft.
Hier klopt het nog: de bijzin (min het voegwoord) is "het geregend heeft"
en die kun je inderdaad niet zelfstandig gebruiken, want de woordvolgorde
is daarvoor niet geschikt. Maar je kunt ook zeggen:
De auto is schoon hoewel het heeft geregend.
Toch is "het heeft geregend" hier geen hoofdzin!
De woordvolgorde is hier wel net als die in een hoofdzin, maar dat is
"toeval". Dat kun je zien door er een bepaling aan toe te voegen:
De auto is schoon hoewel het hard heeft geregend.
Je ziet dat er komt te staan: "het hard heeft geregend",
maar de hoofdzin is "het heeft hard geregend", dus is dit een bijzin.
De zin zinder "hard" noemen we daarom ook een bijzin, ook al ziet die
er toevallig wel precies zo uit als een hoofdzin.
Ter controle: met "want" is het echt een hoofdzin:
De auto is schoon want het heeft hard geregend.
>2: Een bijzin zegt altijd iets of voegt informatie toe aan de hoofdzin.
Dit is een vage en onbruikbare opmerking.
Het gaat om de grammaticale structuur van de stukken zin,
niet om wat ermee wordt gezegd.
>3: Als je het woordje "niet" niet tussen tussen onderwerp en persoonsvorm
>kan zetten dan is het een hoofdzin.
Ja, dat is dezelfde truc die ik met "hard" al uithaalde.
Je ziet daarmee of de structuur van de zin echt helemaal die van
een hoofdzin is, of dat het toch een bijzin is.
>4: De persoonsvom in een hoofdzin staat altijd op de tweede plaats.
Ja, het onderwerp kan er aan vooraf gaan, of een bepaling.
Die kunnen natuurlijk wel uit een heleboel woorden bestaan.
Een zin kan bijvoorbeeld beginnen met
Op een druilerige morgen in februari van het jaar 1472, in een
stad die verlangend uitkeek naar betere tijden, tijden die al
tientallen jaren vervlogen waren, sinds de lakenhandelaars, (...)
enzovoorts enzovoorts enzovoorts
(...) ons geen voorstelling kunnen maken, werd de held van dit verhaal
---
eindelijk!
De persoonsvorm! Op de tweede plaats!
>Behalve in gebiedende zinnen en gesloten vragen.
Klopt. Met "gebiedende zinnen" wordt dan trowuens bedoeld: zinnen
in de gebiedende wijs. Een zin kan best heel gebiedend zijn zonder
in de gebiedende wijs te staan. Bijvoorbeeld:
Hee jullie daar, opletten!
is (volgens mijn boekjes tenminste) geen gebiedende wijs.
>5: Een bijzin begint altijd met een verbindignswoord.
Dat is wel waar, maar het helpt je niet erg. Als ik schrijf:
(1) Het is nat want het regent.
(2) Het is nat omdat het regent.
zegt deze regel dat "het regent" in elk geval geen bijzin is, omdat
de verbindingswoorden daar altijd bijgerekend moeten worden, zodat
alleen "want het regent" of "omdat het regent" mogelijke bijzinnen zijn.
Maar om te zien of het echt (ondergeschikte) bijzinnen zijn moet je
de al eerder genoemde test met "niet" of "hard" uithalen. Die zegt dan
"nee" bij 1 en "ja" bij 2.
>Nog andere kenmerken.
>
>Nu neem ik aan dat het een bijzin is afhankelijk van het soort
>verbindingswoord dat gebruikt word.
Dat klopt.
>De volgende verbindingswoorden creeren bijzinnen:
>nadat,voordat,terwijl,toen,zoalsnog,als,wanneer,waarna,doordat,zodat,waardoo
>r,omdat,aangezien,waarom,opdat,hoewel,ook
>al,als,indien,mits,tenzy,aslof,zoals.
>correct ?
Ga zelf maar na. Gebruik gewoon de "niet"-test! Daar gaat het om.
om de zinsstructuur, niet om welk woord er toevallig voorstaat.
Als je nog Nederlands moet leren wordt het wat anders, dan weet je
misschien nog niet wat voor resultaat de "niet"-test moet opleveren.
Maar daar kun je dan met Google snel genoeg achterkomen.
>De volgende verbindignswoorden verbinden alleen hoofdzinnen:
>"daarna,daarvoor,intussen,tegelijkertijd,nu
>eerst,vervolgens,ook,bovendien,in de eerste plaats ...,ten
>slotte,echter,enerzijds,anderzijds,daarentegen,integendeel,namelijk,immers,d
>aardoor,hierdoor,dus,daarom,
>desondanks,toch,dan,eveneens,met andere woorden.
>Correct ?
Zal wel. Probeer het zelf uit met de "niet"-test!
> Met dank
>Rob
Succes,
--
Reinier
fe
"Rob" <rvdbAT...@comweb.nl> schreef in bericht
news:j5Nab.5191$P51.8143@amstwist00...
> Ik heb nu een moeilijk hoofdstuk dat ik niet geheel begrijp.
>
> Het gaat over hoofd-zinnen en bijzinnen.
>
> Als een zin zelfstandig gebruikt kan worden dan is het een hoofdzin.
> Dus :
> "De auto is vuil want het heeft geregent".
> Dat zijn twee hoofdzinnen gekoppeld door het voorvoegsel "en"
> correct ?
Nee. Geregend.
'n Leng afkeren