Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

betekenis: reilen en zeilen

3,267 views
Skip to first unread message

TeeBee

unread,
May 6, 2003, 5:29:52 PM5/6/03
to
Wie kan me vertellen waar de uitdrukking 'reilen en zeilen' precies voor
staat?
Een zoektocht laat me alleen maar toepassingen ervan zien.

Groet T

Peter Kleiweg

unread,
May 6, 2003, 5:53:26 PM5/6/03
to
# aldus TeeBee :

> Wie kan me vertellen waar de uitdrukking 'reilen en zeilen' precies voor
> staat?

Dat laat zich raden. Zeilen is zeilen, en reilen zal wel iets
met de werkzaamheden op een zeilschip zijn.

--
Ge piekert wel

» geitenbreier «
http://www.let.rug.nl/~kleiweg/woordstiel/

Patrick Vanhoucke

unread,
May 6, 2003, 6:24:02 PM5/6/03
to
Contra principia negantem disputari non potest.
Dixit TeeBee <96...@gmx.net>
in news:vbgaap6...@corp.supernews.com

> Wie kan me vertellen waar de uitdrukking 'reilen en zeilen'
> precies voor staat? Een zoektocht laat me alleen maar
> toepassingen ervan zien.

Heb je ook in een woordenboek gezocht?

Het 'reilen en zeilen' betekent zoveel als de 'handel en wandel'.

Het werkwoord 'reilen' betekent o.a. ook 'varen' en zou afkomstig
zijn van 'rijden'.

Hieronder een kopie van de uitleg van het lemma 'reilen' uit de
13de uitgave van Van Dale:

reilen
rei•len
/r’eilf(n)/
onovergank. werkw.; reilde
1698 ‹rijden (van een schip), aangepast aan zeilen in rijmpositie
1 Ÿ zoals het reilt en zeilt
zoals het is, met al wat er toe behoort, met kwaliteiten en
gebreken
1 a het reilen en zeilen
de handel en wandel
het reilen en zeilen van de fam. H.
2 Ÿ (weinig gebruikt, literaire taal) zich voortbewegen
2 a (weinig gebruikt, literaire taal) varen
slaaploos stond ik ter reling van ’t reilend fregat
(Gossaert)

--
Met vriendelijke groet

Patrick VANHOUCKE
*taaleend* met talent
_____________________________________________________________

"Mijn naam is Hsiang. Ik houd de wacht bij de boeken, die
wellicht de laatste zijn..." uit 'De bewaker van de boeken'
van Jorge Luis Borges (1899-1986).
_____________________________________________________________


Peter Kleiweg

unread,
May 6, 2003, 6:33:10 PM5/6/03
to
# aldus Patrick Vanhoucke :

>
> Het 'reilen en zeilen' betekent zoveel als de 'handel en wandel'.
>
> Het werkwoord 'reilen' betekent o.a. ook 'varen' en zou afkomstig
> zijn van 'rijden'.

Heb ik verkeerd geraden.


--
Terp leegwiek

» weerga «
http://www.let.rug.nl/~kleiweg/woordstiel/

Eric Schade

unread,
May 6, 2003, 6:23:35 PM5/6/03
to
"Peter Kleiweg" <pk...@xs4all.nl> in:
Pine.LNX.4.44.03050...@kleigh.nl...

> # aldus TeeBee :
>
> > Wie kan me vertellen waar de uitdrukking 'reilen en zeilen' precies voor
> > staat?
>
> Dat laat zich raden. Zeilen is zeilen, en reilen zal wel iets
> met de werkzaamheden op een zeilschip zijn.

Vervorming van 'rijden' onder de invloed van 'zeilen'.
Doet denken aan 'de handel en wandel'.

Eric


Pim Holland

unread,
May 7, 2003, 2:50:48 AM5/7/03
to

"Eric Schade" <Eric....@chello.be> wrote in message
news:HBWta.337485$ZG5.30...@amsnews02.chello.com...

Ah.Ik dacht altijd dat "reilen" "regelen" was.


Guido Reijnders

unread,
May 7, 2003, 4:11:13 AM5/7/03
to

Patrick Vanhoucke:

>
> Het 'reilen en zeilen' betekent zoveel als de 'handel en wandel'.


Met daarbij de aantekening dat je 'reilen en zeilen' in mijn ogen niet
zomaar kunt vervangen door 'handel en wandel'.
Bij handel en wandel denk je al gauw aan gesjoemel. "Het Openbaar
Ministerie gaat de handel en wandel na van ex-Philips topmanager
Boonstra."
'Reilen en zeilen' heeft een neutralere betekenis: het doen en laten.

Guido


Eric Schade

unread,
May 7, 2003, 7:02:16 AM5/7/03
to
"Guido Reijnders" <g_rei...@geengekookteingebliktehamchello.nl> in:
Bc3ua.282170$qm4.29...@amsnews03.chello.com...

[...]

> Met daarbij de aantekening dat je 'reilen en zeilen' in mijn ogen niet
> zomaar kunt vervangen door 'handel en wandel'.
> Bij handel en wandel denk je al gauw aan gesjoemel. "Het Openbaar
> Ministerie gaat de handel en wandel na van ex-Philips topmanager
> Boonstra."
> 'Reilen en zeilen' heeft een neutralere betekenis: het doen en laten.

Met dien verstande dat 'reilen en zeilen' vaak slaat op zaken, situaties enz.
'handel en wandel' wordt meer toegepast op mensen.
Echt negatief hoeft die uitdrukking m.i. niet te zijn....
Ik herinner me nota bene een boek dat heette 'Goed Nederlands in handel en wandel'...
o.i.d.
In de uitdrukking 'iemands gangen nagaan' proef ik echter wél een negatieve
bijsmaak.

Eric


Martien

unread,
May 7, 2003, 3:12:31 PM5/7/03
to

Hallo T,

Even opgezocht in de Huizinga's spreekwoorden en gezegden.

"Zoals het reilt en zeilt. 'Reilt' is hier verkeerd en moet luiden:
treilt. 'Zeilen' em 'treilen' zijn bij de zgn. Oudelandse boeren
bekende namen. Wat 'zeilen' is weet iedereen, maar 'treilen' schijnt
minder algemeen bekend te zijn. Men 'treilt' d.m.v. een zgn.
treiltouw, een lange lijn met een korte schoot; de beide benedeneinden
worden aan de voor en achtersteven van het vaartuig vastgemaakt. Op
die wijze wordt dit door een man bestuurd en door een ander
voortgetrokken. Anderen willen in 'reilt' een verbastering zien van
'rijdt'. Eenschip rijdr als het voor anker ligt en door de golven op
en neer wordt bewogen. De uidrukking betekent figuurlijk: zoals de
zaken lopen, aanvaarden we ze dan maar."

Van Dale Etymologisch woordenboek geeft enkel een verklaring van het
woord reilen (het rijden van het schip voor anker) maar geeft geen
spreekwoord.
Van Dale Spreekwoorden in 6 talen ken de uitdrukking niet
--
Raffinement

Op 10 en 11 mei wordt in Leuven de 8e ontmoeting in HEL gehouden en op 7 en 8 juni ontmoeting nummer 9 in Antwerpen

Martien

unread,
May 8, 2003, 1:49:56 PM5/8/03
to
On Wed, 07 May 2003 21:20:08 +0200, Luc <.@invalid.com> wrote:

>On Wed, 07 May 2003 19:12:31 GMT, Martien <mvge...@iae.nl> wrote:
>
>[knip]


>
>>"Zoals het reilt en zeilt. 'Reilt' is hier verkeerd en moet luiden:
>>treilt. 'Zeilen' em 'treilen' zijn bij de zgn. Oudelandse boeren
>>bekende namen. Wat 'zeilen' is weet iedereen, maar 'treilen' schijnt
>>minder algemeen bekend te zijn. Men 'treilt' d.m.v. een zgn.
>>treiltouw, een lange lijn met een korte schoot; de beide benedeneinden
>>worden aan de voor en achtersteven van het vaartuig vastgemaakt. Op
>>die wijze wordt dit door een man bestuurd en door een ander
>>voortgetrokken. Anderen willen in 'reilt' een verbastering zien van
>>'rijdt'. Eenschip rijdr als het voor anker ligt en door de golven op
>>en neer wordt bewogen. De uidrukking betekent figuurlijk: zoals de
>>zaken lopen, aanvaarden we ze dan maar."
>

>Het WNT zegt hierover:
>
>Dat reilen uit treilen verklaard zou moeten worden (zoo b. v. nog
>FRANCK, Etym. Wdb. i.v. Treil [1892])), is niet aannemelijk, omdat
>reilen bijna twee eeuwen eerder is aangetroffen en bovendien, omdat in
>de verb. seyl ende treyl altijd seyl vooropstaat; in de verb. reilen
>en zeilen staat zeilen echter altijd achteraan. Verg. nog STOETT nº
>1922.
>
Het WNT heb ik (nog) niet in huis. Goed, Huizinga zit er dus naast.

ronaldb...@gmail.com

unread,
Feb 21, 2017, 7:22:38 AM2/21/17
to


Reilen en zeilen wordt gebruikt om de gang van zaken aan te geven.

Je kunt ook zeggen: Hoe gaat het in het algemeen met de zaak, in-en verkoop, personeel etc.. Het hele gedoe bij elkaar. Het reilen en zeilen.
Of een bemanning op volle zee bezig met alle facetten van de zeilkunst en ieder doet zijn ding, het hele zeilen en reilen dus.

Ron.
0 new messages