Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

uitspraak ascorbinezuur (vitamine C)

265 views
Skip to first unread message

Tom Verhagen

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
assorbinezuur of askorbinezuur

Peter Elderson

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Tom Verhagen wrote:
>
> hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
> assorbinezuur of askorbinezuur

Volgens de regel: c = "k" voor a, o, u; anders "s"
Dus "askorbinezuur".

pe


Henk Metselaar

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
In de post met nummer <380D5DE4...@xs4all.nl>, liet Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> ons het volgende weten:

De regel zegt dat ja, maar ik heb nog nooit iemand askorbinezuur horen
zeggen, en vaak genoeg assorbinezuur. Baseer jij je op waargenomen uitspraak,
net als ik? Dan mag het in ieder geval allebei.

kale

Marcel van Eijk

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
On Wed, 20 Oct 1999 08:17:47 GMT, Henk Metselaar <h.met...@wb.utwente.nl>
wrote:
Dan heb je mij nog nooit gehoord. En ik kan je ook verzekeren dat er genoeg
chemici zijn die de 'c' als 'k' uitspreken in ascorbinezuur, wat ik overigens
spel als askorbinezuur, maar dat terzijde.

Mars

--
Toarps Ekoby
Sverige

O
_\\/\-%
_____(_)-(_)_____

Schroedingers Cat

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Tom Verhagen <tver...@aon.nl> sloeg met z'n hoofd op 't toetsenbord en
deelde het volgende mede:

>hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
>assorbinezuur of askorbinezuur


Vitamine C


Groet'n
Coen

We don't need safer chemicals, we need stronger rats! -Uncle Al.

Beter 1 vogel in de hand dan dat er Vapona strippen aan de lamp hangen! -U van A


Egbert Lenderink

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Schroedingers Cat wrote:
>
> Tom Verhagen <tver...@aon.nl> sloeg met z'n hoofd op 't toetsenbord en
> deelde het volgende mede:
>
> >hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
> >assorbinezuur of askorbinezuur
>
> Vitamine C
>

Dat hoeft niet waar te zijn, je hebt linksdraaiend ascorbinezuur en
rechtsdraaiend ascorbinezuur, en maar een van die twee soorten is
vitamine C.

Egbert.

--

This message reflects my personal opinions only, not necessarily those
of the company I work for.

Peter Elderson

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Henk Metselaar wrote:
>
> In de post met nummer <380D5DE4...@xs4all.nl>, liet Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> ons het volgende weten:
> >Tom Verhagen wrote:
> >>
> >> hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
> >> assorbinezuur of askorbinezuur
> >
> >Volgens de regel: c = "k" voor a, o, u; anders "s"
> >Dus "askorbinezuur".
>
> De regel zegt dat ja, maar ik heb nog nooit iemand askorbinezuur horen
> zeggen, en vaak genoeg assorbinezuur. Baseer jij je op waargenomen uitspraak,
> net als ik? Dan mag het in ieder geval allebei.

Laat me (!) vooropstellen dat het woord ascorbinezuur niet het meest
gebruikte woord in de dagelijkse omgangstaal is. Op televisie hoor je
het al helemaal nooit (hoe zou dat toch komen? Maar dit terzijde). Dus
waarneming is hier niet echt van toepassing.

Maar. Het woord is ascorbinezuur, en in de kringen waar het normaal
gebruikt wordt, zegt men het als "ask..". Gezien de c/k regel hoort het
ook door niet-kenners zo uitgesproken te worden. Ik zeg het niet vaak,
maar in dit geval: wie "assorbinezuur" zegt tegen "ascorbinezuur" doet
het fout. Zhij kent a. het woord niet, b. de normale uitspraak van de c
niet.

Gok ik even in de ruimte: in jouw omgeving loopt iemand rond die het een
spannend woord vindt, ook al kent zhij het niet.

Ik zal 's een proefje doen: ik laat een aantal personen het woord
oplezen, kijken hoe ze het zeggen.

pe

Peter Leijnse

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to

Henk Metselaar wrote:

> In de post met nummer <380D5DE4...@xs4all.nl>, liet Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> ons het volgende weten:
> >Tom Verhagen wrote:
> >>
> >> hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
> >> assorbinezuur of askorbinezuur
> >
> >Volgens de regel: c = "k" voor a, o, u; anders "s"
> >Dus "askorbinezuur".
>
> De regel zegt dat ja, maar ik heb nog nooit iemand askorbinezuur horen
> zeggen, en vaak genoeg assorbinezuur. Baseer jij je op waargenomen uitspraak,
> net als ik? Dan mag het in ieder geval allebei.
>

> kale

Uit mijn Prisma Vreemde woorden:
ascorbi'nezuur [v. Gr. a- = niet en MNDu schorbúk = scheurbuik] vitamine C

Niet dat het helpt voor de uitspraak, maar wel interessant. De Engelse uitspraak is in ieder geval askorbic acid, maar
dat heb ik in Nederland nog nooit gehoord.

Groeten, Peter


Peter Elderson

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Egbert Lenderink wrote:
>
> Schroedingers Cat wrote:
> >
> > Tom Verhagen <tver...@aon.nl> sloeg met z'n hoofd op 't toetsenbord en
> > deelde het volgende mede:
> >
> > >hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
> > >assorbinezuur of askorbinezuur
> >
> > Vitamine C
> >
>
> Dat hoeft niet waar te zijn, je hebt linksdraaiend ascorbinezuur en
> rechtsdraaiend ascorbinezuur, en maar een van die twee soorten is
> vitamine C.

welke?

pe


Henk Metselaar

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
In de post met nummer <380D83C4...@xs4all.nl>, liet Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> ons het volgende weten:

<as(KvS)orbinezuur>

>Maar. Het woord is ascorbinezuur, en in de kringen waar het normaal
>gebruikt wordt, zegt men het als "ask..". Gezien de c/k regel hoort het
>ook door niet-kenners zo uitgesproken te worden. Ik zeg het niet vaak,
>maar in dit geval: wie "assorbinezuur" zegt tegen "ascorbinezuur" doet
>het fout. Zhij kent a. het woord niet, b. de normale uitspraak van de c
>niet.

Hm. c) assimilatie omdat -sk- beduidend meer werk is dan -ss-.

>Gok ik even in de ruimte: in jouw omgeving loopt iemand rond die het een
>spannend woord vindt, ook al kent zhij het niet.

Toch scheikunde gestudeerd, ooit.

>Ik zal 's een proefje doen: ik laat een aantal personen het woord
>oplezen, kijken hoe ze het zeggen.

'sGoed, laat het ons weten.

kale

Peter Elderson

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Peter Elderson wrote:
>
> Egbert Lenderink wrote:
> >
> > ...je hebt linksdraaiend ascorbinezuur en

> > rechtsdraaiend ascorbinezuur, en maar een van die twee soorten is
> > vitamine C.
>
> welke?

Toch maar zelf opgezocht:
L-ASCORBIC ACID CASNO: 50-81-7 FORMULA: C6 H8 O6
SYNONYMS/COMMON NAMES 3-OXO-L-GULOFURANOLACTONE VITAMIN C

Linksdraaiend dus.

pe


Peter Elderson

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Peter Leijnse wrote:
> Niet dat het helpt voor de uitspraak, maar wel interessant. De Engelse uitspraak is in ieder geval askorbic acid, maar

Peter, kan het zijn dat jouw regellengte voor de automatische indeler op
118 of zo staat? Kun je die ajb naar 70 of zo zetten?

pe

Peter Leijnse

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to

Peter Elderson wrote:

Nee, staat zowel voor in- als uitgaande berichten op 72.
Het maffe is, dat in mijn reactie van 11:37 de regels doorlopen tot 118 of zo, en dat om 12:09 alles netjes is afgekapt op
72.

In de tussentijd heb ik niets in mijn instellingen gewijzigd.

Groeten, Peter

Egbert Lenderink

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to

Ook hier geldt: dat hoeft niet. Zo is L-melkzuur juist rechtsdraaiend.
(De aanduiding L en D slaan op de structuur van het molecule, de
aanduiding links- en rechtsdraaiend op de optische eigenschappen.) Te
midden van deze verwarring zal het duidelijk zijn waarom ik het in mijn
berichtje liever maar in het midden liet welke van de twee nu vitamine C
is.

Gelukkig weten sinaasappelbomen wel welke de goede is.

Peter Elderson

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Peter Leijnse wrote:
>
> Peter Elderson wrote:
>
> > Peter Leijnse wrote:
> > > Niet dat het helpt voor de uitspraak, maar wel interessant. De Engelse uitspraak is in ieder geval askorbic acid, maar
> >
> > Peter, kan het zijn dat jouw regellengte voor de automatische indeler op
> > 118 of zo staat? Kun je die ajb naar 70 of zo zetten?
> >
> Nee, staat zowel voor in- als uitgaande berichten op 72.
> Het maffe is, dat in mijn reactie van 11:37 de regels doorlopen tot 118 of zo, en dat om 12:09 alles netjes is afgekapt op
> 72.
>
> In de tussentijd heb ik niets in mijn instellingen gewijzigd.

Vreemd. Volgens mij moet je die inkomende indeler trouwens uitzetten.
Wat gebeurt er als je een antwoord op je eigen te lange regels geeft (in
news:nl.test bijvoorbeeld)?

pe

Henk Metselaar

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
In de post met nummer <Pine.LNX.4.10.99102...@kleigh.nl>, liet Peter Kleiweg <kle...@let.rug.xl> ons het volgende weten:
>Henk Metselaar skriver...

>> De regel zegt dat ja, maar ik heb nog nooit iemand askorbinezuur horen
>> zeggen, en vaak genoeg assorbinezuur.
>

>Ik zeg "askorbinezuur".

Het wordt zo zoetjes aan tijd me bji de meerderheid neer te leggen. Nou ja,
dat moet af en toe ook gebeuren.
Hup 'askorbinezuur'!

kale

Peter Kleiweg

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Henk Metselaar skriver...

> In de post met nummer <380D5DE4...@xs4all.nl>, liet


> Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> ons het volgende weten:

> >Tom Verhagen wrote:
> >>
> >> hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
> >> assorbinezuur of askorbinezuur
> >

> >Volgens de regel: c = "k" voor a, o, u; anders "s"
> >Dus "askorbinezuur".
>

> De regel zegt dat ja, maar ik heb nog nooit iemand askorbinezuur horen
> zeggen, en vaak genoeg assorbinezuur.

Ik zeg "askorbinezuur".

--
Twee kg pleier
e-mail: verander .xl in .nl
http://www.let.rug.nl/~kleiweg/

L.E.Sixma

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Tom Verhagen wrote:
>
> hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
> assorbinezuur of askorbinezuur

Gewoon: vitamine C

a- =tegen
-scorbine- =afgeleid van scorbutis: gepotjeslatiniseerde vorm van
scheurbuik
-zuur = chemisch karakter van de stof

Q


wugi

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
Egbert Lenderink wrote:

> > > > ...je hebt linksdraaiend ascorbinezuur en
> > > > rechtsdraaiend ascorbinezuur, en maar een van die twee soorten is
> > > > vitamine C.
> > >
> > > welke?
> >
> > Toch maar zelf opgezocht:
> > L-ASCORBIC ACID CASNO: 50-81-7 FORMULA: C6 H8 O6
> > SYNONYMS/COMMON NAMES 3-OXO-L-GULOFURANOLACTONE VITAMIN C
> >
> > Linksdraaiend dus.
> >
>
> Ook hier geldt: dat hoeft niet. Zo is L-melkzuur juist rechtsdraaiend.
> (De aanduiding L en D slaan op de structuur van het molecule, de
> aanduiding links- en rechtsdraaiend op de optische eigenschappen.) Te

Is dat systematisch zo, ofwel hoe moet je in doorsnee (nou ja) teksten
weten of de structuur dan wel het optische werk wordt bedoeld?
(toch een taalvraag, niet?)

> midden van deze verwarring zal het duidelijk zijn waarom ik het in mijn
> berichtje liever maar in het midden liet welke van de twee nu vitamine C
> is.
>
> Gelukkig weten sinaasappelbomen wel welke de goede is.

Heb eens gelezen dat het enig verschil tussen citroen- en appelsien-,
euh, sinaasappelzuurmoleculen de "draaiing" is. (Dit hoewel de meeste
levensmoleculen linksdraaiend zouden zijn). Correct?
(zoniet een taal- dan toch een tongvraag: die smaakt het verschil).

Guido
http://www.ping.be/wugi

wugi

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to
"L.E.Sixma" wrote:

> -scorbine- =afgeleid van scorbutis: gepotjeslatiniseerde vorm van
> scheurbuik

Etymologische VD: scheurbuik = volksetymologische vervorming van L.
scorbutus, zelf wschl. van een Germaans "schurft"-woord.

Guido
http://www.ping.be/wugi/taalzaak.htm

Gerard van Wilgen

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to

Henk Metselaar heeft geschreven in bericht
<7ujtra$9fh$5...@dinkel.civ.utwente.nl>...

>In de post met nummer <380D5DE4...@xs4all.nl>, liet Peter Elderson
<elde...@xs4all.nl> ons het volgende weten:
>>Tom Verhagen wrote:
>>>
>>> hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
>>> assorbinezuur of askorbinezuur
>>
>>Volgens de regel: c = "k" voor a, o, u; anders "s"
>>Dus "askorbinezuur".
>
>De regel zegt dat ja, maar ik heb nog nooit iemand askorbinezuur horen
>zeggen, en vaak genoeg assorbinezuur.

Zeker door degenen die ook "accessoires" tot "assessoires" verbasteren?

Gerard van Wilgen

L.E.Sixma

unread,
Oct 20, 1999, 3:00:00 AM10/20/99
to

Dus toch.......:-)

Q


Peter Leijnse

unread,
Oct 21, 1999, 3:00:00 AM10/21/99
to

wugi wrote:

> Egbert Lenderink wrote:
>
> > > > > ...je hebt linksdraaiend ascorbinezuur en
> > > > > rechtsdraaiend ascorbinezuur, en maar een van die twee soorten is
> > > > > vitamine C.
> > > >
> > > > welke?
> > >
> > > Toch maar zelf opgezocht:
> > > L-ASCORBIC ACID CASNO: 50-81-7 FORMULA: C6 H8 O6
> > > SYNONYMS/COMMON NAMES 3-OXO-L-GULOFURANOLACTONE VITAMIN C
> > >
> > > Linksdraaiend dus.
> > >
> >
> > Ook hier geldt: dat hoeft niet. Zo is L-melkzuur juist rechtsdraaiend.
> > (De aanduiding L en D slaan op de structuur van het molecule, de
> > aanduiding links- en rechtsdraaiend op de optische eigenschappen.) Te
>
> Is dat systematisch zo, ofwel hoe moet je in doorsnee (nou ja) teksten
> weten of de structuur dan wel het optische werk wordt bedoeld?
> (toch een taalvraag, niet?)
>

Doordat moleculen geen platte, maar driedimensionale voorwerpen zijn, bestaan
er verschillende configuraties, die weliswaar dezelfde smeltpunten en
kookpunten hebben, maar die wel een gespiegeld kristalrooster en
tegengestelde optische activiteit hebben. Dit worden chirale verbindingen
genoemd. Een koolstofatoom met vier verschillende buren komt voor in twee
verschillende configuraties: ABCD en ABDC, die elkaars spiegelbeeld zijn,
maar nooit in elkaar kunnen overgaan (A,B,C,D moet men voorstellen als de
hoekpunten van een tetraeder). Er zijn drie verschillende en onafhankelijke
systemen in gebruik voor het beschrijven van chirale (= lichtafbuigende)
eigenschappen van moleculen:
+,-: de zuivere substantie geeft een draaiing van de richting van
gepolariseerd licht; systeem is gebaseerd op optische eigenschappen (links-
of rechtsdraaiend)
R,S (rectus, sinister): beschrijven de configuratie van atomen in een
molecuul. Indien er vier verschillende groepen aan (bijvoorbeeld) een
koolstofatoom verbonden is, bepaalt de volgorde van belangrijkheid van de
groepen (eerste criterium: atoomnummer van het direct verbonden atoom)
of het
een R- of een S-centrum is. Deze methode is eenduidig.
D,L (dexter, laevus): beschrijven eveneens de configuratie van atomen in een
molecuul, vergeleken met de standaarden D- en L-glyceraldehyde. Helaas is
deze methode niet waterdicht, de manier waarop een molecuul van de standaard
is afgeleid is bepalend.

DUS: rechts- en linksdraaiend duiden altijd op het afbuigingseffect van
gepolariseerd licht. De voorvoegsels R- en S-, en D- en L- (of d- en l-)
duiden altijd op de stereochemische configuratie. De systemen zijn onderling
niet gerelateerd.Vaak worden het R- en S-systeem en het +- en --systeem
gecombineerd, om zowel de optische eigenschappen als de eigenlijke
configuratie aan te geven: (S)-(+)-sec-butylchloride

Groeten, Peter


Bart Van Stappen

unread,
Oct 21, 1999, 3:00:00 AM10/21/99
to

Henk Metselaar wilde het zich wel al te gemakkelijk maken in bericht
<7uk2q0$jfl$1...@dinkel.civ.utwente.nl>...
>In de post met nummer <380D83C4...@xs4all.nl>, liet Peter Elderson

<elde...@xs4all.nl> ons het volgende weten:

><as(KvS)orbinezuur>


>
>>Maar. Het woord is ascorbinezuur, en in de kringen waar het normaal
>>gebruikt wordt, zegt men het als "ask..". Gezien de c/k regel hoort het
>>ook door niet-kenners zo uitgesproken te worden. Ik zeg het niet vaak,
>>maar in dit geval: wie "assorbinezuur" zegt tegen "ascorbinezuur" doet
>>het fout. Zhij kent a. het woord niet, b. de normale uitspraak van de c
>>niet.
>
>Hm. c) assimilatie omdat -sk- beduidend meer werk is dan -ss-.

Waarmee je dus zou willen stellen dat de s en de k aanverwante klanken zijn?
Vreemd overigens dat ze beide al stemloos zijn. (hun aanverwante
stemhebbenden zijn resp. de z en de [G] (als in zakdoek ['zAGdu.k])

>>Gok ik even in de ruimte: in jouw omgeving loopt iemand rond die het een
>>spannend woord vindt, ook al kent zhij het niet.
>
>Toch scheikunde gestudeerd, ooit.

Via een schriftelijke cursus? =)

>>Ik zal 's een proefje doen:/

Hopelijk neem je je voorzorgen: een zuurkast met afzuiging in een bomvrije
ruimte. =)

>> ik laat een aantal personen het woord
>>oplezen, kijken hoe ze het zeggen.
>
>'sGoed, laat het ons weten.


De gewone naam is overigens 'vitamine C' [vItAmi.n@'se.]

Groeten,

Bart.

--
Niet vergeten: 6 en 7 november 1999: «Leidensweg».
Bezoek de Hellestek <http://www.egroups.com/group/hel/> en meld je aan.


Ruud Hendrickx

unread,
Oct 21, 1999, 3:00:00 AM10/21/99
to
> >>Tom Verhagen wrote:
> >>>
> >>> hoe spreekt men ascorbinezuur uit?
> >>> assorbinezuur of askorbinezuur
> >>
> >>Volgens de regel: c = "k" voor a, o, u; anders "s"
> >>Dus "askorbinezuur".

Had die hoogleraar moeten weten die onze journalisten wijs heeft gemaakt
dat "mucoviscidose" (taaislijmziekte) uitgesproken wordt als
"mukoviskidoze".

Ruud

Peter Elderson

unread,
Oct 21, 1999, 3:00:00 AM10/21/99
to

Mucoviscoïdose. De c's worden als k's uitgesproken.

pe


Henk Metselaar

unread,
Oct 21, 1999, 3:00:00 AM10/21/99
to
In de post met nummer <7um6pc$o36$5...@xenon.inbe.net>, liet "Bart Van Stappen" <bar...@village.uunet.be> ons het volgende weten:

>>Toch scheikunde gestudeerd, ooit.
>
>Via een schriftelijke cursus? =)

Eens kijken, hoor. Ja! De dictaten waren gedrukt. Of bedoelde je dat niet?

Ir. kale (Chemische Technologie)


A.G. van de Loo

unread,
Oct 21, 1999, 3:00:00 AM10/21/99
to

Je kunt beter spreken van "cystic fibrosis". Uitspraak: sistik fiebrosis


Odon loont Eva

Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> schreef in berichtnieuws
380EDEDC...@xs4all.nl...

Peter Elderson

unread,
Oct 21, 1999, 3:00:00 AM10/21/99
to
"A.G. van de Loo" wrote:
> Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> schreef in berichtnieuws
> > Ruud Hendrickx wrote:

> > > dat "mucoviscidose" (taaislijmziekte) uitgesproken wordt als
> > > "mukoviskidoze".
> >
> > Mucoviscoïdose. De c's worden als k's uitgesproken.
> >

> Je kunt beter spreken van "cystic fibrosis". Uitspraak: sistik fiebrosis

Dat is dan een nengelsmengelmoes. In het zalfkwaklatijn is het fibrosis
cystica (fiebroosis sistieka". In het verengelste zalfkwaklatijn is het
cystic fibrosis (Sistik fajbroossis). In Nederland neemt men meestal de
latijnachtige vorm.

pe

Gerard van Wilgen

unread,
Oct 21, 1999, 3:00:00 AM10/21/99
to

A.G. van de Loo heeft geschreven in bericht ...

>
>Je kunt beter spreken van "cystic fibrosis".

Waarom?


Gerard van Wilgen

A.G. van de Loo

unread,
Oct 21, 1999, 3:00:00 AM10/21/99
to

Andere naam voor taaislijmziekte


--
'n goed ovaal


Gerard van Wilgen <Ger...@gvwilgen.demon.nl> schreef in berichtnieuws
940536348.20993....@news.demon.nl...

Pipo de Clown

unread,
Oct 22, 1999, 3:00:00 AM10/22/99
to
Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> writes: > Peter Elderson wrote:
> >
> > Egbert Lenderink wrote:
> > >
> > > ...je hebt linksdraaiend ascorbinezuur en
> > > rechtsdraaiend ascorbinezuur, en maar een van die twee soorten is
> > > vitamine C.
> >
> > welke?
>
> Toch maar zelf opgezocht:
> L-ASCORBIC ACID CASNO: 50-81-7 FORMULA: C6 H8 O6
> SYNONYMS/COMMON NAMES 3-OXO-L-GULOFURANOLACTONE VITAMIN C
>
> Linksdraaiend dus.
>
> pe
>

L-Ascorbinezuur is rechtsdraaiend

D-Ascorbinezuur is dan dus linksdraaiend (D-Ascorbinezuur wordt ook wel
iso-Vitamine C genoemd, zouten van D-Ascorbinezuur zijn bekend als erythorbaat)

Reinier Post

unread,
Oct 22, 1999, 3:00:00 AM10/22/99
to
wugi <wu...@ping.be> schrijft:

>Heb eens gelezen dat het enig verschil tussen citroen- en appelsien-,
>euh, sinaasappelzuurmoleculen de "draaiing" is. (Dit hoewel de meeste
>levensmoleculen linksdraaiend zouden zijn). Correct?

Kweenie.

>(zoniet een taal- dan toch een tongvraag: die smaakt het verschil).

Lijkt me niet; ik dacht dat smaak puur chemisch bepaald wordt, en dan
maakt de 3D-orientatie niets uit.

Wat ik nl.taalmatig wel interessant vind is de vraag of je twee stoffen
die alleen in de 3D-orientatie verschillen wel verschillende stoffen kunt
noemen. Ik ken wel linksdraaiend en rechtsdraaiend melkzuur, maar het
is allebei melkzuur. Als citroen- en sinaasappelzuur chemisch dezelfde stof
met andere draaiendheid zijn heb ik wat bijgeleedr over de naamgeving
van chemische stoffen.

--
Reinier


Peter Leijnse

unread,
Oct 22, 1999, 3:00:00 AM10/22/99
to
Reinier Post wrote:

> Wat ik nl.taalmatig wel interessant vind is de vraag of je twee stoffen
> die alleen in de 3D-orientatie verschillen wel verschillende stoffen kunt
> noemen. Ik ken wel linksdraaiend en rechtsdraaiend melkzuur, maar het
> is allebei melkzuur. Als citroen- en sinaasappelzuur chemisch dezelfde stof
> met andere draaiendheid zijn heb ik wat bijgeleedr over de naamgeving
> van chemische stoffen.

Zomaar wat voorbeelden van optisch actieve stoffen:


+ -

glucose verteerbaar
onverteerbaar
vergistbaar
onvergistbaar

adrenaline nauwelijks hormoonwerking sterke hormoonwerking

'carvone' karwijgeur
pepermuntgeur

Uit de farmacie is bekend dat van bepaalde stoffen de ene vorm heilzaam is en
de andere niet werkt of zelfs giftig is. Er zijn eetbare en giftige
paddestoelen, bij sommige nauwverwante soorten zit het verschil alleen maar in
de plus of de min.

Vrijwel alle biologische processen zijn optisch specifiek, omdat enzymen en
eiwitten allemaal links- of rechtsdraaiend zijn. Vergelijk het met je linker-
en rechterhand: ze zijn vrijwel identiek, maar spiegelbeelden van elkaar. De
term 'chiraliteit' ('handigheid') voor optisch actieve stoffen komt hier
overigens vandaan. Er is geen enkele manier om een linker- in een rechterhand
te doen overgaan (je kunt ze niet binnenstebuiten keren net als handschoenen).

Een chemische reactie tussen twee optisch actieve stoffen kun je je dan
voorstellen als handen schudden: links op links gaat, rechts op rechts gaat,
links op rechts gaat mis.

Om dus antwoord te geven op je vraag: het maakt wel degelijk uit of een stof
links- of rechtsdraaiend is. Niet alleen voor de naamgeving, ook voor de
werking

Ditmaal met dank aan Morrison&Boyd.

Groeten,
Peter Leijnse
(Een E per lijst)

Peter Leijnse

unread,
Oct 22, 1999, 3:00:00 AM10/22/99
to
Ik schreef:

> Zomaar wat voorbeelden van optisch actieve stoffen:
>
> + -
>
> glucose verteerbaar
> onverteerbaar
> vergistbaar
> onvergistbaar
>
> adrenaline nauwelijks hormoonwerking sterke hormoonwerking
>
> 'carvone' karwijgeur
> pepermuntgeur
>

Excuses voor deze onverteerbare brij. Ik veronderstelde dat met spaties
getabelleerde gegevens wel goed over zouden komen. Niet dus.

Groeten,
Peter Leijnse
(Spleet een rij)

Erik Vos

unread,
Oct 22, 1999, 3:00:00 AM10/22/99
to
On Wed, 20 Oct 1999 14:18:12 +0200, Peter Kleiweg <kle...@let.rug.xl>
wrote:

>Ik zeg "askorbinezuur".

a-skorbinezuur of as-korbinezuur?

Volgens de etymologie zou het 't eerste moeten zijn.

Erik Vos

Martien van Geffen

unread,
Oct 22, 1999, 3:00:00 AM10/22/99
to
Op Thu, 21 Oct 1999 20:35:20 GMT meldde "A.G. van de Loo"
<a.van...@chello.nl> ons:

>
>Gerard van Wilgen <Ger...@gvwilgen.demon.nl> schreef in berichtnieuws
>940536348.20993....@news.demon.nl...
>>
>> A.G. van de Loo heeft geschreven in bericht ...
>> >
>> >Je kunt beter spreken van "cystic fibrosis".
>>
>> Waarom?
>
>Andere naam voor taaislijmziekte
>
Ha die Toon,

Maar dan in het Engels?

Overigens:

Ik heb je bericht even aangepast aan de hier gevolgde reactie
volgorde. Alles wat niet belangrijk is wordt weggeknipt, reacties
worden onder het bericht geplaatst. Dit leest makkelijker.
Groetjes en tot maandag.

Raffinement, 'n gave

Peter Elderson

unread,
Oct 23, 1999, 3:00:00 AM10/23/99
to

Maar weinigen weten de etymologie van woorden. Daarom is etymologie
zelden bepalend voor de uitspraak. As-korbinezuur dus. Net als
as-pirine.

pe

L.E.Sixma

unread,
Oct 23, 1999, 3:00:00 AM10/23/99
to

Lijkt me niet maleheel goed toe: gewoon aspirine en askorbinezuur. Er
hoort geen pauze in. Als er iets gerekt wordt, dan wel de a, omdat van
oudsher de betekenis is: tegen- en dus van het Latijn a-. Net als in
aspecifiek of asociaal.

Q

Peter Elderson

unread,
Oct 23, 1999, 3:00:00 AM10/23/99
to

Mijn streepje was geen pauzestreepje maar een lettergreepscheider. Je
zegt geen aa-spirine en aa-skorbinezuur maar as-pirine en
as-korbinezuur. In aspecifiek en a-sociaal wordt de a, zoals je zegt,
als voorvoegsel gevoeld, daardoor als aparte lettergreep, daardoor wordt
het een open lettergreep, daardoor is de uitspraak /a/ ipv /A/.

pe

L.E.Sixma

unread,
Oct 23, 1999, 3:00:00 AM10/23/99
to
Peter Elderson wrote:

> Mijn streepje was geen pauzestreepje maar een lettergreepscheider. Je
> zegt geen aa-spirine en aa-skorbinezuur maar as-pirine en
> as-korbinezuur. In aspecifiek en a-sociaal wordt de a, zoals je zegt,
> als voorvoegsel gevoeld, daardoor als aparte lettergreep, daardoor wordt
> het een open lettergreep, daardoor is de uitspraak /a/ ipv /A/.
>
> pe

AAAkkoord

Q


L.E.Sixma

unread,
Oct 24, 1999, 3:00:00 AM10/24/99
to

Nou nee, bij nader inzien eigenlijk helemaal niet akkoord!

In ascorbinezuur heeft de a dezelfde funktie als in aspecifiek en dient
navenant uitgesproken te worden: aa-skorbinezuur (namelijk een zuur
TEGEN scheurbuik). Wat beterft aspirine ben ik niet zeker van de waarde
van de begin-a. Je redenatie gaat niet op en is dus aa-correct :-)

Q

Peter Elderson

unread,
Oct 24, 1999, 3:00:00 AM10/24/99
to

Je hebt ongetwijfeld gelijk - theoretisch. Maar ik heb het over het
gevoel van de spreker, en dat trekt zich bar weinig van theorie aan. Als
de a echt als a- gevoeld wordt, zegt men ook aa. Voor zover ik weet
voelt niemand de a van ascorbinezuur nog als a-, zelfs degenen die het
eigenlijk wel weten niet. Trouwens, misschien komt het wel van
ad-scorbinezuur!

pe

eric schade

unread,
Oct 24, 1999, 3:00:00 AM10/24/99
to
L.E.Sixma <les...@introweb.nl> a écrit dans le message :
3812C1AB...@introweb.nl...

> "L.E.Sixma" wrote:
> >
> > Peter Elderson wrote:
> >
> > > (knipz) In aspecifiek en a-sociaal wordt de a, zoals je zegt,

> > > als voorvoegsel gevoeld, daardoor als aparte lettergreep, daardoor
wordt
> > > het een open lettergreep, daardoor is de uitspraak /a/ ipv /A/.
(knipz)

> Nou nee, bij nader inzien eigenlijk helemaal niet akkoord!
> In ascorbinezuur heeft de a dezelfde funktie als in aspecifiek en dient
> navenant uitgesproken te worden: aa-skorbinezuur (namelijk een zuur
> TEGEN scheurbuik). Wat beterft aspirine ben ik niet zeker van de waarde
> van de begin-a. Je redenatie gaat niet op en is dus aa-correct :-)

> Q

Toch stelt het "Etymologisch Woodenboek van Van Dale: aspirine: "ontkennend
gr. "a" + de naam spiraea + het in de chemie gebruikelijk achtervoegsel
"-in(e)". Dat "ontkennende" voorvoegsel "a" (net als in asociaal enz.) heet
in het FR (met meer recht en reden) "le a privatif". Het prefix ontkent nl.
niet(s) maar bevestigt de ontstentenis aan iets. Vgl. FR "immoral"
(ontkennend voorvoegsel "in, im") # FR "amoral" ("a privatif"). Un acte
immoral = een immorele, onrechtvaardige daad. Un homme amoral = een
moraalloze, amorele mens. Geen goede NL vertaling voor "a privatif"
voorhanden?

L.E.Sixma

unread,
Oct 24, 1999, 3:00:00 AM10/24/99
to
Peter Elderson wrote:

>
> "L.E.Sixma" wrote:
> > In ascorbinezuur heeft de a dezelfde funktie als in aspecifiek en dient
> > navenant uitgesproken te worden: aa-skorbinezuur (namelijk een zuur
> > TEGEN scheurbuik). Wat beterft aspirine ben ik niet zeker van de waarde
> > van de begin-a. Je redenatie gaat niet op en is dus aa-correct :-)
>
> Je hebt ongetwijfeld gelijk - theoretisch. Maar ik heb het over het
> gevoel van de spreker, en dat trekt zich bar weinig van theorie aan. Als
> de a echt als a- gevoeld wordt, zegt men ook aa. Voor zover ik weet
> voelt niemand de a van ascorbinezuur nog als a-, zelfs degenen die het
> eigenlijk wel weten niet. Trouwens, misschien komt het wel van
> ad-scorbinezuur!
>
> pe

Als het gaat om het gevoel van de spreker kunnen we nl.taal net zo goed
een sachte doot laten sterruvu.

Wat dat ad-scorbinezuur betreft: liektmienie......

Dus: ook bij afkorten: a-scor-bi-ne-zuur.

Q

Peter Elderson

unread,
Oct 24, 1999, 3:00:00 AM10/24/99
to
"L.E.Sixma" wrote:
>
> Peter Elderson wrote:
> >
> > "L.E.Sixma" wrote:
> > > In ascorbinezuur heeft de a dezelfde funktie als in aspecifiek en dient
> > > navenant uitgesproken te worden: aa-skorbinezuur (namelijk een zuur
> > > TEGEN scheurbuik). Wat beterft aspirine ben ik niet zeker van de waarde
> > > van de begin-a. Je redenatie gaat niet op en is dus aa-correct :-)
> >
> > Je hebt ongetwijfeld gelijk - theoretisch. Maar ik heb het over het
> > gevoel van de spreker, en dat trekt zich bar weinig van theorie aan. Als
> > de a echt als a- gevoeld wordt, zegt men ook aa. Voor zover ik weet
> > voelt niemand de a van ascorbinezuur nog als a-, zelfs degenen die het
> > eigenlijk wel weten niet. Trouwens, misschien komt het wel van
> > ad-scorbinezuur!
> >
> Als het gaat om het gevoel van de spreker kunnen we nl.taal net zo goed
> een sachte doot laten sterruvu.

Hiermee ben ik het hartgrondig oneens. Omgekeerd juist: het gaat vooral
om het gevoel van de sprekers. Als dat niet klopt, wordt de taal iets
vreemds waar je bij naa moet denken, in plaats van iets eigens dat
vanzelf vloeit.


> Wat dat ad-scorbinezuur betreft: liektmienie......

Waarom niet?


> Dus: ook bij afkorten: a-scor-bi-ne-zuur.

Prima, ik denk alleen dat je daarmee vrij geļsoleerd staat.

pe


Peter Leijnse

unread,
Oct 24, 1999, 3:00:00 AM10/24/99
to
eric schade wrote:

> Toch stelt het "Etymologisch Woodenboek van Van Dale: aspirine: "ontkennend
> gr. "a" + de naam spiraea + het in de chemie gebruikelijk achtervoegsel
> "-in(e)". Dat "ontkennende" voorvoegsel "a" (net als in asociaal enz.) heet
> in het FR (met meer recht en reden) "le a privatif". Het prefix ontkent nl.
> niet(s) maar bevestigt de ontstentenis aan iets. Vgl. FR "immoral"

Mijn Prisma Vreemde Woorden zegt juist over aspirine dat het een
merknaam is,
afgeleid van het Duitse Spirsäure = salicylzuur. Niks niet geen
ontkenning dus.

Groeten, Peter Leijnse
(IJlt per se: 'Nee!')


eric schade

unread,
Oct 24, 1999, 3:00:00 AM10/24/99
to

Peter Leijnse deelt mede<>

> > ES: Toch stelt het "Etymologisch Woodenboek van Van Dale: aspirine:

De merknaam heeft òòk zijn etymologie. Datzelfde Etym.woordeboek van VD
stelt - na hogergenoemde afleidkundige uitleg: "uit de hd. merknaam
Aspirin". En daarvòòr leert ons diezelfde VD: "/acetylsalicylzuur/ komt
natuurlijk voor in de bloem van de spiraea ulmaria. De produktnaam aspirine
(sic onderkast, ES) staat betrekkelijk los van het natuurlijk produkt, is
namelijk gevormd uit ontkennend gr. a enz. (zie hierboven)"
Ik kan het ook niet helpen.
Uw nederige dienaar.

Martien van Geffen

unread,
Oct 24, 1999, 3:00:00 AM10/24/99
to
Op Sun, 24 Oct 1999 13:11:21 +0200 meldde "L.E.Sixma"
<les...@introweb.nl> ons:

>Dus: ook bij afkorten: a-scor-bi-ne-zuur.

Volgens het groene boekje:
As-cor-bi-ne-zuur

Raffinement, 'n gave

L.E.Sixma

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to
Peter Elderson wrote:
>
> "L.E.Sixma" wrote:
8<---------

> > Als het gaat om het gevoel van de spreker kunnen we nl.taal net zo goed
> > een sachte doot laten sterruvu.
>
> Hiermee ben ik het hartgrondig oneens. Omgekeerd juist: het gaat vooral
> om het gevoel van de sprekers. Als dat niet klopt, wordt de taal iets
> vreemds waar je bij naa moet denken, in plaats van iets eigens dat
> vanzelf vloeit.

Taal is beide: als je weet hoeveel denkwerk eraan te pas komt voor je
iets zegt, ben je al moe; veel van dat denkwerk onttrekt zich aan onze
direkte waarneming (gelukkig). De inhoud van de boodschap moet bedacht
worden etc.
Lukraak taal uiten gebeurt niet vaak (en is voor de luisteraar vaak
zondermeer hinderlijk).

Daarnaast is taal een vloeiende stroom geluid. Vloeit het niet (bv.
stotteren), dan is dat weer hinderlijk voor spreker en luisteraar.
Het gevoel van de spreker kun je inderdaad niet uitsluiten; nadenken
daarentegen blijft altijd behoorlijk noodzakelijk, als je iets
zegt.......

>
> > Wat dat ad-scorbinezuur betreft: liektmienie......
>
> Waarom niet?

Omdat in mijn ogen de wijze van woordvorming volstrekt conform de andere
voorbeelden van a-als-ontkenning is geweest en herkenbaar mag blijven.



> > Dus: ook bij afkorten: a-scor-bi-ne-zuur.
>

> Prima, ik denk alleen dat je daarmee vrij geïsoleerd staat.

Hè, toe nou, maak me nou niet aan het huilen.....

> pe

Q

Dik T. Winter

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to
In article <7uvppv$d2b$1...@xenon.inbe.net> "eric schade" <esc...@be.packardbell.org> writes:
> "uit de hd. merknaam
> Aspirin".
...

> De produktnaam aspirine
> (sic onderkast, ES)

Ik weet eigenlijk niet of aspirine (met 'e') wel een gedeponeerd handelsmerk
is, en dus met een hoofdletter geschreven dient te worden. Is iemand
hiervan op de hoogte? Is misschien in Nederland ook "Aspirine" gedeponeerd?

De reden van deze vraag ligt al jaren terug. Een Nederlander (nee, niet
ik) had het gewaagd om in de nieuwsgroep alt.drugs of zo te schrijven
over "heroine" en kreeg de halve wereld over zich heen omdat iedereen
zou moeten weten dat de merknaam "Heroin" is. (Ja, van hetzelfde bedrijf
dat ook "Cocain" en "Aspirin" als merknaam bezit.)
--
dik t. winter, cwi, kruislaan 413, 1098 sj amsterdam, nederland, +31205924131
home: bovenover 215, 1025 jn amsterdam, nederland; http://www.cwi.nl/~dik/

Herman Elderson

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to
Op Wed, 20 Oct 1999 10:56:36 +0200 schreef Peter Elderson
<elde...@xs4all.nl>:

>Maar. Het woord is ascorbinezuur, en in de kringen waar het normaal
>gebruikt wordt, zegt men het als "ask..". Gezien de c/k regel hoort het
>ook door niet-kenners zo uitgesproken te worden. Ik zeg het niet vaak,
>maar in dit geval: wie "assorbinezuur" zegt tegen "ascorbinezuur" doet
>het fout. Zhij kent a. het woord niet, b. de normale uitspraak van de c
>niet.

Marcel van Eijk zorgd ervoor dat nederlandstaligen het woord altijd
korrekt uitspreken en schrijfd 'askorbinezuur'.

Hulde!!!


'n Romanheld rees.

Ik houd innig van Tante Betje zaliger.
Weg met dat rode potlood: Normaliter verbuigspel ik mijn vervoegingen !
Spreek Qluum uit als Gluum.
Spreekmoorden en Verzegden: http://home.planet.nl/~herelder/verzegden.txt

Henk Metselaar

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to
In de post met nummer <381096FF...@euronet.nl>, liet Peter Leijnse <lei...@euronet.nl> ons het volgende weten:

>eiwitten allemaal links- of rechtsdraaiend zijn. Vergelijk het met je linker-
>en rechterhand: ze zijn vrijwel identiek, maar spiegelbeelden van elkaar. De
>term 'chiraliteit' ('handigheid') voor optisch actieve stoffen komt hier
>overigens vandaan. Er is geen enkele manier om een linker- in een rechterhand
>te doen overgaan (je kunt ze niet binnenstebuiten keren net als handschoenen).

Bedankt voor het taalweetje. Dat had ik me nog nooit gerealiseerd.

Maar de 'standaardtruc' voor het omkeren is toch een groep van het chirale
centrum verwijderen waardoor het molecuul (plaatselijk) vlak wordt. Bij
opnieuw reageren ontstaat een racemisch mengsel.

kale

Peter Leijnse

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to
Henk Metselaar wrote:

> Maar de 'standaardtruc' voor het omkeren is toch een groep van het chirale
> centrum verwijderen waardoor het molecuul (plaatselijk) vlak wordt. Bij
> opnieuw reageren ontstaat een racemisch mengsel.
>

Dat klopt inderdaad maar ik bedoelde overgaan van de ene chirale vorm in de andere zonder reactie. Bovendien kunnen de
meeste biologische systemen het niet.

Peter Elderson

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to
Martien van Geffen wrote:
>
> Op Sun, 24 Oct 1999 13:11:21 +0200 meldde "L.E.Sixma"
> <les...@introweb.nl> ons:
>
> >Dus: ook bij afkorten: a-scor-bi-ne-zuur.
>
> Volgens het groene boekje:
> As-cor-bi-ne-zuur

<verbijsterd>
Van Dale is het daarmee eens!
</verbijsterd>

pe

Ruud Hendrickx

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to
Peter Elderson wrote:
>
> Mucoviscoïdose. De c's worden als k's uitgesproken.
>
> pe

Nee hoor: mucoviscidose.

Ruud

L.E.Sixma

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to
Peter Elderson wrote:
>
> Martien van Geffen wrote:

> > Volgens het groene boekje:
> > As-cor-bi-ne-zuur
>
> <verbijsterd>
> Van Dale is het daarmee eens!
> </verbijsterd>
>
> pe

<op-z'n-allerverbaasdst>
Hoe bestáát het....
GB bedacht door mensen, die niet meer weten, waar ze het over hebben?
</op-z'n-allerverbaasdst>

Q


Peter Elderson

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to
Ruud Hendrickx wrote:
>
> Peter Elderson wrote:
> >
> > Mucoviscoïdose. De c's worden als k's uitgesproken.
> >
> Nee hoor: mucoviscidose.

Je hebt gelijk. Ik vond het in diverse bronnen als mucovicoidose, maar
die refereren allemaal weer aan 1 onofficiele (nederlandstalige) bron.
De engelstalige leerboeken vermelden overal "mucoviscidose". De enige
uitspraakvermelding vindt wel dat het -visk... moet zijn, vanwege
"viscous".

pe

Hans Kamp

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to

Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> schreef in berichtnieuws
381459E2...@xs4all.nl...

En waarom schrijf je immers in het Engels "provoke" (met een k) en
"provocation" (met een c)? "Provoce" zou klinken als /pr@'v@us/ i.p.v. het
juiste /pr@'v@uk'/.

--

Hans Kamp

Martien van Geffen

unread,
Oct 25, 1999, 3:00:00 AM10/25/99
to
Op Mon, 25 Oct 1999 11:49:15 +0100 meldde Peter Leijnse
<lei...@euronet.nl> ons:

maar niet zijn regels. Hoe lang staat jouw regellengte?

Raffinement, 'n gave

Peter Leijnse

unread,
Oct 26, 1999, 3:00:00 AM10/26/99
to
Martien van Geffen wrote:

> >Groeten, Peter Leijnse
> >(Spleet een rij)
>
> maar niet zijn regels. Hoe lang staat jouw regellengte?
>

Toch gewoon op 72. Het probleem is, eerder in deze draad, al eerder gesignaleerd door Peter Elderson. Het komt er op neer
dat ik het niet weet: het gaat soms wel soms niet goed.

Groeten, Peter Leijnse
(Eene Splijter)


Peter Leijnse

unread,
Oct 26, 1999, 3:00:00 AM10/26/99
to
Peter Leijnse wrote:

Het ene moment weet je iets niet, een helder moment later schiet de verklaring je te binnen. Het schermpje waar ik mijn
reacties intypt is inderdaad 72 'lettertekens' breed. Lees voor letterteken: letterteken in een willekeurig
NIET-proportioneel lettertype. En het schermpje maakt nou juist gebruik van een niet-niet-proportioneel lettertype. Wie weet
waar ik dat nou weer in kan stellen? (kan niets vinden onder Preferences in Netscape) En aangezien ik nogal veel ij's in
mijn schrijfsels kwijt wil...

Groeten,
Peter Leijnse
(Speelt 'r een ij?)

Helmi

unread,
Oct 26, 1999, 3:00:00 AM10/26/99
to
L.E.Sixma <les...@introweb.nl> heeft niet helemaal ongelijk in
berichtnieuws 38144110...@introweb.nl...

>Peter Elderson wrote:
>>
>> Martien van Geffen wrote:

>> > Volgens het groene boekje:
>> > As-cor-bi-ne-zuur
>>
>> <verbijsterd>
>> Van Dale is het daarmee eens!
>> </verbijsterd>

In de dertiende uitgave van Van Dale worden alle woorden 'onafgebroken'
weergegeven. Alleen het 'Groene boekje' breekt de woorden af...
Welke druk van Van Dale is het met as-cor-bi-ne-zuur eens?

<op-z'n-allerverbaasdst>
Hoe bestáát het....
GB bedacht door mensen, die niet meer weten, waar ze het over hebben?
</op-z'n-allerverbaasdst>

VD13 vermeldt verder nog dat het woord 'ascorbinezuur' gevormd is van
'ontkennend Gr. a + Fr. scorbut (scheurbuik)'. Misschien dat-ie daarom wijs
besloten heeft om maar helemaal geen afbrekingen meer voor te schrijven.
;-)

Om nog even op die uitspraak 'sc' -> is 'sk' (wanneer een 'a', 'o' of 'u'
op volgt) of 'ss' (wanneer er een 'i' of 'e' op volgt) terug te komen: die
dobber gaat echt niet altijd op.
Ik lees vijf woorden terug: 'ascites', een woord dat wordt uitgesproken als
'askites' (<Gr. askitès) en zes woorden terug zie ik het internationaal
bekende ASCII ('aski') staan...
Nóg verwarrender vind ik - nog verder terug - de woorden 'ascese' (ss) en
'asceet' (ss) waarbij VD nog doodleuk de Latijnse ('asceta) én de Griekse
('askètes') afkomst vermeldt.
Ik word niet echt wijzer van dat geëtymologiseer.

Ik worstel en verdrink.... of was het: 'luctor et/and emergency'? ;-)

Dag vriendelingen;-)

Helmi,
eindigt met een wel heel toepasselijke Latijnse spreuk:
"Lucus a non lucendo" =)

(En als jullie gaan vallen over mijn 'dobber' - die niet altijd opgaat -,
dan hebben jullie gelijk: VD13 noemt slechts 'vlieger' en 'balletje'. Ben
ik de enige die 'dobber' (ver)zegt?)

Helmi

unread,
Oct 26, 1999, 3:00:00 AM10/26/99
to
Peter Leijnse <lei...@euronet.nl> schreef in berichtnieuws
3814F3FC...@euronet.nl...

> Het ene moment weet je iets niet, een helder moment later schiet de
verklaring je te binnen. Het schermpje waar ik mijn

> reacties intypt is inderdaad 72 'lettertekens' breed./

Ik weet alleen dat het niets met je schermpje te maken heeft.

Lees voor letterteken: letterteken in een willekeurig
> NIET-proportioneel lettertype. En het schermpje maakt nou juist gebruik

van een niet-niet-proportioneel lettertype./

Ook niet met het lettertype.

Wie weet
> waar ik dat nou weer in kan stellen? (kan niets vinden onder Preferences
in Netscape) En aangezien ik nogal veel ij's in

> mijn schrijfsels kwijt wil.../

Ik heb Netscape niet (meer), maar ik denk dat je bij 'opties',
'instellingen' of zoiets moet gaan zoeken. Je vindt het vast.
Bij mijn postprogramma vind ik het onder 'extra/opties/verzenden' en ik heb
Outlook Express 5.0.

Op even weken stel ik mijn regellengte in op 74 en op oneven weken op 75.
In weekeinden wil ik de lengte nog weleens opschroeven naar de 80... ;-)

Dag vriendeling;-)

Helmi,
vraagt zich af waarom we niet spreken van regelbreedte? ;-)


Peter Elderson

unread,
Oct 26, 1999, 3:00:00 AM10/26/99
to
Helmi wrote:
>
> L.E.Sixma <les...@introweb.nl> heeft niet helemaal ongelijk in

> >Peter Elderson wrote:


> >>
> >> Martien van Geffen wrote:
>
> >> > Volgens het groene boekje:
> >> > As-cor-bi-ne-zuur
> >>
> >> <verbijsterd>
> >> Van Dale is het daarmee eens!
> >> </verbijsterd>
>
> In de dertiende uitgave van Van Dale worden alle woorden 'onafgebroken'
> weergegeven. Alleen het 'Groene boekje' breekt de woorden af...
> Welke druk van Van Dale is het met as-cor-bi-ne-zuur eens?

De elektronische webdruk <http://www.vandale.nl/current/>


> Om nog even op die uitspraak 'sc' -> is 'sk' (wanneer een 'a', 'o' of 'u'
> op volgt) of 'ss' (wanneer er een 'i' of 'e' op volgt) terug te komen: die
> dobber gaat echt niet altijd op.
> Ik lees vijf woorden terug: 'ascites', een woord dat wordt uitgesproken als

> 'askites' (<Gr. askitčs) en zes woorden terug zie ik het internationaal


> bekende ASCII ('aski') staan...
> Nóg verwarrender vind ik - nog verder terug - de woorden 'ascese' (ss) en
> 'asceet' (ss) waarbij VD nog doodleuk de Latijnse ('asceta) én de Griekse

> ('askčtes') afkomst vermeldt.


> Ik word niet echt wijzer van dat geëtymologiseer.

De nederlandse regel is c = "k" voor a, o, u, anders s. Behalve. Bij
vreemdwoorden wordt de vreemduitspraak overgenomen, totdat het woord
voldoende ingeëigend is. Aan gezien dat een dinamisch proses is, hou je
daar altijd een probleemgeval; persoonlijk zou ik zeggen, geen probleem
van maken, gewoon allebei goed.
Ascites is een mooi voorbeeld: waar ik vandaan kom zei men as-sites, met
een iets aangehouden s. Als je askites zei was je een uitslover. ASCII
is een exoafkoniem, die hebben zo hun eigen opvattingen. De C staat voor
Code, dus K. Zoiets.

Die voorbeelden nemen niet weg dat de c/k uitspraakregel nog prima
werkt, beter in ieder geval dan etimologische overwegingen.

Je kunt tenslotte niet altijd en overal je dikdelige etymodalemans bij
je hebben, dan zou je wel behoorlijk geschi/ Wat zeg je? Jij hebt wél
altijd.... /geschikt zijn.

pe

Peter Elderson

unread,
Oct 26, 1999, 3:00:00 AM10/26/99
to
Peter Leijnse wrote:
> Het ene moment weet je iets niet, een helder moment later schiet de verklaring je te binnen. Het schermpje waar ik mijn
> reacties intypt is inderdaad 72 'lettertekens' breed. Lees voor letterteken: letterteken in een willekeurig
> NIET-proportioneel lettertype. En het schermpje maakt nou juist gebruik van een niet-niet-proportioneel lettertype. Wie weet

> waar ik dat nou weer in kan stellen? (kan niets vinden onder Preferences in Netscape) En aangezien ik nogal veel ij's in
> mijn schrijfsels kwijt wil...

Bij mij zit het onder Edit/Preferences/Mail&Newsgroups/optiepaneel:
tweede rubriek: Fixed Width Font.

pe

Reinier Post

unread,
Oct 26, 1999, 3:00:00 AM10/26/99
to
Peter Leijnse <lei...@euronet.nl> schrijft:

>+ -
>
>glucose verteerbaar
>onverteerbaar
> vergistbaar
>onvergistbaar
>
>adrenaline nauwelijks hormoonwerking sterke hormoonwerking
>
>'carvone' karwijgeur
>pepermuntgeur

Als het nu <72 kolommen was, werkte dit. Maar hoe dan ook, het zijn
tamelijk spectaculaire verschillen. Ik heb de indruk dat dit alleen
bij 'organische' chemie optreedt maar de grens tussen 'simpele,
anorganische' chemie en de organische is natuurlijk niet echt te
trekken. In elk geval leer ik wat bij over scheikunde. Bednakt.

--
Reinier

Martien van Geffen

unread,
Oct 26, 1999, 3:00:00 AM10/26/99
to
Op Tue, 26 Oct 1999 01:06:00 +0100 meldde Peter Leijnse
<lei...@euronet.nl> ons:

>Martien van Geffen wrote:


>
>> >Groeten, Peter Leijnse
>> >(Spleet een rij)
>>
>> maar niet zijn regels. Hoe lang staat jouw regellengte?
>>
>
>Toch gewoon op 72. Het probleem is, eerder in deze draad, al eerder gesignaleerd door Peter Elderson. Het komt er op neer
>dat ik het niet weet: het gaat soms wel soms niet goed.

Ik tel er 120. In sommige lezers (Ik ken Mozilla 4.61 (Macintosh; I;
PPC) niet, dus ik weet niet hoe die reageert) zijn er twee
regellengten in te stellen; een voor inkomende en een voor uitgaande
berichten. Misschien dat een ander lettertype soelaas biedt?

Raffinement, 'n gave

Helmi

unread,
Oct 27, 1999, 3:00:00 AM10/27/99
to
Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> tipte de elektronische VD in
berichtnieuws 381555ED...@xs4all.nl...

> Helmi wrote:
> > In de dertiende uitgave van Van Dale worden alle woorden 'onafgebroken'
> > weergegeven. Alleen het 'Groene boekje' breekt de woorden af...
> > Welke druk van Van Dale is het met as-cor-bi-ne-zuur eens?
>
> De elektronische webdruk <http://www.vandale.nl/current/>

Ik ben gelijk gaan kijken. Vreemd dat de drie nog-naar-nieuw-ruikende
VD13-delen de woorden niet afbreken, terwijl VD13's 'digizusje' dit wél
heel keurig doet.

[c/k-uitspraakverschillen]

> Die voorbeelden nemen niet weg dat de c/k uitspraakregel nog prima
> werkt, beter in ieder geval dan etimologische overwegingen.

De 'scoringskans' is inderdaad groter wanneer je de c/k-uitspraakregel
toepast, dan wanneer je de oorsprong van het woord moet gaan opzoeken.
Tenzij je etymologie gestuurd hebt...;-)

> Je kunt tenslotte niet altijd en overal je dikdelige etymodalemans bij
> je hebben, dan zou je wel behoorlijk geschi/ Wat zeg je? Jij hebt wél
> altijd.... /geschikt zijn.

Ik lig er soms.... van te dromen. Dan word ik 's nachts wakker, badend in
het zweet: een regelecht 'nachtlemma'. 't Komt vooral voor als ik iets te
lang heb liggen/zitten lemmaturen.

Dag vriendeling;-)

Helmi,
hoopt op een lemmaloze nacht.....Trefwoordelijk. ;-)


Didier Leroi

unread,
Oct 27, 1999, 3:00:00 AM10/27/99
to
On Tue, 26 Oct 1999 00:16:38 +0200, "Helmi" <helmi...@wxs.nl> wrote:

>In de dertiende uitgave van Van Dale worden alle woorden 'onafgebroken'
>weergegeven. Alleen het 'Groene boekje' breekt de woorden af...
>Welke druk van Van Dale is het met as-cor-bi-ne-zuur eens?

In de VD, "Groot Woordenboek Hedendaags Nederlands", tweede druk in de
nieuwe spelling, copyright 1996.

Graag gedaan,

Didier

Helmi

unread,
Oct 28, 1999, 3:00:00 AM10/28/99
to
Didier Leroi <le...@unicall.be> schreef in berichtnieuws
2MgWOARLbAfKol...@4ax.com...

Bedankt Didier.

> Graag gedaan,

(Dát is snel!) =)

Dag vriendeling;-)

Helmi,
onafgebroken.


0 new messages