Donai Donai
Oyfn fur-i ligt a kelb
ligt gebunden mit a strik
Hoych im himl flit a shvelbl
Freyt zich, dreyt zich, hin un ts'rik
Lacht der vint in kor-n
Lacht un lacht un lacht
Lacht er op a tog a gantsn
Un a halbe nacht
Donai donai donai donai
Donai donai donai dai
Donai donai donai donai
Donai donai donai dai
Shruyt dos kelb, zogt den poyer
Verzhe heyst dir zayn a kalb
Volst gekent doch zayn a foygl
Volst gekent doch zayn a shvalb
Ridne kelber tut men bind-n
Un men shlept zey un men shecht
Ver s'hot fligl, flit aroyftsu
Iz ba keynem nit kayn knecht
> Het is een oud Joods liedje denk ik, maar hoe oud, de herkomst en de
> betekenis weet ik niet. Ook niet of ik het destijds goed overgetikt heb.
Het heet Dos Kelbl (het kalfje). Op
http://www.klesmer-musik.de/dos_kelb.htm staat een vertaling in het
Duits. Als je in Google zoekt op "dos kelbl" vind je er vast veel
informatie over.
> Het is een oud Joods liedje denk ik, maar hoe oud, de herkomst en de
> betekenis weet ik niet. Ook niet of ik het destijds goed overgetikt heb.
Dit is de jiddische versie van een oorspronkelijk Hebreeuws lied.
De Engelse versie is behoorlijk bekend, dacht ik: 'On a wagon,
bound for market, lies a calf with a mournfull eye, ...'
Deze zin, ingeTIKt in Google, levert flink wat hits op.
Een paar daarvan leveren je misschien wat meer informatie op.
Marcel D.
--
Posted via Mailgate.ORG Server - http://www.Mailgate.ORG
> "Misty" <kruim...@hotmail.com> wrote in message
> news:2jt10hF...@uni-berlin.de
>
> > Het is een oud Joods liedje denk ik, maar hoe oud, de herkomst en de
> > betekenis weet ik niet. Ook niet of ik het destijds goed overgetikt heb.
>
> Dit is de jiddische versie van een oorspronkelijk Hebreeuws lied.
> De Engelse versie is behoorlijk bekend, dacht ik: 'On a wagon,
> bound for market, lies a calf with a mournfull eye, ...'
Kijk nou 's.
Deze vertaling focust vooral op de situatie van het kalfje, de zwaluw
verdwijnt een beetje uit beeld. Maar wel aardig, dacht ik.
http://www.dekeerkring-groningen.nl/publikaties/keeranten/krt44.htm
---------------------------
De mensen weten vaak niet wat ze zingen, want dit liedje wordt nog
steeds gezongen als wiegeliedje!
Vertaald uit het Engels en ingezonden door Maatje Visbeen
DOMME DOMME DOMME (Donna, Donna)
Een veewagen vol met kalfjes
Reed al naar een vleesfabriek
Boven de wagen vloog een zwaluw
Die zei: Oooh, alsjeblieft
En de wind die lachte
Lachte uit alle macht
De wind die liet de zwaluw vrij
Maar het kalfje was derbij
d_om, d_om domme
d_om, domme dom
d_om d_om domme
d_o_oome domme dom
Niet zo zeuren zei de doodslager
Had je maar geen kalf moeten zijn
Want je bent om op te vreten
En jouw dood doet haast geen pijn
En de wind maar lachen
Lachen uit alle macht
De wind die liet de zwaluw vrij
Maar het kalfje was derbij
Dom
Kalfjes hebben niets te zeggen
Noch van spelen kwam er iets
Goed, zei 't kalfje
Ik had geen leven
Daarom smaak ik nou naar niets
En de mensen lachen
Lachen uit alle macht
De wind die liet de zwaluw vrij
Maar het kalfje was derbij
Dom
---------------------------
En of je het goed overgeschreven hebt: Jiddisch hoort met Hebreeuwse letters
geschreven te worden. Het Latijnse schrift is dus altijd een fonetische
weergave.
Jiddish heb ik nog nooit gelezen met Hebreeuwse letters. Wel
Hebreeuws en Ivriet (hedendaags Hebreeuws). Heb je ergens een
voorbeeld van Jiddish in Hebreeuws schrift?
--
Els
http://locusmeus.com/
Sonhos vem. Sonhos vão. O resto é imperfeito.
- Renato Russo -
[...]
> En of je het goed overgeschreven hebt: Jiddisch hoort met Hebreeuwse letters
> geschreven te worden./
Hoezo? Een dialect van het Duits toch? Met veel wooden uit het Hebreeuws,
maar dat geldt toch ook voor het Nederlands in Nederland?
(sjofel - gannef - Mokum)
- Het Latijnse schrift is dus altijd een fonetische
> weergave.
Valt wel mee/ valt bar tegen.
MTL
--
Solidair met Kim Sung-il, de vermoorde Koreaanse tolk.
En met die twee omgebrachte Iraakse tolken in Bagdad.
>En of je het goed overgeschreven hebt: Jiddisch hoort met Hebreeuwse letters
>geschreven te worden. Het Latijnse schrift is dus altijd een fonetische
>weergave.
Maar er zijn dacht ik wel min of meer gestandaardiseerde schrijfwijzen
in Latijns schrift. Lastig is wel dat niet alle dialecten hetzelfde
klinken.
--
Ruud Harmsen <r...@rudhar.com> - http://rudhar.com
>Jiddish heb ik nog nooit gelezen met Hebreeuwse letters. Wel
>Hebreeuws en Ivriet (hedendaags Hebreeuws). Heb je ergens een
>voorbeeld van Jiddish in Hebreeuws schrift?
Hier moet iets te vinden zijn:
http://www.omniglot.com/writing/hebrew.htm
Ja, hier:
http://www.omniglot.com/writing/yiddish.htm
> 23 Jun 2004 12:23:21 GMT: Els <els.a...@tiscali.nl>: in
> nl.taal:
>
>>Jiddish heb ik nog nooit gelezen met Hebreeuwse letters.
>>Wel Hebreeuws en Ivriet (hedendaags Hebreeuws). Heb je
>>ergens een voorbeeld van Jiddish in Hebreeuws schrift?
>
> Hier moet iets te vinden zijn:
> http://www.omniglot.com/writing/hebrew.htm
> Ja, hier:
> http://www.omniglot.com/writing/yiddish.htm
"A number of different Yiddish spelling systems have evolved,
some of which spell Hebrew and Aramaic words phonemically,
while others retain the original spellings of such words."
Wist ik dus niet. Wel die andere spellingen, maar niet dat het
origineel Hebreeuws gespeld werd. Overigens zijn een aantal
van de namen van de letters op deze pagina al 'verJiddished',
wat je bijvoorbeeld kunt zien aan de dubbele yud, die hier
'tsvey yudn' genoemd wordt. Klinkt erg als 'zwei Juden' voor
mij :-)
Het is sterk verwant aan Duits... geen wonder, het is Jiddisch. De hint die
je gaf, is, dat het een *joods* liedje was.
--
Bezoek het Diablo II Forum Nederlands: http://www.diablo2forum.nl/index.php
English: Visit http://www.diablo2forum.nl/viewforum.php?f=16
Wellicht is het 'mournful eye' een 'mournful cry'. Ik vond het lied in een
songbook van de North American Federation of Temple Youth, een joodse
organisatie uit New York. Het songbook geeft het lied in het Hereeuws, zowel
in Hebreeuws schrift (inclusief de "kriebeltjes" die voor de klinkers staan
en die meestal weggelaten worden) als fonetisch in Latijns schrift, én geeft
een Engelse vertaling.
In het Hebreeuws staat er:
Egel rach kashur becehevel al ha'agala mutal
Ulema'ala bashamayim efronim mamri'im el al
Ruach stav tzochek lo tzochek umitholel
Tz'chok utz'chok miboker or
V'ad chatzi haleil.
Dona, dona, dona....
De Engelse vertaling geeft echter twéé coupletten:
On a wagen, bound for marker there's a calf with a mournful cry.
High above him, there's a swallow, winging swiftly through the sky.
How the winds are loughing! They lough with all their might,
lough and lough the whole day
through and half the summer night.
Dona, dona....
Stop complaining, said the farmer . Who told you a calf to be?
Why don't you have wings to fly with like the swallow so brave and free.
Calves are easily bound and sloughtered, never knowing the reason why.
But whoever treasures freedom like the swallow
mist* learn to fly.
* bedoeld zal wel zijn: must.
Van dit lied zijn waarschijnlijk in diverse talen versies in omloop die lang
niet altijd een getrouwe vertaling zijn, getuige de vele versies waarnaar in
deze draad al verwezen is. Dat er van een lied meerdere versies de ronde
doen, komt vaker voor.
* typefout (sorry). Moet zijn 'market'.
>Wist ik dus niet. Wel die andere spellingen, maar niet dat het
>origineel Hebreeuws gespeld werd. Overigens zijn een aantal
>van de namen van de letters op deze pagina al 'verJiddished',
>wat je bijvoorbeeld kunt zien aan de dubbele yud, die hier
>'tsvey yudn' genoemd wordt. Klinkt erg als 'zwei Juden' voor
>mij :-)
Ja, dacht ik ook aan. Maar in vergelijkheid betekent het 'twee
yodden', twee keer de letter yod, of j. Die van "tittel noch jota",
iota in het Grieks, jota in het Spaans.
Het woord Joden zal in het Yiddish wel een umlaut hebben, die
vervolgens tot een ie-klank leidde. Vandaar de naam Yiddish, wat
gewoon de ontronde dialectvariant is van Hoogduits "Jüdisch". In veel
Duitse dialecten, ook dat waar het Jiddisj uit ontstaan is, ontrondt ü
tot i, en ö tot e. Vandaar "bei mir bist du scheen", in plaats van
"schön":
> 23 Jun 2004 18:25:05 GMT: Els <els.a...@tiscali.nl>: in
> nl.taal:
>
>>Wist ik dus niet. Wel die andere spellingen, maar niet dat
>>het origineel Hebreeuws gespeld werd. Overigens zijn een
>>aantal van de namen van de letters op deze pagina al
>>'verJiddished', wat je bijvoorbeeld kunt zien aan de
>>dubbele yud, die hier 'tsvey yudn' genoemd wordt. Klinkt
>>erg als 'zwei Juden' voor mij :-)
>
> Ja, dacht ik ook aan. Maar in vergelijkheid betekent het
> 'twee yodden', twee keer de letter yod, of j. Die van
> "tittel noch jota", iota in het Grieks, jota in het Spaans.
Daar was ik mij van bewust, het is meer de tsvey die ik als
Jiddish zie, dat zou in het Ivriet schnaim of schteim zijn (ff
fonetisch, omdat ik hier lastig Ivriet kan spellen).
Overigens ken ik in het Hebreeuws helemaal geen aparte naam
voor een dubbele yud. Net zo min als de andere combinaties
zoals tsvey vovn, vov-yud (vov is in Ivriet trouwens vav),
zayen-shin en tes-shin (tes is tet).
Typisch dat er onderscheid is tussen 'lange nun' en 'shlos
mem'. Gaat beiden om de eind-variatie van de letter, in Ivriet
respectievelijk 'nun sofit' en 'mem sofit'.
> Het woord Joden zal in het Yiddish wel een umlaut hebben,
> die vervolgens tot een ie-klank leidde. Vandaar de naam
> Yiddish, wat gewoon de ontronde dialectvariant is van
> Hoogduits "Jüdisch". In veel Duitse dialecten, ook dat waar
> het Jiddisj uit ontstaan is, ontrondt ü tot i, en ö tot e.
> Vandaar "bei mir bist du scheen", in plaats van "schön":
Klinkt logisch :-)
Mijn Jiddish komt niet veel verder dan wat ik direct kan
vertalen naar/uit Hebreeuws, met een beetje Amsterdams gemixt.
Gaffer, tov, sjacher... dat is't zo'n beetje :-)
>Overigens ken ik in het Hebreeuws helemaal geen aparte naam
>voor een dubbele yud. Net zo min als de andere combinaties
>zoals tsvey vovn, vov-yud (vov is in Ivriet trouwens vav),
Ja. Dialectische klankverschuiving. Ook bekend uit andere Duits
dialeten.
>zayen-shin en tes-shin (tes is tet).
Klopt, omdat ze in het Hebreeuws niet nodig zijn. Zijn erbij verzonnen
om het Jiddisj te kunnen spellen.
>Mijn Jiddish komt niet veel verder dan wat ik direct kan
>vertalen naar/uit Hebreeuws, met een beetje Amsterdams gemixt.
>Gaffer, tov, sjacher... dat is't zo'n beetje :-)
Ik herken alleen wat ik naar Duits kan herleiden. En dat is soms best
veel. Maar toen ik op de door Ernie genoemde link het Jiddisj met het
Duits erboven zag werd wel duidelijk dat het toch een heel aparte taal
is, ook wat de zinsbouw betreft.
De naam van de Hebreeuwse letter 'jod' (van welke letter de Griekse jota
weer stamt) betekent 'hand'. De vorm van de letter stond oorspronkelijk voor
een pictogram van een handje.
Het woord 'jood' is afgeleid van de naam van de landstreek Judea, genoemd
naar de stam Juda (een van de twaalf stammen van Israël).
> Het heet Dos Kelbl (het kalfje). Op
> http://www.klesmer-musik.de/dos_kelb.htm staat een vertaling in het
> Duits. Als je in Google zoekt op "dos kelbl" vind je er vast veel
> informatie over.
Bedankt, de tekst heeft een betekenis die ik niet verwacht had.
> De mensen weten vaak niet wat ze zingen, want dit liedje wordt nog
> steeds gezongen als wiegeliedje!
Neen, dat blijkt wel, ik vond het liedje altijd heel weemoedig klinken, deze
betekenis had ik er nu ook weer niet achter gezocht.
> Vertaald uit het Engels en ingezonden door Maatje Visbeen
>
> DOMME DOMME DOMME (Donna, Donna)
> Een veewagen vol met kalfjes
> Reed al naar een vleesfabriek
> Boven de wagen vloog een zwaluw
> Die zei: Oooh, alsjeblieft
:-(
> Het is sterk verwant aan Duits... geen wonder, het is Jiddisch. De
> hint die je gaf, is, dat het een *joods* liedje was.
Het was geen hint, ik dacht het echt.
> "Marcel Deurzen" <marcel....@lycos.nl> schreef in bericht
> news:66285d996388dc4cd8f...@mygate.mailgate.org...
> > "Marcel Deurzen" <marcel....@lycos.nl> wrote in message
> > news:448d77344340ad7ffd1...@mygate.mailgate.org
> >
> > > "Misty" <kruim...@hotmail.com> wrote in message
> > > news:2jt10hF...@uni-berlin.de
> > >
> > > > Het is een oud Joods liedje denk ik, maar hoe oud, de herkomst en de
> > > > betekenis weet ik niet. Ook niet of ik het destijds goed overgetikt
> heb.
Het liedje stamt uit WO II; het gaat over de deportaties van de Joden...
> > >
> > > Dit is de jiddische versie van een oorspronkelijk Hebreeuws lied.
> > > De Engelse versie is behoorlijk bekend, dacht ik: 'On a wagon,
> > > bound for market, lies a calf with a mournfull eye, ...'
> >
> > Kijk nou 's.
> > Deze vertaling focust vooral op de situatie van het kalfje, de zwaluw
> > verdwijnt een beetje uit beeld. Maar wel aardig, dacht ik.
>
> Wellicht is het 'mournful eye' een 'mournful cry'.
De droefenis / hunkering is uit zijn ogen af te lezen...
> Ik vond het lied in een
> songbook van de North American Federation of Temple Youth, een joodse
> organisatie uit New York. Het songbook geeft het lied in het Hereeuws, zowel
> in Hebreeuws schrift (inclusief de "kriebeltjes" die voor de klinkers staan
> en die meestal weggelaten worden) als fonetisch in Latijns schrift, én geeft
> een Engelse vertaling.
>
> In het Hebreeuws staat er:
> Egel rach kashur becehevel al ha'agala mutal
> Ulema'ala bashamayim efronim mamri'im el al
> Ruach stav tzochek lo tzochek umitholel
> Tz'chok utz'chok miboker or
> V'ad chatzi haleil.
> Dona, dona, dona....
Eigenlijk Adonai, Adonai ( een woord dat Meester betekent in de zin van
God de Heerser)
>
> De Engelse vertaling geeft echter twéé coupletten:
> On a wagen, bound for marker there's a calf with a mournful cry.
> High above him, there's a swallow, winging swiftly through the sky.
> How the winds are loughing! They lough with all their might,
> lough and lough the whole day
> through and half the summer night.
> Dona, dona....
> Stop complaining, said the farmer . Who told you a calf to be?
> Why don't you have wings to fly with like the swallow so brave
Ik ken het als 'proud and free'
> and free.
> Calves are easily bound and sloughtered, never knowing the reason why.
> But whoever treasures freedom like the swallow
> mist* learn to fly.
> * bedoeld zal wel zijn: must.
>
> Van dit lied zijn waarschijnlijk in diverse talen versies in omloop die lang
> niet altijd een getrouwe vertaling zijn, getuige de vele versies waarnaar in
> deze draad al verwezen is. Dat er van een lied meerdere versies de ronde
> doen, komt vaker voor.
>
>
Rineke
Dit betwijfel ik. Het liedje zit vol joodse levenswijsheden die vermoedelijk
al van ver voor WO II stammen. Waar heb je het vandaan dat dit over de
deportaties (en de afslachting) van de joden zou gaan? Bedenk dat er
destijds buiten de concentratiekampen weinig bekend was van het lot dat de
joden tegemoet zouden gaan. Daar werd dus ook niet over gezongen. Laat staan
door de joden zelf en in het Jiddisch. En na WO II was er bijna niemand meer
over die het nog in een zangtraditie zou kunnen omzetten.
Het lied moet dus (veel) ouder zijn en gaat dus niet over de deportaties,
ook niet "tussen de regels".
Dos Kelbl
> Het lied moet dus (veel) ouder zijn en gaat dus niet over de
> deportaties, ook niet "tussen de regels".
Volgens mij ook niet, ik ben nog steeds aan het zoeken.
Hier is het te beluisteren: http://www.xs4all.nl/~niek2000/De_CD.html
Schijnt toch wel zo te zijn.
http://campuscgi.princeton.edu/~klez/zemerl/show.pl?title=Dona+dona+%28hebrew%29
("Translation of the Yiddish song "Dos Kelbl", decrying the condition of
Russian Jews pogroms in the early part of the 20th century")
Joke
> "Johannes"
>
> Dos Kelbl
> > Het lied moet dus (veel) ouder zijn en gaat dus niet over de
> > deportaties, ook niet "tussen de regels".
>
> Volgens mij ook niet, ik ben nog steeds aan het zoeken.
Ik heb in een boekje de tekstschrijver gevonden: Aaron Zeitlin, de
melodie zou van Sholon Secunda zijn. Misschien komen we verder als we
daar eens naar gaan zoeken?
Groet,
Rineke
Bernhard Chappuzeau schreef in 2001 ("Holocaust and trauma. Telescoping
of three generations in contemporary drama", uitgegeven door de
Universiteit van Düsseldorf:
The first generation is characterized by the stigma of victimization:
Considered as calves going to the slaughterhouse 6, the Jewish
survivors created a paradoxical feeling of guilt for having survived
and kept silent for so many years. (p7)
met als voetnoot:
The song łOn a wagon bound for market thereąs a calf with a mournful
eye˛ of Scholom Sekunda (transl. of łDos kelbl˛ by Jtschak Katsenelson,
a resistance fighter in the Warsaw Ghetto, murdered in Auschwitz 1944)
f. e. precedes the taboo of the post-war-era which hindered many
survivors to speak about their experiences.
http://www.gradnet.de/papers/pomo2.archives/pomo01.paper/Chappuzeau01.pd
f
Ik ben overtuigd :-)
>> Dos Kelbl
> Ik heb in een boekje de tekstschrijver gevonden: Aaron Zeitlin, de
> melodie zou van Sholon Secunda zijn. Misschien komen we verder als we
> daar eens naar gaan zoeken?
Mijn talen zijn niet zo goed, ik vind het wel heel leuk om steeds verder te
komen. Ik heb gezocht naar de biografie van Sholom Secunda, zonder
resultaat.
> "~G@L@3-L~"
>
>> Zie ook: http://www.eglofs.rv.schule-bw.de/donaj.htm
>
> Bedankt Rineke :-)
http://www.ne.jp/asahi/minako/watanabe/Donaenglish.htm
Vond ik net, Joan Baez heeft het ook vertolkt.
> Ik ben overtuigd :-)
Nou is "the condition of Russian Jews pogroms" wel weer iets anders dan
"deportaties".
Pogrom: http://en.wikipedia.org/wiki/Pogrom
Deportaties: http://en.wikipedia.org/wiki/Holocaust (^F deport)
--
Affijn, Ruud ` - ?
+ ` ? *
? ` Jvr qvg yrrfg,
? = ` fgresg wbatre.
Het is inderdaad veel ouder en gaat niet over de deportaties in de pogrom
van WO-II, maar over die in de veel eerdere Russische. (Getuige het lied
waren er toen ook deportaties).
Joke
>
>Het is inderdaad veel ouder en gaat niet over de deportaties in de pogrom
>van WO-II, maar over die in de veel eerdere Russische. (Getuige het lied
>waren er toen ook deportaties).
Tuurlijk. Denk maar aan Anatevka.
--
Toch is 'r kauw jonger
> Nou is "the condition of Russian Jews pogroms" wel weer iets anders
> dan "deportaties".
Ja :-( Ik denk dat ik ervan uit mag gaan dat het lied als een aanklacht
bedoeld is?
Quote:
Secunda, Sholom (Sholem,Shlomo)
(b. 1894, Ukraine - d. 1974)
Bron:
http://www.dedocsoft.com/keynote/pag/A30.htm
Ik ben niet overtuigd. Wat dat zijn niet de deportaties in de Tweede
Wereldoorlog.
Dan geef ik je bij Sholom meer kans dan bij Sholon. Of anders bij Shlomo,
Salomo(n), Sholem en andere variaties op die naam (met de medeklinkertrits
sh-l-m).
[...]
> Het woord Joden zal in het Yiddish wel een umlaut hebben,/
Waar leid je dat vanaf? In het Duits heeft "Juden" ook geen umlaut.
Wel "Jüdisch".
> die
> vervolgens tot een ie-klank leidde. Vandaar de naam Yiddish,/
Komt niet van 'Juden' maar van 'Jüdisch', je zegt het nota bene zelf hieronder...
> wat
> gewoon de ontronde dialectvariant is van Hoogduits "Jüdisch". In veel
> Duitse dialecten, ook dat waar het Jiddisj uit ontstaan is, ontrondt ü
> tot i, en ö tot e. Vandaar "bei mir bist du scheen", in plaats van
> "schön":
MTL