bommelwoorden-link
Flibsy
http://forum.fok.nl/topic/731362/12/25#39331148
"
Homoniemen zijn woorden die verschillende betekenissen kunnen hebben,
zoals het woord weg, dat de betekenis kan hebben van straat, van
verdwijnen (weg doen, weg gaan) en ook een overdrachtelijke betekenis
("dat is een heilloze weg"). Wat men zich meestal niet realiseert is dat
er verschillende soorten homoniemen zijn. Naast de gewone homoniemen
zijn er ook de homogrammen. Dat zijn woorden die weliswaar het zelfde
geschreven worden maar die verschillend worden uitgesproken. Vaak hebben
ze een verschillende klemtoon, zoals v��rkomen en voork�men. En dan zijn
er nog homogrammen die niet in alle situaties het zelfde worden
geschreven, de homogrammen die verschillend worden afgebroken. Ik noem
die pseudo-homogrammen.
Echte homogrammen:
* balletje
* bommelding
* doorbreken 1)
* doordenken 1)
* doordringen 1)
* doorlezen 1)
* doorlichten 1)
* doorlopen 1)
* doorsteken 1)
* doorwerken 1)
* filmster
* massagebed
* onderkomen
* overdekken 1)
* overdrijven 1)
* overkomen
* overleggen 1)
* overschatten 1)
* overspelen 1)
* tuigage
* tuigen
* tuinier
* voorkomen
Battus geeft in de "Opperlandse taal- en letterkunde" een hele lijst
dierennamen:
* kribbig
* magier
* paraaf
* polijster
* wolfram
* aramees
* barbaars
Voorbeelden van pseudo-homogrammen:
* Aals-meer / aal-smeer
* balk-anker / bal-kanker 3)
* be-daard / bed-aard
* be-danker / bed-anker
* be-dreiger / bed-reiger
* bed-onderstel / be-donderstel
* be-dreven / bed-reven
* be-spaard / bes-paard 1)
* be-stijger / bes-tijger 1)
* Boutens-laan / bouten-slaan
* burger-stand / burgers-tand 1)
* dood-steken / doods-teken
* door-naaien / doorn-aaien 1)
* euro-top / EU-rot-op 2)
* gast-rol / gas-trol
* ge-never / gen-ever
* ge-niep / gen-iep
* ge-nomen / gen-omen
* huts-pot / hut-spot
* kart-ongeluk / karton-geluk
* ka-trol / kat-rol
* kers-tomaatje / kerst-omaatje 1)
* konings-loper / koning-sloper 4)
* kust-aak / kus-taak
* kwart-slagen / kwarts-lagen 1)
* liefdes-tempel / liefde-stempel 2)
* lijst-rand / lij-strand
* lof-tuiting / loft-uiting
* mee-stemmen / mees-temmen
* meest-al / mees-tal
* mee-trekken / meet-rekken
* minis-ter / mini-ster
* nap-luizen / na-pluizen
* Noord-ier / Noor-dier
* pat-stelling / pats-telling
* pijp-lasser / pij-plasser
* portiek-neuker / portie-kneuker (A.F.Th. van der Heijden) 2)
* sijsjes-lijmer / sijsje-slijmer
* stuur-slot / stuurs-lot
* schut-sluis / schuts-luis
* rij-strand / rijst-rand 4)
* rij-strook / rijst-rook
* reuzen-oor / reuze-noor
* tabaks-teler / tabak-steler 1)
* tijd-stip / tijds-tip
* tui-trekken / tuit-rekken
* versnellings-pook / versnelling-spook
* volks-taal / volk-staal
* val-kuil / valk-uil
* waar-door / waard-oor
* wets-taal / wet-staal 3)
* zee-paard / zeep-aard
* zoe-ven / zo-even
En dan nog een drietrapsraket:
* be-lang-stellende / bel-angst-ellende
En ook hier weer een aantal dierennamen van Battus:
* bed-arend
* bed-otter
* bed-rog
* ent-ree
* dwing-eland
* gesp-eend
* haard-os
* kar-os
* vlo-ekster
Buitenlandse of gemengde homogrammen
* Duits: Ur-insekt / Urin-sekt (c.q. voorouder van de hedendaagse
insecten, resp. schuimwijn met een heel merkwaardige afdronk)
* Duits-Nederlands: ver-flucht / verf-lucht 5)
* Engels: zie Equivocal Words
De zogenaamde spellingsvernieuwing heeft ons een aantal mooie
homogrammen door de neus geboord, zoals:
* beneveld
* benepen 1)
* penetuitje
* pijpetuitje 1)
Zie ook: "Opperlandse taal- en letterkunde", door Battus, Querido,
Amsterdam, 1982, pp.96-97.
En het Woord-anders-boek van Herman Elderson.
"
--
Fli...@nltaal.nl buster@usenetpolitie nl.taal.randverschijnselen@gmail
De site http://nltaal.nl (in opbouw) biedt links naar taalbronnen en
nl.taal specifieke 'sites', verzamelingen, Veel Voorkomende Vragen,
en een overzicht van termen en gewoonten, de frequente posters met van
enkelen links naar hun taalstekkies, en site-tips van nl.taalers.
De Antwoordman
Ze blijven leuk. Maar wat men vergeet te melden, is dat indien een
bommelwoord/homoniem vergezeld gaat van een woordenboek-achtige betekenis
het een zeroniet heet.
--
Ruimte voor notities
_____________________________________________
_____________________________________________
_____________________________________________
_____________________________________________
DirkJan
Flibsy schreef:
> Ik stiet vandaag toevallig op dit berichtje
> http://forum.fok.nl/topic/731362/12/25#39331148
> Homoniemen zijn woorden die verschillende betekenissen kunnen hebben,
> zoals het woord weg, dat de betekenis kan hebben van straat, van
> verdwijnen (weg doen, weg gaan) en ook een overdrachtelijke betekenis
> ("dat is een heilloze weg"). Wat men zich meestal niet realiseert is dat
> er verschillende soorten homoniemen zijn. Naast de gewone homoniemen
> zijn er ook de homogrammen. Dat zijn woorden die weliswaar het zelfde
> geschreven worden maar die verschillend worden uitgesproken. Vaak hebben
> ze een verschillende klemtoon, zoals v��rkomen en voork�men. En dan zijn
> er nog homogrammen die niet in alle situaties het zelfde worden
> geschreven, de homogrammen die verschillend worden afgebroken. Ik noem
> die pseudo-homogrammen.
Ik ken de lijstjes oppervlakkig van de site van DBNL, waar het hele
Opperlans op staat. Ik heb er indertijd wel naar gekeken, maar niet
intensief. Ik heb toen wat bommelwoorden overgenomen, maar niet
allemaal. Mijn criterium was/is dat het aardiger is dat bommelwoorden
hier gepost worden. En dat geldt zeker voor de rommelwoorden.
Ik zal binnenkort de lijst aanvullen met ontbrekende bommelwoorden
die hier staan. En er zitten veel homoniemen tussen die eigenlijk
afvallen. Er zitten wel fraaie tussen niet nog nimmer hier gepost
zijn.
DJ
DirkJan
> Flibsy schreef:
>> Ik stiet vandaag toevallig op dit berichtje
>> http://forum.fok.nl/topic/731362/12/25#39331148
>> Homoniemen zijn woorden die verschillende betekenissen kunnen hebben,
[...]
Toch nu al door de lange lijst gegaan en een schifting gemaakt.
Tussen woorden die al in de lijst stonden en tussen echte bommelwoorden
en de rommelige. Ik zou de oplettende lezer willen vragen om naar
onderstaande lijst te kijken voor op- en aanmerkingen. Achter twee
woorden heb ik een vraagteken gezet vanwege een trema/streepje in het
woord dat Battus wegliet. Opnemen of niet?
bommelwoorden Battus
doorbreken
doordringen
doorlopen
doorsteken
overdrijven
overleggen
tuigage
tuigen
tuinier
kribbig
polijster
bespaard
bestijger
burgerstand
doornaaien
genever
geniep
genomen
hutspot
kustaak
liefdestempel
lijstrand
loftuiting
meestemmen
meetrekken
napluizen
patstelling
portiekneuker/portie-kneuker(A.F.Th.van der Heijden)
sijsjeslijmer
stuurslot
schutsluis
reuzenoor
tijdstip
tuitrekken
waardoor
zoeven (?)
belangstellende
bedotter
entree
dwingeland
gespeend
haardos
karos
vloekster
bommelrommel Battus
doorlichten
doorwerken
onderkomen
overdekken
overkomen
doorlezen
doordenken
overschatten
overspelen
Boutenslaan
euro-top
benepen
penetuitje
magier (?)
paraaf
wolfram
aramees
barbaars
Noord-Ier
DirkJan
Willem
>
>
> bestand
>
> DJ
>
> http://members.chello.nl/d.vos35/bommelwoord.htm
Bommelwoord in kop van de L.C. van vandaag:
GEEN MEDEDOGEN VOOR MISHANDELAAR
Flibsy
Dat zyn er twee. Drie cryptogramwoorden zelfs:
ge-en, mede-dogen, mis-handelaar.
DirkJan
Willem schreef:
> DirkJan schreef:
>> bestand
>> DJ
>> http://members.chello.nl/d.vos35/bommelwoord.htm
> GEEN MEDEDOGEN VOOR MISHANDELAAR
Staat nu genoteerd.
DJ
Flibsy
Welke van de drie?
DirkJan
Flibsy schreef:
> DirkJan:
>> Willem schreef:
>>> GEEN MEDEDOGEN VOOR MISHANDELAAR
>> Staat nu genoteerd.
> Welke van de drie?
Alleen mishandelaar.
DJ
h@wig
De pastoor dus.
Mededogen zijn de kollega's van die ene doge in Venetie.
DirkJan
h@wig schreef:
> DirkJan wrote:
>> Flibsy schreef:
>>> DirkJan:
>>>> Willem schreef:
>>>>> GEEN MEDEDOGEN VOOR MISHANDELAAR
>>>> Staat nu genoteerd.
>>> Welke van de drie?
>> Alleen mishandelaar.
Zo had ik het woord nog niet gelezen. Maar dus
een zuiver homoniem...
DJ
h@wig
> > Mededogen zijn de kollega's van die ene doge in Venetie.
>
> Zo had ik het woord nog niet gelezen. Maar dus
> een zuiver homoniem...
homoniet: iemand die liever in de kast blijft
Flibsy
Zoals ik al zei, ge�n (hehe, ik heb het trema gevonden!) , mede-dogen en
mis-handelaar.
Wat is er mis met 'ge�n'?
DirkJan
Flibsy schreef:
> DirkJan:
>> h@wig schreef:
>>> DirkJan wrote:
>>>> Flibsy schreef:
>>>>> DirkJan:
>>>>>> Willem schreef:
>>>>>>> GEEN MEDEDOGEN VOOR MISHANDELAAR
>>>>>> Staat nu genoteerd.
>>>>> Welke van de drie?
>>>> Alleen mishandelaar.
>>> De pastoor dus.
>>> Mededogen zijn de kollega's van die ene doge in Venetie.
>> Zo had ik het woord nog niet gelezen. Maar dus
>> een zuiver homoniem...
> Zoals ik al zei, ge�n (hehe, ik heb het trema gevonden!) , mede-dogen en
> mis-handelaar.
Mededogen staat in de rommelsectie, want een homoniem en die
tellen niet mee.
> Wat is er mis met 'ge�n'?
Tja, ik vind het twijfelachtig en dan ook nog eens die trema.
Wat is ge�n?
DJ
Flibsy
>
> Flibsy schreef:
>>>>>>> Willem schreef:
>
>>>>>>>> GEEN MEDEDOGEN VOOR MISHANDELAAR
[..]
>
>> Zoals ik al zei, ge�n (hehe, ik heb het trema gevonden!) , mede-dogen
>> en mis-handelaar.
>
> Mededogen staat in de rommelsectie, want een homoniem en die
> tellen niet mee.
>
>> Wat is er mis met 'ge�n'?
>
> Tja, ik vind het twijfelachtig en dan ook nog eens die trema.
> Wat is ge�n?
Iemand die voortdurend zinnen met 'en' aan elkaar knoopt houdt zich
bezig met 'ge�n': Houd toch eens op met dat 'geof' en 'ge�n'! Omdat dat
trema uitsluitend voor uitspraak is lykt my dat dat niet mag meetellen.
DirkJan
Flibsy schreef:
> DirkJan:
>> Flibsy schreef:
>>> Wat is er mis met 'ge�n'?
>> Tja, ik vind het twijfelachtig en dan ook nog eens die trema.
>> Wat is ge�n?
> Iemand die voortdurend zinnen met 'en' aan elkaar knoopt houdt zich
> bezig met 'ge�n': Houd toch eens op met dat 'geof' en 'ge�n'! Omdat dat
> trema uitsluitend voor uitspraak is lykt my dat dat niet mag meetellen.
Ik heb de hele kop nu bij extra's gezet met attentie van de
bommeligheid van alle drie de woorden. Misschien neem ik
hem later nog apart op.
DJ
Ruud Harmsen
nl.taal:
>Zoals ik al zei, ge�n (hehe, ik heb het trema gevonden!) ,
Nu pas? Jij? Na 15 of 20 jaar? Nadat in 1992 al in DOS het
Braziliaanse keyboard dat kon en kort daarna US-International?
Je moet maar durven
--
Ruud Harmsen, http://rudhar.eu
Randverschynselaar
> Tue, 25 Aug 2009 19:36:46 +0200: Flibsy <fli...@nltaal.nl>: in
> nl.taal:
>
>> Zoals ik al zei, ge�n (hehe, ik heb het trema gevonden!) ,
>
> Nu pas? Jij? Na 15 of 20 jaar? Nadat in 1992 al in DOS het
> Braziliaanse keyboard dat kon en kort daarna US-International?
>
> Je moet maar durven
Nieuwe Ubuntu-versie, waar de trema's etcetera al in geregeld zyn, en
dus anders dan de manier waarop ik het zelf had geregeld in de vorige
versie.
Ik vind myn manier (die het dus niet meer doet nu) op dit moment nog
handiger dan de huidige, maar dat is over een maandje ongetwyfeld anders.
Zo goed, baas?
Ruud Harmsen
<nl.taal.randv...@gmail.com>: in nl.taal:
>> Nu pas? Jij? Na 15 of 20 jaar? Nadat in 1992 al in DOS het
>> Braziliaanse keyboard dat kon en kort daarna US-International?
>>
>> Je moet maar durven
>
>Nieuwe Ubuntu-versie, waar de trema's etcetera al in geregeld zyn, en
>dus anders dan de manier waarop ik het zelf had geregeld in de vorige
>versie.
Aha, dan heb ik niks gezegd. Overigens, ik heb laatst ook wat met
Ubuntu gespeeld, versie 9.04, en ik vond het een heel goed systeem,
zeer gebruikersvriendelijk en intu�tief. Tot mijn niet geringe
verbazing werd bij de installatie aangeboden het US-international
keyboard in te stellen (met ook keus uit zeer veel andere) en dat
werkte inderdaad perfect, precies zoals op Windows!
>Ik vind myn manier (die het dus niet meer doet nu) op dit moment nog
>handiger dan de huidige, maar dat is over een maandje ongetwyfeld anders.
>
>Zo goed, baas?
Beter. Je mag weer een weekje door.
(Ik had soms zo hard en ongeduldig zijn!)
Willem
Volgens de 3e druk van de "Encyclopedie voor iedereen"(ca. 1930):
"Doge, eertijds hoogste ambtenaar i/d republieken Veneti� en Genua."
Daarom lijkt het er op dat er tijdens zijn ambtsuitvoering een Doge maar
1 Mededoge had. Mededogen zou dan geen Bommelwoord zijn.
Flibsy
Juist wel, had ik begrepen.
Maar je theorie is volgens my niet juist: het woord 'doge' heeft een
meervoud, en daardoor de samenstelling met 'mede' ook.
Ruud Harmsen
nl.taal:
>(Ik had soms zo hard en ongeduldig zijn!)
Kan, niet had.
DirkJan
Willem schreef:
> h@wig schreef:
>> DirkJan wrote:
>>> Flibsy schreef:
>>>> DirkJan:
>>>>> Willem schreef:
>>>>>> GEEN MEDEDOGEN VOOR MISHANDELAAR
>>>>> Staat nu genoteerd.
>>>> Welke van de drie?
>>> Alleen mishandelaar.
Op zich maakt dat niet uit en zou het een geldig bommelwoord zijn,
maar het is een homoniem, je kan het woord niet anders lezen:
mededogen en mededogen. Hij staat dus bij de bommel-rommelwoorden.
DJ
Willem
Dat kan ik gedogen :-)
Nieckq
> homoniet: iemand die liever in de kast blijft
Nieuwe rammelwoorden:
hormooniet: opgefokte sporter.
moormoon: donkere mormoon.
hoormoon: stof die bevordelijk is voor de luistervaardigheid.
morzoon: klagende afstammeling.
hoornoom: bedrogen broer van een ouder.
Nieckq
--
Niet gestoten, is zeker miss.
h@wig
[...]
> Naast de gewone homniemen zijn er ook de homogrammen.
> Dat zijn woorden die weliswaar die weliswaar het zelfde
> geschreven worden maar die verschillend worden uitgesproken. Vaak hebben
> ze een verschillende klemtoon, zoals vóórkomen en voorkómen.
Vandaag kwam ik, in een adreswijziging, een drievoudig homogram
tegen, namelijk 'polakker'. Is dat iemand die po's lakt? Is dat een
akker waar pollen groeien of misschien zelfs poliepen? Is dat een
scheldnaam voor een Joodse Pool? Nee. Een polakker , met het accent op
de -a, is een soort vrachtschip. Het merkwaardige is dat in de
omgeving geen andere straatnamen van schepen voorkomen, maar wel De
Holtakkers en De Vlasakkers.
Bad Format Buster
h@wig:
> Flibsy wrote:
> [...]
>
>> Naast de gewone homniemen zijn er ook de homogrammen.
>> Dat zijn woorden die weliswaar die weliswaar het zelfde
>> geschreven worden maar die verschillend worden uitgesproken. Vaak hebben
>> ze een verschillende klemtoon, zoals v��rkomen en voork�men.
>
>
>
> Vandaag kwam ik, in een adreswijziging, een drievoudig homogram
> tegen, namelijk 'polakker'. Is dat iemand die po's lakt? Is dat een
> akker waar pollen groeien of misschien zelfs poliepen? Is dat een
> scheldnaam voor een Joodse Pool? Nee. Een polakker , met het accent op
> de -a, is een soort vrachtschip. Het merkwaardige is dat in de
> omgeving geen andere straatnamen van schepen voorkomen, maar wel De
> Holtakkers en De Vlasakkers.
--