Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Wat is de oudste levende taal?

30 views
Skip to first unread message

Patrick Vanhoucke

unread,
May 6, 2003, 1:05:56 PM5/6/03
to
Nee, beste nl.talers. Geen vraag, maar wel een antwoord deze keer.

Misschien kennen jullie het radioprogramma 'Jongens en wetenschap'
wel. Dat wordt dagelijks van maandag tot vrijdag uitgezonden op (de
Vlaamse zender) Radio 1 (http://www.radio1.be) tussen 9 en 11 uur.

Er komen niet zo vaak vragen over 'taal' aan bod, maar vanmorgen
was dat toch het geval. Wat is de oudste levende taal? Zo luidde de
vraag. Het antwoord werd gegeven door prof. dr. Johan Van der
Auwera, hoogleraar Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, Departement
Germaanse Taal- en letterkunde Universiteit Antwerpen (UIA).

Het antwoord kan je beluisteren op de website van Radio 1:
1 surf naar http://www.radio1.be;
2 klik op "Programma's" (menu links);
3 klik op "Jongens en wetenschap" in het zendschema;
4 klik op "De Antwoorden" (menu rechts);
5 klik op de vraag "Wat is de oudste levende taal?",
6 kies tenslotte de gewenste bandbreedte.

Als je wil kijken welke reacties er in het discussieforum
binnenliepen, ga dan na stap 3 verder met:
7 klik op "Forum" (menu rechts);
8 klik onderaan bij "Vorige onderwerpen" op de vraag.

--
Met vriendelijke groet

Patrick VANHOUCKE
*taaleend* met talent
_____________________________________________________________

"Mijn naam is Hsiang. Ik houd de wacht bij de boeken, die
wellicht de laatste zijn..." uit 'De bewaker van de boeken'
van Jorge Luis Borges (1899-1986).
_____________________________________________________________

Ernie Ramaker

unread,
May 6, 2003, 6:25:44 PM5/6/03
to
Patrick Vanhoucke:

> Er komen niet zo vaak vragen over 'taal' aan bod, maar vanmorgen
> was dat toch het geval. Wat is de oudste levende taal? Zo luidde de
> vraag. Het antwoord werd gegeven door prof. dr. Johan Van der
> Auwera, hoogleraar Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, Departement
> Germaanse Taal- en letterkunde Universiteit Antwerpen (UIA).

> Het antwoord kan je beluisteren op de website van Radio 1:

http://www.vrt.be/wm/radio1/030506A_HI.asx, namelijk.

(Toen ik op de voorpagina van radio1.be twee 'Zweedse' woorden zag staan
(waarvan in werkelijkheid een Deens met één spelfout en een Zweeds met
drie spelfouten) dacht ik dat dat verhaal over de oudste taal ook wel
een of ander onzinverhaal zou zijn. Maar dat valt reuze mee.)

Patrick Vanhoucke

unread,
May 6, 2003, 7:22:15 PM5/6/03
to
Contra principia negantem disputari non potest.
Dixit Ernie Ramaker <eram...@radio.fm>
in news:uenbid4z4y9q$.i9k2esjjmy7n$.d...@40tude.net

> (Toen ik op de voorpagina van radio1.be twee 'Zweedse' woorden
> zag staan (waarvan in werkelijkheid een Deens met één spelfout
> en een Zweeds met drie spelfouten) dacht ik dat dat verhaal over
> de oudste taal ook wel een of ander onzinverhaal zou zijn. Maar
> dat valt reuze mee.)

Bedoel je "smørebrød" en "gravatlåx"?

"Smørrebrød" met twee r's is Deens. Maar kan je die spelfout de
redactie van Radio 1 kwalijk nemen als zelfs de Denen niet goed
weten hoe ze het woord moeten schrijven? Op heel wat Deense
websites lees ik "smørebrød" met één r. Via Copernic Agent Basic
vind ik - los van de herkomst van de webpagina's - 1295 treffers
voor "smørrebrød" en 862 treffers voor "smørebrød". Dat is dus
bijna 40 % fout. Via Google (met beperking tot het domein .dk): ca.
6.500 treffers voor "smørrebrød" en ca. 268 treffers voor
"smørebrød". Dat is m.i. een meer realistische verhouding, maar
toch nog bijna 4 % fout. Voor een woord dat in het Deens toch
alledaags genoemd kan worden. of niet?

"Gravatlåx" heb ik niet kunnen vinden, maar "gravlax" wel. Is dat
de juiste schrijfwijze in het Zweeds? Of is het de Noorse
schrijfwijze? Dat heb ik niet kunnen vaststellen.

Ernie Ramaker

unread,
May 6, 2003, 7:39:26 PM5/6/03
to
Patrick Vanhoucke:
> Dixit Ernie Ramaker <eram...@radio.fm>

>> (Toen ik op de voorpagina van radio1.be twee 'Zweedse' woorden
>> zag staan (waarvan in werkelijkheid een Deens met één spelfout
>> en een Zweeds met drie spelfouten) dacht ik dat dat verhaal over
>> de oudste taal ook wel een of ander onzinverhaal zou zijn. Maar
>> dat valt reuze mee.)

> Bedoel je "smørebrød" en "gravatlåx"?

Jep.

> "Smørrebrød" met twee r's is Deens. Maar kan je die spelfout de
> redactie van Radio 1 kwalijk nemen als zelfs de Denen niet goed
> weten hoe ze het woord moeten schrijven? Op heel wat Deense
> websites lees ik "smørebrød" met één r. Via Copernic Agent Basic
> vind ik - los van de herkomst van de webpagina's - 1295 treffers
> voor "smørrebrød" en 862 treffers voor "smørebrød". Dat is dus

> bijna 40 % fout. [...]

Tjah. Wat voor ons de d's, t's en dt's zijn, is voor de Denen de r. Na
een klinker spreek je 'm namelijk niet echt uit. Smørrebrød en
*smørebrød klinken allebei als smûûâbreuð. Dus ik kan me voorstellen dat
het vaak met één r gespeld wordt.

> "Gravatlåx" heb ik niet kunnen vinden, maar "gravlax" wel. Is dat
> de juiste schrijfwijze in het Zweeds? Of is het de Noorse
> schrijfwijze? Dat heb ik niet kunnen vaststellen.

"Gravatlåx" lijkt me een grove misspelling van "gravad lax" [1].
"Gravlax" is daar een variant van die in het Engels wat meer voorkomt
dan in het Zweeds. Noors is gravlaks.

[1] Je vraagt je toch af hoe de mensen het voormekaar krijgen om een
woord over te schrijven met drie spelfouten. Als je een vreemd woord
gebruikt dan kijk je toch even een keer extra of je het wel goed
geschreven hebt, zou ik denken. Maar nee hoor Ik durf de stelling aan
dat meer dan de helft van de Scandinavische woorden en namen (m.u.v.
bekende als Oslo en Stockholm) in Nederlandse kranten fout gespeld is.
En dat zal dan voor andere onbekende talen ook wel gelden, want die
fouten in Scandinavische namen zie ik natuurlijk, maar van andere talen
zie ik het niet. Ik vind het een grof schandaal. Zo, dat was mijn rant
van vanavond. Welterusten.

Patrick Vanhoucke

unread,
May 7, 2003, 1:20:16 AM5/7/03
to
Contra principia negantem disputari non potest.
Dixit Ernie Ramaker <eram...@radio.fm>
in news:1308t221fac4c$.1lb1s5qt...@40tude.net

> "Gravatlåx" lijkt me een grove misspelling van "gravad lax" [1].
> "Gravlax" is daar een variant van die in het Engels wat meer
> voorkomt dan in het Zweeds. Noors is gravlaks.

Bedoel je dat "gravlax" een even foute, maar Engelse variant is van
het correcte "gravad lax"?

<knip>


> zie ik het niet. Ik vind het een grof schandaal. Zo, dat was
> mijn rant van vanavond. Welterusten.

Rant? Van "rantsoen"?

Goeiemorgen!

Ernie Ramaker

unread,
May 7, 2003, 2:02:15 AM5/7/03
to
Patrick Vanhoucke:
> Dixit Ernie Ramaker <eram...@radio.fm>

>> "Gravatlåx" lijkt me een grove misspelling van "gravad lax" [1].


>> "Gravlax" is daar een variant van die in het Engels wat meer
>> voorkomt dan in het Zweeds. Noors is gravlaks.

> Bedoel je dat "gravlax" een even foute, maar Engelse variant is van
> het correcte "gravad lax"?

Neu, het komt in het Zweeds ook wel voor.

> <knip>
>> zie ik het niet. Ik vind het een grof schandaal. Zo, dat was
>> mijn rant van vanavond. Welterusten.

> Rant? Van "rantsoen"?

Een rant is een soort tirade. Dit was maar een heel kleintje.

> Goeiemorgen!

*gaap*

Patrick Vanhoucke

unread,
May 7, 2003, 2:23:12 AM5/7/03
to
Contra principia negantem disputari non potest.
Dixit Ernie Ramaker <eram...@radio.fm>
in news:17uqndytkdfuu$.1mci5blo...@40tude.net

>> Rant? Van "rantsoen"?
>
> Een rant is een soort tirade. Dit was maar een heel kleintje.

Maar "rant" is toch geen Nederlands? Ik heb het woord alleszins
niet kunnen vinden.

Ernie Ramaker

unread,
May 7, 2003, 2:26:00 AM5/7/03
to
Patrick Vanhoucke:
> Dixit Ernie Ramaker <eram...@radio.fm>

>>> Rant? Van "rantsoen"?


>>
>> Een rant is een soort tirade. Dit was maar een heel kleintje.

> Maar "rant" is toch geen Nederlands? Ik heb het woord alleszins
> niet kunnen vinden.

Nee, het is Engels.

fe

unread,
May 7, 2003, 6:09:04 AM5/7/03
to

"Ernie Ramaker" <eram...@radio.fm> schreef in bericht
news:1308t221fac4c$.1lb1s5qtt7el5.dlg@40tude.net...

> Patrick Vanhoucke:
> > Dixit Ernie Ramaker <eram...@radio.fm>
> > Tjah. Wat voor ons de d's, t's en dt's zijn, is voor de Denen de r. Na
> een klinker spreek je 'm namelijk niet echt uit. Smørrebrød en
> *smørebrød klinken allebei als smûûâbreuð. Dus ik kan me voorstellen dat
> het vaak met één r gespeld wordt.

En wat is dat eigenlijk? Vroeger had je een soort crackers, die smurrebreud
werden genoemd (je schreef het smurrebrod geloof ik). En in Indonesie kwam
ik op Sumatra het wel eens op de menukaart tegen, het was een soort Engels
(?) Er werd mee bedoeld: een hutsekluts van allerlei eetbare spullen, soort
rijsttafel geloof ik. Ik heb het nooit besteld, dus ik weet niet mer precies
wat ermee bedoeld werd. Verder had je ook smorgassbrud (sp). Kortom:
verwarring alom. Hier tenminste.

'n Leng afkeren


Martijn van Groningen

unread,
May 7, 2003, 6:12:51 AM5/7/03
to
Ernie Ramaker (Wed, 7 May 2003 01:39:26 +0200):

> [1] Je vraagt je toch af hoe de mensen het voormekaar krijgen om een
> woord over te schrijven met drie spelfouten. Als je een vreemd woord
> gebruikt dan kijk je toch even een keer extra of je het wel goed
> geschreven hebt, zou ik denken. Maar nee hoor Ik durf de stelling aan
> dat meer dan de helft van de Scandinavische woorden en namen (m.u.v.
> bekende als Oslo en Stockholm) in Nederlandse kranten fout gespeld is.
> En dat zal dan voor andere onbekende talen ook wel gelden, want die
> fouten in Scandinavische namen zie ik natuurlijk, maar van andere talen
> zie ik het niet. Ik vind het een grof schandaal. Zo, dat was mijn rant
> van vanavond. Welterusten.

Hierbij zij vermeld dat NRC over het algemeen zeer conscientieus te werk
gaat en er dan ook weinig fouten worden gemaakt in de schijfwijze van
buitenlandse namen.

Marese van der Zant

unread,
May 7, 2003, 8:46:53 AM5/7/03
to

Smörgåsbord heet dit in het Zweeds en dit is een lopend buffet met allerlei
hapjes (zowel warm als koud), vooral veel haring in dillesaus, gravad lax
(gemarineerde zalm), haring in mosterdsaus, etc. maar ook salades en
natuurlijk ham, gehaktballetjes en rosbief met aardappelsalade. Daarbij
wordt knäckebröd gegeten, vaak in stukken gebroken (en niet die prefab
Wasa).
Smørrebrød is Deens en niet te verwarren met het Zweedse smörgåsbord.
Smørrebrød zijn allerlei open sandwiches die de Denen de hele dag door
eten, terwijl het Zweedse smörgåsbord dus een buffet vol gerechten is (zie
Ikea kookboek "de Scandinavische keuken").De woorden smör en smør betekenen
"boter" en komen van respectievelijk de werkwoorden smörja en smøre die
"smeren" betekenen.
Dus wat het met rijst te maken heeft, weet ik niet, de oorsprong ligt toch
echt in Scandinavië.
En mensen, alsjullieblieft geen constructies meer als bijv. "gravatlåx" of
grappen als "brötjes" of andere dingen, die doen pijn aan mijn ogen!!!
Marèse (die Zweeds studeert)

fe

unread,
May 7, 2003, 8:59:21 AM5/7/03
to

"Marese van der Zant" <maresevanderz...@hotmail.com> schreef in
bericht news:1bekr2knp1vbw$.1669f3luwmcf6$.dlg@40tude.net...

> > En wat is dat eigenlijk? Vroeger had je een soort crackers, die
smurrebreud
> > werden genoemd (je schreef het smurrebrod geloof ik). En in Indonesie
kwam
> > ik op Sumatra het wel eens op de menukaart tegen, het was een soort
Engels
> > (?) Er werd mee bedoeld: een hutsekluts van allerlei eetbare spullen,
soort
> > rijsttafel geloof ik. Ik heb het nooit besteld, dus ik weet niet mer
precies
> > wat ermee bedoeld werd. Verder had je ook smorgassbrud (sp). Kortom:
> > verwarring alom. Hier tenminste.
> >
> > 'n Leng afkeren
>
> Smörgåsbord heet dit in het Zweeds en dit is een lopend buffet met
allerlei
> hapjes (zowel warm als koud), vooral veel haring in dillesaus, gravad lax
> (gemarineerde zalm), haring in mosterdsaus, etc. maar ook salades en
> natuurlijk ham, gehaktballetjes en rosbief met aardappelsalade.

Klinkt verrukkelijk.

> Daarbij
> wordt knäckebröd gegeten, vaak in stukken gebroken

Ach ja, ik was in de war met knäckebröd inderdaad. Werd of wordt als ontbijt
gegeten door mensen die aan de lijn deden of doen. Bestaat het nog?

(en niet die prefab
> Wasa).

Ik vind het niks. Maar ja, ik val ook geen gram af. :-(

> Smørrebrød is Deens en niet te verwarren met het Zweedse smörgåsbord.
> Smørrebrød zijn allerlei open sandwiches die de Denen de hele dag door
> eten, terwijl het Zweedse smörgåsbord dus een buffet vol gerechten is (zie
> Ikea kookboek "de Scandinavische keuken").De woorden smör en smør
betekenen
> "boter" en komen van respectievelijk de werkwoorden smörja en smøre die
> "smeren" betekenen.
> Dus wat het met rijst te maken heeft, weet ik niet, de oorsprong ligt toch
> echt in Scandinavië.

Volgens mij is het Amerikaans, zo: vanalles wat. Soort smurriemurrie. Denk
ik. Brood zal het niet geweest zijn, dat is op Sumatra haast niet te krijgen
en dat wat ze hebben is niet te pruimen.

> En mensen, alsjullieblieft geen constructies meer als bijv. "gravatlåx" of
> grappen als "brötjes"

Ik hád hem al klaarstaan, maar kon hem net op tijd deleten. Gelukkig lees ik
altijd eerst het hele bericht voordat ik ga replyen. ;-)

> of andere dingen, die doen pijn aan mijn ogen!!!
> Marèse (die Zweeds studeert)

NNK


Marese van der Zant

unread,
May 7, 2003, 9:11:57 AM5/7/03
to

Even een antwoord, wel een beetje off-topic, maar goed...
Voor recepten verwijs ik je graag door naar het Ikea kookboek, of mail mij
even (je moet de zin "haalditweg" ook inderdaad weghalen), dan licht ik je
in. Wat die knäckebröd betreft, die wordt nog zeker veel gegeten, zowel bij
het ontbijt als bij warme maaltijden en dan niet alleen door mensen die aan
de lijn doen. Er zijn heel veel verschillende soorten knäckebröd in de
supermarkten te vinden. De bekendste zijn wel de ronde wagenwielen waar je
ongeveer een jaar mee doet (totdat je ze niet meer kunt zien of je tanden
erop breekt) die kun je ook kopen bij Ikea...
Watertandze verder! Marèse

J. J. Lodder

unread,
May 7, 2003, 11:57:49 AM5/7/03
to
Ernie Ramaker <eram...@radio.fm> wrote:

En als je terugzoekt:
ik heb de vraag naar een equivalent NL hier al eens gesteld.

We kwamen niet verder dan 'tirade'
maar dat is het toch niet helemaal.

Alsnog?

Jan

Helmi

unread,
May 7, 2003, 1:38:06 PM5/7/03
to
J. J. Lodder wrote:
> Ernie Ramaker <eram...@radio.fm> wrote:
>>Patrick Vanhoucke:
>>>Dixit Ernie Ramaker <eram...@radio.fm>

>>>>Een rant is een soort tirade. Dit was maar een heel kleintje.


>>>
>>>Maar "rant" is toch geen Nederlands? Ik heb het woord alleszins
>>>niet kunnen vinden.
>>
>>Nee, het is Engels.
>
>
> En als je terugzoekt:
> ik heb de vraag naar een equivalent NL hier al eens gesteld.
>
> We kwamen niet verder dan 'tirade'
> maar dat is het toch niet helemaal.
>
> Alsnog?

Volgens VD13 is *rant* Neder-Duits en betekent het *zak* (bij trefwoord
*ransel*).

Iemand had dus zin om pak slaag (ransel) uit te delen. En als het een
kleintje was... een *corrigerende tik* misschien? ;-)

Dag vriendelingen,

Helmi,
over twee dagen tussen het volk dat zijn drift tot een ware kunstuiting
en zijn omkoperijen tot een waar wereldhandelsmerk heeft verheven.

Eric Schade

unread,
May 7, 2003, 2:04:42 PM5/7/03
to
"Helmi" <helmi...@wxs.nl> in :
3EB9447E...@wxs.nl...

[...]

> over twee dagen tussen het volk dat zijn drift tot een ware kunstuiting
> en zijn omkoperijen tot een waar wereldhandelsmerk heeft verheven.

Geen kwaad woord over de (NLse) bouwfraude. Da's niet cultuurgebonden.

Eric


Message has been deleted

Eric Schade

unread,
May 7, 2003, 2:33:50 PM5/7/03
to
"Maurice Vandebroek" <m_vand...@hotmail.com> in:
3eb94c18...@news.cis.dfn.de...

[...]

> En ze knoeien met conserven: ze steken er van alles in.
> (vrij - of letterlijk, dat geheugen van me - naar 'Italianen' van
> Raymond van het Groenewoud)

> 'Maar jongens van stavast, die vind je slechts hier in deze Lage
> Landen' komt er ook ergens in voor.

Toen ze een NLse correspondent in Brussel, die met pensioen ging,
vroegen wanneer die weer naar Nederland terug zou gaan, antwoordde hij
perplex: "Hoezo teruggaan? Ik zit hier goed."
Ook Joseph Luns bleef totterdood (:-) gezellig in Brussel.

Eric
--
Die grens in Putte/NL en Putte/B, die vervlakt ook met de dag.
De onzichtbaarste en saaiste grens ter wereld.
Alleen de fiscus, die...[hola, dit gaat niemand aan].


Frits Zandveld

unread,
May 7, 2003, 3:26:42 PM5/7/03
to

"Marese van der Zant" <maresevanderz...@hotmail.com> schreef in
bericht news:1bekr2knp1vbw$.1669f3luwmcf6$.dlg@40tude.net...

Ursakta, men min Svenska är inte bättre.

Frits
LOI Zweeds, niet helemaal afgemaakt, maar ik weet me op campings in het S te
redden.


Frits Zandveld

unread,
May 7, 2003, 3:28:24 PM5/7/03
to

"Marese van der Zant" <maresevanderz...@hotmail.com> schreef in
bericht news:6h7itmvnpaqd.3...@40tude.net...

Probeer eens flatbröd! Nog lekkerder, en bijna zo dun als sigarettenvloei.

Frits


Marese van der Zant

unread,
May 7, 2003, 4:34:48 PM5/7/03
to

Ja, ik ken het wel, ik ben zelf niet zo'n fan van die knäckebröd (wel van
Wasa, sesam, ehm). Flatbrød hebben ze ook in Noorwegen en is vaak onderdeel
van de warme maaltijd. Zweeds "Tunnbröd" vind ik heel erg lekker, met
roomkaas met kruiden erop...jammergenoeg bij Ikea zo duur.
(ja, we zijn off-topic, ik weet het, ik heb net een bericht op nl.culinair
gepost over Scandinavische recepten, dus kijk daar even als je nieuwsgierig
bent geworden)
Frits, ha det så bra och vi hörs! (toch nog iets om over na te denken voor
de taalliefhebbers ;op)
Marèse

Frits Zandveld

unread,
May 7, 2003, 5:02:21 PM5/7/03
to

"Marese van der Zant" <maresevanderz...@hotmail.com> schreef in
bericht news:uwwkasfd7me8$.4jzm4zm72nxp$.dlg@40tude.net...

<knip>

> > Probeer eens flatbröd! Nog lekkerder, en bijna zo dun als
sigarettenvloei.
> >
> > Frits
>
> Ja, ik ken het wel, ik ben zelf niet zo'n fan van die knäckebröd (wel van
> Wasa, sesam, ehm). Flatbrød hebben ze ook in Noorwegen en is vaak
onderdeel
> van de warme maaltijd. Zweeds "Tunnbröd" vind ik heel erg lekker, met
> roomkaas met kruiden erop...jammergenoeg bij Ikea zo duur.
> (ja, we zijn off-topic, ik weet het, ik heb net een bericht op nl.culinair
> gepost over Scandinavische recepten, dus kijk daar even als je
nieuwsgierig
> bent geworden)
> Frits, ha det så bra och vi hörs! (toch nog iets om over na te denken voor
> de taalliefhebbers ;op)
> Marèse

Ja, dat gemakkelijke en frequente gebruik van die lijdende vorm, dat vind ik
erg leuk in de Scandinavische talen.

(Conducteur in Noorse trein bij het wegrijden: "Dörrena stängs....".)
In welke taal kan dat zò kort?

Frits


J. J. Lodder

unread,
May 7, 2003, 6:37:28 PM5/7/03
to
Helmi <helmi...@wxs.nl> wrote:

> J. J. Lodder wrote:
> > Ernie Ramaker <eram...@radio.fm> wrote:
> >>Patrick Vanhoucke:
> >>>Dixit Ernie Ramaker <eram...@radio.fm>
>
> >>>>Een rant is een soort tirade. Dit was maar een heel kleintje.
> >>>
> >>>Maar "rant" is toch geen Nederlands? Ik heb het woord alleszins
> >>>niet kunnen vinden.
> >>
> >>Nee, het is Engels.
> >
> >
> > En als je terugzoekt:
> > ik heb de vraag naar een equivalent NL hier al eens gesteld.
> >
> > We kwamen niet verder dan 'tirade'
> > maar dat is het toch niet helemaal.
> >
> > Alsnog?
>
> Volgens VD13 is *rant* Neder-Duits en betekent het *zak* (bij trefwoord
> *ransel*).
>
> Iemand had dus zin om pak slaag (ransel) uit te delen. En als het een
> kleintje was... een *corrigerende tik* misschien? ;-)

Goed, ook geen beter idee dus,

Jan

Patrick Vanhoucke

unread,
May 8, 2003, 3:48:22 AM5/8/03
to
Contra principia negantem disputari non potest.
Dixit Frits Zandveld <frits.z...@home.nl>
in news:b9brt7$j4q$1...@news2.tilbu1.nb.home.nl

> (Conducteur in Noorse trein bij het wegrijden: "Dörrena

> stängs....".) In welke taal kan dat zň kort?

Kan je a.u.b. misschien even voor vertaling zorgen? Ten behoeve van
diegenen - zoals ik - die jammer genoeg geen gebenedijd woord
Deens, Zweeds of Noors verstaan.

Op die manier wordt het misschien ook duidelijker wat je bedoelt
met:

> Ja, dat gemakkelijke en frequente gebruik van die lijdende vorm,
> dat vind ik erg leuk in de Scandinavische talen.

--

Marese van der Zant

unread,
May 8, 2003, 4:46:31 AM5/8/03
to
On Thu, 8 May 2003 09:48:22 +0200, Patrick Vanhoucke wrote:

> Contra principia negantem disputari non potest.
> Dixit Frits Zandveld <frits.z...@home.nl>
> in news:b9brt7$j4q$1...@news2.tilbu1.nb.home.nl
>
>> (Conducteur in Noorse trein bij het wegrijden: "Dörrena

>> stängs....".) In welke taal kan dat zò kort?


>
> Kan je a.u.b. misschien even voor vertaling zorgen? Ten behoeve van
> diegenen - zoals ik - die jammer genoeg geen gebenedijd woord
> Deens, Zweeds of Noors verstaan.
>
> Op die manier wordt het misschien ook duidelijker wat je bedoelt
> met:
>
>> Ja, dat gemakkelijke en frequente gebruik van die lijdende vorm,
>> dat vind ik erg leuk in de Scandinavische talen.


:o)
Dörrarna stängs (Zw.) betekent, letterlijk: "De deuren worden gesloten",
m.a.w. de deuren gaan dicht (omdat de trein gaat rijden).
Het is zo dat in Scandinavische talen veel lijdende vormen worden gebruikt
(stäng-s, die "s" geeft de lijdende vorm aan, komt van het werkwoord
stänga, sluiten) voor onpersoonlijke uitdrukkingen of wederkerige
constucties, dus bijv. we horen elkaar wel weer: "Vi hör-s" (van höra,
horen)
Voor een uitgebreide uitleg verwijs ik je door naar Ernie Ramaker, de
taalkunde specialist op Scandinavisch gebied.
Ik hoop dat ik je toch even heb geholpen, groetjes, Marèse

Patrick Vanhoucke

unread,
May 8, 2003, 4:55:09 AM5/8/03
to
Contra principia negantem disputari non potest.
Dixit Marese van der Zant <maresevanderz...@hotmail.com>
in news:jd7n59fnhxck$.6xjkujtfnahg$.d...@40tude.net

> Dörrarna stängs (Zw.) betekent, letterlijk: "De deuren worden
> gesloten", m.a.w. de deuren gaan dicht (omdat de trein gaat
> rijden).
> Het is zo dat in Scandinavische talen veel lijdende vormen
> worden gebruikt (stäng-s, die "s" geeft de lijdende vorm aan,
> komt van het werkwoord stänga, sluiten) voor onpersoonlijke
> uitdrukkingen of wederkerige constucties, dus bijv. we horen
> elkaar wel weer: "Vi hör-s" (van höra, horen)
> Voor een uitgebreide uitleg verwijs ik je door naar Ernie
> Ramaker, de taalkunde specialist op Scandinavisch gebied.
> Ik hoop dat ik je toch even heb geholpen, groetjes, Marèse

Ja, bedankt! Zo is het al heel wat duidelijker.

anonymous

unread,
May 8, 2003, 4:56:17 AM5/8/03
to
"Patrick Vanhoucke" <librarian#skynet.be> schreef in bericht
news:3eba0bd4$0$21335$ba62...@reader1.news.skynet.be...

> Dixit Frits Zandveld <frits.z...@home.nl>
> in news:b9brt7$j4q$1...@news2.tilbu1.nb.home.nl
>
> > (Conducteur in Noorse trein bij het wegrijden: "Dörrena
> > stängs....".) In welke taal kan dat zò kort?

>
> Kan je a.u.b. misschien even voor vertaling zorgen? Ten behoeve van
> diegenen - zoals ik - die jammer genoeg geen gebenedijd woord
> Deens, Zweeds of Noors verstaan.
>
> Op die manier wordt het misschien ook duidelijker wat je bedoelt
> met:
>
> > Ja, dat gemakkelijke en frequente gebruik van die lijdende vorm,
> > dat vind ik erg leuk in de Scandinavische talen.


De deuren worden gesloten. Alleen denk ik dat de spelling niet klopt:
'dørene stanges' moet het volgens mij zijn. In het Noors (zowel het Bokmål
als het Nynorsk) komen trouwens geen ö of ä voor. Ø en æ des te meer.
De Noord-Germaanse talen zijn idd. zo kernachtig door het aangehechte
bepaalde lidwoord en de s-uitgang voor passieve werkwoord.

Polar


Marese van der Zant

unread,
May 8, 2003, 6:16:03 AM5/8/03
to

Precies, ik heb voor het gemak even de Zw. versie van de werkwoorden
genomen, omdat Zweeds de studie is waar ik me mee bezig houd. De
aangehechte -s komt van het Oud-Noordse "sik" (zich) dat achter het
werkwoord stond en langzaam is geëvolueerd tot een aangehechte -s bij de
passieve vormen.
Waarom kan jij Noors, Polar?
Groeten, Marèse

Frits Zandveld

unread,
May 8, 2003, 6:41:41 AM5/8/03
to

"anonymous" <anon...@somewhereUdontneed2know.net> schreef in bericht
news:3eba1b06$1...@websrv.net4all.be...

> "Patrick Vanhoucke" <librarian#skynet.be> schreef in bericht
> news:3eba0bd4$0$21335$ba62...@reader1.news.skynet.be...
> > Dixit Frits Zandveld <frits.z...@home.nl>
> > in news:b9brt7$j4q$1...@news2.tilbu1.nb.home.nl
> >
> > > (Conducteur in Noorse trein bij het wegrijden: "Dörrena
> > > stängs....".) In welke taal kan dat zò kort?
> >
> > Kan je a.u.b. misschien even voor vertaling zorgen? Ten behoeve van
> > diegenen - zoals ik - die jammer genoeg geen gebenedijd woord
> > Deens, Zweeds of Noors verstaan.
> >
> > Op die manier wordt het misschien ook duidelijker wat je bedoelt
> > met:
> >
> > > Ja, dat gemakkelijke en frequente gebruik van die lijdende vorm,
> > > dat vind ik erg leuk in de Scandinavische talen.
>
>
> De deuren worden gesloten. Alleen denk ik dat de spelling niet klopt:
> 'dørene stanges' moet het volgens mij zijn. In het Noors (zowel het
Bokmål

Dat zal best! Ik kan wat Zweeds, en ik _hoorde_ een Noorse conducteur.

<knip>

Frits


anonymous

unread,
May 8, 2003, 6:40:04 AM5/8/03
to
"Marese van der Zant" <maresevanderz...@hotmail.com> schreef in
bericht news:jd7n59fnhxck$.6xjkujtfnahg$.dlg@40tude.net...

> Dörrarna stängs (Zw.) betekent, letterlijk: "De deuren worden gesloten",
> m.a.w. de deuren gaan dicht (omdat de trein gaat rijden).

Klopt, maar Frits Zandveld had het over een conducteur in een Noorse trein,
vandaar dat die waarschijnlijk 'dørene stanges' gezegd zal hebben.
Polar


Marese van der Zant

unread,
May 8, 2003, 7:20:23 AM5/8/03
to

dat denk ik ook. :o)

Ernie Ramaker

unread,
May 8, 2003, 9:14:43 AM5/8/03
to
Marese van der Zant:

Stenges, dan toch. Even muggenziften hoor.

Martien

unread,
May 8, 2003, 1:49:56 PM5/8/03
to
On Thu, 08 May 2003 08:46:31 GMT, Marese van der Zant
<maresevanderz...@hotmail.com> wrote:

>On Thu, 8 May 2003 09:48:22 +0200, Patrick Vanhoucke wrote:
>
>> Contra principia negantem disputari non potest.
>> Dixit Frits Zandveld <frits.z...@home.nl>
>> in news:b9brt7$j4q$1...@news2.tilbu1.nb.home.nl
>>
>>> (Conducteur in Noorse trein bij het wegrijden: "Dörrena

>>> stängs....".) In welke taal kan dat zň kort?

In het Nederlands. Als hier de trein gaat rijden hoor je
Prrrrrriiiiiiiiiiiiiiit
--
Raffinement

Op 10 en 11 mei wordt in Leuven de 8e ontmoeting in HEL gehouden en op 7 en 8 juni ontmoeting nummer 9 in Antwerpen

Martijn van Groningen

unread,
May 8, 2003, 3:21:15 PM5/8/03
to
Frits Zandveld (Wed, 7 May 2003 23:02:21 +0200):

Kleine correctie in de ortografie: "Dørene stenges." In (iig) de IC's wordt
ook consequent omgeroepen en afgebeeld aan welke kant je moet uitstappen.
Niet echt nuttig, wel sympathiek.

Martijn

Koen de Troij

unread,
May 8, 2003, 5:08:57 PM5/8/03
to
Marese van der Zant schreef:
> Wat die knäckebröd betreft, [...]

... dat knäckebröd, toch?

> die wordt nog zeker veel gegeten, zowel bij het ontbijt als
> bij warme maaltijden en dan niet alleen door mensen die aan
> de lijn doen. Er zijn heel veel verschillende soorten
> knäckebröd in de supermarkten te vinden. De bekendste zijn
> wel de ronde wagenwielen waar je ongeveer een jaar mee
> doet (totdat je ze niet meer kunt zien of je tanden erop
> breekt) die kun je ook kopen bij Ikea... Watertandze verder

Een jaar? Een week of twee zul je bedoelen! "Fäbodknäcke" bijvoorbeeld heeft
een heerlijke, rijke smaak. Dat is in geen enkel opzicht te vergelijk met de
flauwe Wasa-kartonnetjes die elders in Europa te koop zijn.

<http://www.leksandsbrod.se/sortiment8.html>


Koen de Troij

unread,
May 8, 2003, 5:08:57 PM5/8/03
to
Marese van der Zant schreef:
> [...] Zweeds "Tunnbröd" vind ik heel erg lekker, met roomkaas

> met kruiden erop...jammergenoeg bij Ikea zo duur.

O ja, platbrood van "Polarbröd", smullen!
<http://www.polarbrod.se/english.html>


Ronald Rietman

unread,
May 9, 2003, 5:33:37 PM5/9/03
to
On Wed, 7 May 2003 12:12:51 +0200, Martijn van Groningen
<mpavang...@hotmail.com> wrote:
>
> Hierbij zij vermeld dat NRC over het algemeen zeer conscientieus te werk
> gaat en er dan ook weinig fouten worden gemaakt in de schijfwijze van
> buitenlandse namen.

De NRC noemt de Formule 1 coureur Kimi Räikkönen consequent Kimi
Raikkonen.

Ronald

W. A. de Smit

unread,
May 9, 2003, 8:13:57 PM5/9/03
to

Donderpreek?
Scheldkanonnade?
Woordenkraam?

Wim de Smit

--
Beveel het papier niet terstont al wat u in den zin
schiet, maer toetst uwe inbeeldingen, vonden en
gedachten ofze der penne en den dagh waerdigh zijn.
J.V. Vondel

Koen de Troij

unread,
May 10, 2003, 3:31:25 AM5/10/03
to
W. A. de Smit schreef:
> Donderpreek?
> Scheldkanonnade?
> Woordenkraam?

Stoom aflaten?


Loekie Ratelkous

unread,
May 10, 2003, 7:53:20 AM5/10/03
to

"Koen de Troij" <k.de.troij@gmx.nėt> schreef in bericht
news:hV1va.7918$dP1....@newsc.telia.net...

Dat is het beoogde effect op de uitvoerder. Ik zou dan trouwens de
voorkeur geven aan stoom afblazen.
Maar de verschijningsvorm voor de omstanders is een tirade etc.

L.


Loekie Ratelkous

unread,
May 10, 2003, 7:48:38 AM5/10/03
to

"W. A. de Smit" <wade...@hetnet.nl> schreef in bericht
news:kpgobvggnarpm1aq0...@4ax.com...

> On Wed, 7 May 2003 17:57:49 +0200, nos...@de-ster.demon.nl (J. J.
> Lodder) wrote:
>
> >Ernie Ramaker <eram...@radio.fm> wrote:
> >
> >> Patrick Vanhoucke:
> >> > Dixit Ernie Ramaker <eram...@radio.fm>
> >>
> >> >>> Rant? Van "rantsoen"?
> >> >>
> >> >> Een rant is een soort tirade. Dit was maar een heel kleintje.
> >>
> >> > Maar "rant" is toch geen Nederlands? Ik heb het woord alleszins
> >> > niet kunnen vinden.
> >>
> >> Nee, het is Engels.
> >
> >En als je terugzoekt:
> >ik heb de vraag naar een equivalent NL hier al eens gesteld.
> >
> >We kwamen niet verder dan 'tirade'
> >maar dat is het toch niet helemaal.
> >
> >Alsnog?
> >
> Donderpreek?
> Scheldkanonnade?
> Woordenkraam?

Alle betekenissen die ik heb gelezen hier zijn zelfstandige naamwoorden.
Mijn (oude) woordenboek geeft dan alleen "bombast". M.i. een archaďsme.
Maar er staan ook werkwoordsvertalingen:
- onovergankelijk: Hoogdravende taal opvoeren / bombastisch oreren /
fulmineren / bulderen / uitvaren tegen
- overgankelijk: declameren.

Dus als ik goedgehumeurd ben, dan lees ik een rant als een declamatie, en
als ik er zelf aan toe ben, heet het een uitvaart.... :-)

Serieus: ik denk dat tirade en scheldkanonnade toch echt de best bruikbare
vertalingen zijn. Een donderpreek impliceert een ongelijkwaardige relatie,
en een woordenkraam komt uit een warhoofd.

L.


Peter Elderson

unread,
May 10, 2003, 8:14:34 AM5/10/03
to
Loekie Ratelkous schreef:

Uitval of uithaal. Preek (hoeft niet te donderen). De mantel uitvegen.

--
pe

Koen de Troij

unread,
May 10, 2003, 8:28:36 AM5/10/03
to
Loekie Ratelkous schreef:
> [...] Ik zou dan trouwens de voorkeur geven aan
> stoom afblazen.

Inderdaad, ik zeg ook altijd 'afblazen' en snap eerlijk gezegd niet goed hoe
ik bij 'aflaten' kwam. Da's hierbij dus rechtgezet.


Christa Jonkergouw

unread,
May 11, 2003, 4:23:14 AM5/11/03
to
Sat, 10 May 2003 14:14:34 +0200 tikte dan wel citeerde Peter Elderson:

>
>Uitval of uithaal. Preek (hoeft niet te donderen). De mantel uitvegen.

Nee, een rant hoeft helemaal niet iemand de mantel uit te vegen.

--
Christa 'toch is 'r kauw jonger' Jonkergouw

Als iemand beweert dat Madagascar in de Atlantische Oceaan ligt
doe dan geen moeite hem of haar terecht te wijzen; de ligging
van Madagascar zal er niet door veranderen. Jules Deelder.

Peter Elderson

unread,
May 11, 2003, 4:48:06 AM5/11/03
to
Christa Jonkergouw schreef:

> Sat, 10 May 2003 14:14:34 +0200 tikte dan wel citeerde Peter Elderson:
>
>>
>>Uitval of uithaal. Preek (hoeft niet te donderen). De mantel uitvegen.
>
> Nee, een rant hoeft helemaal niet iemand de mantel uit te vegen.

Merriam-Webster online geeft:

Main Entry: rant
Pronunciation: 'rant
Function: verb
Etymology: obsolete Dutch ranten, randen
Date: 1602
intransitive senses
1 : to talk in a noisy, excited, or declamatory manner
2 : to scold vehemently
transitive senses : to utter in a bombastic declamatory fashion

Engels-duitse vertalingen geven soortgelijke betekenissen.

Ik hou dus vast aan die mantel. Van de andere hier genoemde woorden vind
ik uitvaren ook een hele goede.

--
pe

Christa Jonkergouw

unread,
May 11, 2003, 5:30:31 AM5/11/03
to
Sun, 11 May 2003 10:48:06 +0200 tikte dan wel citeerde Peter Elderson:

>1 : to talk in a noisy, excited, or declamatory manner
>2 : to scold vehemently
>transitive senses : to utter in a bombastic declamatory fashion
>
>Engels-duitse vertalingen geven soortgelijke betekenissen.
>
>Ik hou dus vast aan die mantel.

Dan kies je voor de tweede betekenis en niet voor de eerste.

Een goede rant heeft helemaal niet iemand persoonlijk op het oog en
heeft ook niets met uitschelden te maken.

Peter Elderson

unread,
May 11, 2003, 6:46:37 AM5/11/03
to
Christa Jonkergouw schreef:

> Sun, 11 May 2003 10:48:06 +0200 tikte dan wel citeerde Peter Elderson:
>
>>1 : to talk in a noisy, excited, or declamatory manner
>>2 : to scold vehemently
>>transitive senses : to utter in a bombastic declamatory fashion
>>
>>Engels-duitse vertalingen geven soortgelijke betekenissen.
>>
>>Ik hou dus vast aan die mantel.
> Dan kies je voor de tweede betekenis en niet voor de eerste.
>
> Een goede rant heeft helemaal niet iemand persoonlijk op het oog en
> heeft ook niets met uitschelden te maken.

Nee, ik kies niet, ik geef juist meerdere betekenissen die tegelijk
bestaan, waaronder een gerichte mantelveeg.

--
pe

Christa Jonkergouw

unread,
May 11, 2003, 6:56:17 AM5/11/03
to
Sun, 11 May 2003 12:46:37 +0200 tikte dan wel citeerde Peter Elderson:


>>>Ik hou dus vast aan die mantel.

>Nee, ik kies niet,

O.

Martien

unread,
May 11, 2003, 2:00:13 PM5/11/03
to

Maar een mantel veeg je uit aan iemand, dat vind ik in de Engelse
tekst niet perse noodzakelijk.

--
Raffinement

Op 7 en 8 juni is ontmoeting nummer 9 in Antwerpen.
TJA HEL of HEL IX

Peter Elderson

unread,
May 11, 2003, 2:42:13 PM5/11/03
to
Martien schreef:

Merriam-Webster online geeft:

Main Entry: scold
Function: verb
Date: 14th century
intransitive senses
1 obsolete : to quarrel noisily
2 : to find fault noisily or angrily
transitive senses : to censure severely or angrily : REBUKE
- scold·er noun
synonyms SCOLD, UPBRAID, BERATE, RAIL, REVILE, VITUPERATE mean to
reproach angrily and abusively. SCOLD implies rebuking in irritation or
ill temper justly or unjustly <angrily scolding the children>. UPBRAID
implies censuring on definite and usually justifiable grounds <upbraided
her assistants for poor research>. BERATE suggests prolonged and often
abusive scolding <berated continually by an overbearing boss>. RAIL (at
or against) stresses an unrestrained berating <railed loudly at their
insolence>. REVILE implies a scurrilous, abusive attack prompted by
anger or hatred <an alleged killer reviled in the press>. VITUPERATE
suggests a violent reviling <was vituperated for betraying his friends>.

--
pe

Michel Martens

unread,
May 11, 2003, 4:27:06 PM5/11/03
to
Martien schreef op Sun, 11 May 2003 18:00:13 GMT in de nieuwsgroep
nl.taal


Sta me toe nog eens even het MNW op te laten draven:

RANTEN, zw. ww. intr. De zuiver ndd. vorm van ransen (mhd. hd.
ranzen); z. ald. en vgl. Ndl. Wdb. op aanransen. Eng. to rant. Zie E.
Müller 2, 274. Zotteklap uitslaan, kletsen. || (Hi) sprac hem ane ...
fellike (hs.) ...: hoe dordi tconincs liede vermorden? ... die van
Gent lieten ranten al wt ende wt sinen wille; (men zal hier sinen
wille wel als een adverb. acc. moeten opvatten, in de bet. „zoo veel
hij wilde”, doch de vertaling al wat hij wilde is ook mogelijk). — Ook
in den zin van praten, babbelen, verhalen, zonder ongunstige
bijbeteekenis. || Van desen mendicanten moetic u een luttel ranten,
Teest. 3314.


Het woord moet dus al bekend geweest zijn in het Nederlands van vóór
1500
--
Groeten,
Michel.

(e-mailadres = nep)

Henk Metselaar

unread,
May 11, 2003, 9:58:07 PM5/11/03
to
"Loekie Ratelkous" <l...@12move.nl> telah menulis dalam
news:b9ipna$jq56s$1...@ID-73614.news.dfncis.de:

[...]

> Alle betekenissen die ik heb gelezen hier zijn zelfstandige
> naamwoorden. Mijn (oude) woordenboek geeft dan alleen "bombast". M.i.
> een archaďsme. Maar er staan ook werkwoordsvertalingen:
> - onovergankelijk: Hoogdravende taal opvoeren / bombastisch oreren /
> fulmineren / bulderen / uitvaren tegen
> - overgankelijk: declameren.
>
> Dus als ik goedgehumeurd ben, dan lees ik een rant als een declamatie,
> en als ik er zelf aan toe ben, heet het een uitvaart.... :-)
>
> Serieus: ik denk dat tirade en scheldkanonnade toch echt de best
> bruikbare vertalingen zijn. Een donderpreek impliceert een
> ongelijkwaardige relatie, en een woordenkraam komt uit een warhoofd.

Dat fulmineren spreekt mij wel aan. Zelfstandig? Fulminaat?

kale

Loekie Ratelkous

unread,
May 12, 2003, 4:35:13 AM5/12/03
to

"Henk Metselaar" <h.met...@operamail.com> schreef in bericht
news:Xns93796567...@130.133.1.4...

Fulminaat lijkt op sublimaat, een kwik-verbinding. Dat is uiterst giftig,
en mede daarom vind ik het in dit verband even geestig als uitvaart....

L.


J. J. Lodder

unread,
May 12, 2003, 8:34:34 AM5/12/03
to
Loekie Ratelkous <l...@12move.nl> wrote:

Fulminaat -is- een kwikverbinding.
Het wordt gebruikt voor detonatoren,

Jan

Martien

unread,
May 12, 2003, 1:49:19 PM5/12/03
to
On Mon, 12 May 2003 10:35:13 +0200, "Loekie Ratelkous" <l...@12move.nl>
wrote:

Niet helemaal, sublimaat is gewoon datgene wat gesublimeerd is, en
sublimeren is uit een damp tot een vaste stof verworden. Jodium is
daar ook heel goed in. Ik denk dat je in de war bent met amalgaan.

Martien

unread,
May 12, 2003, 1:49:18 PM5/12/03
to
On Sun, 11 May 2003 20:42:13 +0200, Peter Elderson
<elderso...@xs4all.nl> wrote:

Ik neem aan dat je bedoelt dat ruzie maken altijd minstens met twee
personen gedaan moet worden. Je kunt niet in jezelf ruzie maken.
Interpreteer ik je correct?

>2 : to find fault noisily or angrily
>transitive senses : to censure severely or angrily : REBUKE
>- scold·er noun
>synonyms SCOLD, UPBRAID, BERATE, RAIL, REVILE, VITUPERATE mean to
>reproach angrily and abusively. SCOLD implies rebuking in irritation or
>ill temper justly or unjustly <angrily scolding the children>. UPBRAID
>implies censuring on definite and usually justifiable grounds <upbraided
>her assistants for poor research>. BERATE suggests prolonged and often
>abusive scolding <berated continually by an overbearing boss>. RAIL (at
>or against) stresses an unrestrained berating <railed loudly at their
>insolence>. REVILE implies a scurrilous, abusive attack prompted by
>anger or hatred <an alleged killer reviled in the press>. VITUPERATE
>suggests a violent reviling <was vituperated for betraying his friends>.

Zit wat in, maar woordenboeken geven alleen een omschrijving van een
woord of een synoniem. Het is geen wiskunde als a=b, b=c, dus a=c.
Ik kan zo snel geen voorbeeld vinden in het Nederlands.

Martien

unread,
May 12, 2003, 1:49:18 PM5/12/03
to

Dit stukje wil nog steeds niet zeggen dat je er een tweede persoon
voor nodig hebt EN iemand de mantel uitvegen is toch iets anders dan
zotteklap uitslaan. Babbelen en praten al helemaal niet. Kortom,
ranten en de mantel uitvegen vind ik niet hetzelfde.

Peter Elderson

unread,
May 12, 2003, 2:55:25 PM5/12/03
to
Martien schreef:

Ik bedoel alleen maar, rant kan met of zonder object, dus als je
vertalingen zoekt dan kunnen die ook met en zonder object. Het is gewoon
niet zo duidelijk afgeperkt dat het óf met óf zonder is, het kan voor
allebei worden gebruikt. Dat van die wiskunde snap ik niet, het is
volgens mij niet onredelijk om vertalingen voor verschillende mogelijke
betekenissen of gebruikswijzen aan te dragen, waar dan in specifieke
gevallen tussen gekozen kan worden al naar gelang de kontekst.

--
pe

Peter Elderson

unread,
May 12, 2003, 3:17:22 PM5/12/03
to
Martien schreef:

> On Sun, 11 May 2003 22:27:06 +0200, Michel Martens


> <metrisc...@yahoo.com> wrote:
>
>>Martien schreef op Sun, 11 May 2003 18:00:13 GMT in de nieuwsgroep
>>nl.taal
>>

>>>On Sun, 11 May 2003 10:48:06 +0200, Peter Elderson
>>><elderso...@xs4all.nl> wrote:
>>>
>>>>Christa Jonkergouw schreef:
>>>>
>>>>> Sat, 10 May 2003 14:14:34 +0200 tikte dan wel citeerde Peter Elderson:
>>>>>
>>>>>>
>>>>>>Uitval of uithaal. Preek (hoeft niet te donderen). De mantel uitvegen.
>>>>>
>>>>> Nee, een rant hoeft helemaal niet iemand de mantel uit te vegen.
>>>>
>>>>Merriam-Webster online geeft:
>>>>
>>>>Main Entry: rant
>>>>Pronunciation: 'rant
>>>>Function: verb
>>>>Etymology: obsolete Dutch ranten, randen
>>>>Date: 1602
>>>>intransitive senses
>>>>1 : to talk in a noisy, excited, or declamatory manner
>>>>2 : to scold vehemently
>>>>transitive senses : to utter in a bombastic declamatory fashion
>>>>
>>>>Engels-duitse vertalingen geven soortgelijke betekenissen.
>>>>
>>>>Ik hou dus vast aan die mantel. Van de andere hier genoemde woorden vind
>>>>ik uitvaren ook een hele goede.
>>>
>>>Maar een mantel veeg je uit aan iemand, dat vind ik in de Engelse
>>>tekst niet perse noodzakelijk.
>>
>>

>>Sta me toe nog eens even het MNW op te laten draven:
>>
>>RANTEN, zw. ww. intr. De zuiver ndd. vorm van ransen (mhd. hd.
>>ranzen); z. ald. en vgl. Ndl. Wdb. op aanransen. Eng. to rant. Zie E.
>>Müller 2, 274. Zotteklap uitslaan, kletsen. || (Hi) sprac hem ane ...
>>fellike (hs.) ...: hoe dordi tconincs liede vermorden? ... die van
>>Gent lieten ranten al wt ende wt sinen wille; (men zal hier sinen
>>wille wel als een adverb. acc. moeten opvatten, in de bet. „zoo veel
>>hij wilde”, doch de vertaling al wat hij wilde is ook mogelijk). — Ook
>>in den zin van praten, babbelen, verhalen, zonder ongunstige
>>bijbeteekenis. || Van desen mendicanten moetic u een luttel ranten,
>>Teest. 3314.
>
> Dit stukje wil nog steeds niet zeggen dat je er een tweede persoon
> voor nodig hebt EN iemand de mantel uitvegen is toch iets anders dan
> zotteklap uitslaan. Babbelen en praten al helemaal niet. Kortom,
> ranten en de mantel uitvegen vind ik niet hetzelfde.

<geduldig> Niemand bewwert ook dat er een tweede persoon bij móet zijn,
maar als die er wel is en de rant gaat richting tweede persoon, wat heel
goed mogelijk is, dán kun je het vertalen met de mantel uitvegen.

Dat wil dus niet zeggen dat in alle gevallen rant vertaald kan worden
met mantel uitvegen, omdat rant ook in andere situaties gebruikt kan
worden, waarin géén andere persoon het mikpunt van de rant vormt, en in
die situaties kun je dus beter een andere mogelijkheid kiezen die geen
tweede persoon veronderstelt.
<nou ja, zo geduldig was dat nou ook weer niet>

>
> --
> Raffinement
>
> Op 7 en 8 juni is ontmoeting nummer 9 in Antwerpen.
> TJA HEL of HEL IX


--
pe

Loekie Ratelkous

unread,
May 12, 2003, 2:46:41 PM5/12/03
to

"J. J. Lodder" <nos...@de-ster.demon.nl> schreef in bericht
news:1fuumpw.179...@de-ster.xs4all.nl...

LOL!
Iik kom uit de chemie, maar deze kende ik niet. Is dat hetzelfde als
"knalkwik"?
Weet je er meer details van? Ik ben een lijstjes-man, en voor een van mijn
toekomstige lijstjes verzamel ik chemische triviaalnamen met hun moderne
officiele equivalent, de IUPAC-name. En van beide namen de versies in FRA
DEU ENG NED.

>
> Jan


J. J. Lodder

unread,
May 13, 2003, 3:13:45 AM5/13/03
to
Martien <mvge...@iae.nl> wrote:

'Sublimaat'
is ook een niet-wetenschappelijke naam voor kwikchloride,

Jan

Loekie Ratelkous

unread,
May 12, 2003, 7:00:30 PM5/12/03
to

"Martien" <mvge...@iae.nl> schreef in bericht
news:mdjvbvct0qi9k9lfu...@4ax.com...

> On Mon, 12 May 2003 10:35:13 +0200, "Loekie Ratelkous" <l...@12move.nl>
> wrote:
>
> >
> >"Henk Metselaar" <h.met...@operamail.com> schreef in bericht
> >news:Xns93796567...@130.133.1.4...
[...]

> >>
> >> Dat fulmineren spreekt mij wel aan. Zelfstandig? Fulminaat?
> >
> >Fulminaat lijkt op sublimaat, een kwik-verbinding. Dat is uiterst
giftig,
> >en mede daarom vind ik het in dit verband even geestig als uitvaart....
>
> Niet helemaal, sublimaat is gewoon datgene wat gesublimeerd is, en
> sublimeren is uit een damp tot een vaste stof verworden.

Dit is de taalkundige uitleg van het begrip sublimaat. Het klopt helemaal.
Daarnaast is Sublimaat de naam van een heel bekend sublimaat, nl
Kwikchloride HgCl2. Ik moest de formule ook even opzoeken, ik wist niet
eens zeker of het niet om het oxyde ging!

Ik citeer mijn laatste _Nederlandstalige_ scheikundeboek, van de HBS!:
"De technische bereiding van HgCl2 is door de inwerking van chloorgas op
kwik bij verhoogde temperatuur in de dampfase. Daar het smeltpunt slechts
weinig beneden het kookpunt ligt, scheidt de damp van HgCl2 bij afkoeling
direct vaste stof af, vandaar de naam Sublimaat" (Van Meurs/Baudet/Boeree,
Beginselen der scheikunde, Anorganische Chemie, 1966)

> ......... Jodium is daar ook heel goed in.

Ja, weet ik nog.

> Ik denk dat je in de war bent met amalgaan.

Daggiknie. Terug naar de HBS:
"Gesmolten metalen lossen in aelkaar op onder vorming van _alliages_. Een
alliage met kwik als een der bestanddelen heet een amalgaam"

Ik laat dit bericht aan mijn vrouw zien om aan te tonen dat het bewaren
van schoolboeken NIET louter ruimteverlies is :-).

L.


Martien

unread,
May 13, 2003, 4:17:05 PM5/13/03
to
On Tue, 13 May 2003 01:00:30 +0200, "Loekie Ratelkous" <l...@12move.nl>
wrote:

>
>"Martien" <mvge...@iae.nl> schreef in bericht
>news:mdjvbvct0qi9k9lfu...@4ax.com...
>> On Mon, 12 May 2003 10:35:13 +0200, "Loekie Ratelkous" <l...@12move.nl>
>> wrote:
>>
>> >
>> >"Henk Metselaar" <h.met...@operamail.com> schreef in bericht
>> >news:Xns93796567...@130.133.1.4...
>[...]
>> >>
>> >> Dat fulmineren spreekt mij wel aan. Zelfstandig? Fulminaat?
>> >
>> >Fulminaat lijkt op sublimaat, een kwik-verbinding. Dat is uiterst
>giftig,
>> >en mede daarom vind ik het in dit verband even geestig als uitvaart....
>>
>> Niet helemaal, sublimaat is gewoon datgene wat gesublimeerd is, en
>> sublimeren is uit een damp tot een vaste stof verworden.
>
>Dit is de taalkundige uitleg van het begrip sublimaat. Het klopt helemaal.
>Daarnaast is Sublimaat de naam van een heel bekend sublimaat, nl
>Kwikchloride HgCl2. Ik moest de formule ook even opzoeken, ik wist niet
>eens zeker of het niet om het oxyde ging!
>
>Ik citeer mijn laatste _Nederlandstalige_ scheikundeboek, van de HBS!:
>"De technische bereiding van HgCl2 is door de inwerking van chloorgas op
>kwik bij verhoogde temperatuur in de dampfase. Daar het smeltpunt slechts
>weinig beneden het kookpunt ligt, scheidt de damp van HgCl2 bij afkoeling
>direct vaste stof af, vandaar de naam Sublimaat" (Van Meurs/Baudet/Boeree,
>Beginselen der scheikunde, Anorganische Chemie, 1966)

Even nageslagen in het Handbook. Je hebt gelijk; in het Engels staat
daar Corrosive sublimaat.

>
>> ......... Jodium is daar ook heel goed in.
>
>Ja, weet ik nog.
>
>> Ik denk dat je in de war bent met amalgaan.
>
>Daggiknie. Terug naar de HBS:
>"Gesmolten metalen lossen in aelkaar op onder vorming van _alliages_. Een
>alliage met kwik als een der bestanddelen heet een amalgaam"
>
>Ik laat dit bericht aan mijn vrouw zien om aan te tonen dat het bewaren
>van schoolboeken NIET louter ruimteverlies is :-).

Ik heb al mijn schoolboeken nog en ook een groot deel van mijn
schriften. Niet dat die vroege hanenpoten nu nog leesbaar zijn, maar
soms nog zeer grappig.

Martien

unread,
May 13, 2003, 4:17:06 PM5/13/03
to
On Mon, 12 May 2003 21:17:22 +0200, Peter Elderson
<elderso...@xs4all.nl> wrote:

>goed mogelijk is, dįn kun je het vertalen met de mantel uitvegen.

Mee eens.


>
>Dat wil dus niet zeggen dat in alle gevallen rant vertaald kan worden
>met mantel uitvegen, omdat rant ook in andere situaties gebruikt kan
>worden, waarin géén andere persoon het mikpunt van de rant vormt, en in
>die situaties kun je dus beter een andere mogelijkheid kiezen die geen
>tweede persoon veronderstelt.
><nou ja, zo geduldig was dat nou ook weer niet>

:-) Ik loop zeer vaak in mezelf te vloeken en tegen stenen te
schoppen als in mijn vrouw weer eens niet begrijp ;-) Ik zou dan
kunnen zeggen ik rant. Ik zal er wel voor waken om dat te doen waar
mijn vrouw bij is. Ik zou dus ranten niet vertalen met de mantel
uitvegen.

Martien

unread,
May 13, 2003, 4:17:05 PM5/13/03
to
On Tue, 13 May 2003 09:13:45 +0200, nos...@de-ster.demon.nl (J. J.
Lodder) wrote:

>Martien <mvge...@iae.nl> wrote:
>>
>> Niet helemaal, sublimaat is gewoon datgene wat gesublimeerd is, en
>> sublimeren is uit een damp tot een vaste stof verworden. Jodium is
>> daar ook heel goed in. Ik denk dat je in de war bent met amalgaan.
>
>'Sublimaat'
>is ook een niet-wetenschappelijke naam voor kwikchloride,

Ja, ik zag het, maar ik wist het niet. Weer iets geleerd.

Martien

unread,
May 13, 2003, 4:17:05 PM5/13/03
to
On Mon, 12 May 2003 20:46:41 +0200, "Loekie Ratelkous" <l...@12move.nl>
wrote:


>


>LOL!
>Iik kom uit de chemie, maar deze kende ik niet. Is dat hetzelfde als
>"knalkwik"?

Mercuryfulminaat : Hg(CNO)2 Volgens het Handbook of Chemistry and
Physics inderdaad explosief. Volgens mij is dit inderdaad knalkwik.

Martien

unread,
May 13, 2003, 4:17:05 PM5/13/03
to
On Mon, 12 May 2003 20:55:25 +0200, Peter Elderson
<elderso...@xs4all.nl> wrote:

>Martien schreef:

[knip]


>> Zit wat in, maar woordenboeken geven alleen een omschrijving van een
>> woord of een synoniem. Het is geen wiskunde als a=b, b=c, dus a=c.
>> Ik kan zo snel geen voorbeeld vinden in het Nederlands.
>
>Ik bedoel alleen maar, rant kan met of zonder object, dus als je
>vertalingen zoekt dan kunnen die ook met en zonder object. Het is gewoon
>niet zo duidelijk afgeperkt dat het óf met óf zonder is, het kan voor
>allebei worden gebruikt. Dat van die wiskunde snap ik niet, het is
>volgens mij niet onredelijk om vertalingen voor verschillende mogelijke
>betekenissen of gebruikswijzen aan te dragen, waar dan in specifieke
>gevallen tussen gekozen kan worden al naar gelang de kontekst.

Klopt, maar een woord heeft vaak een aantal betekenissen die er in de
buurt komen maar het net niet zijn. Daarom geeft het woordenboek ook
niet een woord, maar een aantal om de betekenis van dat woord
duidelijk te maken. Dat met die a=b=c vergelijking; ik dacht aan een
gedicht van (naam is mij ontschoten) die in dat gedicht steeds het
woord liet vervangen door een synoniem (ik dacht met WP). Het
eindresultaat was nagenoeg onleesbaar.
Tweede voorbeeld doet zich voor bij die soms enorm kromme vertalingen
van buitenlandse handleidingen. Die van die "macht in de machtkamer"
voor powerin the powercell is daarvan een duidelijk voorbeeld.

J. J. Lodder

unread,
May 14, 2003, 3:43:00 AM5/14/03
to
Kees de Graaf <C.N.deG...@WEGazu.nl> wrote:

> Martien <mvge...@iae.nl> writes:
>
> | >Iik kom uit de chemie, maar deze kende ik niet. Is dat hetzelfde als
> | >"knalkwik"?
> |
> | Mercuryfulminaat : Hg(CNO)2 Volgens het Handbook of Chemistry and
> | Physics inderdaad explosief. Volgens mij is dit inderdaad knalkwik.
>

> Klopt. En om e.e.a. een talige draai te geven: het Nederlandse woord
> voor het spul is kwikfulminaat. Als je duur wil doen zeg je mercuri,
> met zonder y.

Maar dat wordt ook gewoon 'fulminaat' genoemd,
zoals we ook 'zout' gebruiken voor het natriumzout van zoutzuur.

Jan

Loekie Ratelkous

unread,
May 13, 2003, 7:51:49 PM5/13/03
to

"Kees de Graaf" <C.N.deG...@WEGazu.nl> schreef in bericht
news:kgraaf.1052860267@marsalis...

> Martien <mvge...@iae.nl> writes:
>
> | On Tue, 13 May 2003 09:13:45 +0200, nos...@de-ster.demon.nl (J. J.
> | Lodder) wrote:
> |
> | >Martien <mvge...@iae.nl> wrote:
> | >>
> | >> Niet helemaal, sublimaat is gewoon datgene wat gesublimeerd is, en
> | >> sublimeren is uit een damp tot een vaste stof verworden. Jodium is
> | >> daar ook heel goed in. Ik denk dat je in de war bent met amalgaan.
> | >
> | >'Sublimaat'
> | >is ook een niet-wetenschappelijke naam voor kwikchloride,
> |
> | Ja, ik zag het, maar ik wist het niet. Weer iets geleerd.
>
> Sublimeren komt vooral voor bij stoffen nabij het kritische punt in het
> fasediagram. (Zoals bij jodium bij 1 bar en 300 K, inderdaad). (Maar
> ook water is er sterk in).

Dat kritische punt werd op de HBS geloof ik nog buiten beschouwing
gelaten. Later niet meer, en de afgelopen 20 jaar heb ik er niet meer op
gelet. Maarre... was het geen tripelpunt?

En v.w.b. Water: "De rijm lag op de da-ha-ken"

L.

PS: Kunnen wij het hier niet overnemen? We worden het maar moeizaam eens,
zonder dat er een onvertogen woord valt!


Martien

unread,
May 14, 2003, 2:11:36 PM5/14/03
to
On 13 May 2003 20:54:50 GMT, "Kees de Graaf"
<C.N.deG...@WEGazu.nl> wrote:


>Mercurofulminaat bestaat trouwens ook, HgCNO, maar dat wil je alleen
>maar proberen te maken als je schoonmoeder met 5 koffers aan de voordeur
>staat en zegt dat ze 16 weken komt logeren.

Je maakt het spul dan voor je schoonmoeder?

Loekie Ratelkous

unread,
May 14, 2003, 5:37:48 AM5/14/03
to

"J. J. Lodder" <nos...@de-ster.demon.nl> schreef in bericht
news:1fuxxn2.re...@de-ster.xs4all.nl...

Er is maar 1 natrium-zout van Zoutzuur mogelijk. Bij kwikfulminaat heb je
twee mogelijkheden: mercuro- en mercuri-fulminaat. Als je voor die namen
kiest doe je niet duur, je drukt je alleen eenduidig uit. Kees geeft
kommentaar op de y van Martien, omdat die juist niet past binnen de
nomenclatuurafspraken.
Spellng is een kwestie van afspraken, en soms zien die er wat opvallender
uit dan de afspraken over al dan niet een tussen-n in samenstellingen.

Zo, nu wel weer genoeg gefulmineerd....

L.


water...@hotmail.com

unread,
May 15, 2003, 8:52:51 AM5/15/03
to
Kijk voor meer informatie over de elementen eens op
http://www.lenntech.com/periodiek_systeem.htm. Je vindt hier niet
alleen informatie over de fysische en chemische eigenschappen van de
elementen, maar ook wathet effect is op het milieu en de menselijke
gezondheid.

nos...@de-ster.demon.nl (J. J. Lodder) wrote in message news:<1fuxxn2.re...@de-ster.xs4all.nl>...

0 new messages