Aanhalingstekens
Hans H.Broeksma
Hadie Jan!
donderdag 09 januari 1997, schreef Jan Aukes aan All:
JA> Kan iemand mij vetellen wat de voorgeschreven regels zijn m.b.t. het
JA> gebruik van aanhalingstekens? Dubbele of enkele? Omgedraaid of niet?
JA> Onderaan beginnen en bovenaan eindigen?
Of dat correct is weet ik niet maar mij is het volgende geleerd:
Wanneer je de letterlijke tekst van iemand aanhaalt gebruik je aan
het begin -aanhalingstekens openen- (onderaan) en aan het eind
-aanhalingstekens sluiten- (bovenaan).
Het gebruik van de apostrof vind ik moeilijker te omschrijven.
Ik gebruik 'm niet alleen om een woord in spreektaal te schrijven,
zoals hier ^^ maar ook om een begrip aan te duiden. Voorbeeldje:
Computertester: ,,De toetsen van dit keyboard voelen 'sponzig' aan.''
Ik moet eerlijk toegeven dat ik in eerste instantie twee maal de " had
gebruikt. Naderhand heb ik het veranderd in komma's en apostrofs.
Volgens mij vindt ook op het gebied van de leestekens een taalrevolutie
plaats.
Sinds ik met computers werk gebruik ik voor een 'quote' zowel aan begin als
aan eind het ascii-teken 34 (") omdat op mijn eerste (huis)computer de tilde
ontbrak.
Volgens mij zijn omgekeerde komma's in Nederland uit den boze.
Groetjes,
Hans
--
| Standard disclaimer: The views of this user are strictly his own.
J.R. Brands
ja...@xs4all.nl (Jan Aukes) writes:
>Kan iemand mij vetellen wat de voorgeschreven regels zijn m.b.t. het
Zover ik weet, zijn er geen `voorgeschreven' regels. Een huisstijl van een
organisatie of instelling zouden eventueel het gebruik van deze leestekens
kunnen vastleggen.
Om met de laatste mogelijkheid te beginnen: zo heb ik het geleerd op de lagere
school (met dubbele aanhalingstekens). In drukwerk kom je dit tegenwoordig
(vrijwel) nooit meer tegen, maar zo'n halve eeuw en langer geleden was het de
enig juiste manier in het Nederlands. Ik heb alleen maar voorbeelden gezien met
dubbele aanhalingstekens onder en boven, nooit enkele (hoewel het wel mogelijk
is).
Tegenwoordig zie je in (professioneel) drukwerk verschillende varianten:
enkel:
` ... '
' ... '
> ... <
< ... >
dubbel:
`` ... ''
'' ... ''
>> ... <<
<< ... >>
De laatste twee mogelijkheden onder `enkel' en `dubbel' zijn wat minder
gebruikelijk, maar zijn soms erg bruikbaar of zelfs mooi. Die tekens heten
(enkele en dubbele) guillemets (de enkele zijn slechts zelden beschikbaar).
Wat betreft de keuze voor enkele of dubbele aanhalingstekens: ook dat is een
kwestie van smaak. Meestal wordt de ene soort gebruikt voor citaten en de
andere voor citaten binnen citaten. Veel dubbele aanhalingstekens in een tekst
maken die onrustiger. Ik heb daarom meestal de voorkeur voor enkele
aanhalingstekens voor citaten en dubbele voor de (maar zelden voorkomende)
citaten binnen citaten.
Ik heb ook de voorkeur voor verschillen tussen openings- en
sluitaanhalingstekens (aan- en afhalingstekens). De tweede methode onder
`enkel' wordt tegenwoordig ook in een aantal kranten gebruikt, maar de tweede
methode onder dubbel is niet algemeen aanvaard, dacht ik. (Ik heb het idee dat
die methode een gevolg is door de vele PC's waarbij het teken " symmetrisch en
zowel voor aan- als afhalen gebruikt kan worden.)
Heel sporadisch wordt ook wel een combinatie van guillemets met `gewone'
aanhalingstekens gebruikt (de een voor citaten; de ander voor citaten binnen
citaten).
Merk op dat het voor citaten die uit meer dan een alinea bestaan gebruikelijk
is om het (begin)aanhalingsteken te herhalen aan het begin van een nieuwe
alinea.
Wat betreft de plaatsing van leestekens ten opzichte van aanhalingstekens
hanteer ik de regel: als het er logisch uitziet is het goed. (Bij meer dan een
`logische' mogelijkheid kies ik welke ik de mooier vind.)
In andere talen zijn de mogelijkheden vaak anders dan in het Nederlands.
Groeten,
Jan Brands
Elzo Smid
J.R. Brands wrote:
>
> ja...@xs4all.nl (Jan Aukes) writes:
> >Kan iemand mij vetellen wat de voorgeschreven regels zijn m.b.t. het
> >gebruik van aanhalingstekens? Dubbele of enkele? Omgedraaid of niet?
> >Onderaan beginnen en bovenaan eindigen?
>>>knip<<<
> Tegenwoordig zie je in (professioneel) drukwerk verschillende varianten:
> enkel:
> ` ... '
> ' ... '
> > ... <
> < ... >
> dubbel:
> `` ... ''
> '' ... ''
> >> ... <<
> << ... >>
>>>knip<<<
Als je flink oude boeken uit de kast haalt en ook een paar Duitse
en Franse, dan kom je al deze aanhalingstekens en guillemets
inderdaad tegen.
Gelukkig is er wel een manier, die je bij goede typografen en
ontwerpers het meest tegenkomt. Officieel heet dit het Oxford-
systeem en het is overgenomen vanuit het Engelse taalgebied.
Het gaat zo: enkele aanhalingstekens bovenin, waarbij het aan-
halingteken openen er uitziet als een '6' en de -sluiten als
een '9'.
Onderin beginnen is oud-Nederlands gebruik, maar doen we
niet meer.
Dubbele aanhalingstekens hebben alleen nut, als je twee ver-
schillende aanhalingstekens nodig hebt. bijvoorbeeld relati-
veringen tussen enkele en citaten tussen dubbele tekens.
of bijvoorbeeld een relativering BINNEN een citaat.
Voor de rest: overdaad schaadt.
Elzo Smid
--
The 'Elfstedentocht' explained for non-Dutch:
http://www.elzosmid.nl/est.html
A. van Roggen
Elzo Smid wrote:
>
> Als je flink oude boeken uit de kast haalt en ook een paar Duitse
> en Franse, dan kom je al deze aanhalingstekens en guillemets
> inderdaad tegen.
>
> Gelukkig is er wel een manier, die je bij goede typografen en
> ontwerpers het meest tegenkomt. Officieel heet dit het Oxford-
> systeem en het is overgenomen vanuit het Engelse taalgebied.
> Het gaat zo: enkele aanhalingstekens bovenin, waarbij het aan-
> halingteken openen er uitziet als een '6' en de -sluiten als
> een '9'.
> Onderin beginnen is oud-Nederlands gebruik, maar doen we
> niet meer.
> Dubbele aanhalingstekens hebben alleen nut, als je twee ver-
> schillende aanhalingstekens nodig hebt. bijvoorbeeld relati-
> veringen tussen enkele en citaten tussen dubbele tekens.
> of bijvoorbeeld een relativering BINNEN een citaat.
> Voor de rest: overdaad schaadt.
Ik ben het daar niet helemaal mee eens. Het gebruik, speciaal in
technische text, is om enkele tekens te gebruiken voor klemtoon of
nadrukking van een woord of woorden, zoals in:
de betekenis van 'niet' is niet altijd een ontkenning
terwijl de dubbele tekens alleen gebruikt worden als iemand's text
(gesproken of geschreven) wordt geciteerd:
Het is "To be or not to be" volgens Hamlet.
AvR
Martin Cleaver
Hi Elzo,
In a message of <Tue 14 Jan 1997 00:15> to All (2:280/204.999@fidonet), you
wrote:
ES> Dubbele aanhalingstekens hebben alleen nut, als je twee ver-
ES> schillende aanhalingstekens nodig hebt. bijvoorbeeld relati-
ES> veringen tussen enkele en citaten tussen dubbele tekens.
ES> of bijvoorbeeld een relativering BINNEN een citaat.
ES> Voor de rest: overdaad schaadt.
Lang geen 'relativerende' verschil meer gezien... een citaat is een citaat
(gesproken tekst, titel, nadruk), zowel in het nederlands als het engels, bij
porofessionele zetters en redakteuren, is het enige verschil, citaat en citaat
binnen citaat.
Regards,
Martin Cleaver
(mcle...@artnet.xs4all.nl)
ori
On 16 Jan 1997, Martin Cleaver wrote:
> Date: 16 Jan 97 09:59:57
> From: Martin Cleaver <Martin....@artnet.xs4all.nl>
> Newsgroups: nl.taal
> Subject: Re: Aanhalingstekens
100%,
vrgr&hgrr
On ordinary Followup don't both Followup and Reply, please
Bij typische posting geen e-mail, aub
http://www.xs4all.nl/~rox
_______________
r...@xs4all.nl Het gewin is de hoeksteen van de samenleving.
~~~~~~~~~~~~~~~