Aanmaken
Erwin Leeuwis
'opschieten'. Maak aan! Schiet op! Tenminste, dat is mij (op de Veluwe)
geleerd. Het bleek dat mensen die niet bij mij uit de buurt kwamen, dit
woord niet kenden.
Niets aan de hand, het is dus 'plat' Veluws, dacht ik. Dit werd bevestigd
door het ontbreken van de 'haast maken'-betekenis in de Van Dale.
Maar ik heb laatst een boek in het Afrikaans gelezen en daar kwam 'aanmaken'
een paar keer voor in de betekenis van 'opschieten'. Aangezien Afrikaans én
Nederlands beide uit 17e-eeuws Nederlands zijn ontstaan, vroeg ik me af of
het i.p.v. plat gewoon wat ouderwets is? Heeft iemand het wel eens in een
18e- of 19-eeuwse Nederlandse tekst gevonden?
mvg,
Erwin
---------------------------------
snaaks -- raar, leuk
BBGSNT (Bond ter Bevordering van het Gebruik van Snaaks in de Nederlandse
Taal)
---GT---
wrote:
>Behalve het vuur aanmaken, kun je ook als persoon aanmaken, nl.
>'opschieten'. Maak aan! Schiet op! Tenminste, dat is mij (op de Veluwe)
>geleerd. Het bleek dat mensen die niet bij mij uit de buurt kwamen, dit
>woord niet kenden.
>Niets aan de hand, het is dus 'plat' Veluws, dacht ik. Dit werd bevestigd
>door het ontbreken van de 'haast maken'-betekenis in de Van Dale.
>
In het Drents wordt het ook gebruikt. Dat kan wel eens misverstanden
oplopen als sommige Drenten proberen abn te praten, zoals in volgend
voorbeeld:
Wil je even aanmaken? Want ik kan het eigenlijk niet wachten. Als je
geen rekje kan vinden, moet je maar een knup in het puutje doen.
=
Wil je even opschieten? Ik heb eigenlijk geen tijd meer. Als je geen
elastiekje kan vinden, moet je maar een knoop in het zakje doen.
Guido Reijnders
---GT--- <g.ti...@gmx.net> schreef
>
> Wil je even aanmaken? Want ik kan het eigenlijk niet wachten. Als
je
> geen rekje kan vinden, moet je maar een knup in het puutje doen.
> =
> Wil je even opschieten? Ik heb eigenlijk geen tijd meer. Als je
geen
> elastiekje kan vinden, moet je maar een knoop in het zakje doen.
>
Een elastiekje is in het Drents een rekje? Grappig!
Guido
Frits Zandveld
Erwin Leeuwis <elee...@dds.nl> schreef in berichtnieuws
9kr7gr$99j$1...@dinkel.civ.utwente.nl...
> Behalve het vuur aanmaken, kun je ook als persoon aanmaken, nl.
> 'opschieten'. Maak aan! Schiet op! Tenminste, dat is mij (op de Veluwe)
> geleerd. Het bleek dat mensen die niet bij mij uit de buurt kwamen, dit
> woord niet kenden.
> Niets aan de hand, het is dus 'plat' Veluws, dacht ik. Dit werd bevestigd
> door het ontbreken van de 'haast maken'-betekenis in de Van Dale.
>
> Maar ik heb laatst een boek in het Afrikaans gelezen en daar kwam
'aanmaken'
> een paar keer voor in de betekenis van 'opschieten'. Aangezien Afrikaans
én
> Nederlands beide uit 17e-eeuws Nederlands zijn ontstaan, vroeg ik me af of
> het i.p.v. plat gewoon wat ouderwets is? Heeft iemand het wel eens in een
> 18e- of 19-eeuwse Nederlandse tekst gevonden?
>
Ook niet als import-Fries.
Maar: Frysk wurdboek:
oanmeitsje, v., aanmaken (in voorraad vervaardigen; toebereiden, vermengen;
ontginnen; nieuw land winnen); voortmaken; vastmaken, aankoppelen (van schip
achter sleepboot).
Frits
Eric Schade
oE9c7.372989$XL1.6...@nlnews00.chello.com...
En in NLZ een *rekkertje*. "Plezant"! ;-)
XRutj@s
Michel Martens
15:17:53 GMT in nieuwsgroep nl.taal :
Wordt ook in Vlaanderen wel eens gebruikt.
'Aanmaken' voor 'opschieten' ken ik niet, maar beslist familie daarvan
is het Kempense 'aangaan', dat dan weer 'weggaan' of 'vertrekken'
betekent. "Hoe laat gaan jullie aan? Tien uur? Dat is te laat, de
trein rijdt al om kwart over tien aan". Ik zeg nu Kempens, omdat ik
het rond de kanten van Lier heb leren kennen. Maar misschien bestaat
het ook elders. In Antwerpen zeggen ze dan weer 'doorgaan' voor
'weggaan'. "Komaan mannen, we gon deur".
Groeten,
Michel.
Eric Schade
> "Eric Schade" <Eric....@chello.be> schreef op Wed, 08 Aug 2001
> 15:17:53 GMT in nieuwsgroep nl.taal :
[knip]
> >En in NLZ een *rekkertje*. "Plezant"! ;-)
> >XRutj@s
> >
>
> Wordt ook in Vlaanderen wel eens gebruikt.
Ik bedoelde ook *NLB*.
Dat komt ervan, met dat afko-gegoochel.
XRutj@s
Eric Schade
9ks60u$lk$1...@xs4.xs4all.nl...
[knip]
> In Noord-Brabant (of toch grote delen daarvan) is dat "aanrijden" ook
> bekend. Ik weet nog dat iemand in mijn Nijmeegse studententijd enige
> ontsteltenis veroorzaakte met de uitspraak: "Vanmorgen om kwart voor
> tien ben ik aangereden."
Waaruit moet blijken dat Nijmegen uit Gelderland is verhuisd
naar Noord-Brabant?
XRutj@s
Wim van Os
jmdm., bes. zu einem Mädchen od. einer Frau, anzuknüpfen
Ik ken het woord ook als provocatie. Die betekenis zou streekgebonden kunnen
zijn (Schwäbisch).
Overigens:
sa'lopp 0Adj.; -er, am -(e)sten1 ungezwungen; nachlässig, schlampig; saloppe
Ausdrucksweise, Haltung; er kleidet sich gern salopp [<frz. salope
"schmierig, dreckig"]
Bron: Wahrig, online op
http://www.wissen.de/servlets/de.wissen.outerlinks.SearchServlet?callerid=we
btrade&search=Gatt
Groet: Wim
Der Mensch ist wie eine Blume: heute vor dem Busen, morgen vor dem Besen.
Abraham a Santa Clara, 1644-1709, Wenen
Otto Tuil
> In het Drents wordt het ook gebruikt. Dat kan wel eens misverstanden
> oplopen als sommige Drenten proberen abn te praten, zoals in volgend
> voorbeeld:
>
> Wil je even aanmaken? Want ik kan het eigenlijk niet wachten. Als je
> geen rekje kan vinden, moet je maar een knup in het puutje doen.
In het Gronings ook. Je hoort dat wel vaker dat men probeert om
Groningse zinnen letterlijk wil vertalen naar het Nederlands.
Bovenstaande zin komt dan van: "Wolst eem oanmoaken. Ik kin 't nou nait
wachten. As't gain rekkie vinden kist, dou der den moar ain knubbe in
(de puude)".
Andersom zie je ook veel dialectwoorden verdwijnen door de import van
Nederlandse woorden, die "vertaald" worden naar het Gronings.
Voorbeelden:
geern -> groag = graag
voaren -> rieden = rijden
todde -> padde = pad (kikkerachtig beest)
Otto