wat is een 'dwingel'

leo Koenen

unread,

Jan 6, 1998, 3:00:00 AM1/6/98

to

Iemand vroeg me of ik wist wat een 'dwingel' was. Hij was het woord
ergens tegengekomen, maar kon nergens de betekenis vinden.

Is het een bestaand woord?

Groet,

Leo

Christa van der Ham

unread,

Jan 7, 1998, 3:00:00 AM1/7/98

to

Tue, 06 Jan 1998 23:17:09 GMT schreef leo Koenen:

>Iemand vroeg me of ik wist wat een 'dwingel' was. Hij was het woord
>ergens tegengekomen, maar kon nergens de betekenis vinden.
>
>Is het een bestaand woord?

In een krant of boek gelezen? Verkeerde afbreking van dwingel-
and?

--
Versmacht in haard
(e-mail: 44=4)

Frans E. Boone

unread,

Jan 7, 1998, 3:00:00 AM1/7/98

to

leo Koenen wrote:

> Iemand vroeg me of ik wist wat een 'dwingel' was. Hij was het woord
> ergens tegengekomen, maar kon nergens de betekenis vinden.
>
> Is het een bestaand woord?

Bij mijn weten geen "standaard Nederlands", als je dat met "bestaand"
bedoelt.
Is het geen verkeerd afgebroken dwingeland?

--
Frans Boone

Repelsteeltje

unread,

Jan 8, 1998, 3:00:00 AM1/8/98

to

En Dwingeloo dan?
Waar komt het voorvoegsel
Dwinge vandaan?

Niemand weet, niemand weet dat ik....

leo Koenen

unread,

Jan 8, 1998, 3:00:00 AM1/8/98

to

Een dwingel heeft kennelijk iets met kastelen te maken.
Het stond in ieder geval in de volgende teksten over kastelen:
...
De bouwkundige relicten bestaan onder meer uit de noordmuur van het
hoofdgebouw, restanten van een dwingelpoort, een lange dwingelmuur,
een droge gracht, een trap die toegang verschaft tot een onderaardse
gang alsmede enkele oude restanten van de Kapruintoren en de
Molentoren.
...
De bijzondere cultuurhistorische waarde betreft de ouderdom van de
onderdelen van dit oude kasteelcomplex en het, voor Nederland unieke
feit dat de aanleg een bergslot is die via een dwingel toegankelijk
is.
...

Zijn er kastelenkenners in de zaal?

Groet,

Leo

Geert-Jan van Opdorp

unread,

Jan 9, 1998, 3:00:00 AM1/9/98

to

le...@knoware.nl (leo Koenen) writes:

De tekst staat (ook) op:
http://thok.let.rug.nl/CB/li/val_kas.html

Ik vond daar een plattegrondje:
http://thok.let.rug.nl/CB/li/pics/val_kas3.gif

De dwingel staat daar met pijlen aangegeven. Op grond
van dit plaatje denk ik dat een dwingel een toegang tot een
kasteel of vesting is die niet rechtstreeks is maar die
als een spiraal tussen de muren naar binnen draait.

Geert-Jan

--
Geert-Jan van Opdorp
AI-Engineering
Amsterdam, The Netherlands
ge...@aie.nl

Minne Dijkstra

unread,

Jan 9, 1998, 3:00:00 AM1/9/98

to

On 09 Jan 1998 15:22:47 +0100, Geert-Jan van Opdorp
<ge...@circe.aie.nl> wrote:

>le...@knoware.nl (leo Koenen) writes:
>
>> Een dwingel heeft kennelijk iets met kastelen te maken.
>> Het stond in ieder geval in de volgende teksten over kastelen:
>> ...
>> De bouwkundige relicten bestaan onder meer uit de noordmuur van het
>> hoofdgebouw, restanten van een dwingelpoort, een lange dwingelmuur,
>> een droge gracht, een trap die toegang verschaft tot een onderaardse
>> gang alsmede enkele oude restanten van de Kapruintoren en de
>> Molentoren.
>> ...
>> De bijzondere cultuurhistorische waarde betreft de ouderdom van de

>Geert-Jan van Opdorp
>AI-Engineering
>Amsterdam, The Netherlands
>ge...@aie.nl

Als er sprake is van een lange dwingelmuur dan is dat moeilijk in
verband te brengen met een spiraalvormige trap. Maar is dwingel dan
wellicht een variant van "DWINGER' ?

Dat woord komt weliswaar niet in Van Dale voor maar wel in het Frysk
Wurdboek evenals de variant "DWINGE":

Dwinge(l): zie dwinger

Dwinger: 1) Vuilstortplaats
2) Bastion

Die tweede betekenis slaat ook op vetingwerken. Dwingel zou dan kunnen
zijn of een bastion of (gelet op de lange muur) een deel van de
stadsgracht met bolwerken. In Leeuwarden bestaat bijvoorbeeld nog De
Wissesdwinger, onderdeel van de oude omwalling.

Met vriendelijke groet

Minne Dijkstra <minn...@xs4all.nl>