Wie weet een lijst te vinden van homofonen? Dat zijn woorden die anders
gespeld worden maar hetzelfde klinken.
Voorbeeld:
meid ~ mijt
rauw ~ rouw
Staat er in "Opperlandse taal- en letterkunde" van Battus (Hugo Brandt
Corstius) zo'n lijst?
Ik vraag dit namens Laurie Boucke, schrijfster van The UnDutchables.
http://www.undutchables.com/
Groetjes
Onno Zweers
> Wie weet een lijst te vinden van homofonen? Dat zijn woorden die anders
> gespeld worden maar hetzelfde klinken.
> Staat er in "Opperlandse taal- en letterkunde" van Battus (Hugo Brandt
> Corstius) zo'n lijst?
Openbare Bibliotheek al geprobeerd?
Jos
geil - chijl
>On Mon, 14 May 2001 15:32:50 +0200, "Onno"
><onnoz-zoekt-nog-naarstig-...@xs4all.nl> wrote in
>nl.taal:
>
>>Wie weet een lijst te vinden van homofonen? Dat zijn woorden die anders
>>gespeld worden maar hetzelfde klinken.
>>
>>Voorbeeld:
>>meid ~ mijt
>>rauw ~ rouw
>
>gebeurd ~ gebeurt
>veranderd ~ verandert
>rij ~ rei
>mij ~ mei
>jou ~ jouw
>u ~ uw
>nog ~ noch
>wreed ~ vreet
>word ~ wordt
>vind ~ vindt
>spelt ~ speld
>velt ~ veld
>grote ~ grootte
Inderdaad de lijst is eindeloos. Geen beginnen aan.
Herman.
--
WieKripto: Huumor is hem eigen (6)
> > >Wie weet een lijst te vinden van homofonen? Dat zijn woorden die
anders
> > >gespeld worden maar hetzelfde klinken.
> geil - chijl
Kolere, dat woord bestaat nog écht ook!
--
Paul (sowieso©)
!paul...@kabelfoon.nl
(to reply, remove the '!')
>"Baron VON LEDERHOSEN" <ach...@nog.wat> wrote in message
>news:3b002c9d$0$19670@reader4...
>> <fe...@taaleffect.nlx> wrote in message
>> news:m9a1gt89tgap4u5he...@4ax.com...
>> > On Mon, 14 May 2001 15:32:50 +0200, "Onno"
>> > <onnoz-zoekt-nog-naarstig-...@xs4all.nl>
>wrote in
>> > nl.taal:
>
>> > >Wie weet een lijst te vinden van homofonen? Dat zijn woorden die
>anders
>> > >gespeld worden maar hetzelfde klinken.
>> geil - chijl
>
>Kolere, dat woord bestaat nog écht ook!
Jaja, komt uit het Frans 'colère'.
Hehehe :)
En dat komt weer van "solera", en dat is een ijsje met een oranje
jasje. En als dat gegeten wordt door een stuk met reebruine ogen dan
word ik er bloedjechijl van. Als ze verder niks aanheeft dan.
pe
Alteit choet for un sinfolle baaidrache.
> >> geil - chijl
> >Kolere, dat woord bestaat nog écht ook!
> Jaja, komt uit het Frans 'colčre'.
Nee, joh, slimbo! Chijl, bedoel ik!
(Wist je natuurlijk al wel).
--
Paul (sowiesoŠ)
Ik ken wel chyl, maar geen chijl.
pe
Zie DvD bij het betreffende lemma.
Ik was ook verbaasd dat dat woord in die spelling bestond.
Maar volgens DvD dus wel.
--
Paul (sowieso©)
"Jos van Uden" <n...@thanks.nl>:
> Openbare Bibliotheek al geprobeerd?
Laurie zit voor een deadline en heeft daarom nu geen tijd om zich te
verdiepen in Usenet. Daarom antwoordt ze via mij:
"Ja, I went to the main library in A'dam (Prinsengracht) and the librarian
could not help me at all. She was baffled when I asked her where to find a
list of homonyms or homophones! I tried searching for "homoniem" on the
library computer. The closest match I got was "homomonument," ironically
leading to a book I would have liked to see, but it was checked out, lol.
But nothing for homoniemen. I also looked in several books about the Dutch
language but couldn't find a list. Sigh."
> toorn ~ toren
Ik spreek "toorn" toch echt uit als "torn" en "toren" als "tor@".
> > En als dat gegeten wordt door een stuk met reebruine ogen dan
> >word ik er bloedjechijl van. Als ze verder niks aanheeft dan.
> Weet Hanneke dat?
En: Heeft Hanneke haar EHBO-diploma?
Als jij een dergelijke bloedvormende vochtophoging krijgt van ontklede
reebruine ogen, dan heb je af en toe reanimatie dringend nodig, denk
ik.....
--
Paul (sowiesoŠ)
!paul...@kabelfoon.nl
(to reply, remove the '!')
> --
> Feico
> Wie weet een lijst te vinden van homofonen? Dat zijn woorden die anders
> gespeld worden maar hetzelfde klinken.
Geen lijst, wel een fraai voorbeeld:
Beidt engelen beidt,
Wij offren u ons bêen.
(Uit een 19de eeuws kerklied)
--
Peter
Weet ik dat?
pe
Hanneke is huisarts, en heeft in haar studietijd via een door mij
verzorgde kursus haar EHBO-diploma gehaald. Had ik een vooruitziende
blik of wat?
> > Ik ken wel chyl, maar geen chijl.
>
> Zie DvD bij het betreffende lemma.
> Ik was ook verbaasd dat dat woord in die spelling bestond.
> Maar volgens DvD dus wel.
Al eens een DvD in een boom gezien? Of waar de zon niet schijnt?
> meid ~ mijt
> rauw ~ rouw
baard baart
beid(t) bijt
bid bit
biet bied(t)
bod bot
chic sjiek
crack krek
ei IJ
eiken ijken
eis ijs
ent end
fel vel
flat vlet
gespuid gespuit
held helt
kond kont
lezer laser
leiden/-r lijden/-r
mauw mouw
peil(er) pijl(er)
reed reet
referentie reverentie
reis rijs
rib rip
roux roe
(ge)schud (ge)schut
schud(t) schut
sein zijn
sint zint
speld spelt
steiger stijger
tic tik
top tob
ven fan
versmaad versmaat
vice vieze
vier fier
vijl(en) veil(en)
zei zij
Waarom zou "chijl" niet bestaan Peter?
fel - vel?
flat - vlet?
referentie - reverentie?
sint - zint?
vier - fier?
Misschien sijn dat homofonen waar u fandaan komt, maar bij ons niet :-)
Guido
<knip lijstje homofonen>
> held helt
is dit eigenlijk wel een homofoon ? Er bestaat volgens mij toch wel
degelijk een (subtiel) verschil in uitspraak tussen beide woorden.
Mouseman.
??????????????
--
Paul (sowiesoŠ)
Ik sta geheel verbluft.
En als je nou nog zegt dat *Hanneke* reebruine ogen heeft, dan sta ik
zelfs perplex.
Tja. Wat kan ik zeggen. Er waren ook nog andere kriteria.
DvD kan van mij de boom in, en men kan hem steken "where the sun don't
shine".
Kon niets vinden. Dat ik toch inhaak (pardon), heeft de volgende
reden.
Om 'r achter te komen waarnaar precies Onno op zoek is, heb 'k eerst
's in VD gespiekt (op 't web). En toen trof ik 'n iets andere
omschrijving aan:
ho·mo·´foon (de ~ (m.)) [taal.]
woord dat gelijk is van vorm met een ander woord,
maar niet tot dezelfde woordsoort behoort
[b.v. 'kan' (vaatwerk) en 'kan' (hww.)]
In dit verband kwam ik ook tegen:
ho·mo·´niem (het ~) [taal.]
woord dat gelijk van vorm is als een ander van
dezelfde woordklasse, maar in betekenis daarvan
fundamenteel verschilt, b.v. 'boei' (ijzeren
beugel) en 'boei' (drijvend baken)
Past Onno's omschrijving dan misschien een ander woord?
--
groet,
Mar|c|e|l | (cel bij xs4all punt nl)
-----------------------------------------
Dit berichtje is opgesteld en verzonden met Cyberdog
(... en bereid zónder producten van Micro$oft)
-----------------------------------------
Ik denk dat Onno eigenlijk 'homoniemen' bedoelt.
De definitie die ik vond wijkt af van die hierboven.
Homoniem, gelijkluidend doch in betekenis verschillend,
zoals hart en hard.
Jan
Aha. U maakt poėtisch, beeldend en overdrachtelijk duidelijk dat u het
niet altijd met DvD eens bent.
Genoteerd.
Maar: als een woord in DvD wordt vermeld... dan kun je toch wel stellen
dat dat woord "bestaat', nietwaar?
"DvD ergo sum"?
--
Paul (sowieso©)
OK. Ik ben een beetje perplex dan :-)
---
paul
paul...@kabelfoon.nl
>Dag bewoners van nl.taal,
Ook dag. Lang geleden, wat.
>Wie weet een lijst te vinden van homofonen? Dat zijn woorden die anders
>gespeld worden maar hetzelfde klinken.
>
>Voorbeeld:
>meid ~ mijt
>rauw ~ rouw
>
>Staat er in "Opperlandse taal- en letterkunde" van Battus (Hugo Brandt
>Corstius) zo'n lijst?
- (zowat?) alle dt-fouten;
- in het polderlands (en een stel dialecten): /s/ = /z/; /f/ = /v/;
- opgelet: _niet_ voor alle Nederlandstaligen geldt: /ij/ = /ei/;
- _sommigen_ maken geen onderscheid tussen /u/, /i/ en sjwa -> 'gelukkige';
- _sommigen_ maken geen onderscheid tussen /G/ en /X/; -> 'gelukkige';
- in het Noorden vervaagt de /r/ bij velen tot (haast) onwaarneembaar,
behalve door verlenging van de eraan voorafgaande klinker. Zo worden 'bars'
en 'baas' er (schier) gelijkluidend.
Maw:
- eerst dient nauwkeurig omschreven wat wordt begrepen onder
gelijkluiders; uit bovenstaande zal kunnen blijken dat een en ander sterk
streekafhankelijk is;
- voorts zal, welke omschrijving men ook hanteert, blijken dat de lijst
onuitputtelijk is.
______________________________________________________________________
=Met een platte schop over de stoeptegels=
[...]
Zulke provincialismen heeft het westen natuurlijk ook - ook
westelijk Nederlands is gewestelijk Nederlands - maar die vallen
uitsluitend bewoners van buiten de Randstad op. De auteur Pé
Hawinkels, geboren in Limburg, beschreef een aantal opvallende
verschillen zo:
Ik spreek de /g/ niet uit alsof er iemand met een platte
schop over de stoeptegels schuurt en maak als een beschaafd
mens onderscheid tussen /g/ en /ch/, terwijl er verder in
mijn vocalen wel eens een toonhoogtewisseling wil vigeren die
volgens mij nogal aardig afsteekt bij de betonnen klanken die
elders te beluisteren zijn.
De /ee/ en /oo/ die naar /ei/ en /ou/ neigen, de vervanging van de
zachte /g/ door de harde /ch/ (/cheiven/ 'geven' en /choouchelen/
'goochelen'): ze behoren tot de algemeen aanvaarde norm in het
westen. Alleen overdrijving van beide verschijnselen wordt er niet
aanvaard: ze gaan dan te veel lijken op de 'vulgaire' klanken van
Hollandse stadsdialecten, vooral het Amsterdams.
='Hejlemaal sonjder uksent'=
[...]
Verschillen in uitspraak daarentegen houden niet halt bij de
rijksgrens. De al geconstateerde verandering van de /ee/ en /oo/
in de richting van /ei/ en /ou/, de neiging de stemhebbende mede-
klinkers /z/, /v/ en /g/ stemloos te maken, vooral aan het begin
van een woord (/soon freiselijk chehoor/), beperkt zich tot het
westen van Nederland. Beide verschijnselen komen in Zuid-Neder-
land minder en in Vlaanderen niet voor, al kunnen ze er natuur-
lijk wel geīmiteerd worden.
Twee andere opvallende uitspraakverschillen storen zich even-
min aan de rijksgrens. Ten eerste de met beide lippen uitgespro-
ken ('bilabiale') /w/ in West-Vlaanderen en Zeeland, tegenover de
noordelijke met onderlip en boventanden uitgesproken ('labio-
dentale') /w/. Ten tweede de /r/. De /r/ kan op allerlei manieren
worden uitgesproken, bijvoorbeeld als tongpunt-/r/ en als huig-
/r/. Het verschil is niet alleen afhankelijk van de streek, maar
ook van iemands persoonlijke 'voorkeur'. In het noorden vervaagt
de /r/ bovendien. Het wordt een klinkerachtige /r/ die alleen nog
maar valt waar te nemen, doordat de voorafgaande klinker onder
invloed van de /r/ erg lang is (/bāāh en boos/ 'bar en boos') -
noorderlingen 'brouwen'.
______________________________________________________________________
(uit: "10. Gemengde gevoelens" in Jan W. de Vries e.a., /Het verhaal van een
taal. Negen eeuwen Nederlands/, Amsterdam, (1993) 1995 (5), 316 blz., blz.
(186) 188-189.)
Het in uittreksel aangehaalde uittreksel is ontleend aan: Pé Hawinkels, /Ik
hau van Holland/, 1971, blz. 55.
Hoewel uiteraard niet vrij van gebreken, blijf ik wie geboeid is door en
meer wil vernemen over het Nederlands /Het verhaal van een taal/ (voorts:
/VTNEN/) ten zeerste aanbevelen. Volledige verwijzing: zie VVV.
Groeten,
Bart.
--
"'Ik fin dat de kindru soow mooi prate daaju, hejlemaal sonjder uksent. Maju
ja, de leejukwaCHtu hebbe oowk CHejn uksent.' Die CH schrijf ik in
hoofdletters om het oorpijnigende en langgerekte geschraap bij benadering
aan te geven."
(Geert Van Istendael, /Het Belgisch labyrint/, 1989. (vgl: /VTNEN/, blz.
191))
WZetje.
Voor alle praktische doelen bestaat het woord zelfs dan niet, tenzij
het feitelijk in de taal gebruikt wordt. Nu even allemaal handen
opsteken: wie kende en gebruikte het woord "chijl" voordat het in deze
diskussie opkwam?
Waar staat die boom Willem? Ik heb nog een leeg doosje
waar die frisbee precies in past, en daarin schitterd ook de
zon niet.
Jan
WZetje.
Het begin is al gemaakt, geen eindigen aan?
Er bestaan ook homoniemen met meer
dan twee woorden, die lijst zal niet zo lang zijn.
Begin:
Meid, mijd, mijdt, mijt
Jan
Zoals reeds toegegeven: "Kolere, dat woord bestaat echt"!
Ik kende het dus niet.
Maar ik vind je premisse niet juist: Als ik een woord niet ken, wil dat
niet zeggen dat dat woord dus feitelijk niet bestaat.....dan wil het
alleen maar zeggen dat ik dat woord niet ken.
Hoe is die befaamde verhouding ook al weer?
Dat een kundige taler een actieve woordenschat heeft van 4.000 woorden,
en dat die persoon een passieve woordenschat heeft van 8.000 woorden, en
dat de Nederlandse taal ca. 16.000 woorden telt? Zoiets was het geloof
ik wel....
--
Paul (sowiesoŠ)
>Paul van Oort wrote:
>> Maar: als een woord in DvD wordt vermeld... dan kun je toch wel stellen
>> dat dat woord "bestaat', nietwaar?
>> "DvD ergo sum"?
Het betekent in elk geval dat het woord gelegd mag worden met
Scrabble.
Een woord bestaat zodra het opgeschreven wordt, denk ik.
Tegelijkertijd, op meerdere plekken en door meerdere mensen. En als
een woord bestaat is het onderdeel van taal. Want taal bestaat uit
woorden. Ik zal toch beter moeten nadenken voordat ik dit soort onzin
opschrijf, de volgende keer.
>Voor alle praktische doelen bestaat het woord zelfs dan niet, tenzij
>het feitelijk in de taal gebruikt wordt. Nu even allemaal handen
>opsteken: wie kende en gebruikte het woord "chijl" voordat het in deze
>diskussie opkwam?
Nooit van gehoord.
--
BartD
- D'r ABN is intens -
last (znw) - last (ww lassen)
krijt (znw) - krijt (ww krijten)
rijst (znw) - rijst (ww rijzen)
was (znw) - was (ww zijn)
graaf (znw) - graaf (ww graven)
uitlaten (znw mv) - uitlaten (ww)
staart (znw) - staart (ww staren)
>In dit verband kwam ik ook tegen:
>ho·mo·´niem (het ~) [taal.]
>woord dat gelijk van vorm is als een ander van
>dezelfde woordklasse, maar in betekenis daarvan
>fundamenteel verschilt, b.v. 'boei' (ijzeren
>beugel) en 'boei' (drijvend baken)
Moet het woord dan ook hetzelfde gespeld zijn?
wist (ww weten) - wist (ww wissen)?
gist (ww gisten) - gist (ww gissen)?
>Past Onno's omschrijving dan misschien een ander woord?
Een homofoniem misschien? ;-)
uitrijstrookje - uitreisstrookje
Volgens VD13 is een homoniem (znw) dat wat Onno bedoelt
(hard en hart) en is 'de woordvorm *kater* homoniem' (bn.)
Een homofoon is dus altijd óók een homoniem, maar andersom
alleen als de woordsoort ongelijk is.
Pfff. Nu maar hopen dat dat ook waar is.
Dag vriendelingen,
Helmi,
- Toen de wasvrouw nog waste, wist zij wie ze was en hoe ze de
wissewasjes wiste.
> fel - vel?
> flat - vlet?
> referentie - reverentie?
> sint - zint?
> vier - fier?
>
> Misschien sijn dat homofonen waar u fandaan komt, maar bij ons niet :-)
Tja. Ik heb alleen voor mezelf gesproken.
Alleen als ik hייl netjes wil spreken, maak ik in bovenstaande
gevallen een hoorbaar onderscheid tussen f en v, en tussen s en z.
--
Opa rekent op 'm
> <knip lijstje homofonen>
>
> > held helt
>
> is dit eigenlijk wel een homofoon ? Er bestaat volgens mij toch wel
> degelijk een (subtiel) verschil in uitspraak tussen beide woorden.
Niet bij mij.
Welk verschil maak jij dan?
--
Roept: kom, apen!
Ikke, wat kennen betreft. Geleerd op school, 1e of 2e klas middelbare
school, bij biologie denk: chijlvaten: vaten van klieren (hals, lies?)
naar weetiknietmeer, als ik het goed onthouden heb. Ik heb het woord
onthouden doordat het nogal wat hilariteit wekte in de klas. Op dezelfde
dag dat ik het woord 'chijl' leerde, leerde ik het woord 'geil', maar
naar de betekenis van 'geil' heb ik jarenlang moeten raden.
Ik gebruik het woord 'chijl' vrijwel nooit, omdat in mijn omgeving
hoogst zelden een onderwerp ter sprake komt waarin het zou passen. Maar
of dat nou een criterium is?
Joke
> --
> Roept: kom, apen!
Ja, hier ben ik!
--
Paul (sowiesoŠ moet een OT-grapje kunnen, ook in de nl.taal)
> > > Maar: als een woord in DvD wordt vermeld... dan kun je toch wel
> > > stellen dat dat woord "bestaat', nietwaar?
> > > "DvD ergo sum"?
> > Voor alle praktische doelen bestaat het woord zelfs dan niet, tenzij
> > het feitelijk in de taal gebruikt wordt. Nu even allemaal handen
> > opsteken: wie kende en gebruikte het woord "chijl" voordat het in
deze
> > diskussie opkwam?
> Ikke, wat kennen betreft. Geleerd op school, 1e of 2e klas middelbare
> school, bij biologie denk: chijlvaten: vaten van klieren (hals, lies?)
> naar weetiknietmeer, als ik het goed onthouden heb. Ik heb het woord
> onthouden doordat het nogal wat hilariteit wekte in de klas. Op
dezelfde
> dag dat ik het woord 'chijl' leerde, leerde ik het woord 'geil', maar
> naar de betekenis van 'geil' heb ik jarenlang moeten raden.
Grinnik... ik heb het donkerbruine vermoeden dat de betekenis van de
beide woorden in omgekeerde tijdsvolgorde tot de meeste Nederlanders is
doorgedrongen.
Bij mij wel, in ieder geval.
--
Paul (sowiesoŠ)
| Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> schreef
| > Paul van Oort wrote:
|
| > > Maar: als een woord in DvD wordt vermeld... dan kun je toch wel
| > > stellen dat dat woord "bestaat', nietwaar?
| > > "DvD ergo sum"?
| >
| > Voor alle praktische doelen bestaat het woord zelfs dan niet, tenzij
| > het feitelijk in de taal gebruikt wordt. Nu even allemaal handen
| > opsteken: wie kende en gebruikte het woord "chijl" voordat het in deze
| > diskussie opkwam?
|
| Ikke, wat kennen betreft. Geleerd op school, 1e of 2e klas middelbare
| school, bij biologie denk: chijlvaten: vaten van klieren (hals, lies?)
| naar weetiknietmeer, als ik het goed onthouden heb.
Lymfvaten, zie:
http://bc.leidenuniv.nl/goedgezien/objectbeschrijvingen/object075.htm
-- Kees de Graaf, UMC Utrecht, C.N.d...@azu.nl, +31-30-2506079
"I think, therefore I am paid" - S. Harris
| "Peer Mankpoot" <peer.m...@euronet.nl> wrote in message
| news:tp54gt8b2i0b0rri7...@4ax.com...
| > Mouseman <li...@warpspeed.gov> schreef en/of citeerde op Tue, 15 May
| > 2001 21:24:55 +0200 in <live-E969AF.2...@fb1.euro.net>:
| > --
| > Roept: kom, apen!
|
| Ja, hier ben ik!
| --
| Paul (sowieso\251 moet een OT-grapje kunnen, ook in de nl.taal)
Roep dat maar niet te hard, pot vol uraan!
-- Kees de Graaf, UMC Utrecht, C.N.d...@azu.nl, +31-30-2506079
"I think that I think, therefore I think that I am" -- Ambrose Bierce
> | > Roept: kom, apen!
> | Ja, hier ben ik!
> | Paul (sowieso\251 moet een OT-grapje kunnen, ook in de nl.taal)
> Roep dat maar niet te hard, pot vol uraan!
(Volledig verbluft) Nou ja, zeg! Een anagram maken van mijn eigen
naam....ik was altijd al zo jaloers op Peer enzo, dat hij zoveel leuke
anagrammetjes kon maken... dacht dat dat met mijn naam niet zou lukken,
Leuk! Bedankt!
Weet je d'r toevallig nog meer? (ben er zelf niet zo goed in, merk ik)
--
Pot vol uraan (©)
Paal urn vloot (©)
| "Kees de Graaf" <kgr...@azu.nl> wrote in message
| news:kgraaf.990005805@marsalis...
| > "Paul van Oort" <!paul...@kabelfoon.nl> writes:
| > | "Peer Mankpoot" <peer.m...@euronet.nl> wrote in message
| > | news:tp54gt8b2i0b0rri7...@4ax.com...
| > | > Mouseman <li...@warpspeed.gov> schreef en/of citeerde op Tue, 15
| May
| > | > 2001 21:24:55 +0200 in <live-E969AF.2...@fb1.euro.net>:
|
| > | > Roept: kom, apen!
| > | Ja, hier ben ik!
| > | Paul (sowieso\251 moet een OT-grapje kunnen, ook in de nl.taal)
|
| > Roep dat maar niet te hard, pot vol uraan!
|
| (Volledig verbluft) Nou ja, zeg! Een anagram maken van mijn eigen
| naam....ik was altijd al zo jaloers op Peer enzo, dat hij zoveel leuke
| anagrammetjes kon maken... dacht dat dat met mijn naam niet zou lukken,
| Leuk! Bedankt!
| Weet je d'r toevallig nog meer? (ben er zelf niet zo goed in, merk ik)
<eerlijk>
Ik ook niet, zie: http://ag.arrak.fi/index_en.html
</eerlijk>
-- Kees de Graaf, UMC Utrecht, C.N.d...@azu.nl, +31-30-2506079
"Testers do it over and over." - J. Michael Hammond
Gillen!
Prachtige site.
Bedankt voor de tip!
--
Paul
!paul...@kabelfoon.nl
(to reply, remove the '!')
"Kees de Graaf" <kgr...@azu.nl> wrote in message
news:kgraaf.990010666@marsalis...
Het is natuurlijk moeilijk te omschrijven zonder het te kunnen laten
horen, maar 'helt' klinkt iets korter (kortaf) terwijl 'held' volgens
mij iets melodieuzer klinkt (er zit een soort stijging in de klank).
Hetzelfde soort verschil hoor je bijvoorbeeld ook bij: hij - hei
De naam van het verschijnsel schiet me even niet te binnen, maar in
bijvoorbeeld het Chinees en het Limburgs is het vrij normaal.
Mouseman.
> Weet je d'r toevallig nog meer? (ben er zelf niet zo goed in, merk ik)
Mogelijkheden te over!
paul van oort:
Nu plaat voor
laat voor pun (Nengels voor missing the pun)
voortaan plu
natural vopo (leuk voor internationaal gebruik)
vul aan: Rot op ...
vul porto aan
alt.porno.uva (discussiegroep van Universiteit van Amsterdam)
Nu taalprovo
van ut Parool
vul op o traan
vul 'n aorta op
volop natura
--
Peter
'n Gedachte die Jan hierna toelicht, want 'homoniem' zoals bovenstaand
omschreven verschilt onmiskenbaar van hoe Onno z'n bedoeling
verwoordt.
>De definitie die ik vond wijkt af van die hierboven.
>Homoniem, gelijkluidend doch in betekenis verschillend,
Jan vindt inderdaad een omschrijving van 'homoniem' die anders is dan
die in VD (op 't web), maar een die óók verschilt van hoe Onno z'n
bedoeling verwoordt. Jan vindt "in betekenis verschillend", waar Onno
"anders gespeld" schrijft (vgl boei/boei hiervoor). Over
'gelijkklinkend' bestaat weer wél overeenstemming.
Dat schiet ook niet op. Terug naar VD (op 't web) die zich nogal op de
vlakte houdt, valt nu op, want rept van 'van gelijke vorm' ipv
'gelijkluidend'. Een mogelijke reden hiervoor werd me duidelijk na lezing van Bart Van Stappens inhaak (van die schep met die stoeptegel).
>zoals hart en hard.
Met de gegeven voorbeelden schept VD (op 't web) nog meer verwarring:
valt spelling onder vorm? Geven Jan en Onno dan voorbeelden die niet
homoniem of -foon zijn? Hoe moeten de begrippen homofoon en homoniem
dan wél worden uitgelegd? En welk nut dien(d)en ze eigenlijk?
Ik vermoed dat je het slachtoffer bent van moedwillige woordvervorming
vanwege de leukigheid. Zeker in de biologieboeken stond en staat dat
spul vanaf de ontdekking als chyl of chylus bekend. Ik kan me alleen
nog voorstellen dat je biologieleraar een verneerlandizeringsdrang
had, samen met een studiegenoot die bij van Dale was gaan werken.
Ik geef de tekst even weer van het dokument waarnaar Kees de Graaff
verwees:
75. Het systeem van de ‘melkvaten’
Johan van Horne, Novus ductus chyliferus, nunc primum delineatus,
descriptus et
eruditorum examini expositus. Lugduni Batavorum, e typographeo
Francisci Hackii,
1652. -- (518 F 17)
Johannes van Horne (1621-1670) studeerde
medicijnen te Leiden, waar hij zijn leermeester
Johannes Walaeus bijstond in diens
onderzoekingen
van de bloedsomloop. In 1643 vertrok hij naar
Italië --
waar hij te Padua promoveerde --, Zwitserland,
Frankrijk en Engeland. In 1651 in Leiden
teruggekeerd, vroeg hij aan de curatoren van de
universiteit verlof te mogen doceren. Onmiddellijk werd hij tot
buitengewoon
hoogleraar in de anatomie benoemd en een jaar later, toen hij deze
functie nog
bekleedde (in 1653 werd hij benoemd tot hoogleraar in de anatomie en
chirurgie),
publiceerde hij een afbeelding van de borst- of chylusbuis bij de
mens. Deze was in
1647 door Jean Pecquet beschreven, maar de ligging van de menselijke
borstbuis
was nog niet bekend. Van Horne bestudeerde de gang van de chylus.
Evenals
Aselli (zie nummer 74), geloofde hij, aansluitend bij de Galenische
traditie, dat de
melkachtige vloeistof die zich na voedselopname in de chylvaten
bevond, werd
opgenomen door de lever. Door experimenten op honden kon hij echter
aantonen
dat de ‘chylus’ uiteindelijk direct terechtkwam in het bloed, en wel
via de ‘ductus
chyliferus’. Van Horne had nog geen inzicht in de samenhang van het
chylussysteem met het lymfe- of watervatstelsel.
Op de afbeelding is de borstbuis terug te vinden onder de letters HH
en de
verklaring van de plaat bij deze letters luidt in vertaling: ‘Nieuwe
"chylus"
vervoerende buis door de lengte van de borstkas opstijgend.’
pe
Sinds wanneer wordt de y als ij uitgesproken?
Jij had chijl graag als "CHIEL" utgesproken?
Paul pauloort@kabelfoonl
> Hoe is die befaamde verhouding ook al weer?
> Dat een kundige taler een actieve woordenschat heeft van 4.000 woorden,
> en dat die persoon een passieve woordenschat heeft van 8.000 woorden,
Ligt volgens mij toch een stukje hoger. Of het verschil tussen passief en
actief echt te meten valt, geloof ik niet. Mij hangt bij dat iemand met een
woordenschat van 20.000 redelijk met het Nederlands uit de voeten kan.
> dat de Nederlandse taal ca. 16.000 woorden telt? Zoiets was het geloof
> ik wel....
Beetje zuinig. Ik de DVD staan, meen ik, al een kwart miljoen woorden. En
dat zijn ze echt nog niet allemaal.
Mies
Door die leraar? Vast niet. Of bedoel je dat in het boek 'chijl' stond
om ons te vermaken? In die tijd? Vast niet.
> Zeker in de biologieboeken stond en staat dat
> spul vanaf de ontdekking als chyl of chylus bekend.
Zo zeker is dat niet. Mijn herinnering zegt al anders.
Dat het spul 'chylus' genoemd werd bij de ontdekking geloof ik
onmiddellijk. Maar dat het daarom in het Nederlands 'chyl' ipv 'chijl'
is, moet zijn, valt op zijn minst te betwijfelen. 'Chylus' zal naar ik
aanneem, en trouwens ook blijkt, vernederlandst zijn, compleet met
klankwijziging. Dat dat aanvankelijk 'chyl' geschreven werd, (16-, 17-,
18zoveel) is voordehandliggend, maar bij de vaststelling van de
spellingvoorschriften in de 19e eeuw ('y' wordt 'ij') zal het
ongetwijfeld van 'chyl' in 'chijl' veranderd zijn. Ook in de
biologieboeken.
Joke
Zou het? Zou ik als een van weinigen zo naief zijn geweest? Hm. Ik was
natuurlijk wel een uiterst lief en onschuldig meisje uit een degelijk
preuts gereformeerd gezin....
Joke
Dŕt is het, of een te ambitieuze biologieleraar.
Your choice... :-)
Nee, maar chyl wel.
> > Zeker in de biologieboeken stond en staat dat
> > spul vanaf de ontdekking als chyl of chylus bekend.
>
> Zo zeker is dat niet. Mijn herinnering zegt al anders.
>
> Dat het spul 'chylus' genoemd werd bij de ontdekking geloof ik
> onmiddellijk. Maar dat het daarom in het Nederlands 'chyl' ipv 'chijl'
> is, moet zijn, valt op zijn minst te betwijfelen. 'Chylus' zal naar ik
> aanneem, en trouwens ook blijkt, vernederlandst zijn, compleet met
> klankwijziging.
Ik weet geen enkel ander voorbeeld van een (Grieks leen-)woord waarin 'y' in
'ij' is veranderd...
Of ja, toch: "grijp(vogel)", van "gruphos" o.i.d. maar dat kan ook een
vertaling zijn.
In geval van moedwillige woordvervorming vanwege het "leuke" effekt.
Noem 's een voorbeeld.
Grinnik... ongeveer sinds het woord 'spyker' (van dat op laag water
zoeken, weet je wel?) niet meer als 'spieker' maar als 'spijker' werd
uitgesproken.
Herinneringen zijn bedrieglijk.
> Dat het spul 'chylus' genoemd werd bij de ontdekking geloof ik
> onmiddellijk. Maar dat het daarom in het Nederlands 'chyl' ipv 'chijl'
> is, moet zijn, valt op zijn minst te betwijfelen. 'Chylus' zal naar ik
> aanneem, en trouwens ook blijkt, vernederlandst zijn, compleet met
> klankwijziging. Dat dat aanvankelijk 'chyl' geschreven werd, (16-, 17-,
> 18zoveel) is voordehandliggend, maar bij de vaststelling van de
> spellingvoorschriften in de 19e eeuw ('y' wordt 'ij') zal het
> ongetwijfeld van 'chyl' in 'chijl' veranderd zijn. Ook in de
> biologieboeken.
Ik daag je uit om met een fatsoenlijke vakbron te komen waarin chyl
als chijl staat. Dat biologieboek bijvoorbeeld.
> Ik daag je uit om met een fatsoenlijke vakbron te komen waarin chyl
> als chijl staat. Dat biologieboek bijvoorbeeld.
Vakboeken heb ik niet, maar hier kwam ik 't een aantal keer tegen:
http://www.google.com/search?q=chijl&hl=nl&lr=&safe=off&sa=G&scoring=d
Bijvoorbeeld als afkorting van een chinese naam, en als string in een
nummer. Maar indrdaad ook in de gewenste betekenis, maar dan in een
dichttekst uit 1850 of daaromtrent, samen met alvleeschklier,
ligchaam, by en wy. Hoe oud was die biologieleraar?
Wat bedoel je precies?
Joke
Natuurlijk. Maar mijn herinnering en het feit dat ik het woord als
'chijl' en niet als 'chyl' ken, geeft mij genoeg reden om jouw 'zeker'
in twijfel te trekken. En jouw 'zeker' op zijn beurt geeft mij weer
genoeg reden om mijn herinnering in twijfel te trekken. Ik zou niet
weten waarom, maar een biologieboek kan natuurlijk best afwijken van
gangbare spellingen.
> > [chyl mogelijk onderhevig aan spellingafspraken 19e eeuw]
> >
> Ik daag je uit om met een fatsoenlijke vakbron te komen waarin chyl
> als chijl staat. Dat biologieboek bijvoorbeeld.
Ik ga op zoek naar een schoolbiologieboek.
Joke
Ook ik heb destijds in de lagere school (ook weer enkele tientallen
jaren geleden) het woord 'chijl' geleerd. Zo ook gespeld. We vonden
het een raar woord, maar dan niet omwille van een gelijkenis met
'geil', want die was er bij ons niet (die zachte g weet je). En ik
herinner me nog goed dat de leraar zei dat op een bepaald ogenblik
tijdens het sprijsverteringsproces de chijl verandert in 'chijm'. Ik
vind dit laatste woord niet terug. Is het iemand bekend?
Michel.
Chyl heeft niet direkt spijsvertering te maken. En dan ook nog
"chijm".... dit riekt toch naar verneerlandizeerfanatisme.
In die google referenties zat ook het boek van Te Winkel van 1863: "De
grondbeginselen der Nederlandsche spelling", met daarin de tekst: "De
brouwersknecht kent gijl, de verver konzenielje; de wetenschappelijke man
spreekt van chijl en cochenille; en zoo wisselt de uitspraak der vreemde
woorden telkens af, al naarmate de beschaving van den spreker of de eisch
der omstandigheden medebrengt".
Kijk! Het zijn juist _beschaafde_ mensen die chijl zeggen, Elderson!
-- Kees de Graaf, UMC Utrecht, C.N.d...@azu.nl, +31-30-2506079
"TCP wrappers are almost useless." - daemon9 of Phrack Magazine
Tegelyk met zoo, eisch, en andere vreemdigheden die heden ten dage
niet meer als goed nederlandsch gelden. Wat toen beschaafd was, is nu
gewoon niet meer goed. De huidige status van "konzenielje", daar durf
ik geen uitspraak over te doen.
Heb je gelijk in. Maar zou je willen beweren dat het in 1863 chijl was en
dat dat later in chyl is veranderd? Ik zou eerder het omgekeerde
verwachten (op m'n gevoel dan, want ik heb er geen verstand van).
-- Kees de Graaf, UMC Utrecht, C.N.d...@azu.nl, +31-30-2506079
"If tampering with the United States mail is a federal offense, so is
excitement to riot." - Archie Bunker
Dat schiet op.
Andere woorden waarin, in spelling, 'y' in 'ij' is veranderd zijn
talloos.
Over de toevoeging '(Grieks leen-)':
Ik las ergens (leenwoordenboek?) dat in de wetenschap tot de 19e eeuw de
Griekse woorden werden verlatiniseerd. Grieks kwam via Latijn de
Nederlandse taal binnen. Dat zou betekenen dat een woord, hoewel de
oorsprong Grieks is, een Latijns leenwoorden kan zijn. Of dat in dit
geval, dus voor de 'y', veel uitmaakt, weet ik ook niet.
Een ander voorbeeld van een woord waarin 'y' in 'ij' is veranderd is
tijm (thymus).
Verder, over de toevoeging 'leen-)'
Ik veronderstel, dat een woord dat vanuit de wetenschap in de volkstaal
terechtkomt en ingeburgerd raakt, het onderhevig is aan de
klankwijzigingen die in die taal voorkomen. En de volksmond weet weinig
van oorsprong. Die gaat gewoon schrijven zoals het gezegd wordt:
aanvankelijk chyl of chijl, al naar gelang de pet hangt en later volgens
voorschrift: 'chijl'.
Als nu woordenboeken 'chijl' vermelden, dan vind ik dat een indicatie,
in dit geval, dat het ooit een betrekkelijk alledaags woord was, waarbij
de oorsprong uit het oog verloren is. Te vergelijken met 'gal'.
Joke
Mijn PHTG [1] gevoel zegt dat het als chylus is begonnen in
wetenschappelijke kringen. Die deden destijds alles in het
verlatiniseerd grieks, ook wel bekend als potjeslatijn. Uitwaaierend
vanuit de echte vakidioten zal dat chyl geworden zijn, vooral in
samenstellingen als "chylvaten". De spelling met ij is MI een
tijdelijke modieuze oververneerlandisering, die al vССr 1900 weer
uitgefaseerd was.
Knappe koppen zullen deze volstrekt ongefundeerde PE-PHTG [1]
ongetwijfeld kunnen precizeren, bevestigen, tegenspreken, affakkelen,
onderbouwen.....
[1] Persoonlijk Historisch TaalGevoel
pe
Je hebt denk ik gelijk, maar het maakt voor y / ij niet uit.
> Verder, over de toevoeging 'leen-)'
> Ik veronderstel, dat een woord dat vanuit de wetenschap in de volkstaal
> terechtkomt en ingeburgerd raakt, het onderhevig is aan de
> klankwijzigingen die in die taal voorkomen. En de volksmond weet weinig
> van oorsprong. Die gaat gewoon schrijven zoals het gezegd wordt:
> aanvankelijk chyl of chijl, al naar gelang de pet hangt en later volgens
> voorschrift: 'chijl'.
Akkoord met de redenering, maar dit woord zal de volksmond niet echt
gehaald hebben, daarvoor is het te veel vakgebonden. Tijm (Thijm) is
een veelgebruikte kruiderij, dat ligt MI toch anders. Ik verwacht dus
geen volksmondeffekten voor chyl, wel voor tijm. Voor chyl verwacht ik
eerder literaire effekten, en journalistieke effekten.
Hoe komt het dan in een woordenboek terecht? Eenvoudig. Een bekend
schrijver pikt het op uit een journalistiek vereenvoudigde en
"vertaalde" samenvatting van een wetenschappelijk dokument, gebruikt
het in een gedicht dat toevallig goed aanslaat en dus veel geciteerd
wordt, de literair geschoolde woordenboekredaktie bevat een paar fans,
en vwalla! het lemma is geboren en blijft er tot in lengte van dagen
instaan omdat iemand het durft verwijderen.
pe
| Kees de Graaf wrote:
| >
| > Peter Elderson <elde...@xs4all.nl> writes:
| >
| > | Kees de Graaf wrote:
| > | > Kijk! Het zijn juist _beschaafde_ mensen die chijl zeggen, Elderson!
| > |
| > | Tegelyk met zoo, eisch, en andere vreemdigheden die heden ten dage
| > | niet meer als goed nederlandsch gelden. Wat toen beschaafd was, is nu
| > | gewoon niet meer goed. De huidige status van "konzenielje", daar durf
| > | ik geen uitspraak over te doen.
| >
| > Heb je gelijk in. Maar zou je willen beweren dat het in 1863 chijl was en
| > dat dat later in chyl is veranderd? Ik zou eerder het omgekeerde
| > verwachten (op m'n gevoel dan, want ik heb er geen verstand van).
|
| Mijn PHTG [1] gevoel zegt dat het als chylus is begonnen in
| wetenschappelijke kringen. Die deden destijds alles in het
| verlatiniseerd grieks, ook wel bekend als potjeslatijn. Uitwaaierend
| vanuit de echte vakidioten zal dat chyl geworden zijn, vooral in
| samenstellingen als "chylvaten". De spelling met ij is MI een
| tijdelijke modieuze oververneerlandisering, die al v\363\363r 1900 weer
| uitgefaseerd was.
| Knappe koppen zullen deze volstrekt ongefundeerde PE-PHTG [1]
| ongetwijfeld kunnen precizeren, bevestigen, tegenspreken, affakkelen,
| onderbouwen.....
Het werd in een belendende twijg redelijk bevestigd door Joke de Rover,
maar ik weet niet hoe knap haar kop is... ;-)
-- Kees de Graaf, UMC Utrecht, C.N.d...@azu.nl, +31-30-2506079
"Never trust a computer you can't throw out a window." - S. Wozniak
Klopt.
> Grieks kwam via Latijn de
> > Nederlandse taal binnen. Dat zou betekenen dat een woord, hoewel de
> > oorsprong Grieks is, een Latijns leenwoorden kan zijn. Of dat in dit
> > geval, dus voor de 'y', veel uitmaakt, weet ik ook niet.
In een Grieks leenwoord dat NIET via 't Latijn is binnengekomen zal je geen
'y' vinden.
> > Verder, over de toevoeging 'leen-)'
> > Ik veronderstel, dat een woord dat vanuit de wetenschap in de volkstaal
> > terechtkomt en ingeburgerd raakt, het onderhevig is aan de
> > klankwijzigingen die in die taal voorkomen. En de volksmond weet weinig
> > van oorsprong. Die gaat gewoon schrijven zoals het gezegd wordt:
> > aanvankelijk chyl of chijl, al naar gelang de pet hangt en later volgens
> > voorschrift: 'chijl'.
>
> Akkoord met de redenering, maar dit woord zal de volksmond niet echt
> gehaald hebben, daarvoor is het te veel vakgebonden. Tijm (Thijm) is
> een veelgebruikte kruiderij, dat ligt MI toch anders. Ik verwacht dus
> geen volksmondeffekten voor chyl, wel voor tijm. Voor chyl verwacht ik
> eerder literaire effekten, en journalistieke effekten.
Waarom zouden klankveranderingen zich beperken tot veelgebruikte woorden?
> Hoe komt het dan in een woordenboek terecht? Eenvoudig. Een bekend
> schrijver pikt het op uit een journalistiek vereenvoudigde en
> "vertaalde" samenvatting van een wetenschappelijk dokument, gebruikt
> het in een gedicht dat toevallig goed aanslaat en dus veel geciteerd
> wordt, de literair geschoolde woordenboekredaktie bevat een paar fans,
> en vwalla! het lemma is geboren en blijft er tot in lengte van dagen
> instaan omdat iemand het durft verwijderen.
En omdat de uitspraak ermee overeenkomt.
Modieuze oververnederlandsing van de uitspraak?
Maarre, maarre, maarre:
Als het gebruik was om voor 1900 Griekse woorden via het Latijn te
verbasteren; en vervolgens werden deze verbasterde woorden opgenomen in
het Nederlands... wie kan dan honderd jaar later beweren dat de spelling
van die woorden FOUT is?
Die woorden hebben een natuurlijk evolutie ondergaan en worden nu
geschreven zoals ze worden geschreven.
Of het al dan niet fout is, is niet meer im Frage.... de spelling van
die woorden is momenteel zoals ze is.
Amsterdam wordt toch ook geschreven zoals het wordt geschreven, en toch
niet meer als Amstelredam, of zelfs als Amstelodamum?
Ergo: Chylus = chyl geworden = chijl geworden = goed.
Toch?
Tulp vooraan.
Ik ken het betreffende vakgebied, inklusief de populaire varianten
daaromheen, redelijk goed. Chijl is niet het gebruikelijke woord, men
zal je niet begrijpen als je het zegt of schrijft. In kontekst heb je
kans dat het verband rekonstrueert.
pe
[knip]
> Een ander voorbeeld van een woord waarin 'y' in 'ij' is veranderd is
> tijm (thymus).
ES: Maar het onderliggende verschijnsel is de evolutie
van de uitgebeelde _klank_.
De klinker zal ongeveer als de "ie" van *bier* hebben geklonken.
[knip]
XRutj@s
[knip]
> Ook ik heb destijds in de lagere school (ook weer enkele tientallen
> jaren geleden) het woord 'chijl' geleerd. Zo ook gespeld. We vonden
> het een raar woord, maar dan niet omwille van een gelijkenis met
> 'geil', want die was er bij ons niet (die zachte g weet je).
ES: Wat betreft die gelijkenis: idem dito boven de rivieren
(de harde g weet je).
XRutj@s
Tegenwoordig iig wel. Maar hoe dat vroeger was? Daar kunnen we, zonder
bronnen, alleen maar naar gissen.
Wel denk ik, dat wanneer het werkelijk alleen maar zo vakgebonden was
de -us-uitgang niet verdwenen zou zijn.
> Tijm (Thijm) is
> een veelgebruikte kruiderij, dat ligt MI toch anders. Ik verwacht dus
> geen volksmondeffekten voor chyl, wel voor tijm. Voor chyl verwacht ik
> eerder literaire effekten, en journalistieke effekten.
> Hoe komt het dan in een woordenboek terecht? Eenvoudig. Een bekend
> schrijver pikt het op uit een journalistiek vereenvoudigde en
> "vertaalde" samenvatting van een wetenschappelijk dokument, gebruikt
> het in een gedicht dat toevallig goed aanslaat en dus veel geciteerd
> wordt, literair geschoolde woordenboekredaktie bevat een paar fans,
> en vwalla! het lemma is geboren en blijft er tot in lengte van dagen
> instaan omdat iemand het durft verwijderen.
Het zou kunnen. Er zijn vast gekker dingen gebeurd. Maar waarin zou een
wetenschappelijk dokument 'vertaald' gepubliceerd geweest moeten zijn?
Waarom en voor wie zou dat 'vertaald' geweest zijn?
Ik denk eerder dat er verwarring is ontstaan met een al bestaand woord.
Gijl. Het citaat dat Kees de Graaf gaf, is daarvoor een indicatie:
<citaat>
"het boek van Te Winkel van 1863: "De grondbeginselen der Nederlandsche
spelling", met daarin de tekst: "De brouwersknecht kent gijl, de verver
konzenielje; de wetenschappelijke man spreekt van chijl en cochenille;
en zoo wisselt de uitspraak der vreemde woorden telkens af, al naarmate
de beschaving van den spreker of de eisch der omstandigheden
medebrengt"."
</citaat>
Gijl heeft te maken met gisten van bier. Het lijkt me een alledaags en
oud volksmondwoord. Ter vergelijking: de kok kent tijm, de wetenschapper
spreekt van thymus (woord intact gelaten ivm betekenis) waarbij de kok
het over de plant heeft en de wetenschapper over het orgaan. Ik bedoel
dus, dat het niet zo zeker is, dat in het voorbeeld van Te Winkel de
brouwersknecht en de wetenschappelijke man het wel over hetzelfde
hebben.
Te Winkel was natuurlijk wel veel knapper dan ik.
Joke
1863. Ik vraag me af hoe de uitspraak was. Dat een brouwersknecht een
of ander watertje in een kan een verbasterde naam geeft, daar kan ik
inkomen, maar een wetenschappelijke tekst met chijl erin (tenzij ij
als ie uitgesproken, dan gaat het om een spelafwijking) dat moet ik
nog zien.
pe
Van de voorbeelden tot zover, een lijst van klinkers en medeklinkers
van homofonen. Juist of niet? Er zijn zeker meer voor de lijst.
au ~ ou (rauw ~ rouw)
c ~ k (actie ~ aktie, tic ~ tik)
ei ~ ij (meid ~ mijt, zei ~ zij)
f ~ v (fel ~ vel, referentie ~ reverentie)
g ~ ch (nog ~ noch)
s ~ z (lezer ~ laser; sint ~ zint)
aan het eind van de woorden:
-b ~ -p (rib ~ rip)
-d ~ -t (baard ~ baart)
-oe ~ -oux (roe ~ roux)
Laurie in Colorado
> Soms is er ook de zelfde verwarring
> in het Engels, over wat precies een homoniem (vs. een homofoon) is.
Toch is het niet homoniem _tegenover_ homofoon.
Een homofoon is een homoniem. Zelfde uitspraak, andere spelling. Zoals de
meid-mijt in de onderwerpregel.
Een ander soort homoniem is de homograaf. Zelfde spelling, verschillende
betekenis en uitspraak.
--
Mies
Haal WEG weg in mijn e-mailadres
-8<--
> Van de voorbeelden tot zover, een lijst van klinkers en medeklinkers
> van homofonen. Juist of niet? Er zijn zeker meer voor de lijst.
>
> au ~ ou (rauw ~ rouw)
juist
> c ~ k (actie ~ aktie, tic ~ tik)
juist in genoemde voorbeelden. Voor een e of i is vaak c ~ s. In
samenstelling met h: ch ~ g.
> ei ~ ij (meid ~ mijt, zei ~ zij)
juist
> f ~ v (fel ~ vel, referentie ~ reverentie)
> s ~ z (lezer ~ laser; sint ~ zint)
juist in mijn uitspraak. Echter, veel Nederlandstaligen maken in hun
uitspraak wel onderscheid tussen f en s enerzijds (stemloos) en v en z
anderzijds (stemhebbend).
> g ~ ch (nog ~ noch)
juist, hoewel ik in deze nieuwsgroep heb gelezen dat sommigen een
ondersheid horen/maken tussen g (relatief voorin schrapend) en ch
(relatief achterin).
>
> aan het eind van de woorden:
> -b ~ -p (rib ~ rip)
juist
> -d ~ -t (baard ~ baart)
juist, hoewel iemand in deze nieuwsgroep opmerkte dat er een uitspraak
verschil hoorbaar was tussen helt en held (maar dat verschil zat hem
geloof ik meer in de e van helt/held dan in de t/d).
> -oe ~ -oux (roe ~ roux)
juist
> Laurie in Colorado
Boucke?
--
Peer Mankpoot
Eigenlijk, dacht de olifant, zou ik in een boom moeten klimmen
die zó klein is dat ik er niet uit kan vallen.
Uit: De genezing van de krekel (Toon Tellegen)
"Peer Mankpoot" <peer.m...@euronet.nl> alias Peter Koopman:
> juist in mijn uitspraak. Echter, veel Nederlandstaligen maken in hun
> uitspraak wel onderscheid tussen f en s enerzijds (stemloos) en v en z
> anderzijds (stemhebbend).
Ik doe altijd mijn uiterste best om de Z van Zweers duidelijk uit te
spreken, anders wordt'ie geheid veranderd in de S van Sweers. Wat overigens
niet ongunstig is qua sortering. Zie URL.
http://www.dem.org/het-z-gevoel/
Groetjes
Onno
Schier wanhopig het toetsenbord ranselend, dat 't toch ook niet
beteren kan ... dit-is-du-limmut, te bar voor woorden in welke
betekenis, spelling of uitspraak dan ook!
Zich na een wijle vermannend ... hoog gewaardeerde meelezers, het
duizelt me van -niemen, -fonen en -grafen en van wat ze mogen betekenen (en van welk doel daarmee is gediend, maar dit terzijde). Leest u aub
allen geduldig mee.
Het kenmerk dat hét homoniem (zn, pas op) van dé homofoon (zn)
onderscheidt is uitsluitend woordklasse of -soort; de andere
kenmerken, vorm en betekenis, hebben ze gemeen. Aldus webVD. Slechts
dé homograaf (zn) bekommert zich volgens webVD uitdrukkelijk om
uitspraak en spelling. (Mies, Helmi, zijn jullie d'r ook nog?)
Samengevat zijn deze kenmerken, zegt webVD:
homoniem van gelijke *vorm* en woordklasse, verschil in betekenis
(maar bn: van gelijke klank, verschil in betekenis)
homofoon van gelijke *vorm*, verschil in woordsoort en betekenis
(maar bn: [muziek!] niet meerstemmig)
homograaf van gelijke spelling, verschil in uitspraak ... <punt>
(maar bn: van gelijke spelling ... <punt>)
In een eerder berichtje schreef ik dat webVD zich opvallend op de
vlakte houdt met de omschrijving van zowel hét homonien als dé
homofoon door uitsluitend te reppen van *van gelijke vorm*. Opvallend
omdat noch spelling noch uitspraak als zodanig in die omschrijvingen
wordt genoemd en wellicht <?> als eigenschappen van *vorm* moeten
worden beschouwd </?>. Zo opvallend zelfs, dat de
begripsomschrijvingen niet meteen verduidelijken hoe meid-mijt enz dan
wél moet worden benoemd.
<zucht> Wat uitspraak betreft (be)hoort een ieder de oren te spitsen
na lezing van Bart Van Stappens schrijfsel over die schop en die
stoeptegel. </van opluchting> <grrr> Bij -niem en-foon geeft webVD
trouwens -grafe (bn) voorbeelden (boei/boei resp kan/kan), pas op
níet -grafen (zn) als voorbeeld. </grrr)
Hoe kan de alsmaar groeiende verwarring over -niemen, -fonen en
-grafen een halt worden toegeroepen? Of bijvoorbeeld ('k noem maar
wat), hoe kan het handzame samenvattinkje van kenmerken hierboven
worden aangevuld zodat het meid-mijt enz wel juist kan indelen?
Terzijde. En als jullie de vermoeienis niet kunnen laten, welk
ongetwijfeld hoogstaand en wetenschappelijk doel dien(d)en deze
begrippen?
--
groet,
Mar|c|e|l | (cel bij xs4all punt nl)
-----------------------------------------
Dit berichtje is opgesteld en verzonden met Cyberdog
(... en bereid zónder producten van Micro$oft)
-----------------------------------------
[over homoniemen, -fonen en -grafen]
>Terzijde. En als jullie de vermoeienis niet kunnen laten, welk
>ongetwijfeld hoogstaand en wetenschappelijk doel dien(d)en deze
>begrippen?
Benoemen wat zich onderscheidt.
Huisdieren: poes - hond.
Homoniemen : homofoon - homograaf
Als het afwijkt, willen we het een naam geven. Zo zitten wij in elkaar.
Ik wou ook dat het anders was :-)
Mies
...
> > -d ~ -t (baard ~ baart)
> juist, hoewel iemand in deze nieuwsgroep opmerkte dat er een uitspraak
> verschil hoorbaar was tussen helt en held (maar dat verschil zat hem
> geloof ik meer in de e van helt/held dan in de t/d).
...
Te subtiel voor de meeste buitenlanders op te merken ;-)
> > > Laurie in Colorado
> Boucke?
Ja. Onno heeft mij geholpen met de eerste post in deze draad.
Heeft iemand meer klinkers en medeklikers (met voorbeelden) voor deze lijst:
au ~- ou (rauw ~ rouw)
c ~ k (actie ~ aktie, tic ~ tik)
ei ~- ij (meid ~ mijt, zei ~ zij)
f- ~ v- (fel ~ vel, referentie ~ reverentie)
g ~ ch (nog ~ noch)
s ~ z (lezer ~ laser; sint ~ zint)
aan het eind van de woorden:
-b ~ -p (rib ~ rip)
-d ~ -t (baard ~ baart)
-oe ~ -oux (roe ~ roux)
Laurie
In het Engels wel (en volgens de berichten hier, voor sommigen ook in
het Nederlands). Er is geen overeenstemming tussen de Oxford English
Dictionary, Webster's Second en Webster's Third over "homoniem."
> Een homofoon is een homoniem. Zelfde uitspraak, andere spelling. Zoals de
> meid-mijt in de onderwerpregel.
> Een ander soort homoniem is de homograaf. Zelfde spelling, verschillende
> betekenis en uitspraak.
Akkoord. Dit heb ik ook geleerd.
Laurie
>Samengevat zijn deze kenmerken, zegt webVD:
>homoniem van gelijke *vorm* en woordklasse, verschil in betekenis
> (maar bn: van gelijke klank, verschil in betekenis)
>homofoon van gelijke *vorm*, verschil in woordsoort en betekenis
> (maar bn: [muziek!] niet meerstemmig)
>homograaf van gelijke spelling, verschil in uitspraak ... <punt>
> (maar bn: van gelijke spelling ... <punt>)
Prachtig! De hierboven beschreven begrippen heb ik zorgvuldig bewaard.
Een gelijkaardige discussie nam onlangs plaats in
fr.lettres.langue.francaise.
Met dank,
Didier
> Heeft iemand meer klinkers en medeklikers (met voorbeelden) voor deze lijst:
> au ~- ou (rauw ~ rouw)
> c ~ k (actie ~ aktie, tic ~ tik)
> ei ~- ij (meid ~ mijt, zei ~ zij)
> f- ~ v- (fel ~ vel, referentie ~ reverentie)
> g ~ ch (nog ~ noch)
> s ~ z (lezer ~ laser; sint ~ zint)
> aan het eind van de woorden:
> -b ~ -p (rib ~ rip)
> -d ~ -t (baard ~ baart)
> -oe ~ -oux (roe ~ roux)
-d, -t en -dt is in deze groep al besproken dacht ik
(de meid mijdt de mijt).
De volgende gevallen horen niet in dit lijstje thuis
(bij verzorgde uitspraak wel verschillend):
fel ~ vel, referentie ~ reverentie en sint ~ zint
--
Peter
[knip]
> Achter naast het fietspad.
> 砷n van de bomen hebben ze weggehaald,
> hadden een DvD nodig voor nl.taal.
Staat de DvD al op DVD?
XRutj@s
Staat DVD al in DvD?
Jan
Nee, cd-rom is meer dan voldoende.
> Staat DVD al in DvD?
dvd
de (m.); -’s
1 digital versatile disk
1 a digitale videodisk
Jos
--
nu jan de vos!