Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Bakkeljauw

24 views
Skip to first unread message

Wim van Bemmel

unread,
Feb 12, 2009, 3:17:15 AM2/12/09
to
Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk heeft
katholieke trekjes behouden.
Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,
geserveerd met groenten en morue, stokvis.
Die vis heet in Portugal Bacalao, in Suriname Bakkeljauw, en in Nederland
Kabeljauw, als het vers is. Anders Stokvis.
Bakkeljauw, Bacalao en Kabeljouw lijkt teveel op elkaar om toeval te zijn,
lijkt me.
Hoe is die letterwisseling tot stand gekomen?

--
Groet, salut, Wim.

Fe

unread,
Feb 12, 2009, 3:46:16 AM2/12/09
to
Wim van Bemmel schreef:

> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis.

Hollen dan, want ik loop een dagje achter. Moet nodig de leng afkeren.

--
'n Leng afkeren

Wim van Bemmel

unread,
Feb 12, 2009, 4:04:02 AM2/12/09
to
On Thu, 12 Feb 2009 09:46:16 +0100, Fe wrote:

> Wim van Bemmel schreef:
>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis.
>
> Hollen dan, want ik loop een dagje achter. Moet nodig de leng afkeren.

Aha, nu je het zegt, mijn scherm zegt Donderdag.. Dat zal dan wel zo zijn.
Dat krijg je van vroeg opstaan...

--
Groet, salut, Wim.

h@wig

unread,
Feb 12, 2009, 4:22:12 AM2/12/09
to

Ik geef je de site waar het Ned.Etymologisch Woordenboek van De Vries
op staat. Kijk onder Taallinks en in het wb op blz.293
http://sites.google.com/site/synonieten/links
Ik krijg het niet gekopieerd, anders had ik dat wel gedaan.

Daar lees je dat die wisseling plaats moet hebben gevonden o.i.v. het
Franse chabot of cabot, afkomstig van het Latijnse caput, dat dikkop
betekent. Tot in de 16de eeuw sprak men in Nederland ook nog van
bakeljauw/bakelauw.

Lekker, met een gebakken uitje en mosterdsaus:)

Dirk T. Verbeek

unread,
Feb 12, 2009, 4:47:18 AM2/12/09
to
h@wig schreef:

De Etymologische van Dale noemt als eerste vermelding een tekst uit
Vlaanderen van 1163 met de verlatijnste vorm cabellauwus.
Calb(b)eliau wordt in 1272 genoteerd.

Caput (kop) zou mogelijk de bron van het gasconse kabiljak kunnen zijn
maar van Dale vindt dat chronologisch twijfelachtig.

En stelt tenslotte dat de romaanse vormen aan het Nederlands ontleend zijn.

Fe

unread,
Feb 12, 2009, 4:58:16 AM2/12/09
to
h@wig schreef:


Kunt u deze redenering volgen, kan ik hem volgen, maar ik kan hem niet
volgen. Whatever. Maar die site is een goudmijntje voor een
raadseltjesmaker die raadseltjes maakt die zo simpel zijn dat niemand ze
kan oplossen. Heerlijk. Lijsten van planten, namen... je kunt je lol op.

Ik denk trouwens dat ik op 1 april eens naar een tuincentrum ga en ga
vragen naar een boterbloem. En ze dan steeds terugsturen, omdat: "_dat_
natuurlijk geen boterbloem is!"


boterbloem Akkerboterbloem Ranunculus arvensis L.
boterbloem Bosanemoon Anemone nemorosa L.
boterbloem Boterbloem Ranunculus L.
boterbloem Donderkruid Inula conyzae (Griesselich) Meikle
boterbloem Dotterbloem Caltha palustris L.
boterbloem Egelboterbloem Ranunculus flammula L.
boterbloem Fijne waterranonkel Ranunculus aquatilis L.
boterbloem Gele anemoon Anemone ranunculoides L.
boterbloem Gele kamille Anthemis tinctoria L.
boterbloem Gele plomp Nuphar lutea (L.) Sm.
boterbloem Gewone melkdistel Sonchus oleraceus L.
boterbloem Gewone paardenbloem Taraxacum officinale Wiggers s.s
boterbloem Grote boterbloem Ranunculus lingua L.
boterbloem Gulden sleutelbloem Primula veris L.
boterbloem Kaal knopkruid Galinsoga parviflora Cav.
boterbloem Klaverzuring Oxalis L.
boterbloem Korenbloem Centaurea cyanus L.
boterbloem Kruipende boterbloem Ranunculus repens L.
boterbloem Madeliefje Bellis perennis L.
boterbloem Margriet Leucanthemum vulgare Lamk.
boterbloem Pinksterbloem Cardamine pratensis L.
boterbloem Primula Primula L.
boterbloem Scherpe boterbloem Ranunculus acris L.
boterbloem Sleutelbloem, gekweekt Primula L.
boterbloem Speenkruid Ranunculus ficaria L. subsp. La
boterbloem Stinkende gouwe Chelidonium majus L.
boterbloem Witte waterlelie Nymphaea alba L.
boterbloem Zilverschoon Potentilla anserina L.

--
'n Leng afkeren

bp127

unread,
Feb 12, 2009, 5:03:20 AM2/12/09
to

dVdT acht het daarnaast twijfelachtig dat het via bak-kab metathesis
via het Spaans uit het Baskische 'bakallao' zou komen, aangezien het
Spaanse 'bacalao' pas in de 16e eeuw is genoteerd.

Piet Beertema

unread,
Feb 12, 2009, 5:35:15 AM2/12/09
to
"h@wig" wrote:

> Wim van Bemmel wrote:
> > Bakkeljauw, Bacalao en Kabeljouw lijkt teveel op elkaar om toeval
> > te zijn, lijkt me.
> > Hoe is die letterwisseling tot stand gekomen?
>
> Ik geef je de site waar het Ned.Etymologisch Woordenboek van
> De Vries op staat.
> Daar lees je dat die wisseling plaats moet hebben gevonden o.i.v.
> het Franse chabot of cabot, afkomstig van het Latijnse caput, dat
> dikkop betekent.

"caput" heeft in dit verband slechts de betekenis "kop",
zonder kwalificatie.

> Tot in de 16de eeuw sprak men in Nederland ook nog van
> bakeljauw/bakelauw.

Interessant is wat het WNT zegt:
KABELJAUW
...
Gelijkbet. BAKELJAUW (BAKELAUW) is omstreeks het begin van de
17de eeuw ontleend aan bask. bakallao, kabeljauw, dat — met
eene in 't Baskisch gewone consonant-omzetting — zelf te voren
aan mnl.-mnd. kabel(j)auw zal zijn ontleend.
...
De etymologie van kabeljauw is nog niet met zekerheid aangewezen;
men heeft het uit het Russisch willen verklaren en het woord zou
dan eigenlijk stokvisch beteekenen.
...
BAKELJAUW (BAKELAUW), door onze Groenlandvaarders van de Baskische
kabeljauwvisschers overgenomen als naam voor de visch die bij
Terre Neuve of Newfoundland en daaromtrent werd gevangen, in
onderscheiding van de kabeljauw welke onze visschers in de Noordzee
enz. plachten te vangen.
In 't Engelsch komt baccalao reeds in 't midden van de 16de eeuw
voor; volgens N. E. D. I, 607 b hielden de 16de eeuwsche zeevaarders
het woord voor de op Newfoundland of op het naburige vasteland
inheemsche benaming van den visch.
Opmerkelijk is hier de discrepantie tussen "omstreeks het
begin van de 17de eeuw" en "de 16de eeuwsche zeevaarders".

-p

peer mankpoot

unread,
Feb 12, 2009, 6:54:30 AM2/12/09
to
h@wig schreef/citeerde op Thu, 12 Feb 2009 01:22:12 -0800 (PST):

> > Bakkeljauw, Bacalao en Kabeljouw lijkt teveel op elkaar om toeval te zijn,
> > lijkt me.
> > Hoe is die letterwisseling tot stand gekomen?
>
> Ik geef je de site waar het Ned.Etymologisch Woordenboek van De Vries
> op staat. Kijk onder Taallinks en in het wb op blz.293
> http://sites.google.com/site/synonieten/links
> Ik krijg het niet gekopieerd, anders had ik dat wel gedaan.

kabeljauw znw. m., mnl. cabbeliau, cabeljau, cablau m., Teuth.
cabliauwe, mnd. kabelow, kabbelauw, kaplaw. Reeds in de 12de eeuw komt
in de Nederlanden de lat. vorm cabellauwus voor. - Uit het nnl. of
nnd. > nhd. kabeljau, kabliau, de. kabliau, zw. kabeljo, fra.
cabillaud, misschien ook ne. cabilliau, cabeliau (sedert 1696, vgl.
Bense 33).
- Daarnaast staat ouder-nnl bakeljauw, bakelauw dat in de 16de eeuw
opnieuw uit bask. bakallao of spa. bacallao overgenomen is.
Daar de Basken reeds vroeg deze vis bij New-Foundland visten, dacht
men aan een herkomst uit bask. bakallao (Uhlenbeck Ts. 11, 1892, 225).
Maar dit is zelf een ontlening uit het spa. A. Kluyver, Med. AW
Amsterdam afd. lett. 63, A, Nr. voert dit terug op een mlat.
*baccallanus een vorm naast *baccallaris, naam voor een geestelijke,
later overgedragen op de vis (zoals ook de namen abadejo en curadillo
voor dezelfde vis). De omzetting tot kabeljauw zou geschied kunnen
zijn onder invloed van namen als fra. chabol of cabol, een afl. van
lat. caput, dat de vis als 'dikkop' aanduidt.

Fe

unread,
Feb 12, 2009, 8:14:34 AM2/12/09
to
"peer mankpoot" <peer.m...@gmail.com> schreef in bericht
news:8338p4d9j77qi9800...@4ax.com...

Kabeljauw bestaat sinds de 12e eeuw in de Nederlanden. De rest van de uitleg
betreft bakkeljauw en dan praten we over een eeuwtje of wat later. En dan
zou kabeljauw van bakeljauw komen? Ik denk eerder andersom, if so. Het lijkt
me gewoon weer een voorbeeld van overeenkomsten zien en er een verklaring
bij gaan fantaseren.

--
Ralf Negennek

bp127

unread,
Feb 12, 2009, 9:38:00 AM2/12/09
to
On 12 feb, 14:14, "Fe" <n...@ja.invalid.poterdorienogesaantoezeg>
wrote:
> "peer mankpoot" <peer.mankp...@gmail.com> schreef in berichtnews:8338p4d9j77qi9800...@4ax.com...

Zoals ik al zei, de oorsprong van kabeljauw ligt in het Latijn, de
oorsprong van bakkeljauw in het Baskisch.

Piet Beertema

unread,
Feb 12, 2009, 10:55:52 AM2/12/09
to
bp127 wrote:
> Fe wrote:

> > peer mankpoot wrote:
> > > kabeljauw znw. m., mnl. cabbeliau, cabeljau, cablau m., Teuth.
> > > cabliauwe, mnd. kabelow, kabbelauw, kaplaw. Reeds in de 12de eeuw
> > > komt in de Nederlanden de lat. vorm cabellauwus voor.
> > > ...

> > > De omzetting tot kabeljauw zou geschied kunnen zijn onder invloed
> > > van namen als fra. chabol of cabol, een afl. van lat. caput, dat
> > > de vis als 'dikkop' aanduidt.
> >
> > Het lijkt me gewoon weer een voorbeeld van overeenkomsten zien en
> > er een verklaring bij gaan fantaseren.
>
> Zoals ik al zei

Waar?

> de oorsprong van kabeljauw ligt in het Latijn

Waaruit blijkt dat?

Dat er een verlatijnst/potjeslatijn woord "cabellauwus" voorkwam
impliceert volstrekt niet dat dan de oorsprong in het Latijn ligt.

Dat de omzetting geschied *zou kunnen zijn* onder invloed van een
Frans woord dat afgeleid zou zijn van een Latijns woord dat niet
meer dan "kop" aanduidt impliceert al evenmin een *oorsprong* in
het Latijn.

-p

h@wig

unread,
Feb 12, 2009, 11:12:56 AM2/12/09
to
bp127 :
> "Fe":


Ik lees in de url (bedankt Peer Mankpoot) toch echt dat het Baskische
bakkalao zelf weer een ontlening is uit het Spaanse abadejo.


Simon Brouwer

unread,
Feb 12, 2009, 3:28:40 PM2/12/09
to
Wim van Bemmel schreef:

> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk heeft
> katholieke trekjes behouden.
> Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,
> geserveerd met groenten en morue, stokvis.
> Die vis heet in Portugal Bacalao,

bacalhau

--
Vriendelijke groet,
Simon Brouwer.

| http://nl.openoffice.org | http://www.opentaal.org |

Wim van Bemmel

unread,
Feb 12, 2009, 3:35:11 PM2/12/09
to
On Thu, 12 Feb 2009 21:28:40 +0100, Simon Brouwer wrote:

> Wim van Bemmel schreef:
>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk
>> heeft katholieke trekjes behouden.
>> Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,
>> geserveerd met groenten en morue, stokvis. Die vis heet in Portugal
>> Bacalao,
>
> bacalhau

O ja ?

--
Groet, salut, Wim.

P@ndabear, eats shoots and leaves

unread,
Feb 12, 2009, 4:01:22 PM2/12/09
to

Gek, mijn scherm zegt donderdag.
--
--

P@ndabear, eats shoots and leaves
Effe tijd over? http://artsandlettersdaily.com/

Simon Brouwer

unread,
Feb 12, 2009, 5:02:32 PM2/12/09
to
Wim van Bemmel schreef:

É verdade.

Zie bijv.
http://www.golisbon.com/food/dictionary/index.html?letter=b&lang=p

Maarten van Tilburg

unread,
Feb 12, 2009, 8:24:03 PM2/12/09
to

Ja, sterker nog: bacalhão

Ik had die vraag eerder gesteld, over kabeljouw/bakkeljouw.

We zijn er nog niet uit, zo te zien, maar als je het mij vraagt lijkt
het toch dat de verschijningsvorm bacelhau (etc.) in latijnssprekende
landen de gewone vorm is (inclusief in dit geval Suriname, maar dat
grenst aan Brazilie) en dat het dan bijna uitsluitend over de
gedroogde vis gaat. Wat wij stokvis noemen dus.
Of kabeljauw (voor de verse vis dus) een Nederlandse uitzondering is
weet ik niet, misschien moeten we vergelijken wat het in het Duits/
Deens/Noors/Zweeds is (ik weet dat niet, maar het valt vast op te
zoeken).
Het lijkt een verwisseling, inderdaad.


Wim van Bemmel

unread,
Feb 12, 2009, 10:13:06 PM2/12/09
to
On Thu, 12 Feb 2009 22:01:22 +0100, P@ndabear, eats shoots and leaves
wrote:

> Wim van Bemmel wrote:
>> On Thu, 12 Feb 2009 09:46:16 +0100, Fe wrote:
>>
>>> Wim van Bemmel schreef:
>>>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis.
>>>
>>> Hollen dan, want ik loop een dagje achter. Moet nodig de leng afkeren.
>>
>> Aha, nu je het zegt, mijn scherm zegt Donderdag.. Dat zal dan wel zo
>> zijn. Dat krijg je van vroeg opstaan...
>
> Gek, mijn scherm zegt donderdag.

Om precies te zijn zei mijn scherm Thu, dat staat meen ik voor Thursday.
Nu zegt het Fri. Het is dan ook een Pan scherm, onder Linux.

--
Groet, salut, Wim.

Wim van Bemmel

unread,
Feb 12, 2009, 10:20:52 PM2/12/09
to
On Thu, 12 Feb 2009 23:02:32 +0100, Simon Brouwer wrote:

> Wim van Bemmel schreef:
>> On Thu, 12 Feb 2009 21:28:40 +0100, Simon Brouwer wrote:
>>
>>> Wim van Bemmel schreef:
>>>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk
>>>> heeft katholieke trekjes behouden.
>>>> Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,
>>>> geserveerd met groenten en morue, stokvis. Die vis heet in Portugal
>>>> Bacalao,
>>> bacalhau
>>
>> O ja ?
>
> É verdade.
>
> Zie bijv.
> http://www.golisbon.com/food/dictionary/index.html?letter=b&lang=p

Dank Simon, ik heb een boek of wat uit de kast gepakt, en inderdaad
bacalao staat daarin als Spaans vermeld. In Catalonië heet het bacallá. Ik
kom te weinig in Portugal om die taal te kunnen spreken. Lezen wil met wat
moeite nog wel een beetje lukken, voorzover niet ingewikklder dan een
menukaart. Het verschil tussen balalhau en bacalao was me net teveel...

--
Groet, salut, Wim.

Peter Alaca

unread,
Feb 13, 2009, 3:27:31 AM2/13/09
to

Scientific name: Gadus morhua
English: Cod, Atlantic
Japanese: Tara
Swedish: Torsk
French: Cabillaud
Dutch: Kabeljauw
German: Kabeljau
Spanish: Bacalao
Italian: Merluzzo bianco
Danish: Torsk
Norwegian: Torsk/skrei
Russian: Treska


h@wig

unread,
Feb 13, 2009, 3:37:51 AM2/13/09
to
Maarten schreef :

> On 12 feb, 18:35, Wim van Bemmel <w...@verweg.fr.invalid> wrote:
>> On Thu, 12 Feb 2009 21:28:40 +0100, Simon Brouwer wrote:
>>> Wim van Bemmel schreef:
>>>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk
>>>> heeft katholieke trekjes behouden.
>>>> Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,
>>>> geserveerd met groenten en morue, stokvis. Die vis heet in Portugal
>>>> Bacalao,

>>> bacalhau

>> O ja ?

> Ja, sterker nog: bacalhão

> Ik had die vraag eerder gesteld, over kabeljouw/bakkeljouw.

kabeltouw/bakkeltouw: vis waarover men zit te bakkeleien/touw te
trekken

Piet Beertema

unread,
Feb 13, 2009, 4:15:34 AM2/13/09
to
Wim van Bemmel wrote:
> >> Aha, nu je het zegt, mijn scherm zegt Donderdag.
> >
> > Gek, mijn scherm zegt donderdag.
>
> Om precies te zijn zei mijn scherm Thu

Mijn scherm zegt niks. Da's wel zo rustig.

-p

Ruud Harmsen

unread,
Feb 13, 2009, 4:26:18 AM2/13/09
to
Thu, 12 Feb 2009 23:02:32 +0100: Simon Brouwer <simon...@xs4all.nl>:
in nl.taal:

>Wim van Bemmel schreef:
>> On Thu, 12 Feb 2009 21:28:40 +0100, Simon Brouwer wrote:
>>
>>> Wim van Bemmel schreef:
>>>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk
>>>> heeft katholieke trekjes behouden.
>>>> Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,
>>>> geserveerd met groenten en morue, stokvis. Die vis heet in Portugal
>>>> Bacalao,
>>> bacalhau
>>
>> O ja ?
>
>É verdade.
>
>Zie bijv.
>http://www.golisbon.com/food/dictionary/index.html?letter=b&lang=p

Klopt. Ook in dit online woordenboek http://www.infopedia.pt van Porto
Editora. Op de aanvraag 'bacalao' is de reactie:
===
A palavra inserida não foi encontrada. A listagem seguinte apresenta
as palavras mais próximas.
bacalhau
/===

(Het ingevulde woord werd niet gevonden. In onderstaande lijst ziet u
de woorden die er het dichtste bij komen:
bacalhau

Er daar staat vervolgens:
===
ICTIOLOGIA peixe teleósteo da família dos Gadídeos, abundante nos
mares do Norte, utilizado frequentemente na alimentação, em certos
países, depois de seco e salgado
[...]
(Do neerl. cabbeliau, «id.»)
/===
--
Ruud Harmsen, http://rudhar.com

Ruud Harmsen

unread,
Feb 13, 2009, 4:27:35 AM2/13/09
to
Thu, 12 Feb 2009 17:24:03 -0800 (PST): Maarten van Tilburg
<mtil...@planet.nl>: in nl.taal:

>On 12 feb, 18:35, Wim van Bemmel <w...@verweg.fr.invalid> wrote:
>> On Thu, 12 Feb 2009 21:28:40 +0100, Simon Brouwer wrote:
>> > Wim van Bemmel schreef:
>> >> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk
>> >> heeft katholieke trekjes behouden.
>> >> Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,
>> >> geserveerd met groenten en morue, stokvis. Die vis heet in Portugal
>> >> Bacalao,
>>
>> > bacalhau
>>
>> O ja ?
>>
>
>Ja, sterker nog: bacalhão

Nee. Porto Editora meldt daarop:


===
A palavra inserida não foi encontrada. A listagem seguinte apresenta
as palavras mais próximas.
bacalhau

bacalhuço
bagalhão
bambalhão
batalhão

Resultado: 5 entradas

Wim van Bemmel

unread,
Feb 13, 2009, 5:18:52 AM2/13/09
to

Daar staat ook "abundante"... dat is ook achterhaald :-((

--
Groet, salut, Wim.

Wim van Bemmel

unread,
Feb 13, 2009, 5:21:38 AM2/13/09
to

Dit gaat voorbij aan de verschillende benamingen voor verse kabeljauw, en
stokvis.

--
Groet, salut, Wim.

Peter Alaca

unread,
Feb 13, 2009, 6:09:30 AM2/13/09
to
Wim van Bemmel <w...@verweg.fr.invalid> 13/02/2009 11:21 wrote:
> On Fri, 13 Feb 2009 09:27:31 +0100, Peter Alaca wrote:
>
>> Maarten van Tilburg <mtil...@planet.nl> 13/02/2009 02:24 wrote:
>>> On 12 feb, 18:35, Wim van Bemmel <w...@verweg.fr.invalid> wrote:
>>>> On Thu, 12 Feb 2009 21:28:40 +0100, Simon Brouwer wrote:
>>>>> Wim van Bemmel schreef:
>>>>>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk
>>>>>> heeft katholieke trekjes behouden.
>>>>>> Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,

>>>>>> geserveerd met groenten en morue, stokvis. Die vis heet in Portugal
>>>>>> Bacalao,
>>>>> bacalhau
>>>> O ja ?
>>>>
>>>>
>>> Ja, sterker nog: bacalhão

>>>
>>> Ik had die vraag eerder gesteld, over kabeljouw/bakkeljouw.
>>>
>>> We zijn er nog niet uit, zo te zien, maar als je het mij vraagt lijkt
>>> het toch dat de verschijningsvorm bacelhau (etc.) in latijnssprekende
>>> landen de gewone vorm is (inclusief in dit geval Suriname, maar dat
>>> grenst aan Brazilie) en dat het dan bijna uitsluitend over de gedroogde
>>> vis gaat. Wat wij stokvis noemen dus. Of kabeljauw (voor de verse vis
>>> dus) een Nederlandse uitzondering is weet ik niet, misschien moeten we
>>> vergelijken wat het in het Duits/ Deens/Noors/Zweeds is (ik weet dat
>>> niet, maar het valt vast op te zoeken).
>>> Het lijkt een verwisseling, inderdaad.

>> Scientific name: Gadus morhua
>> English: Cod, Atlantic
>> Japanese: Tara
>> Swedish: Torsk
>> French: Cabillaud
>> Dutch: Kabeljauw
>> German: Kabeljau
>> Spanish: Bacalao
>> Italian: Merluzzo bianco
>> Danish: Torsk
>> Norwegian: Torsk/skrei
>> Russian: Treska

> Dit gaat voorbij aan de verschillende benamingen voor verse kabeljauw, en
> stokvis.
>


Stokvis is moeilijker te vinden
Duits: Stockfisch
Spaans: bacalao
Engels: stockfish
Zweeds: Torrfisk
Italiaans: Stoccafisso

Overigens is stokvis niet alleen kabeljauw.
Ik kan mij trouwens niet voorstellen dat vers en gedroogd
in het Spaans hetzelfde genoemd wordt.


Peter Alaca

unread,
Feb 13, 2009, 6:26:35 AM2/13/09
to
Wim van Bemmel <w...@verweg.fr.invalid> 12/02/2009 09:17 wrote:
> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk heeft
> katholieke trekjes behouden.
> Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,
> geserveerd met groenten en morue, stokvis.
> Die vis heet in Portugal Bacalao, in Suriname Bakkeljauw, en in Nederland
> Kabeljauw, als het vers is. Anders Stokvis.
> Bakkeljauw, Bacalao en Kabeljouw lijkt teveel op elkaar om toeval te zijn,
> lijkt me.
> Hoe is die letterwisseling tot stand gekomen?
>

Twee besprekingen

http://www.vliz.be/docs/groterede/GR13_zeewoorden.pdf
http://heuijerjans.blogspot.com/2005/12/kabeljauw-vs-bacalhau.html

Peter Alaca

unread,
Feb 13, 2009, 7:07:36 AM2/13/09
to

C.C. Uhlenbeck (1892) Kabeljauw
Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde.
Jaargang 11 pp 225-228
http://www.dbnl.org/tekst/_tij003189201_01/_tij003189201_01_0030.htm#30

h@wig

unread,
Feb 13, 2009, 7:45:36 AM2/13/09
to
Peter Alaca wrote:
> Wim van Bemmel wrote:
> > Peter Alaca wrote:

> >> Maarten van Tilburg wrote:
> >>> Wim van Bemmel wrote:
> >>>> Simon Brouwer wrote:
> >>>>> Wim van Bemmel schreef:
> >>>>>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk
> >>>>>> heeft katholieke trekjes behouden.
> >>>>>> Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,

> >>>>>> geserveerd met groenten en morue, stokvis. Die vis heet in Portugal
> >>>>>> Bacalao,
> >>>>> bacalhau
> >>>> O ja ?
> >>> Ja, sterker nog: bacalhão

> >>> Ik had die vraag eerder gesteld, over kabeljouw/bakkeljouw.
> >>> We zijn er nog niet uit, zo te zien, maar als je het mij vraagt lijkt
> >>> het toch dat de verschijningsvorm bacelhau (etc.) in latijnssprekende
> >>> landen de gewone vorm is (inclusief in dit geval Suriname, maar dat
> >>> grenst aan Brazilie) en dat het dan bijna uitsluitend over de gedroogde
> >>> vis gaat. Wat wij stokvis noemen dus. Of kabeljauw (voor de verse vis
> >>> dus) een Nederlandse uitzondering is weet ik niet, misschien moeten we
> >>> vergelijken wat het in het Duits/ Deens/Noors/Zweeds is (ik weet dat
> >>> niet, maar het valt vast op te zoeken).
> >>> Het lijkt een verwisseling, inderdaad.
> >> Scientific name: Gadus morhua
> >> English: Cod, Atlantic
> >> Japanese: Tara
> >> Swedish: Torsk
> >> French: Cabillaud
> >> Dutch: Kabeljauw
> >> German: Kabeljau
> >> Spanish: Bacalao
> >> Italian: Merluzzo bianco
> >> Danish: Torsk
> >> Norwegian: Torsk/skrei
> >> Russian: Treska
> > Dit gaat voorbij aan de verschillende benamingen voor verse kabeljauw, en
> > stokvis.
[knip]

> Overigens is stokvis niet alleen kabeljauw.

In principe is iedere vis die op een stok gespiest wordt en gedroogd
een stokvis.

> Ik kan mij trouwens niet voorstellen dat vers en gedroogd

> in het Spaans hetzelfde genoemd wordt.-


Nee, vers is fresco en gedroogd is seco (of curado in sommige
gevallen).
Of bedoel je dat er voor verse kabeljauw een andere benaming zou
bestaan in het Spaans?
Ik heb ooit gebakkeleid met een Spaanse visboer die mij Merluza als
kabeljauw wilde aansmeren, een aanmerkelijk goedkopere vis die
overigens wel uit de kabeljauwfamilie stamt. Merluza is heek, waarvan
VD dan weer zegt:

heek (geen afbreking)

(na 1950) <Eng. hake (soort kabeljauw)

De Engelse digiVD zegt bij hake: 1. heek Merluccius) 2. West
Atlantische gaffelkabeljauw.
Bij stokvis wordt geen specifieke vis genoemd; stockfish

De Spaanse digiVD14 geeft voor zowel kabeljauw als stokvis bacalao. In
recepten hebben ze het net als wij over bacalao fresco.
Het Nederlands kent nog wel een andere naam voor een kleine
kabeljauw :

gul (geen afbreking)
de; -len; gulletje
(1376-1400) vermoedelijk ~ geel, naar de horizontale gelige
spiraallijnen op de flanken
eerste editie 1864
nog niet volgroeide kabeljauw
vormvariant: gulkoort kabeljauw waarvan stokvis wordt gemaakt
(Merluccius merluccius)

Peter Alaca

unread,
Feb 13, 2009, 8:00:12 AM2/13/09
to


Nee, voor gedroogde :-) Spaanse stokvis dus.

> [...]

P@ndabear, eats shoots and leaves

unread,
Feb 13, 2009, 2:53:58 PM2/13/09
to
Wim van Bemmel wrote:
> On Thu, 12 Feb 2009 22:01:22 +0100, P@ndabear, eats shoots and leaves
> wrote:
>
>> Wim van Bemmel wrote:
>>> On Thu, 12 Feb 2009 09:46:16 +0100, Fe wrote:
>>>
>>>> Wim van Bemmel schreef:
>>>>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis.
>>>>
>>>> Hollen dan, want ik loop een dagje achter. Moet nodig de leng
>>>> afkeren.
>>>
>>> Aha, nu je het zegt, mijn scherm zegt Donderdag.. Dat zal dan wel zo
>>> zijn. Dat krijg je van vroeg opstaan...
>>
>> Gek, mijn scherm zegt donderdag.
>
> Om precies te zijn zei mijn scherm Thu, dat staat meen ik voor
> Thursday. Nu zegt het Fri. Het is dan ook een Pan scherm, onder Linux.

Oh ja. Ik heb - gewoon- Windows. Mijn scherm zegt nu vrijdag. Windows
spreekt Nederlands, kort niet af, en gebruikt hoofdletters indien
voorgeschreven, en anders niet.
Maar ja, Linux is natuurlijk goedkoper.

--
--

P@ndabear, eats shoots and leaves

P@ndabear, eats shoots and leaves

unread,
Feb 13, 2009, 2:58:14 PM2/13/09
to
Wim van Bemmel wrote:
> On Thu, 12 Feb 2009 22:01:22 +0100, P@ndabear, eats shoots and leaves
> wrote:
>
>> Wim van Bemmel wrote:
>>> On Thu, 12 Feb 2009 09:46:16 +0100, Fe wrote:
>>>
>>>> Wim van Bemmel schreef:
>>>>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis.
>>>>
>>>> Hollen dan, want ik loop een dagje achter. Moet nodig de leng
>>>> afkeren.
>>>
>>> Aha, nu je het zegt, mijn scherm zegt Donderdag.. Dat zal dan wel zo
>>> zijn. Dat krijg je van vroeg opstaan...
>>
>> Gek, mijn scherm zegt donderdag.
>
> Om precies te zijn zei mijn scherm Thu, dat staat meen ik voor
> Thursday. Nu zegt het Fri. Het is dan ook een Pan scherm, onder Linux.

Oh ja, en over dat visje nog even, volgens mij is Bakkeljauw dood, en
Kabeljauw niet (per se). Of was dat al gezegd?
--
--

P@ndabear, eats shoots and leaves

Dik T. Winter

unread,
Feb 13, 2009, 6:59:38 PM2/13/09
to
In article <4995cfd5$0$24209$bf49...@news.tele2.nl> "P@ndabear, eats shoots and leaves" <Gustaaf@ Schokland.nl> writes:

> Wim van Bemmel wrote:
...
> >> Gek, mijn scherm zegt donderdag.
> >
> > Om precies te zijn zei mijn scherm Thu, dat staat meen ik voor
> > Thursday. Nu zegt het Fri. Het is dan ook een Pan scherm, onder Linux.
>
> Oh ja. Ik heb - gewoon- Windows. Mijn scherm zegt nu vrijdag. Windows
> spreekt Nederlands, kort niet af, en gebruikt hoofdletters indien
> voorgeschreven, en anders niet.

Ik heb MacOS 9 en daarbij zegt het scherm helemaal niets van dat alles. Het
gaat er blijkbaar van uit dat je wel weet wat voor dag het is.
--
dik t. winter, cwi, science park 123, 1098 xg amsterdam, nederland, +31205924131
home: bovenover 215, 1025 jn amsterdam, nederland; http://www.cwi.nl/~dik/

Maarten van Tilburg

unread,
Feb 13, 2009, 8:51:53 PM2/13/09
to
On 13 feb, 17:58, "P@ndabear, eats shoots and leaves" <Gustaaf@

Schokland.nl> wrote:
>
> Oh ja, en over dat visje nog even, volgens mij is Bakkeljauw dood, en
> Kabeljauw niet (per se). Of was dat al gezegd?

Gezouten en gedroogd zijn is slecht voor de gezondheid.

h@wig

unread,
Feb 14, 2009, 12:49:49 AM2/14/09
to
Maarten van Tilburg :

Vooral voor een kabeljauw.


Piet Beertema

unread,
Feb 14, 2009, 3:52:13 AM2/14/09
to
Maarten van Tilburg wrote:
> Gezouten en gedroogd zijn is slecht voor de gezondheid.

Inderdaad: de gelijkenis met een mummie wordt dan treffend.

-p

Johannes

unread,
Feb 14, 2009, 5:28:03 AM2/14/09
to

"Wim van Bemmel" <w...@verweg.fr.invalid> schreef in bericht
news:4993db0b$0$194$e4fe...@news.xs4all.nl...

> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk heeft
> katholieke trekjes behouden.
> Soms in edele vorm: aïoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,
> geserveerd met groenten en morue, stokvis.
> Die vis heet in Portugal Bacalao, in Suriname Bakkeljauw, en in Nederland
> Kabeljauw, als het vers is. Anders Stokvis.
> Bakkeljauw, Bacalao en Kabeljouw lijkt teveel op elkaar om toeval te zijn,
> lijkt me.
> Hoe is die letterwisseling tot stand gekomen?

"Vrijdag vandaag" schrijf je op donderdag de twaalfde!
Toch niet bang voor vrijdag de dertiende???


BartV

unread,
Feb 14, 2009, 8:23:35 AM2/14/09
to
Maarten van Tilburg schreef:

Ah... Zeker! Moet je 's zomers 'ns op het strand van Hoek van Holland
kijken.

--
Bart

Consensus wordt doorgaans zwaar overgewaardeerd.


P@ndabear, eats shoots and leaves

unread,
Feb 14, 2009, 4:04:01 PM2/14/09
to

Nefertiti gezouten? Bah!
--
--

P@ndabear, eats shoots and leaves

Simon Brouwer

unread,
Feb 15, 2009, 5:01:42 AM2/15/09
to
Maarten van Tilburg schreef:

> On 12 feb, 18:35, Wim van Bemmel <w...@verweg.fr.invalid> wrote:
>> On Thu, 12 Feb 2009 21:28:40 +0100, Simon Brouwer wrote:
>>> Wim van Bemmel schreef:
>>>> Dag, Vrijdag vandaag, en dan serveren de restaurants vis. Frankrijk
>>>> heeft katholieke trekjes behouden.
>>>> Soms in edele vorm: aļoli. Dat is een soort mayonaise van knoflook,

>>>> geserveerd met groenten en morue, stokvis. Die vis heet in Portugal
>>>> Bacalao,
>>> bacalhau
>> O ja ?
>>
>
> Ja, sterker nog: bacalhćo

Ook in Braziliė is het toch echt: bacalhau

Ik heb het nog opgezocht in de Aurélio.

Maarten van Tilburg

unread,
Feb 15, 2009, 9:55:01 AM2/15/09
to
On 15 feb, 07:01, Simon Brouwer <simon.o...@xs4all.nl> wrote:
> Maarten van Tilburg schreef:
>
> > Ja, sterker nog: bacalhão
>
> Ook in Brazilië is het toch echt: bacalhau

>
> Ik heb het nog opgezocht in de Aurélio.
>

Ik ook, maar te laat.


0 new messages