Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Loper

276 views
Skip to first unread message

Mar c W

unread,
Mar 20, 2010, 3:22:52 PM3/20/10
to
Waar komt in het schaken toch dat woord Loper vandaan? In het Engels is het
Bisschop, iets heel anders.

Nieckq

unread,
Mar 20, 2010, 3:32:20 PM3/20/10
to
"Mar c W" meldde:

> Waar komt in het schaken toch dat woord Loper vandaan? In het Engels is
> het Bisschop, iets heel anders.

In het Duits is het 'der Läufer', dus we hebben misschien
met een germanisme te maken.

(Verg. Frans 'fou' van 'fou du roi' = AN 'hofnar'.)

Nieckq
--
Koning, kaizen, admiraal
Beter kunnen ze allemaal.

bp127

unread,
Mar 20, 2010, 3:34:09 PM3/20/10
to
On 20 mrt, 20:22, "Mar c W" <nddietdd...@ajb.no> wrote:
> Waar komt in het schaken toch dat woord Loper vandaan? In het Engels is het
> Bisschop, iets heel anders.

Komt uit het Duits.
Pion komt uit het Frans (péon). Paard, Koning en Dame zijn Nederlands.
Toren heeft verwantschap met het Duitse Turm.

Nieckq

unread,
Mar 20, 2010, 3:42:42 PM3/20/10
to
"bp127" meldde:

On 20 mrt, 20:22, "Mar c W" <nddietdd...@ajb.no> wrote:

>> Waar komt in het schaken toch dat woord Loper vandaan? In het Engels is
>> het
>> Bisschop, iets heel anders.

>Komt uit het Duits.

Symbool: L

>Pion komt uit het Frans (péon).

Nee, Frans "le pion".
Spaans "el peon" is iets anders.

> Paard, Koning en Dame zijn Nederlands.

Soms 'koningin'.

Afko's: P, K, D.

> Toren heeft verwantschap met het Duitse Turm.

Afko: T.

Mijn opa noemde dat schaakstuk ook 'kasteel'.

De pion behoeft geen afko. Het is het enige stuk
dat afkoloos is en dus als zodanig herkenbaar in de
schaaknotatie.


Nieckq

Mar c W

unread,
Mar 20, 2010, 4:05:07 PM3/20/10
to

"Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef

> In het Duits is het 'der L�ufer', dus we hebben misschien


> met een germanisme te maken.

Maar wat betekent het dan? Iemand die loopt? Dat toch niet? Ik dacht dat het
toch een hoge piet aan het hof van een koning moest zijn of zo. Paard en
Toren zijn woorden voor hoe de stukken eruit zien, terwijl het eigenlijk een
Ridder en een Kasteel voorstelt, gok ik.

DirkJan

unread,
Mar 20, 2010, 4:08:13 PM3/20/10
to

Mar c W schreef:

> "Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef

>> In het Duits is het 'der Läufer', dus we hebben misschien


>> met een germanisme te maken.

> Maar wat betekent het dan? Iemand die loopt? Dat toch niet? Ik dacht dat
> het toch een hoge piet aan het hof van een koning moest zijn of zo.
> Paard en Toren zijn woorden voor hoe de stukken eruit zien, terwijl het
> eigenlijk een Ridder en een Kasteel voorstelt, gok ik.

De naam loper vind ik niet zo gek, want de loper kan zich alleen diagonaal
verplaatsten, lopen. Het klassieke schaakstuk van de loper heeft bovenop
een soort bolletje met een inkeping. Dat zou de mijter van een bisschop
kunnen zijn, vandaar de Engelse term bishop. Op de wiki staat dat de loper
ook wel bisschop of raadsheer wordt genoemd.

DJ

Johannes

unread,
Mar 20, 2010, 4:11:16 PM3/20/10
to

"Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef in bericht
news:80kmp6...@mid.individual.net...

> "bp127" meldde:
> On 20 mrt, 20:22, "Mar c W" <nddietdd...@ajb.no> wrote:
>
>>> Waar komt in het schaken toch dat woord Loper vandaan? In het Engels is
>>> het
>>> Bisschop, iets heel anders.
>
>>Komt uit het Duits.
>
> Symbool: L
>
>>Pion komt uit het Frans (péon).
>
> Nee, Frans "le pion".
> Spaans "el peon" is iets anders.
>
>> Paard, Koning en Dame zijn Nederlands.
>
> Soms 'koningin'.
>
> Afko's: P, K, D.
>
>> Toren heeft verwantschap met het Duitse Turm.
>
> Afko: T.
>
> Mijn opa noemde dat schaakstuk ook 'kasteel'.

Dat is een oud, niet meer erg gebruikelijk woord voor het schaakstuk
"toren", zoals de dame ook wel "koningin" wordt genoemd. En de loper soms
raadsheer of bisschop.

>
> De pion behoeft geen afko. Het is het enige stuk
> dat afkoloos is en dus als zodanig herkenbaar in de
> schaaknotatie.

Soms wordt de pion wel afgekort tot "pi", maar in de notatie van partijen
(van zetten) wordt dit niet gedaan. Wel zie je die afkorting soms in
verslagen e.d..
Een pion geldt onder veel schakers overigens niet als "stuk".

Over het woord "loper" voor het desbetreffende schaakstuk zegt het
Etymologisch Woordenboek van het Nederlands dat dat een uitbreiding is van
de betekenis "renbode" en waarschijnlijk een leenvertaling van het Duitse
"Läufer".
Dat boek noemt de loper, doelend op de beginstand van het schaakspel, het
"schaakstuk dat naast koning en koningen begint". Bedoeld is waarschijnlijk
niet 'koningen', maar 'koningin'.


Nieckq

unread,
Mar 20, 2010, 4:12:03 PM3/20/10
to
"Mar c W" meldde:
> "Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef

>> In het Duits is het 'der Läufer', dus we hebben misschien


>> met een germanisme te maken.

> Maar wat betekent het dan?

Wellicht letterlijk op te vatten.

> Iemand die loopt?

Iemand die _rent_.

> Dat toch niet? Ik dacht dat het toch een hoge piet aan het hof van een
> koning moest zijn of zo. Paard en Toren zijn woorden voor hoe de stukken
> eruit zien, terwijl het eigenlijk een Ridder en een Kasteel voorstelt, gok
> ik.

Der schaakterm 'paard' is in het Duits "der Springer", dus
dat sluit naadloos aan op de "Läufer".

Nieckq

DirkJan

unread,
Mar 20, 2010, 4:11:51 PM3/20/10
to
DirkJan schreef:

> Mar c W schreef:

>> "Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef

Bij afbeeldingen van schaakpartijen wordt de loper alleen maar als een
mijter afgebeeld. Is denk ik internationaal.

DJ


Nieckq

unread,
Mar 20, 2010, 4:15:36 PM3/20/10
to
"DirkJan"
[...]

> De naam loper vind ik niet zo gek, want de loper kan zich alleen diagonaal
> verplaatsten, lopen./

Alle stukken "lopen" toch? Behalve het paard, dat springt -
desnoods over andere stukken.

[...]

Nieckq

Mar c W

unread,
Mar 20, 2010, 4:15:28 PM3/20/10
to

"Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef

> Der schaakterm 'paard' is in het Duits "der Springer", dus
> dat sluit naadloos aan op de "Läufer".

Nou, Läufer in de Duitse wiki geeft wel uitkomst, ik vind hier een heel
verhaal over het ontstaan van het woord:

http://de.wikipedia.org/wiki/L%C3%A4ufer_%28Schach%29

Nieckq

unread,
Mar 20, 2010, 4:23:52 PM3/20/10
to
"Johannes" meldde:
> "Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef:
[...]

>> Mijn opa noemde dat schaakstuk ook 'kasteel'.

> Dat is een oud, niet meer erg gebruikelijk woord voor het schaakstuk

> "toren",/

Mijn grootvader was zelf ook al oud toen hij "kasteel" zei.

[...]

> Soms wordt de pion wel /

zelden

> afgekort tot "pi", maar in de notatie van partijen (van zetten) wordt dit
> niet gedaan. Wel zie je die afkorting soms in verslagen e.d..
> Een pion geldt onder veel schakers overigens niet als "stuk".

Ook geen _lekker stuk_? :-)
Iig geldt de pion als ��n punt, loper en paard zijn 3 punten waard,
de toren 5, de dame 10 en de koning oneindig veel.

> Over het woord "loper" voor het desbetreffende schaakstuk zegt het
> Etymologisch Woordenboek van het Nederlands dat dat een uitbreiding is van
> de betekenis "renbode" en waarschijnlijk een leenvertaling van het Duitse

> "L�ufer".

Van Duits 'laufen' dat 'rennen', 'hardlopen' betekent.

[...]

Nieckq

Nieckq

unread,
Mar 20, 2010, 4:29:16 PM3/20/10
to
"Mar c W" meldde:
[...]

> Nou, Läufer in de Duitse wiki geeft wel uitkomst, ik vind hier een heel
> verhaal over het ontstaan van het woord:

> http://de.wikipedia.org/wiki/L%C3%A4ufer_%28Schach%29

De voorloper van de Duitse "Läufer" was dus "der Kurier".
Duidelijk genoeg dus... De koerier.

Nieckq

Ruud Harmsen

unread,
Mar 20, 2010, 4:40:57 PM3/20/10
to
Sat, 20 Mar 2010 20:22:52 +0100: "Mar c W" <nddie...@ajb.no>: in
nl.taal:

>Waar komt in het schaken toch dat woord Loper vandaan? In het Engels is het
>Bisschop, iets heel anders.

http://en.wikipedia.org/wiki/Chess#Predecessors
http://en.wikipedia.org/wiki/Chaturanga
http://en.wikipedia.org/wiki/Shatranj
===
Fers (counsellor; also spelled ferz; Arabic firz, from Persian ?????
farzin ; also called Wazir) moves exactly one square diagonally, which
makes it a rather weak piece. It was renamed "queen" in Europe. Even
today, the word for the queen piece is ????? (ferz) in Russian, vezér
in Hungarian and "vazir" in Persian. It has analogues to the guards in
xiangqi and Gold Generals in shogi.
/===

Het was oorspronkelijk een raadgever, raadsheer. Zo wordt het stuk in
het Nederlands nu nog wel genoemd.
Nee, sorry, dat is wat ze later koningin of dame hebben genoemd.

Pil, Alfil, Aufin,, dat was een olifant.

--
Ruud Harmsen, http://rudhar.com

Ruud Harmsen

unread,
Mar 20, 2010, 4:41:39 PM3/20/10
to
Sat, 20 Mar 2010 21:05:07 +0100: "Mar c W" <nddie...@ajb.no>: in
nl.taal:

>
>"Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef
>
>> In het Duits is het 'der Läufer', dus we hebben misschien


>> met een germanisme te maken.
>
>Maar wat betekent het dan? Iemand die loopt? Dat toch niet? Ik dacht dat het
>toch een hoge piet aan het hof van een koning moest zijn of zo.

De olifant stapt overal overheen.

Rein

unread,
Mar 20, 2010, 5:46:10 PM3/20/10
to
bp127 <bp...@orange.nl> wrote:
> On 20 mrt, 20:22, "Mar c W" <nddietdd...@ajb.no> wrote:

> > Waar komt in het schaken toch dat woord Loper vandaan? In het Engels is het
> > Bisschop, iets heel anders.

> Komt uit het Duits.

Nog iets naders daarover te melden of ga je nu een paar weetjes
opzoeken waar niet om gevraagd is?

> Pion komt uit het Frans (péon). Paard, Koning en Dame zijn Nederlands.
> Toren heeft verwantschap met het Duitse Turm.

--
<

Orac

unread,
Mar 20, 2010, 6:16:46 PM3/20/10
to

"Mar c W" <nddie...@ajb.no> schreef in bericht
news:11670$4ba520c5$3ec34946$18...@news.chello.nl...

> Waar komt in het schaken toch dat woord Loper vandaan? In het Engels is
> het Bisschop, iets heel anders.

Who cares. Zin in een potje schaken? Ik ben ooit vierde geworden in een
schaakclub van ongeveer 90 mensen, maar dat gezegd hebbende, we schaakten
allemaal op laag niveau vergeleken met mensen die echt talent hebben. Die
zaten dan ook niet op de club.

Toch was het wel leuk, soms moesten we helemaal reizen naar een of ander
gehucht, Delft ofzo, zelf uit Den Haag, en nerveus waren we ook. Ik heb
menig student laten zien dat ze beter koekoeksklokken konden gaan studeren.

Ik was zelf geen talent trouwens. Ik moest er echt moeite voor doen. Maar
Orac verslaan, dat gebeurde weinig. Vier keer in 3 seizoenen, en het is geen
excuus, maar die keren was ik dronken. HAHAHA!!!


Johannes

unread,
Mar 21, 2010, 4:00:30 AM3/21/10
to

"Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef in bericht
news:80kp6c...@mid.individual.net...

> "Johannes" meldde:
>> "Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef:
> [...]
>>> Mijn opa noemde dat schaakstuk ook 'kasteel'.
>
>> Dat is een oud, niet meer erg gebruikelijk woord voor het schaakstuk
>> "toren",/
>
> Mijn grootvader was zelf ook al oud toen hij "kasteel" zei.
>
> [...]
>
>> Soms wordt de pion wel /
>
> zelden
>
>> afgekort tot "pi", maar in de notatie van partijen (van zetten) wordt dit
>> niet gedaan. Wel zie je die afkorting soms in verslagen e.d..
>> Een pion geldt onder veel schakers overigens niet als "stuk".
>
> Ook geen _lekker stuk_? :-)
> Iig geldt de pion als één punt, loper en paard zijn 3 punten waard,

> de toren 5, de dame 10 en de koning oneindig veel.

Schaken is geen spel van punten verzamelen, maar van het veroveren van de
vijandige koning. Aan de stukken worden door sommigen inderdaad wel eens
punten gegeven om de "waarde" van het slagveld uit te kunnen drukken, voor
wat het waard is. Sommige stukken zijn inderdaad "zwaarder" dan andere, maar
belangrijk is ook en vooral de positie van de stukken in het spel. Een pion
op de voorlaatste rij (die dus op promoveren staat) is veel meer waard dan
één puntje en soms bijna evenveel als een dame. Een dame die ingesloten
staat en niet voor het vijandige paard kan vluchten, is vrijwel niets meer
waard. Schakers gevan vaak om strategische redenen "punten" weg. Er wordt
dan een stuk van hoge waarde opgegeven (of geruild tegen een laaggeklasseerd
stuk), om een betere spelpositie te krijgen of zelfs een mataanval in te
kunnen zetten. Men spreekt dan van een offer.


>
>> Over het woord "loper" voor het desbetreffende schaakstuk zegt het
>> Etymologisch Woordenboek van het Nederlands dat dat een uitbreiding is
>> van de betekenis "renbode" en waarschijnlijk een leenvertaling van het

>> Duitse "Läufer".


>
> Van Duits 'laufen' dat 'rennen', 'hardlopen' betekent.

Of een bepaald tapijt, net als in het Nederlands 'loper'. Wellicht vanwege
de lengte bij uitstek geschikt om erover te lopen?


Johannes

unread,
Mar 21, 2010, 5:26:04 AM3/21/10
to

"DirkJan" <xinv...@xinvalid.nl> schreef in bericht
news:ho3a20$9l7$1...@nl-news.euro.net...

Schaakstukken zagen er vroeger heel anders uit dan de gebruikelijke
Stauntonstukken van nu, die uit de 19de eeuw dateren.
Ook de manier van zetten van de stukken was oorspronkelijk (in Perziė,
India) anders.

De schaakstukken stellen een legermacht voor.
Oorspronkelijk was de koning een (Perzische?) sjah - schaak! Het doel van
hyet spel is het "vangen", veroveren van de koning van de tegenstander.
De dame/koningin was een figuur wiens naam verwant is aan het woord vizier
(een hooggeplaatste functionaris en regeringsadviseur). Later in de westerse
wereld heeft men daar een koningin van gemaakt, maar welke koning zou in
werkelijkheid zijn koningin willen riskeren op een slagveld?
De loper was een (strijd)olifant. De inkeping in de "mijter" van de loper
had in het oude Perziė de vorm van de slagtanden van een olifant. De
middeleeuwse Engelsen vertaalden die vorm in een bisschopsmijter en
hernoemden het stuk 'bishop' (het gebruikelijke pictogram voor een loper is
een mijter), de Fransen (her)interpreteerden de slagtanden als een narrenkap
en zij noemen de loper een "fou", een gek. De hofnar. Zie ook
http://fr.wikipedia.org/wiki/Fou_(jeu_d%27%C3%A9checs).
In de Middeleeuwen bestond nog een andere variant van het schaakspel, het
koeriersschaak, gespeeld op een bord van 8x12 velden, met meer soorten
stukken. Dat had een koerier zoals wij die nu nog als onze loper kennen.
Déze koerier vermengde zich met de Perzische "alfil", olifant, tot de
huidige loper
In het paard, weliswaar een ander stuk dan de loper, zou men de oude
Perziche cavalerist ook nog terug kunnen zien. Maar een cavalerist is in het
Westen een paardrijder en geen olifantenberijder (de legermacht van de
Carthaagse generaal Hannibal, die met olifanten over de Alpen naar Rome
trok, bleef een uitzondering). Het paard was hier het gebruikelijke
cavaleriedier (totdat tanks werden uitgevonden). Mogelijk is dit schaakstuk
ook afgeleid van de "olifant"?
De toren stelde oorspronkelijk een strijdwagen voor. Het Engelse woord
'rook' zou volgens een theorie afgeleid zijn van de mythische vogel Rok, een
naam die de meesten alleen van een Eftelingattractie kennen.
De pionnen ten slotte zijn het voetvolk, de eigenlijke legermacht, de
infanterie die - in de beginopstelling - de frontlinie vormt en de
officieren en de koning bescherming biedt. Tegenwoordig nemen de zware
stukken (behalve de koning) met hun wendbaarheid de strijd snel over en
hebben de pionnen hoofdzakelijk een ondersteunende, dekkende en positionele,
maar veel minder meer een aanvallende functie, maar in het oude schaakspel
waren de zware stukken zeer beperkt en traag in hun gang en waren de pionnen
dus veel meer strijders dan in het hedendaagse schaakspel.
Je zou min of meer kunnen zeggen dat het veel abstractere damspel een spel
is met louter (diagonaal gaande) pionnen. Die - behalve bij het slaan -
alleen naar voren kunnen gaan (idem de pionnen in het schaakspel) en ook nog
eens kunnen promoveren (zoals in het schaakspel). Hoewel de spellen
waarschijnlijk niet verwant zijn, ontleende het damspel zijn naam aan de
dame/koningin van het schaakspel!
Zie ook http://de.wikipedia.org/wiki/Geschichte_des_Schachspiels.


Johannes

unread,
Mar 21, 2010, 5:28:31 AM3/21/10
to

"Ruud Harmsen" <r...@rudhar.eu> schreef in bericht
news:incaq5lb0565n7fdm...@4ax.com...

En doet zijn vernietigende werk vooral in porseleinkasten. :-)


Tabula Rasa

unread,
Mar 21, 2010, 6:33:14 AM3/21/10
to

"Mar c W" <nddie...@ajb.no> schreef in bericht
news:11670$4ba520c5$3ec34946$18...@news.chello.nl...
> Waar komt in het schaken toch dat woord Loper vandaan? In het Engels is
> het Bisschop, iets heel anders.

Nog niet zo lang geleden heette het stuk 'raadsheer'.

Nieckq

unread,
Mar 21, 2010, 10:51:21 AM3/21/10
to
"Johannes" meldde:
[...]
Nieckq
>> Iig geldt de pion als ��n punt, loper en paard zijn 3 punten waard,

>> de toren 5, de dame 10 en de koning oneindig veel.

> Schaken is geen spel van punten verzamelen, /

Uiteraard. Maar de stukken hebben een bepaalde waarde.
Het waardeverschil tussen toren en loper cq paard
heet b.v. "kwaliteit". Dus twee punten. Als je een kwaliteit achterstaat,
sta je slecht, tenzij je beduidende positionele voordelen hebt.

>maar van het veroveren van de vijandige koning. Aan de stukken worden door
>sommigen inderdaad wel eens punten gegeven om de "waarde" van het slagveld
>uit te kunnen drukken, voor wat het waard is.

Punten of niet, elk stuk heeft zijn relatieve waarde.

> Sommige stukken zijn inderdaad "zwaarder" dan andere, maar belangrijk is
> ook en vooral de positie van de stukken in het spel. Een pion op de

> voorlaatste rij (die dus op promoveren staat) is veel meer waard dan ��n

> puntje en soms bijna evenveel als een dame. Een dame die ingesloten staat
> en niet voor het vijandige paard kan vluchten, is vrijwel niets meer
> waard. Schakers gevan vaak om strategische redenen "punten" weg. Er wordt
> dan een stuk van hoge waarde opgegeven (of geruild tegen een
> laaggeklasseerd stuk), om een betere spelpositie te krijgen of zelfs een
> mataanval in te kunnen zetten. Men spreekt dan van een offer.

>>> Over het woord "loper" voor het desbetreffende schaakstuk zegt het
>>> Etymologisch Woordenboek van het Nederlands dat dat een uitbreiding is
>>> van de betekenis "renbode" en waarschijnlijk een leenvertaling van het

>>> Duitse "L�ufer".

>> Van Duits 'laufen' dat 'rennen', 'hardlopen' betekent.

> Of een bepaald tapijt, net als in het Nederlands 'loper'. Wellicht vanwege
> de lengte bij uitstek geschikt om erover te lopen?

Nee, het oude Duitse woord "Kurier" (= nl "loper") wijst in een andere
richting.

Nieckq

Marc W

unread,
Mar 21, 2010, 12:03:43 PM3/21/10
to
On 21 mrt, 10:26, "Johannes" <j.van.kneg...@nospam.onsneteindhoven.nl>
wrote:

> Déze koerier vermengde zich met de Perzische "alfil", olifant, tot de
> huidige loper


Heej, nu kom ik er 15 jaar later achter waarom mijn Cubaanse
tegenstander op vakantie dat ding alfil noemde. In het spaans wordt de
loper alfil genoemd dus.

Nieckq

unread,
Mar 21, 2010, 12:10:10 PM3/21/10
to
"Marc W" meldde:

[...]

>Heej, nu kom ik er 15 jaar later achter waarom mijn Cubaanse
>tegenstander op vakantie dat ding alfil noemde. In het spaans wordt de
>loper alfil genoemd dus.

Schaken is op Cuba wellicht een subversieve bezigheid.
Al die reactionaire schaaktermen ook! ('Koning' enz.).
Soms kreeg ik in ons schaakcaf� een intellectueel op de
kast door "Partijsecretaris schaak!" uit te roepen.
Vaak ontlokte dat ook een glimlach.
Dat waren tijden.

Nieckq

Johannes

unread,
Mar 22, 2010, 3:52:04 AM3/22/10
to

"Nieckq" <nie...@xyz.invalid> schreef in bericht
news:80mq2s...@mid.individual.net...
> "Johannes" meldde:
> [...]
> Nieckq
>>> Iig geldt de pion als één punt, loper en paard zijn 3 punten waard,

>>> de toren 5, de dame 10 en de koning oneindig veel.
>
>> Schaken is geen spel van punten verzamelen, /
>
> Uiteraard. Maar de stukken hebben een bepaalde waarde.
> Het waardeverschil tussen toren en loper cq paard
> heet b.v. "kwaliteit". Dus twee punten. Als je een kwaliteit achterstaat,
> sta je slecht, tenzij je beduidende positionele voordelen hebt.

Klopt, maar "punten" blijven juist daarom iets relatiefs.

>
>>maar van het veroveren van de vijandige koning. Aan de stukken worden door
>>sommigen inderdaad wel eens punten gegeven om de "waarde" van het slagveld
>>uit te kunnen drukken, voor wat het waard is.
>
> Punten of niet, elk stuk heeft zijn relatieve waarde.
>
>> Sommige stukken zijn inderdaad "zwaarder" dan andere, maar belangrijk is
>> ook en vooral de positie van de stukken in het spel. Een pion op de

>> voorlaatste rij (die dus op promoveren staat) is veel meer waard dan één

>> puntje en soms bijna evenveel als een dame. Een dame die ingesloten staat
>> en niet voor het vijandige paard kan vluchten, is vrijwel niets meer
>> waard. Schakers gevan vaak om strategische redenen "punten" weg. Er wordt
>> dan een stuk van hoge waarde opgegeven (of geruild tegen een
>> laaggeklasseerd stuk), om een betere spelpositie te krijgen of zelfs een
>> mataanval in te kunnen zetten. Men spreekt dan van een offer.
>
>>>> Over het woord "loper" voor het desbetreffende schaakstuk zegt het
>>>> Etymologisch Woordenboek van het Nederlands dat dat een uitbreiding is
>>>> van de betekenis "renbode" en waarschijnlijk een leenvertaling van het

>>>> Duitse "Läufer".


>
>>> Van Duits 'laufen' dat 'rennen', 'hardlopen' betekent.
>
>> Of een bepaald tapijt, net als in het Nederlands 'loper'. Wellicht
>> vanwege de lengte bij uitstek geschikt om erover te lopen?
>
> Nee, het oude Duitse woord "Kurier" (= nl "loper") wijst in een andere
> richting.

Het tapijt wordt toch geen "Kurier" genoemd?
In de middeleeuwen bestond een variant van hyet schaapspel op een bord dat
de helft breder was dan het huidige schaakbord. Dat was het koeriersschaak.
Daarop kwamen andere stukken voor, waaronder een koerier die hetzelfde ging
als de huidige loper. Qua vorm vermengde deze figuur zich met de Perzische
"alfil", (strijd)olifant en de huidige loper was geboren.
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Lucas_van_Leyden_005.jpg.


de lachende panda

unread,
Mar 22, 2010, 4:01:24 AM3/22/10
to
On Mon, 22 Mar 2010 08:52:04 +0100, "Johannes"
<j.van....@nospam.onsneteindhoven.nl> wrote:

>>>>> Over het woord "loper" voor het desbetreffende schaakstuk zegt het
>>>>> Etymologisch Woordenboek van het Nederlands dat dat een uitbreiding is
>>>>> van de betekenis "renbode" en waarschijnlijk een leenvertaling van het
>>>>> Duitse "Läufer".
>>
>>>> Van Duits 'laufen' dat 'rennen', 'hardlopen' betekent.
>>
>>> Of een bepaald tapijt, net als in het Nederlands 'loper'. Wellicht
>>> vanwege de lengte bij uitstek geschikt om erover te lopen?
>>
>> Nee, het oude Duitse woord "Kurier" (= nl "loper") wijst in een andere
>> richting.
>
>Het tapijt wordt toch geen "Kurier" genoemd?

Volgens mij praten jullie langs elkaar heen.
Als ik het goed begrijp begon jij (Johannes) over de betekenis van
loper als een bepaald type tapijt, los van de betekenis die het woord
in het schaakspel heeft. En Nieckq dacht dat jij het op dat moment nog
over de loper in het schaakspel had.

(Je veronderstelling 'vanwege de lengte bij uitstek geschikt om erover
te lopen?' zal wel kloppen, maar vind ik wat onduidelijk geformuleerd.
Zijn lengte heeft de loper *omdat* er over een bepaalde afstand over
gelopen moet worden; daarnaast is hij smal omdat er alleen maar in één
richting over gelopen hoeft te worden - nou ja, twee: heen en terug.)

Baukje
--
Forget the headlines,
just give me the details

www.autismeweek.nl

Nieckq

unread,
Mar 22, 2010, 4:54:22 PM3/22/10
to
"Johannes" meldde:
> "Nieckq"

[...]

> Klopt, maar "punten" blijven juist daarom iets relatiefs.

Ja en nee. iemand die een kwaliteit voor staat, staat 2 punten voor.
En die dus beter. Behoudens beduidende positionele achterstand....

[...]

>> Nee, het oude Duitse woord "Kurier" (= nl "loper") wijst in een andere
>> richting.

> Het tapijt wordt toch geen "Kurier" genoemd?

Nee, een "Kurier" is een renner, een koerier a.h.w.

> In de middeleeuwen bestond een variant van hyet schaapspel op een bord dat
> de helft breder was dan het huidige schaakbord. Dat was het
> koeriersschaak. Daarop kwamen andere stukken voor, waaronder een koerier
> die hetzelfde ging als de huidige loper. Qua vorm vermengde deze figuur
> zich met de Perzische "alfil", (strijd)olifant en de huidige loper was
> geboren.
> http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Lucas_van_Leyden_005.jpg.

Nieckq

Nieckq

unread,
Mar 22, 2010, 5:04:00 PM3/22/10
to
"Nieckq"
...

> Ja en nee. iemand die een kwaliteit voor staat, staat 2 punten voor.
> En die dus beter.

"En die staat dus beter".

> Behoudens beduidende positionele achterstand....

Punten zijn in het schaakspel inderdaad geen doel op zich,
zoals Johannes het al aangaf. Het is een analyse-middel
van een bepaalde schaakpositie.
Maar naargelang de partij vordert, wordt de positionele
dimensie steeds belangrijker.
Als je een pion hebt die bij de volgende zet promoveert,
dan is die positie op zich al 10 punten waard -
de waarde van de dame.... ;-)

Maar nogmaals: wie de ander schaakmat zet, heeft gewonnen,
al staat hij 20 punten achter.

Nieckq

0 new messages