Publiekelijk - bijv.nw. vs. bijw.
van hichtum
(uitsluitend) een bijwoord.
Toch hoorde ik iemand gisteren op tv zeggen dat iets 'publiekelijk
gemaakt' was en vandaag in de Volkskrant las ik dat ook. (Zou even op
moeten zoeken in welk artikel het was.)
Dus maar even gegoogled: "publiekelijk maken" blijkt vaker voor te
komen dan "publiek maken" (3760 resp. 2650 hits).
Ook uit andere verschijnselen maak ik op dat het onderscheid tussen
bijwoorden en bijvoeglijke naamwoorden erg aan het vervagen is. Maar
in feite was dat natuurlijk al heel lang zo: het achtervoegsel 'lijk',
kenmerkend voor bijwoorden, was vroeger (eerst helft 20e eeuw bedoel
ik nu) een stuk gebruikelijker dan nu.
--
Baukje
Johannes
"van hichtum" <bjvanh...@homeditweghalen.nl> schreef in bericht
news:qe7dc6t6qri1d2t8u...@4ax.com...
Ik weet niet in welk artikel in de Volkskrant je het zag (anders zocht ik
het even op), en dus ook niet in welke context het woord gebruikt werd, maar
er is betekenisverschil.
Iets publiek maken betekent iets bekendmaken. Een feit "openbaar/publiek
bezit" maken. Het zegt iets over datgene wat je bekendmaakt.
Iets publiekelijk maken betekent iets maken terwijl iedereen kan toezien.
Het zegt iets over het maken.
Blijft nog wel het merkwaardige dat het Groene Boekje "bekendmaken" als ��n
woord schrijft, maar "publiekmaken" niet vermeldt. Tw�� woorden, of toch als
��n woord aan elkaar?
van hichtum
<j.van....@nospam.onsneteindhoven.nl> wrote:
>
>"van hichtum" <bjvanh...@homeditweghalen.nl> schreef in bericht
>news:qe7dc6t6qri1d2t8u...@4ax.com...
>> 'Publiek' is (onder meer) een bijvoeglijk naamwoord; 'publiekelijk'
>> (uitsluitend) een bijwoord.
>>
>> Toch hoorde ik iemand gisteren op tv zeggen dat iets 'publiekelijk
>> gemaakt' was en vandaag in de Volkskrant las ik dat ook. (Zou even op
>> moeten zoeken in welk artikel het was.)
>> Dus maar even gegoogled: "publiekelijk maken" blijkt vaker voor te
>> komen dan "publiek maken" (3760 resp. 2650 hits).
>>
>> Ook uit andere verschijnselen maak ik op dat het onderscheid tussen
>> bijwoorden en bijvoeglijke naamwoorden erg aan het vervagen is. Maar
>> in feite was dat natuurlijk al heel lang zo: het achtervoegsel 'lijk',
>> kenmerkend voor bijwoorden, was vroeger (eerst helft 20e eeuw bedoel
>> ik nu) een stuk gebruikelijker dan nu.
>
>Ik weet niet in welk artikel in de Volkskrant je het zag (anders zocht ik
>het even op), en dus ook niet in welke context het woord gebruikt werd, maar
>er is betekenisverschil.
Ik kijk 't nog wel even na.
>Iets publiek maken betekent iets bekendmaken. Een feit "openbaar/publiek
>bezit" maken. Het zegt iets over datgene wat je bekendmaakt.
>Iets publiekelijk maken betekent iets maken terwijl iedereen kan toezien.
>Het zegt iets over het maken.
Dat vind ik toch wel erg gekunsteld klinken dat het iets over het
'maken' zegt. Heb je dit ergens geleerd of gelezen, is het juridisch
jargon, of is het een betekenisverschil dat jij er persoonlijk in
ziet?
>Blijft nog wel het merkwaardige dat het Groene Boekje "bekendmaken" als ��n
>woord schrijft, maar "publiekmaken" niet vermeldt. Tw�� woorden, of toch als
>��n woord aan elkaar?
Ik denk twee. Hoe vaker een uitdrukking wordt gebezigd, hoe meer deze
aan elkaar geschreven wordt. 'Bekendmaken' wordt vast veel vaker
gebruikt dan 'publiek maken'.
B/
--
Baukje
van hichtum
<j.van....@nospam.onsneteindhoven.nl> wrote:
>Ik weet niet in welk artikel in de Volkskrant je het zag (anders zocht ik
>het even op), en dus ook niet in welke context het woord gebruikt werd, maar
>er is betekenisverschil.
Ik heb 't al. het grappige is dat het woord 'publiekelijk' er twee
keer in voorkomt, de eerste keer goed, de tweede keer volgens mij
fout.
Uit het artikel onder de kop "Vrouw Lange Frans opgepakt om poging tot
bedreigen Baas B" (p.2):
"'Maar die werden niet publiekelijk aan de schandpaal genageld. Nee,
er stond op iedere site en in ieder schowbizz-programma: Lange Frans
bijna failliet door belastingschuld. Daarom maak ik de waarheid
publiekelijk!'"
>Iets publiek maken betekent iets bekendmaken. Een feit "openbaar/publiek
>bezit" maken. Het zegt iets over datgene wat je bekendmaakt.
>Iets publiekelijk maken betekent iets maken terwijl iedereen kan toezien.
>Het zegt iets over het maken.
Ik heb er nog wat over nagedacht, maar dit wil er bij mij niet in.
Als 'publiekelijk' bij 'maken' zou horen, zou het een antwoord zijn op
een vraag als:
"Hoe maak je dat feit?" "Publiekelijk!"
Maar dat is helemaal niet het geval. Je maakt een feit openbaar of
publiek, net zoals je een muur rose kunt maken. Dat heeft niks met het
maken te maken (wat bijv. met een kwast of met een roller kan
gebeuren), maar met de kleur die de muur krijgt.
--
Baukje
Klaartje
>On Tue, 26 Oct 2010 12:01:25 +0200, "Johannes"
><j.van....@nospam.onsneteindhoven.nl> wrote:
>>Iets publiek maken betekent iets bekendmaken. Een feit "openbaar/publiek
>>bezit" maken. Het zegt iets over datgene wat je bekendmaakt.
>>Iets publiekelijk maken betekent iets maken terwijl iedereen kan toezien.
>>Het zegt iets over het maken.
>
>Dat vind ik toch wel erg gekunsteld klinken dat het iets over het
>'maken' zegt.
Ja, omdat dat iets is dat we gewoonlijk niet zo zeggen. Maar het volgt
wel uit het feit dat 'publiekelijk' de normale vorm heeft voor een
bijwoord.
Als iemand zegt dat iets publiekelijk wordt gemaakt terwijl zhij
bedoelt dat het publiek wordt gemaakt is dat dus gewoon fout.
--
Klaartje
brood en spelen: www.klabru.nl
van hichtum
<nieuwsgro...@diteruithalenKlaBru.nl> wrote:
>Elke giraffe zingt zoals zhij genekt is, zo ook van hichtum die zegt:
>
>>On Tue, 26 Oct 2010 12:01:25 +0200, "Johannes"
>><j.van....@nospam.onsneteindhoven.nl> wrote:
>
>>>Iets publiek maken betekent iets bekendmaken. Een feit "openbaar/publiek
>>>bezit" maken. Het zegt iets over datgene wat je bekendmaakt.
>>>Iets publiekelijk maken betekent iets maken terwijl iedereen kan toezien.
>>>Het zegt iets over het maken.
>>
>>Dat vind ik toch wel erg gekunsteld klinken dat het iets over het
>>'maken' zegt.
>
>Ja, omdat dat iets is dat we gewoonlijk niet zo zeggen. Maar het volgt
>wel uit het feit dat 'publiekelijk' de normale vorm heeft voor een
>bijwoord.
Dat het een bijwoord is, klopt. Maar dat wil nog niet zeggen dat het
een logische combinatie vormt met 'maken'. Zie
Message-ID: <a8cdc65bs0bak63sd...@4ax.com> :
'Iemand publiekelijk aan de schandpaal nagelen' kan w�l. 'Iets
publiekelijk maken' betekent gewoon niks. Althans, niks anders dan
'iets publiek maken'.
>Als iemand zegt dat iets publiekelijk wordt gemaakt terwijl zhij
>bedoelt dat het publiek wordt gemaakt is dat dus gewoon fout.
Precies.
--
Baukje
Klaartje
>On Tue, 26 Oct 2010 13:35:25 +0200, Klaartje
><nieuwsgro...@diteruithalenKlaBru.nl> wrote:
>
>>Elke giraffe zingt zoals zhij genekt is, zo ook van hichtum die zegt:
>>
>>>On Tue, 26 Oct 2010 12:01:25 +0200, "Johannes"
>>><j.van....@nospam.onsneteindhoven.nl> wrote:
>>
>>>>Iets publiek maken betekent iets bekendmaken. Een feit "openbaar/publiek
>>>>bezit" maken. Het zegt iets over datgene wat je bekendmaakt.
>>>>Iets publiekelijk maken betekent iets maken terwijl iedereen kan toezien.
>>>>Het zegt iets over het maken.
>>>
>>>Dat vind ik toch wel erg gekunsteld klinken dat het iets over het
>>>'maken' zegt.
>>
>>Ja, omdat dat iets is dat we gewoonlijk niet zo zeggen. Maar het volgt
>>wel uit het feit dat 'publiekelijk' de normale vorm heeft voor een
>>bijwoord.
>
>Dat het een bijwoord is, klopt. Maar dat wil nog niet zeggen dat het
>een logische combinatie vormt met 'maken'.
Nee, goed. Maar het bijwoord slaat in elk geval gewoonlijk op het
dienstdoende gezegde. En dat is hier nou eenmaal 'maken'.
> Zie
>Message-ID: <a8cdc65bs0bak63sd...@4ax.com> :
>'Iemand publiekelijk aan de schandpaal nagelen' kan w�l. 'Iets
>publiekelijk maken' betekent gewoon niks. Althans, niks anders dan
>'iets publiek maken'.
Ik zou denken dat het betekent 'publiekelijk vervaardigen'. Dat is een
beetje gek om te zeggen, maar niet onmogelijk.
Om dat uit te drukken als 'publiekelijk maken' is volgens mij
taalkundig correct, maar je vraagt wel om misverstanden.
Ik zou het daarom alleen doen als ik daar een bepaalde bedoeling mee
had. Humor of zo.
van hichtum
<nieuwsgro...@diteruithalenKlaBru.nl> wrote:
>Ik zou denken dat het betekent 'publiekelijk vervaardigen'. Dat is een
>beetje gek om te zeggen, maar niet onmogelijk.
Inderdaad, in die zin is het correct Nederlands. Maar in die zin wordt
het hoogst zelden, misschien zelfs wel nooit gebruikt (behalve dan
hier even door jou). En de redenering van Johannes klopt dan dus niet.
>Om dat uit te drukken als 'publiekelijk maken' is volgens mij
>taalkundig correct, maar je vraagt wel om misverstanden.
>Ik zou het daarom alleen doen als ik daar een bepaalde bedoeling mee
>had. Humor of zo.
Dat wel, natuurlijk. :-)
--
Baukje
Klaartje
>On Tue, 26 Oct 2010 14:01:33 +0200, Klaartje
><nieuwsgro...@diteruithalenKlaBru.nl> wrote:
>
>>Ik zou denken dat het betekent 'publiekelijk vervaardigen'. Dat is een
>>beetje gek om te zeggen, maar niet onmogelijk.
>
>Inderdaad, in die zin is het correct Nederlands. Maar in die zin wordt
>het hoogst zelden, misschien zelfs wel nooit gebruikt (behalve dan
>hier even door jou). En de redenering van Johannes klopt dan dus niet.
Ik vond wel dat hij gelijk had. Volgens mij vertelde hij alleen maar
dat het correct was. En jij hebt dan weer gelijk als je zegt dat het
zo (bijna) nooit gebruikt wordt.
h@wig
<nieuwsgroepreact...@diteruithalenKlaBru.nl> wrote:
> Elke giraffe zingt zoals zhij genekt is, zo ook van hichtum die zegt:
>
> >On Tue, 26 Oct 2010 12:01:25 +0200, "Johannes"
> ><j.van.kneg...@nospam.onsneteindhoven.nl> wrote:
> >>Iets publiek maken betekent iets bekendmaken. Een feit "openbaar/publiek
> >>bezit" maken. Het zegt iets over datgene wat je bekendmaakt.
> >>Iets publiekelijk maken betekent iets maken terwijl iedereen kan toezien.
> >>Het zegt iets over het maken.
>
> >Dat vind ik toch wel erg gekunsteld klinken dat het iets over het
> >'maken' zegt.
> Ja, omdat dat iets is dat we gewoonlijk niet zo zeggen. Maar het volgt
> wel uit het feit dat 'publiekelijk' de normale vorm heeft voor een
> bijwoord.
> Als iemand zegt dat iets publiekelijk wordt gemaakt
Publiekelijk is gewoon een synoniem voor openbaar. Niks mis mee om
dat te maken.
> terwijl zhij bedoelt dat het publiek wordt gemaakt is dat dus gewoon fout.
'... het publiek wordt gemaakt' vind ik een veel vreemdere
uitdrukking'. Ik moet aan een groepje copulerende acteurs denken.
Johannes
Geen juridisch jargon. En uiteraard een betekenisverschil dat ik erin zie.
En dat er naar mijn mening ook is.
Het woord publiekelijk betekent heel wat anders dan het woord publiek.
Publiekelijk slaat, net al heel wat meer woorden op -elijk, op de manier
waarop iets wordt gedaan en refereert daarmee aan het werkwoord, aan een
handeling. Dat kan niet zomaar als bijvoeglijk naamwoord gebruikt worden om
te refereren aan het lijdend voorwerp dat die handeling ondergaat.
Publiek betekent openbaar. Publiekelijk betekent in het openbaar.
Zo bestaat er een publieke omroep en geen publiekelijke omroep.
Iemand publiekelijk aan de schandpaal stellen is een publieke (en niet een
publiekelijke) executie.
Er bestaan ook publieke (en niet publiekelijke) functies. Zoals publieke
vrouwen (M/V). :-)
Johannes
Ik heb het zojuist nagelezen. "Publiekelijk aan de schandpaal nagelen",
staat er.
Toevallig heb ik zojuist z�nder dat ik deze zin had gelezen exact hetzelfde
als voorbeeld gebruikt. Alleen had ik daarbij per abuis "stellen" geschreven
i.p.v. "nagelen".
Mij lijkt niets verkeerds aan deze zin. "Publiekelijk" (in het openbaar)
slaat hier op de handeling van het nagelen. Een correct gebruikt bijwoord
dus.
Om het verschil met "publiek" (openbaar) te verduidelijken kwam ik zelf al
met het voorbeeld dat "publiekeliujk aan de schandpaal stellen [ik bedoelde
nagelen]" een "publieke executie" is.
Klaartje
>Publiek betekent openbaar. Publiekelijk betekent in het openbaar.
Dit is heel mooi, beknopt en duidelijk. Ik wil daarvoor graag even
publiekelijk applaudiseren.
van hichtum
Plus nog een andere zinsnede die daar onmiddellijk op volgde , zoals
je hierboven kunt lezen ...
>Toevallig heb ik zojuist z�nder dat ik deze zin had gelezen exact hetzelfde
>als voorbeeld gebruikt. Alleen had ik daarbij per abuis "stellen" geschreven
>i.p.v. "nagelen".
>
>Mij lijkt niets verkeerds aan deze zin. "Publiekelijk" (in het openbaar)
>slaat hier op de handeling van het nagelen. Een correct gebruikt bijwoord
>dus.
>Om het verschil met "publiek" (openbaar) te verduidelijken kwam ik zelf al
>met het voorbeeld dat "publiekeliujk aan de schandpaal stellen [ik bedoelde
>nagelen]" een "publieke executie" is.
>
--
Baukje
van hichtum
<j.van....@nospam.onsneteindhoven.nl> wrote:
Zoals je had kunnen lezen (het staat nog hierboven) vind ik dat idd
een correct woordgebruik.
Maar mijn oorspronkelijke bericht ging over 'iets publiekelijk maken'.
Als dat correct taalgebruik zou zijn, wat betekent het dan - 'iets in
het openbaar maken'?
Dat betekent niks. Tenzij je het hebt over 'in het openbaar een fiets
repareren' of 'in het openbaar een pannenkoek bakken'. Maar dat heeft
dan dus niks met het werkwoord (maken, repareren, bakken) als zodanig
te maken.
--
Baukje
wugi
>> Dat vind ik toch wel erg gekunsteld klinken dat het iets over het
>> 'maken' zegt.
>
> Ja, omdat dat iets is dat we gewoonlijk niet zo zeggen. Maar het volgt
> wel uit het feit dat 'publiekelijk' de normale vorm heeft voor een
> bijwoord.
???Qu�??? Engelse ziekte?
-(e)lijk is een doordeweeks-natuurLIJK Nederlands
bijvoegLIJKnaamwoordvormend achtervoegsel.
Oovrigs is er doorgaans geen verschil tussen bn en bw, behoudens enkele
uitzonderingen.
Er is meer verschil tussen bn en predicaten: iets kan netjes of genoeg zijn
maar er zijn weinig netjese en genoege zaken. Al zien de meesten geen graten
in "sterker dan normale" tendenzen, terwijl dit werkelijk "sterkere dan
normaal" tendenzen zijn, maar men eenvoudig het predicaat adjectiveert tot
"sterker dan normaal"-e. Neem er dan ook maar een "meer dan genoege"
commentaarparagraaf bij.
guido goegel wugi
(ben normaal off.use wegens fam.omst. maar vond dit toch iets te groff:-)