Wentelteefjes
De Antwoordman
maar waar zou het woord wentelteefje werkelijk vandaan komen? Het wentelen
snap ik nog (je draait de boterham tenslotte een paar keer om in een
ei-achtige smurrie) maar waar komt het teefje vandaan?
--
De Antwoordman
Wimpie
Dezelfde oorsprong als de heks in het andere broodrecept? De zandheks?
4to
<deantw...@hotmail.com> schreef:
DE GVD:
wentelteefje
wen·tel·teef·je
het
(1623) voor het eerste lid vgl. ghewendt broot (brood met eieren
geweekt), teef is mogelijk de vervormde naam van een gebaksoort
--
4to
Peter Alaca
De Antwoordman
GVD, ik moet toch eindelijk maar eens zo'n woordenboek aanschaffen :-) Ik
wil hem echter alleen electronisch want een papieren kijk ik toch niet in
(hint hint richting alt.binaries.warez.ibm-pc.0-day en dergelijke n.g.)
--
De Antwoordman
Wimpie
> >>De grap van de stewardesse in een helicopter kent iedereen inmiddels al,
> >>maar waar zou het woord wentelteefje werkelijk vandaan komen? Het wentelen
> >>snap ik nog (je draait de boterham tenslotte een paar keer om in een
> >>ei-achtige smurrie) maar waar komt het teefje vandaan?
> >
> > DE GVD:
> >
> > wentelteefje
> >
> > wen·tel·teef·je
> >
> > het
> >
> > (1623) voor het eerste lid vgl. ghewendt broot (brood met eieren
> > geweekt), teef is mogelijk de vervormde naam van een gebaksoort
> >
> GVD, ik moet toch eindelijk maar eens zo'n woordenboek aanschaffen :-) Ik
> wil hem echter alleen electronisch want een papieren kijk ik toch niet in
Aanschaffen is een kwestie van euro's
> (hint hint richting alt.binaries.warez.ibm-pc.0-day en dergelijke n.g.)
Oh, u willem jatten....
Jeroen van den Broek
"4to" <i...@quarto.com> schreef in bericht
news:ji1ft1985fiam1s3m...@4ax.com...
> <drd2pjtb2j4i$.ls96l3z57jw8$.d...@40tude.net>; De Antwoordman
> <deantw...@hotmail.com> schreef:
>
>>De grap van de stewardesse in een helicopter kent iedereen inmiddels al,
>>maar waar zou het woord wentelteefje werkelijk vandaan komen? Het wentelen
>>snap ik nog (je draait de boterham tenslotte een paar keer om in een
>>ei-achtige smurrie) maar waar komt het teefje vandaan?
>
> DE GVD:
>
> wentelteefje
>
>
> het
>
> (1623) voor het eerste lid vgl. ghewendt broot (brood met eieren
> geweekt), teef is mogelijk de vervormde naam van een gebaksoort
>
Ewoud Sanders schreef er 9 December 2004 een uitgebreid artikel over in de
NRC:
http://www.nrc.nl/krant/article87437.ece
Twee stukjes daaruit:
<q>
"Het woord wentelteefje is voor het eerst aangetroffen in 1623, in het
Tafereel van Sinne-mal van A. van de Venne, in de zin: 'Ey, waer ick t'huys
alleen, ick backte wentel-teven Van suyckert witte broot, en butter-smeerigh
vet.' De woordenboeken vermelden het pas sinds 1811 en uit oude recepten
blijkt dat men in plaats van (oud) witbrood ook wel beschuit gebruikte. Men
voegde er vroeger soms ook wel geraspte citroenschil aan toe, saffraan, rum
of vanille, dan wel een scheutje rozenwater, dat is welriekend water
gedistilleerd uit rozenbladeren."
[..]
"Maar goed, dit verklaart nog niet de herkomst van het woord. Het eerste
woorddeel is inderdaad de stam van wentelen. De hedendaagse etymologische
woordenboeken gaan ervan dat het tweede lid, teef, mogelijk de vervormde
naam van een gebaksoort is. We komen dit ook tegen in appelteef, een woord
dat in de 19de eeuw in Dordrecht voor wentelteef werd gebruikt. Althans, in
1862 schreef W. Bisschop in De Taalgids in een bijdrage over het Dordtse
dialect: 'Appelteefje wordt het gebak genoemd dat op andere plaatsen
wentelteefje heet.'"
</q>
Verder nog wat over alternatieve namen, waaronder de volgende door
associatie verkregen vormen:
"draaireuen" (eveneens uit Dordt)
"gebraden hondsvotjes" (Friesland)
Het reeds genoemde "ghewendt brood" is overigens van nog ouder datum.
--
Jeroen
Jeroen van den Broek
Nog een stukje opgegoocheld:
Hoe oud is het wentelteefje?
Het gerecht wentelteefje wordt voor het eerst genoemd in een tekst uit de
zeventiende eeuw. Het is dan een snee brood gesopt in melk en eieren die
daarna gebakken wordt.
Brood
Wentelteefjes worden nog steeds gegeten en smaken het lekkerst met oudbakken
brood. De vroegste vermelding is uit 1623. Waar de naam op slaat is
onduidelijk. Er is gedacht dat het een verkorting is van 'wentel het even'.
Maar dat lijkt onwaarschijnlijk.
De combinatie brood, melk ei en suiker uit de koekenpan komt meer voor. In
'De Verstandighe kock of sorgvuldige huys-houdster' (1670) staan recepten
met dezelfde ingrediënten, die dan 'Deuse Geertjens' en 'Poffen-broodt'
heten.
Meer informatie:
N. van der Sijs, 'Chronologisch woordenboek' (Amsterdam/Antwerpen 2001)
'De Verstandighe kock of sorghvuldige huys-houdster' (Amsterdam 1670)
Bron: http://www.volkscultuur.nl/kb.php?doc=56318
--
Jeroen
Luc
>GVD, ik moet toch eindelijk maar eens zo'n woordenboek aanschaffen :-) Ik
>wil hem echter alleen electronisch want een papieren kijk ik toch niet in
>(hint hint richting alt.binaries.warez.ibm-pc.0-day en dergelijke n.g.)
VD14 staat momenteel in twee groepen. Doe even een zoekje met Grabit.
Franneke
Misschien heb je hier wat aan (bron: WNT):
WENTELTEEFJE, znw. onz. , mv. -s (eert. incidenteel ook wentelteven dat een
verder niet overgeleverd wentelteef doet veronderstellen). Niet in Mnl. W.
Uit den stam van wentelen en "teefje". Verklaring door vervorming vanuit
wentel 't even(tjes) wordt door DE VRIES i.v. weinig waarschijnlijk geacht.
Eerder denkbaar is volgens genoemd etym. wdb. dat het tweede lid een snede
brood aanduidt. Zie voor deze laatste visie ook reeds FRANCK-V. WIJK, Suppl.
i.v.
< >
2) (Overdr. ) Schertsend ook in toep. op pers. || Dat hexje ziet 'er
smaaklyk uit. Men zou 'er ... wel anderhalve Bruid Meę spaaren kunnen: kyk
... wat een mondje, wat voor oogjes, wat voor tandjes! Wel zie, ik heb geen'
honger nou. Maar ik verzeker je op men' trouw, Zoôn wentelteefje zou me
smaaken, MAURICIUS, Studentenlev. 24 [1717].
Maar ook:
TEEF (II), znw
< >
1) In de hooge veenderij. Schup waarmede een turfgraver de afgestoken
turven, die hem met den "oplegger" worden toegeworpen, opvangt en op het
"schotbred" werpt. || Deze (arbeider) vangt met een andere schup, teef, de
turven op, en werpt ze op een houten vlak, schotbred, dat op het bovenveen
ligt, STEMFOORT, Veengr. 24.
< >
Elise Le Breton
Het recept, brood, zoetigheid en ei, neigt nogal tot aanbakken. Bij voorkeur
gebruike men daartoe een Tefal pan. Vandaar dus wentelteefje. Was
oorspronkelijk WentelTefal.
zo zit dat.
e.
Peter Elderson
Zeer waarschijnlijk. Wel is het knap dat Tefal de geschiedenis zodanig
heeft weten aan te passen dat het woord al eeuwen geleden ontstaan
lijkt. Deze retronymische historipulatie is geen onbekend fenomeen, maar
meestal wordt het door onparlementaire regimes bedreven en betreft het
iets ingrijpender onderwerpen.
--
pe
Fe
news:43d87a3b$0$65332$dbd4...@news.wanadoo.nl...
*Bijna* net zo'n mooi verhaal als het ontstaan van het gezegde: "hou je
waffel dicht." Men zegt dat dat ontstaan is in de keuken, als de meiden
wafels bakten en teveel kletsten, waardoor ze vergaten op hun wafelijzer te
letten en het ding open lieten staan. "Hou je waffel=wafel" dicht.
Deze uitleg heb ik eens gehoord van een rondleidster in een kasteel.
--
Fe
Bart Dinnissen
Was dat misschien in het Muiderslot?
Ik herinner me een rondleiding aldaar door een dame die er een sport van
maakte om zoveel mogelijk uitdrukkingen en spreekwoorden te verklaren.
Dat voegde aan de rondleiding wel iets toe, vond ik, al weet ik niet of
alles wat ze vertelde ook wel 100% klopte. Zo bracht ze onder meer het
'ontwikkelen' van kinderen ter sprake: kinderen werden tot een jaar of
twee in doeken gewikkeld en kregen pas op een iets hogere leeftijd
kleren aangemeten.
--
Bart
Fe
news:lkeht1h62fbsu3mjr...@4ax.com...
> Fe:
>>Deze uitleg heb ik eens gehoord van een rondleidster in een kasteel.
>
> Was dat misschien in het Muiderslot?
Ja dat zou heel goed kunnen.
> Ik herinner me een rondleiding aldaar door een dame die er een sport van
> maakte om zoveel mogelijk uitdrukkingen en spreekwoorden te verklaren.
> Dat voegde aan de rondleiding wel iets toe, vond ik, al weet ik niet of
> alles wat ze vertelde ook wel 100% klopte. Zo bracht ze onder meer het
> 'ontwikkelen' van kinderen ter sprake: kinderen werden tot een jaar of
> twee in doeken gewikkeld en kregen pas op een iets hogere leeftijd
> kleren aangemeten.
Dit heb ik niet gehoord / vergeten. Hm. Klinkt wel logisch op zich. Toch heb
ik er veel moeite mee, dit hineininterpretieren. Zo kan je alles wel
verklaren. Ooit gehoord: love = 0 in tennis komt van l'oeuf Een eitje
schijnt =0 in het Frans. Nou is tennis i.d.d. een Franse uitvinding maar
kweenie.
--
Fe
De Antwoordman
Gezocht op vd 14 en vd14 maar geen soelaas. Weet je nog welke n.g.'s het
waren?
--
De Antwoordman
Luc
Hij staat in a.b.comp met de nodig pars erbij (al gepost op 8 januari,
dus zonder payserver wordt dat wat moeilijk) en in
a.b.warez4kiddies.apps (gepost op 22 januari), maar ik weet niet of
die groep op elke newsserver te vinden is. Probeer anders eens een
gratis dag-account by yottanews.com (werkt helaas niet altijd). Als
het op usenet niet lukt is er nog altijd p2p (die met het ezeltje),
daar staat de volledige iso van de cd (zoekterm "woordenboek", niet
"Van Dale").
Je kunt de cd natuurlijk ook in elke goede bibliotheek vinden...
Ruud Harmsen
>Hij staat in a.b.comp met de nodig pars erbij (al gepost op 8 januari,
>dus zonder payserver wordt dat wat moeilijk) en in
>a.b.warez4kiddies.apps (gepost op 22 januari), maar ik weet niet of
>die groep op elke newsserver te vinden is. Probeer anders eens een
>gratis dag-account by yottanews.com (werkt helaas niet altijd). Als
>het op usenet niet lukt is er nog altijd p2p (die met het ezeltje),
>daar staat de volledige iso van de cd (zoekterm "woordenboek", niet
>"Van Dale").
Valt dit allemaal onder het charter, of is het misbruik?
--
Ruud Harmsen - http://rudhar.com
Peter Elderson
Ja.
--
pe
Luc
Misbruik. Geen twijfel mogelijk.
Herman Elderson
Het valt niet onder het charter.
Het is geen misbruik.
Het juiste antwoord is dus 'Nee'.
--
Herman
De Antwoordman
> De Antwoordman <deantw...@hotmail.com> wrote:
>
>>Op Wed, 25 Jan 2006 16:32:04 GMT schreef Luc:
>>
>>> De Antwoordman <deantw...@hotmail.com> wrote:
>>>
>>>
>>>>GVD, ik moet toch eindelijk maar eens zo'n woordenboek aanschaffen :-) Ik
>>>>wil hem echter alleen electronisch want een papieren kijk ik toch niet in
>>>>(hint hint richting alt.binaries.warez.ibm-pc.0-day en dergelijke n.g.)
>>>
>>> VD14 staat momenteel in twee groepen. Doe even een zoekje met Grabit.
>>
>>Gezocht op vd 14 en vd14 maar geen soelaas. Weet je nog welke n.g.'s het
>>waren?
>
> Hij staat in a.b.comp met de nodig pars erbij (al gepost op 8 januari,
> dus zonder payserver wordt dat wat moeilijk)
Ik heb een payserver en de retentie in binaries is soms meer dan een maand
;-)
> en in
> a.b.warez4kiddies.apps (gepost op 22 januari), maar ik weet niet of
> die groep op elke newsserver te vinden is.
Gezien maar die is niet te decoderen. Ik krijg 6 tekstbestanden van 52MB
groot. Geen enkele decoder bakt er wat van, ik heb ze dus maar weggegooid.
--
De Antwoordman
LS
<dinn...@chello.nl>:
Al in mijn jeugd deden ze dat in het Muiderslot: eindeloos veel
uitdrukkingen verklaren. Ik vond het toen interessant, herinner me er
nog maar een paar heel bekende van, zoals het ondergeschoven kind (in
de la onder het bed). Maar niks over ontwikkelen.
Nieckq
[...]
> Valt dit allemaal onder het charter, of is het misbruik?
Hoe rijm je het bovenstaande met je recente uitlating dat
je geen boodschap had aan het handvest?
(Dit in een discussie over crypto's)
Nieckq
José
wrote in nl.taal:
>*Bijna* net zo'n mooi verhaal als het ontstaan van het gezegde: "hou je
>waffel dicht." Men zegt dat dat ontstaan is in de keuken, als de meiden
>wafels bakten en teveel kletsten, waardoor ze vergaten op hun wafelijzer te
>letten en het ding open lieten staan. "Hou je waffel=wafel" dicht.
>
>Deze uitleg heb ik eens gehoord van een rondleidster in een kasteel.
Ja, klopt. Ik meen dat het het Muiderslot was, maar dat weet ik niet
zeker. Het was tijdens een schoolreisje, in 1960 of zo.
Om precies te zijn, de een telde de seconden: "een, twee, drie" en de
ander zat te pesten door "acht, twaalf, dertien, vijf, zeven" te
tellen.
--
José
Piet Beertema
> Fe wrote:
> >*Bijna* net zo'n mooi verhaal als het ontstaan van het gezegde: "hou je
> >waffel dicht." Men zegt dat dat ontstaan is in de keuken, als de meiden
> >wafels bakten en teveel kletsten, waardoor ze vergaten op hun wafelijzer
> >te letten en het ding open lieten staan. "Hou je waffel=wafel" dicht.
> >Deze uitleg heb ik eens gehoord van een rondleidster in een kasteel.
>
> Ja, klopt. Ik meen dat het het Muiderslot was, maar dat weet ik
> niet zeker. Het was tijdens een schoolreisje, in 1960 of zo.
In zo'n omgeving doet zo'n verhaal het natuurlijk goed.
Het WNT geeft een minder prozaische uitleg:
WAFFEL:
Onomat. vorming naar analogie van of met klankwisseling uit wauwel(en) ...
(Gemeenz. ) Mond; wauwel, snuit, snavel, bek.
-p
Fe
"Piet Beertema" <www.godfatherof.nl/@opt-in.invalid> schreef in bericht
news:479A13CF...@opt-in.invalid...
Ik vind van wauwel naar waffel minder waarschijnlijk dan van wafel naar
waffel, maar ik ben absoluut geen deskundige op dit gebied. Maar het is niet
onmogelijk dat gidsen in kastelen elkaar nawauwelen, om een leuk verhaaltje
te hebben.
--
Afknel Grenen
[I thought my razor was dull, then I heard his speech. G. Marx]