stoefen
Michel Martens
We hebben het hier al wel eens gehad over dit Belgisch-Nederlandse
woord dat 'opscheppen' betekent. Het heeft nu zelfs een dialectreukje
en toen het een jaar of wat geleden gebruikt werd op grote affiches
langs de Vlaamse snelwegen in het kader van een campagne voor
verkeersveiligheid, was niet iedereen hier er gelukkig mee. Het was
precies omdat een Nederlandse nl.taler die affiche had gezien dat het
woord hier ter sprake kwam.
Van Dale geeft aan dat het woord van 'stoffen' komt en verwijst dan
ook naar dit lemma. Zie VD13/4 bl. 3260 laatste trefwoord. Nu is het
opeens géén Belgisch-Nederlands meer want de grote Potgieter gebruikte
het zelfs. Wat één lettertje kan doen.
Ook het Middelnederlands Woordenboek vermeldt het woord, met
'opscheppen' in feite als bijkomende betekenis:
"Aanm. — Kiliaan geeft stoffen ende poffen in de bet. grootspreken,
"opsnijden, ophakken, bluffen („jactare, venditare”).
Dat 'stoffen' (later 'stoefen') in Nederland ook niet helemaal
onbekend was in de zeventiende eeuw, bewijst Willem Godschalk van
Focquenbroch (1640-1670) toen hij een 'loflied' (nou ja!) schreef op
Amsterdam. De eerste strofe luidt:
"'t Gelt-suchtigh Amsterdam met al haer soete keyers,
"STOFT al te moedigh op haer opgevulde tas;
"De maegre gierigheydt die steets haer Af-god was,
"Maeckt dat dit hoen niet leydt, dan stront, in plaets van eyers.
Zo gaat-ie nog een tijdje door en het is wel met een beetje
leedvermaak dat ik het stukje las moet ik toegeven.
De Amsterdammers 'stoeften' dus al in de zeventiende eeuw. Niet veel
nieuws onder de zon zo te horen:-) Ze waren blijkbaar erg opgezet met
zichzelf. Weet je hoe dat komt? Omdat er zoveel Antwerpenaren waren
komen wonen.
Voor degenen die dit kostelijk stukje van Focquenbroch eens helemaal
willen lezen, verwijs ik naar Henk Lensens webstek:
http://people.zeelandnet.nl/henklensen/focquenbroch.htm
--
Michel.
Dr.Ruud
> "STOFT al te moedigh op haer opgevulde tas;
Mijn Koenen:
1 stoffen - pochen, bluffen, snoeven: /hij stoft op zijn rijkdom (nu
ongebr.)/
Een voorbeeld van het gebruik van 'opstoffen'
http://www.substitution.nl/rolooboy/Afscheid.htm
Vondel:
http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/vondel/psalmen/harpz088.html
http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/vondel/batavisc/wor2bata.html
http://www.dbnl.org/tekst/vond001dewe02/vond001dewe02_0110.htm
Helmers:
http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/helmers/hambroek.html
--
Affijn, Ruud
MTL
....
> Mijn Koenen:
> 1 stoffen - pochen, bluffen, snoeven: /hij stoft op zijn rijkdom (nu
> ongebr.)/
Ongebruikelijke om niet te zeggen vrijwel onbekende betekenis in de
omgangstaal in Nederland. Volgens mij.
Ik heb 'stoefen' = AN 'opscheppen', 'pochen' wél vaak in Antwerpen gehoord.
MTL
Dr.Ruud
> Dr.Ruud:
>> Mijn Koenen:
>> 1 stoffen - pochen, bluffen, snoeven: /hij stoft op zijn rijkdom
>> (nu ongebr.)/
> Ongebruikelijke om niet te zeggen vrijwel onbekende betekenis in de
> omgangstaal in Nederland. Volgens mij.
Mijn Koenen is van 1981 (27e druk, 8e oplage) en toen
was het dus al ongebr.
En misschien is het niet eens mijn Koenen maar haar.
--
Affijn, Ruud
Ruud Harmsen
<metrisc...@yahoo.com>: in nl.taal:
>We hebben het hier al wel eens gehad over dit Belgisch-Nederlandse
>woord dat 'opscheppen' betekent. Het heeft nu zelfs een dialectreukje
>en toen het een jaar of wat geleden gebruikt werd op grote affiches
>langs de Vlaamse snelwegen in het kader van een campagne voor
>verkeersveiligheid, was niet iedereen hier er gelukkig mee. Het was
>precies omdat een Nederlandse nl.taler die affiche had gezien dat het
>woord hier ter sprake kwam.
Dat was ik.
>Van Dale geeft aan dat het woord van 'stoffen' komt en verwijst dan
>ook naar dit lemma. Zie VD13/4 bl. 3260 laatste trefwoord. Nu is het
>opeens géén Belgisch-Nederlands meer want de grote Potgieter gebruikte
>het zelfs. Wat één lettertje kan doen.
>
>Ook het Middelnederlands Woordenboek vermeldt het woord, met
>'opscheppen' in feite als bijkomende betekenis:
Dat sommige woorden in België wel en in Nederland niet gebruikelijk
zijn kan heel veel redenen en oorzaken hebben. Het kan gaan om
vertaald Frans. Maar het kan ook heel goed gaan om oude Nederlandse
woorden, die in Nederland in onbruik zijn geraakt, en in België niet.
Dat verbaast me niet, eigenlijk. Dat hoort bij levende talen.
--
Ruud Harmsen, http://rudhar.com/
MTL
...
> >Van Dale geeft aan dat het woord van 'stoffen' komt en verwijst dan
> >ook naar dit lemma. Zie VD13/4 bl. 3260 laatste trefwoord. Nu is het
> >opeens géén Belgisch-Nederlands meer want de grote Potgieter gebruikte
> >het zelfs. Wat één lettertje kan doen./
Dat NL 'stoffen' de betekenis 'opscheppen' heeft, wordt inderdaad door
VD13 bevestigd (verwantschap met FR 'étoffer' van 'étoffe' > Germaans
woord voor 'stof'). Maar het labeltje 'form.' ('formeel') lijkt me nog
te genereus. Volgens mij is het een verouderde betekenis.
....
> Dat sommige woorden in België wel en in Nederland niet gebruikelijk
> zijn kan heel veel redenen en oorzaken hebben. Het kan gaan om
> vertaald Frans. Maar het kan ook heel goed gaan om oude Nederlandse
> woorden, die in Nederland in onbruik zijn geraakt, en in België niet.
Misschien ligt het wel aan het feit dat Nederland zo al voldoende
synoniemen heeft voor 'opscheppen'.
Wordt 'snoeven' eigenlijk wel gezegd in België?
Zo te zien vrij weinig. Als ik Google moet geloven.
MTL
Michel Martens
nl.taal
Als er één stad is waar het woord bekend en gekend is dan is het
Antwerpen omdat er zoveel stoeffers wonen.
Wij kennen overigens ook een 'stoefferke'. Dat is het keurig gevouwen
zakdoekje dat je in het bovenzakje van je jas steekt en dat er met één
of twee tipjes uitseekt. Héél sjiek!
--
Michel.
Michel Martens
19:29:24 +0100 in de nieuwsgroep nl.taal
Ik vind dat erg leuk, die ouwe woorden. Het verbaast me steeds dat er
nog zoveel zijn. Ik werd me daarvan bewust hier in de groep omdat een
bij Nederlanders onbekend woord uiteraard dikwijls een reactie oproept
en dan blijkt dat ik soms een oeroud maar bij ons nog springlevend
Nederlands woord gebruik dat bij jullie even archaïsch klinkt als de
Statenbijbel. Stoefen is zo'n woord. Maar ook hier zul je het niet
horen in verzorgd taalgebruik.
--
Michel.
Michel Martens
nl.taal
>Wordt 'snoeven' eigenlijk wel gezegd in België?
>Zo te zien vrij weinig. Als ik Google moet geloven.
Het is zeker bekend maar ik heb inderdaad de indruk dat het niet veel
wordt in de spreektaal.
--
Michel.
MTL
....
> Als er één stad is waar het woord bekend en gekend is dan is het
> Antwerpen omdat er zoveel stoeffers wonen.
> Wij kennen overigens ook een 'stoefferke'. Dat is het keurig gevouwen
> zakdoekje dat je in het bovenzakje van je jas steekt en dat er met één
> of twee tipjes uitseekt. Héél sjiek!
'pochet(je)' toch?
Hilterman had er ook bijna altijd eentje, in b.v. "De toestand in de wereld".
Net iets voor chique buitenlandcommentatoren.
Maar het synoniem 'lefdoekje' komt gevoelsmatig al dichter in de buurt
van Antwerps 'stoeferke'.
MTL
Rian van der Borgt
>Wordt 'snoeven' eigenlijk wel gezegd in België?
>Zo te zien vrij weinig. Als ik Google moet geloven.
Dat wordt sowieso weinig gebruikt. In Nederland hoor ik dat ook nooit.
Voor mij is het schrijftaal.
Groetjes,
Rian
--
Rian van der Borgt, Leuven.
e-mail: rvdb...@xs4all.be www: http://www.xs4all.be/~rvdborgt/
Fix Outlook Express: http://flash.to/oe-quotefix/
Fix Outlook: http://flash.to/outlook-quotefix/
MTL
> On Sat, 6 Mar 2004 20:16:32 +0100, MTL wrote:
> >Wordt 'snoeven' eigenlijk wel gezegd in België?
> >Zo te zien vrij weinig. Als ik Google moet geloven.
>
> Dat wordt sowieso weinig gebruikt. In Nederland hoor ik dat ook nooit.
> Voor mij is het schrijftaal.
Gelukkig dan dat we die schrijftaal hoog in het vaandel hebben staan
(niet waar, HH. Ramaker c.s.?) want anders waren we al de helft van het
woordenboek kwijt (snoeven, gewrocht, schicht, onooglijk, talmen, hovaardig enz.).
Overigens is voorgelezen - dus gesproken - schrijftaal het ergste
wat een tolk kan overkomen. Zeker als het vakjargon én vakfraseologie is.
Juridisch b.v. Ik zeg maar wat.
MTL
Dr.Ruud
> MTL:
>> Wordt 'snoeven' eigenlijk wel gezegd in België?
>> Zo te zien vrij weinig. Als ik Google moet geloven.
> Dat wordt sowieso weinig gebruikt. In Nederland hoor ik dat ook nooit.
'afsnoeven' hoor en zie ik af en toe. Dan zal wel 'aftroeven' bedoeld
worden.
--
Affijn, Ruud
Ernie Ramaker
> Gelukkig dan dat we die schrijftaal hoog in het vaandel hebben staan
> (niet waar, HH. Ramaker c.s.?) want anders waren we al de helft van het
> woordenboek kwijt (snoeven, gewrocht, schicht, onooglijk, talmen, hovaardig enz.).
Schrijftaal kan in sommige gevallen best nuttig zijn. :-)
--
Eldste brev ganga fremst.
Oude brieven komen 't verst.
- Noors spreekwoord
Michel Martens
nl.taal
>"Michel Martens" <metrisc...@yahoo.com> meldde hier:
>
>....
>
>> Als er één stad is waar het woord bekend en gekend is dan is het
>> Antwerpen omdat er zoveel stoeffers wonen.
>> Wij kennen overigens ook een 'stoefferke'. Dat is het keurig gevouwen
>> zakdoekje dat je in het bovenzakje van je jas steekt en dat er met één
>> of twee tipjes uitseekt. Héél sjiek!
>
>'pochet(je)' toch?
Dat ken ik ook. Ik zocht het niet op omdat ik van de blijbaar foute
veronderstelling uitging dat het weer zo'n Frans woord was dat alleen
in Vlaanderen wordt gebruikt. Een echt Nederlands woord kon ik niet
opkomen. Blijkt het pochetje te zijn. Typisch Vaamse twijfel.
>Hilterman had er ook bijna altijd eentje, in b.v. "De toestand in de wereld".
>Net iets voor chique buitenlandcommentatoren.
O ja, Meester ..veel voorletters... Hilterman. Die kon praten.
>
>Maar het synoniem 'lefdoekje' komt gevoelsmatig al dichter in de buurt
>van Antwerps 'stoeferke'.
Ik schreef met opzet 'stoefferke', met twee f-en, omdat de oe erg kort
wordt uitgesproken. Ook 'stoefen' klinkt meer als 'stoeffen'.
>
>MTL
>
--
Michel.
Frits Zandveld
"MTL" <MTL...@chello.be> schreef in bericht
news:c2fh7r$1t34me$1...@ID-205194.news.uni-berlin.de...
> "Rian van der Borgt" <rvdb...@xs4all.be> meldde hier:
>
> > On Sat, 6 Mar 2004 20:16:32 +0100, MTL wrote:
> > >Wordt 'snoeven' eigenlijk wel gezegd in België?
> > >Zo te zien vrij weinig. Als ik Google moet geloven.
> >
> > Dat wordt sowieso weinig gebruikt. In Nederland hoor ik dat ook nooit.
> > Voor mij is het schrijftaal.
>
> Gelukkig dan dat we die schrijftaal hoog in het vaandel hebben staan
> (niet waar, HH. Ramaker c.s.?) want anders waren we al de helft van het
> woordenboek kwijt (snoeven, gewrocht, schicht, onooglijk, talmen,
hovaardig enz.).
snoeven - spreek noch schrijf ik.
talmen en hovaardig idem dito.
De andere zeg ik wel eens en zou ik bij gele genheid ook schrijven.
Mijn spreektaal == mijn schrijftaal.
>
> Overigens is voorgelezen - dus gesproken - schrijftaal het ergste
> wat een tolk kan overkomen. Zeker als het vakjargon én vakfraseologie is.
> Juridisch b.v. Ik zeg maar wat.
Mensen moeten gewoon behoorlijk spreken en dan schrijven zoals ze spreken.
Geen probleem.
Frits
Peter Elderson
> On Sat, 6 Mar 2004 20:16:32 +0100, MTL wrote:
>>Wordt 'snoeven' eigenlijk wel gezegd in België?
>>Zo te zien vrij weinig. Als ik Google moet geloven.
>
> Dat wordt sowieso weinig gebruikt. In Nederland hoor ik dat ook nooit.
> Voor mij is het schrijftaal.
Ik lateralizeer direkt naar Willy van der H.
Jan
news:c2f3hg$1r0den$1...@ID-205194.news.uni-berlin.de:
>
> 'pochet(je)' toch?
> Hilterman had er ook bijna altijd eentje, in b.v. "De toestand in de
> wereld". Net iets voor chique buitenlandcommentatoren.
>
> Maar het synoniem 'lefdoekje' komt gevoelsmatig al dichter in de buurt
> van Antwerps 'stoeferke'.
>
> MTL
>
>
Is het woord pochet dan gerelateerd aan het franse poche of het nederlandse
pochen? Of is dit een onwaarschijnlijk toeval?
Jan.
Henk Lensen
> "Dr.Ruud" <'t.leven.is.fijn@life.i$.great> meldde hier:
>
> ....
>
>
>>Mijn Koenen:
>>1 stoffen - pochen, bluffen, snoeven: /hij stoft op zijn rijkdom (nu
>>ongebr.)/
>
>
> Ongebruikelijke om niet te zeggen vrijwel onbekende betekenis in de
> omgangstaal in Nederland. Volgens mij.
Tijd voor een citaat:
Hij die de Zoon des Hemels terzijde staat en kanselier is over de gehele
wereld, wordt uitverkoren en over hen geplaatst: hij geeft aanwijzingen
en opdrachten; de normen en richtlijnen die hij rangschikt vult hij aan
en stelt hij bij, de wetten en bepalingen die hij ordent geeft hij
eenheid en samenhang.[..] Hij maakt een keuze uit de heren van de gehele
wereld en zorgt ervoor dat elk geschikt is voor zijn werkzaamheden.[..]
Hij bevordert degenen die capabel zijn en geeft hun de vrije hand, zodat
ze hem nergens dankbaar voor hoeven te zijn. Hij zet degenen die niet
capabel zijn terug en ontslaat hen, maar er is niemand die het waagt
ontevreden te zijn. Hij pronkt niet met zijn vaardigheden, hij stoft
niet op zijn roem. Hij bemoeit zich niet persoonlijk met de
bijzonderheden, hij grijpt niet in het werk van de ambtenaren in, maar
elke dag bespreekt hij met de voortreffelijkste talenten uit de gehele
wereld de grote hoofdlijnen.[..]
Zij die niet de hoofdzaken begrijpen doen het tegenovergestelde.
Stiptheid en ijver beschouwen zij als toewijding aan het algemeen
belang, in tabellen en documenten zien zij een teken van eer, zij
pronken met hun vaardigheid en stoffen op hun roem, bemoeien zich
persoonlijk met bijzonderheden, grijpen in het werk van de ambtenaren
in, ze eigenen zich steels de zaken toe die vallen onder de zes
werkzaamheden en de honderd taken, en in hun ambtsgebouw schreeuwen ze
bevelen. Al doende verwaarlozen ze wat groot en verreikend is.
(Wilt Idema's vertaling van een passage van Liu Zongyuan, die leefde van
773 tot 819, over de ideale kanselier)
'Stoffen op' was voor mij lichtelijk ouderwets, maar zeker niet onbekend.
Door mijn ambtelijke carričre kwamen de leidinggevenden uit de tweede
alinea me tamelijk vertrouwd voor.
Henk
MTL
"Henk Lensen" <henkl...@zeqqeland.nl> a écrit dans le message de news:c2ijgq$28p3$1...@nl-news.euro.net...
Dus we zijn het eens: ongebruikelijk in de omgangstaal in Nederland.
> Door mijn ambtelijke carrière kwamen de leidinggevenden uit de tweede
> alinea me tamelijk vertrouwd voor.
Maar ik zou het niet in mijn hoofd halen om 'stoffen op' (in de betekenis
'opscheppen over') te gebuiken in een simultaanvertaling, al helemaal
niet als er NLers bij zitten.
MTL
MTL
MTL
....
> Mensen moeten gewoon behoorlijk spreken en dan schrijven zoals ze spreken.
Maar dat vertikken ze meestal.
> Geen probleem.
Da's subjectief.
MTL
Henk Lensen
> "Henk Lensen" <henkl...@zeqqeland.nl> a écrit dans le message de news:c2ijgq$28p3$1...@nl-news.euro.net...
>
>>MTL wrote:
>>
>>>"Dr.Ruud" <'t.leven.is.fijn@life.i$.great> meldde hier:
>>>
>>>....
>>>
>>>
>>>
>>>>Mijn Koenen:
>>>>1 stoffen - pochen, bluffen, snoeven: /hij stoft op zijn rijkdom (nu
>>>>ongebr.)/
>>>
>>>
>>>Ongebruikelijke om niet te zeggen vrijwel onbekende betekenis in de
>>>omgangstaal in Nederland. Volgens mij.
>>
>>Tijd voor een citaat:
>>'Stoffen op' was voor mij lichtelijk ouderwets, maar zeker niet onbekend.
>
>
> Dus we zijn het eens: ongebruikelijk in de omgangstaal in Nederland.
>
Maar niet vrijwel onbekend.
>
>>Door mijn ambtelijke carrière kwamen de leidinggevenden uit de tweede
>>alinea me tamelijk vertrouwd voor.
>
>
> Maar ik zou het niet in mijn hoofd halen om 'stoffen op' (in de betekenis
> 'opscheppen over') te gebuiken in een simultaanvertaling, al helemaal
> niet als er NLers bij zitten.
>
Ook niet als in de brontaal een lichtelijk ouderwetse uitdrukking wordt
gebruikt?
Of hoort het overbrengen van dergelijke subtiliteiten niet tot het werk
van een tolk?
Henk
MTL
> MTL wrote:
...
> > Maar ik zou het niet in mijn hoofd halen om 'stoffen op' (in de betekenis
> > 'opscheppen over') te gebuiken in een simultaanvertaling, al helemaal
> > niet als er NLers bij zitten.
> >
>
> Ook niet als in de brontaal een lichtelijk ouderwetse uitdrukking wordt
> gebruikt?
> Of hoort het overbrengen van dergelijke subtiliteiten niet tot het werk
> van een tolk?
Ja en nee...
In principe tolkt een tolk in hetzelfde stijlniveau als de spreker spreekt.
Maar dat kun je niet zien als een vereiste....
Maar goed.
Ik vind van mezelf dat ik een _sourcier_ ben ("gefocust op de bron")
en aan getrouwheid hecht ik méér dan aan schoonheid.
Toch even een anekdote in/uit dit verband.
Sta ik midden in de rechtszaal consecutief te tolken (= dus niet simultaan én
zonder technische voorzieningen zoals cabine, microfoons, koptelefoons enz.).
Zo'n 200 mensen zien en horen me in het middelpunt van de belangstelling.
(In principe zit ik dus wél in een cabine).
Zegt de getuige in een misdaadzaak aan de balie iets redelijk banaals.
Zegt de president van de rechtbank in het Frans "tiens..." (= uitroep van
- lichte - verbazing). Er dreigt een ijzige stilte.
Zonder me lang te bedenken wend ik me tot de getuige en vertaal:
"aha...".
De zaal lag ineens krom van het lachen en dat is op zich niet de bedoeling.
Het risico had ik ingecaluleerd en ik dacht: "Dit kan nog nét."
Het is namelijk zo, dat er zelfs in de ergste rechtszaken hilariteit opborrelt,
ook al kan dat voor buitenstaanders totaal ongepast of onverwacht lijken.
T.o. een paar mensen uit het publiek kon ik achteraf m.b.v. de Van Dale FN
aantonen dat "aha" een vertaling is van "tiens..."
MTL
--
"La nuit tombait,
Le vent soufflait si fort,
Fort, si fort qu'il faisait peur
Peur, si peur quand on est seul." (Claude François).