taddik of toddik
Jesaja
van 'smeerpoets' als we weer eens gemorst hadden. Ik wil graag weten
waar het vandaan komt. In het etymologisch woordenboek (van Dale) wordt
verwezen naar toddik en bij toddik wordt verwezen naar taddik. Er staat
dat het afgeleid is van tod (lor). Maar dat verklaart het woord toddik
toch nog niet? Iemand een idee waar toddik of taddik vandaan komt?
Met vriendelijke groet,
Jesaja
DirkJan
Jesaja schreef:
Beide woorden staan in het WNT onder de lemma's Todde en Tadde,
wat dezelfde betekenis heeft. Zie in het kort hieronder:
— TODDE —, znw. vr. en onz. Wellicht een onomatopoeïsche vorming; samenhang
met todde (I) is evenwel niet onmogelijk. Verg. tad.
+ᴁ1. Waardelooze, veelal gescheurde en smerige, lap; lor, lomp, vod.
Veelal in verbinding met synoniemen.
2. Bij vergelijking voor een slordige, onzindelijke, luie, en voorts ook
voor een ontuchtige vrouw. Slons, slet.
Toddik, ”een vuil, smerig wijf” (KARSTEN 155 a [1934])).
-
TADDE
Afl. Taddik, smeerpoets, vuilik. Gewest.
DJ
Jesaja
Bedankt. Ik vind de uitgang -ik van toddik nog wel een beetje
ongebruikelijk, hoewel vuilik ook op -ik eindigt. Maar dat komt weer van
het Middelnederlandse vulic (aas, kreng) en heeft dus een verklaarbare
achtergrond.
Peter Elderson
Toddik, bekend. Rotterdam, ca 1960. Herkomst: geen idee. Relatie met tod
= vod, poetslap, vieze lap zelf gelegd, maar zonder onderbouwing.
bp127
"Tod" is voor 't eerst opgetekend halverwege de 17e eeuw.
@xs4all.nl Hans H.
Sommige mensen spreken de letter R uit met een enkel tipje van de tong tegen
boventanden/verhemelte. Dan krijg je een soort overgang naar een D-klank.
Terugredenerend kom je dan terecht bij 'tarrik', of 'torrik', of 'tork'.
Turk dus. Uit de tijd dat ze een flink stempel op Midden-Europa drukten?
Hans H.
Jesaja
Dat lijkt heel wel mogelijk. Interessante gedachte.
Jesaja
DirkJan
Jesaja schreef:
> Hans H. wrote:
>> bp127 wrote:
> Dat lijkt heel wel mogelijk. Interessante gedachte.
Wel of geen goede gedachten, voor de herkomst van veel woorden kun
je kijken in de database van de ge�ntegreerde taalbank. Hier kun je
tegelijk zoeken op het:
Oudnederlands Woordenboek
Vroegmiddelnederlands Woordenboek
Woordenboek der Nederlandsche Taal
Binnenkort beschikbaar:
Middelnederlands Woordenboek (2009)
Je moet je wel aanmelden met een e-mailadres en dan ontvang
je een wachtwoord om in de databank te zoeken. Wel wat
omslachtig, maar de moeite waard.
DJ
h@wig
> Jesaja schreef:
> > Mijn oma gebruikte vroeger het woord 'taddik' in de correcte betekenis
> > van 'smeerpoets' als we weer eens gemorst hadden. Ik wil graag weten
> > waar het vandaan komt. In het etymologisch woordenboek (van Dale) wordt
> > verwezen naar toddik en bij toddik wordt verwezen naar taddik. Er staat
> > dat het afgeleid is van tod (lor). Maar dat verklaart het woord toddik
> > toch nog niet? Iemand een idee waar toddik of taddik vandaan komt?
> Beide woorden staan in het WNT onder de lemma's Todde en Tadde,
> wat dezelfde betekenis heeft. Zie in het kort hieronder:
> — TODDE —, znw. vr. en onz. Wellicht een onomatopoeïsche vorming; samenhang
> met todde (I) is evenwel niet onmogelijk. Verg. tad.
> +ᴁ1. Waardelooze, veelal gescheurde en smerige, lap; lor, lomp, vod.
> Veelal in verbinding met synoniemen.
Todde is toch ook kus in het Vlaams?
> 2. Bij vergelijking voor een slordige, onzindelijke, luie, en voorts ook
> voor een ontuchtige vrouw. Slons, slet.
> Toddik, ”een vuil, smerig wijf” (KARSTEN 155 a [1934])).
> TADDE
> Afl. Taddik, smeerpoets, vuilik. Gewest.
Bij taddik vroeg ik me af of het via vocaalverandering met vadsig te
maken had.
En ja:
Stoett legt net als De Fakkel der Nederduitsche taale een link van
vodde-vadde naar vadsig (Latijn flaccidus) en het Ned.Etym.Woordenboek
zegt op blz.795
[..] "vadde staat onder vadsig genoemde vadde 'dunne, slappe koek,
traag wijf', formeel te verbinden met het onder 'hondsvot' behandelde
Ger. fupa 'vulva' en dan behorend bij de wortel van vuil".
[..] ".... naar betekenis niet iets stinkends maar eerder iets dat
rafelig, slap of week is".[...]
en:
"vod, ook vuile luie vrouw, hoer".
De stap van tod naar toddik, vod, vadsig en taddik is maar klein en
uiteindelijk is het toch allemaal weer *kut*.
Jesaja
>
>
> Wel of geen goede gedachten, voor de herkomst van veel woorden kun
> je kijken in de database van de ge�ntegreerde taalbank. Hier kun je
> tegelijk zoeken op het:
>
> Oudnederlands Woordenboek
> Vroegmiddelnederlands Woordenboek
> Woordenboek der Nederlandsche Taal
>
> Binnenkort beschikbaar:
>
> Middelnederlands Woordenboek (2009)
>
> http://www.wnt.inl.nl/
>
> Je moet je wel aanmelden met een e-mailadres en dan ontvang
> je een wachtwoord om in de databank te zoeken. Wel wat
> omslachtig, maar de moeite waard.
>
> DJ
Dank je. Ik heb me aangemeld. Goede tip.
J.
Piet Beertema
> [..] "vadde staat onder vadsig genoemde vadde 'dunne, slappe koek,
> traag wijf', formeel te verbinden met het onder 'hondsvot' behandelde
> Ger. fupa 'vulva' en dan behorend bij de wortel van vuil".
> [..] ".... naar betekenis niet iets stinkends maar eerder iets dat
> rafelig, slap of week is".[...]
> en:
> "vod, ook vuile luie vrouw, hoer".
> De stap van tod naar toddik, vod, vadsig en taddik is maar klein en
> uiteindelijk is het toch allemaal weer *kut*.
Niet allemaal, want het WNT zorgt hier voor wat tegengas:
VADDE:
...
6) (Veroud.) Verachtelijk, nietswaardig manspersoon, in de aanh.: dronkelap
-p
h@wig
Dweil dus.
Als je daar mee getrouwd bent lijkt me ook k*t.
bp127
Aardige *) ideeën, maar etymologisch is er geen link tussen 'turk' en
'tork'. Noch is er zo'n link tussen 'tod' en 'tork'. Voorzover bekend,
natuurlijk.
*) 'aardig' in de zin van het Noord-Nederlands, in het zuidelijk
taalgebied betekent 'aardig' wat anders.
Michel Martens
nieuwsgroep nl.taal
> DirkJan wrote:
>> Jesaja schreef:
>> > Mijn oma gebruikte vroeger het woord 'taddik' in de correcte betekenis
>> > van 'smeerpoets' als we weer eens gemorst hadden. Ik wil graag weten
>> > waar het vandaan komt. In het etymologisch woordenboek (van Dale) wordt
>> > verwezen naar toddik en bij toddik wordt verwezen naar taddik. Er staat
>> > dat het afgeleid is van tod (lor). Maar dat verklaart het woord toddik
>> > toch nog niet? Iemand een idee waar toddik of taddik vandaan komt?
>
>> Beide woorden staan in het WNT onder de lemma's Todde en Tadde,
>> wat dezelfde betekenis heeft. Zie in het kort hieronder:
>
>> � TODDE �, znw. vr. en onz. Wellicht een onomatopoe�sche vorming; samenhang
>> met todde (I) is evenwel niet onmogelijk. Verg. tad.
>> +?1. �Waardelooze, veelal gescheurde en smerige, lap; lor, lomp, vod.
>> Veelal in verbinding met synoniemen.
>
>
>Todde is toch ook kus in het Vlaams?
Nee, dat is 'toot' en bij mijn weten wordt het vooral in
Oost-Vlaanderen gebruikt in de spreektaal; mogelijk ook in
West-Vlaanderen maar dat weet ik niet zeker. In Gent bijvoorbeeld
spreekt men over een 'tootse', met een heel geronde o, ongeveer zoals
men in Nederland het woord 'roze' uitspreekt.
In Brabant (Antwerpen en omgeving) hoor ik al wel eens 'toeteke' maar
dat is dan meer bedoeld als kindertaal.
--
Michel
Jesaja
> h@wig schreef op Mon, 7 Dec 2009 08:16:59 -0800 (PST) in de
> nieuwsgroep nl.taal
>
>> DirkJan wrote:
>>> Jesaja schreef:
>>>> Mijn oma gebruikte vroeger het woord 'taddik' in de correcte betekenis
>>>> van 'smeerpoets' als we weer eens gemorst hadden. Ik wil graag weten
>>>> waar het vandaan komt. In het etymologisch woordenboek (van Dale) wordt
>>>> verwezen naar toddik en bij toddik wordt verwezen naar taddik. Er staat
>>>> dat het afgeleid is van tod (lor). Maar dat verklaart het woord toddik
>>>> toch nog niet? Iemand een idee waar toddik of taddik vandaan komt?
>>
>>> Beide woorden staan in het WNT onder de lemma's Todde en Tadde,
>>> wat dezelfde betekenis heeft. Zie in het kort hieronder:
>>
>>> met todde (I) is evenwel niet onmogelijk. Verg. tad.
>>> +?1. Waardelooze, veelal gescheurde en smerige, lap; lor, lomp, vod.
>>> Veelal in verbinding met synoniemen.
>>
>>
>> Todde is toch ook kus in het Vlaams?
>
> Nee, dat is 'toot' en bij mijn weten wordt het vooral in
> Oost-Vlaanderen gebruikt in de spreektaal; mogelijk ook in
> West-Vlaanderen maar dat weet ik niet zeker. In Gent bijvoorbeeld
> spreekt men over een 'tootse', met een heel geronde o, ongeveer zoals
> men in Nederland het woord 'roze' uitspreekt.
>
> In Brabant (Antwerpen en omgeving) hoor ik al wel eens 'toeteke' maar
> dat is dan meer bedoeld als kindertaal.
>
En in het Fries is een kus 'tuut'.
iMark
Ik ken het woord ook uit mijn jeugd. Mijn oma placht het te zeggen als
we vies geworden waren.
h@wig
> h@wig schreef op Mon, 7 Dec 2009 08:16:59 -0800 (PST) in de
> nieuwsgroep nl.taal
>
>
>
>
>
> > DirkJan wrote:
> >> Jesaja schreef:
> >> > Mijn oma gebruikte vroeger het woord 'taddik' in de correcte betekenis
> >> > van 'smeerpoets' als we weer eens gemorst hadden. Ik wil graag weten
> >> > waar het vandaan komt. In het etymologisch woordenboek (van Dale) wordt
> >> > verwezen naar toddik en bij toddik wordt verwezen naar taddik. Er staat
> >> > dat het afgeleid is van tod (lor). Maar dat verklaart het woord toddik
> >> > toch nog niet? Iemand een idee waar toddik of taddik vandaan komt?
>
> >> Beide woorden staan in het WNT onder de lemma's Todde en Tadde,
> >> wat dezelfde betekenis heeft. Zie in het kort hieronder:
>
> >> met todde (I) is evenwel niet onmogelijk. Verg. tad.
> >> +?1. Waardelooze, veelal gescheurde en smerige, lap; lor, lomp, vod.
> >> Veelal in verbinding met synoniemen.
>
> >Todde is toch ook kus in het Vlaams?
> Nee, dat is 'toot' en bij mijn weten wordt het vooral in
> Oost-Vlaanderen gebruikt in de spreektaal; mogelijk ook in
> West-Vlaanderen maar dat weet ik niet zeker. In Gent bijvoorbeeld
> spreekt men over een 'tootse', met een heel geronde o, ongeveer zoals
> men in Nederland het woord 'roze' uitspreekt.
> In Brabant (Antwerpen en omgeving) hoor ik al wel eens 'toeteke' maar
> dat is dan meer bedoeld als kindertaal.
Hier verstond ik altijd todde. Zeker op het eind 3.58.. " en binst da
zum un todde gaf..." Maar halverwege (met de koptelefoon) op is het
toch totte hoor ik nu. Maar ik hoor nergens toot.
http://www.youtube.com/watch?v=_5oizJbVUnE
Het is een nieuwere versie van Ivan Heylens 'schon wijveke'. Zijn
allereerste vond ik mooier.
Officieel heet het De Wilde Boerendochter. Ik heb er heel wat op af
getot/getottert/getod.
Nieckq
[...]
>Het is een nieuwere versie van Ivan Heylens 'schon wijveke'./
"wiiveke", het is West-Vlaams. ;-)
> Zijn
>allereerste vond ik mooier.
>Officieel heet het De Wilde Boerendochter. Ik heb er heel wat op af
>getot/getottert/getod.
En "k z��n de werkmens"?
Nieckq
Nieckq
...
>Aardige *) idee�n, maar etymologisch is er geen link tussen 'turk' en
>'tork'. Noch is er zo'n link tussen 'tod' en 'tork'. Voorzover bekend,
>natuurlijk.
>*) 'aardig' in de zin van het Noord-Nederlands, in het zuidelijk
>taalgebied betekent 'aardig' wat anders.
Ja nl_BE 'aardig' = AN 'zonderling', 'raar'.
Maar de nl_NL betekenis wordt daarnaast ook op
steeds grotere schaal gebezigd in VL.
Nieckq